System skladow akcyzowych i inne procedury zawieszajace pobor akcyzy

KRZYSZTOF FLIS

System skladow akcyzowych oraz inne procedury zawieszajace pobor akcyzy do momentu wystapienia zdarzenia okreslonego jako "dopuszczenie do konsumpcji" to podstawowe uregulowania, ktore przesadzaja o ksztalcie calego systemu nakladania i poboru podatku akcyzowego w krajach Unii Europejskiej.

Nakladanie i pobor podatku akcyzowego od wyrobow zharmonizowanych (alkohole, tyton i oleje mineralne) w panstwach czlonkowskich UE odbywa sie na zasadach okreslonych w dyrektywie Rady UE z 25 lutego 1992 r. w sprawie ogolnych zasad dotyczacych wyrobow akcyzowych oraz w sprawie posiadania, przemieszczania i kontroli tych wyrobow (dyrektywa 92/12/EEC), tzw. dyrektywa horyzontalna. System skladow akcyzowych (zwanych dalej skladami podatkowymi zgodnie z dyrektywa oraz projektem ustawy o podatku akcyzowym) oraz inne procedury zawieszajace pobor akcyzy do momentu wystapienia zdarzenia okreslonego jako "dopuszczenie do konsumpcji" (release for consumption) sa podstawowymi uregulowaniami, ktore przesadzaja o ksztalcie calego systemu nakladania i poboru podatku akcyzowego w krajach UE.

Sa one nierozerwalnie zwiazane z podstawowymi zasadami tego systemu, czyli:

  • zasada poboru akcyzy w panstwie czlonkowskim, w ktorym towar dopuszczony jest do konsumpcji oraz
  • zasada powstania obowiazku podatkowego w momencie dopuszczenia towaru podlegajacego podatkowi akcyzowemu do konsumpcji.

PROCEDURA ZAWIESZANIA POBORU AKCYZY

Poniewaz czynnosciami opodatkowanymi sa produkcja i import wyrobow akcyzowych, a obowiazek podatkowy powstaje w momencie dopuszczenia do konsumpcji, co zazwyczaj nastepuje w terminie pozniejszym i czesto w innym miejscu niz to, gdzie odbywala sie produkcja, niezbedne bylo wprowadzenie regulacji, ktora pozwalalaby przesunac moment (a czesto rowniez miejsce) poboru podatku, przy jednoczesnym zachowaniu pelnej kontroli nad produkcja, magazynowaniem i przemieszczaniem wyrobow akcyzowych w celu zapobiezenia oszustwom i nieprawidlowosciom podatkowym. Taka regulacja jest procedura zawieszenia poboru akcyzy, ktorej najistotniejszym elementem jest system skladow podatkowych.

Procedure zawieszenia poboru akcyzy zdefiniowal art. 4(c) dyrektywy horyzontalnej. Zgodnie z nim, jest to procedura podatkowa stosowana przy wytwarzaniu, przetwarzaniu, magazynowaniu i przemieszczaniu wyrobow akcyzowych przy jednoczesnym zawieszeniu poboru akcyzy.

W projekcie polskiej ustawy o podatku akcyzowym procedura zawieszenia poboru nie zostala zdefiniowana wprost, lecz poprzez okreslenie sytuacji, kiedy pobor akcyzy jest zawieszony. Zgodnie z art. 24 tego projektu, pobor akcyzy jest zawieszony, jezeli wyroby akcyzowe sa:

  • produkowane, przetwarzane, magazynowane w skladzie podatkowym,
  • przemieszczane miedzy skladami podatkowymi na terytorium kraju,
  • zwolnione od akcyzy ze wzgledu na ich przeznaczenie lub dostarczanie nabywcom upowaznionym do nabycia zwolnionego od akcyzy wyrobu,
  • przemieszczane miedzy skladami podatkowymi na terytorium Wspolnoty Europejskiej,
  • eksportowane ze skladu podatkowego do odbiorcy na terytorium panstwa trzeciego, a przewoz tych towarow odbywa sie przez terytorium Wspolnoty Europejskiej,
  • dostarczane ze skladu podatkowego na terytorium kraju nabywcy bedacego podmiotem upowaznionym przez wlasciwe organy podatkowe panstwa czlonkowskiego do stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy (zarejestrowani i niezarejestrowani handlowcy),
  • nabywane w procedurze zawieszenia poboru akcyzy na terytorium kraju przez prowadzacego sklad podatkowy,
  • objete zawieszajaca procedura celna albo otrzymaly inne przeznaczenie celne na podstawie przepisow prawa celnego.

Z tego katalogu wynika wiec, ze zawieszenie poboru akcyzy moze byc zwiazane z wytwarzaniem wyrobow akcyzowych, ich magazynowaniem badz przemieszczaniem w roznych sytuacjach okreslonych przepisami.

Niezbednym warunkiem zawieszenia poboru akcyzy jest posiadanie pozwolenia przez podmiot, ktory z tej procedury korzysta, wystawienie Administracyjnego Dokumentu Towarzyszacego - ADT - oraz zlozenie zabezpieczenia akcyzowego.

Dyrektywa horyzontalna nie okresla sposobu zakonczenia procedury zawieszenia poboru akcyzy, natomiast zgodnie z art. 26 projektu ustawy o podatku akcyzowym zakonczenie tej procedury nastepuje w wypadku:

  • otrzymania przez podatnika ADT z potwierdzeniem odbioru wyrobow akcyzowych przez nabywce,
  • wyprowadzenia wyrobow akcyzowych ze skladu podatkowego poza procedura zawieszenia poboru akcyzy,
  • zuzycia wyrobow akcyzowych zwolnionych z akcyzy ze wzgledu na przeznaczenie, na cele inne niz te, dla ktorych udzielono zwolnienia,
  • zuzycia wyrobu akcyzowego w skladzie podatkowym z wyjatkiem przypadkow, gdy wyrob ten jest przeznaczony do wyprodukowania innego wyrobu akcyzowego.

CZYM JEST SKLAD AKCYZOWY

Zgodnie z art. 4 (b) dyrektywy horyzontalnej, sklad podatkowy to miejsce, w ktorym wyroby akcyzowe sa wytwarzane, przetwarzane, magazynowane, otrzymywane i wysylane w procedurze zawieszenia (poboru) akcyzy przez podmiot uprawniony do prowadzenia skladu w ramach prowadzonej dzialalnosci gospodarczej.

Oczywiscie podstawa jest spelnienie warunkow okreslonych przez wlasciwe organy panstwa czlonkowskiego, w ktorym sklad podatkowy sie znajduje. Podobnie, tyle ze krocej, definiuje sklad projekt ustawy o podatku akcyzowym.

Wytwarzanie, przetwarzanie i magazynowanie wyrobow akcyzowych, od ktorych akcyza nie zostala zaplacona, odbywa sie w skladzie podatkowym. Ten przepis art. 11.2. dyrektywy ma charakter normy bezwzglednie obowiazujacej. A zatem jakiekolwiek wytwarzanie wyrobow akcyzowych poza skladem podatkowym, a takze posiadanie wyrobow akcyzowych, od ktorych nie zostala zaplacona akcyza, jest nielegalne.

Norma ta moze rodzic watpliwosc, czy w takim razie, jezeli dojdzie do sytuacji, w ktorej mamy do czynienia z nielegalna produkcja lub posiadaniem wyrobow akcyzowych, od ktorych nie zaplacono akcyzy, to takiego producenta (posiadacza) mozna zobowiazac do zaplaty podatku, opodatkowujac tym samym dzialanie z istoty swej nielegalne.

Przed takim pytaniem dwukrotnie stanal Europejski Trybunal Sprawiedliwosci (ETS) w sprawach C-458/98 (Salumets) oraz C-325/99 (Van de Water). W pierwszej ETS musial odpowiedziec na pytanie, czy mozna obciazyc podatkiem akcyzowym osoby przemycajace alkohol (przemyt z Estonii do Finlandii). Sad w Finlandii mial watpliwosc, czy w zwiazku z faktem, ze posiadanie alkoholu w celu jego dopuszczenia do konsumpcji wymaga stosownych pozwolen, sytuacja, w ktorej przemytnicy takich pozwolen nie posiadaja, nie jest analogiczna do sytuacji przemytu narkotykow, ktorych obrot jako nielegalny nie jest opodatkowany przez zadne panstwo. Z kolei w drugiej sprawie bezposrednia przyczyna zaangazowania ETS bylo pytanie holenderskiego Sadu Najwyzszego, do ktorego trafila sprawa Van de Watera, ktory nielegalnie destylowal gin. Holenderski sad mial watpliwosc, czy fakt produkcji wyrobu akcyzowego poza skladem podatkowym - z istoty swej nielegalny - powoduje dopuszczenie do konsumpcji i koniecznosc opodatkowania akcyza.

W obydwu sprawach ETS konsekwentnie uznal, ze nalezy opodatkowac posiadaczy wyrobow akcyzowych. Jako uzasadnienie innego potraktowania nielegalnej produkcji i posiadania alkoholi oraz narkotykow ETS wskazal, ze obrot narkotykami w zadnych okolicznosciach nie moze byc legalny i tym samym jego opodatkowanie nie jest mozliwe. Natomiast produkcja i obrot alkoholem moga byc legalne, ale po spelnieniu pewnych warunkow. W obu tych sprawach warunki te nie zostaly spelnione, ale nie moze to uzasadniac wykluczenia opodatkowania, gdyz byloby to nieuzasadnione uprzywilejowanie zachowan nagannych, niezgodnych z przepisami.

Z powolanych wyrokow ETS wynika jednoznacznie, ze kazda produkcja oraz posiadanie wyrobow akcyzowych, od ktorych nie zaplacono akcyzy, poza skladem podatkowym, nawet jesli jest zachowaniem nielegalnym, jednoczesnie powoduje powstanie obowiazku podatkowego, jako ze jest tozsama z dopuszczeniem do konsumpcji. Osoby, ktore takich zachowan sie dopuszczaja, niezaleznie od konsekwencji karnych, sa tez zobowiazane do zaplaty podatku akcyzowego.

PROWADZENIE SKLADU AKCYZOWEGO

Warunki, jakie powinien spelniac podmiot uprawniony do prowadzenia skladu podatkowego, okresla art. 13 dyrektywy horyzontalnej. Podmiot taki obowiazany jest:

  • zlozyc, w razie koniecznosci, gwarancje w zakresie wytwarzania, przetwarzania i magazynowania wyrobow akcyzowych,
  • zlozyc obligatoryjna gwarancje w zakresie przemieszczania wyrobow akcyzowych,
  • przestrzegac wymogow okreslonych przez panstwo czlonkowskie, na terytorium ktorego znajduje sie sklad podatkowy,
  • prowadzic odrebnie dla kazdego skladu ewidencje zapasow i przemieszczania wyrobow,
  • wytwarzac wyroby w sytuacjach, kiedy panstwo czlonkowskie tego wymaga,
  • wyrazac zgode na kazde monitorowanie i kontrole zapasow.

Analiza wymogow stawianych prowadzacym sklady podatkowe przez dyrektywe oraz projekt ustawy o podatku akcyzowym prowadza do wniosku, ze wymogi, jakie stawia polski projekt ustawy, sa zaostrzone. Szczegolnie istotne sa dwie kwestie. Po pierwsze - projekt ustawy umozliwia uzyskanie pozwolenia na prowadzenie skladu podatkowego wylacznie producentom wyrobow akcyzowych, zamykajac taka mozliwosc dystrybutorom i hurtownikom. Trudno doszukac sie takiego ograniczenia w dyrektywie. Po drugie - projekt ustawy bezwzglednie wymaga zlozenia gwarancji akcyzowej, zarowno w zakresie wytwarzania wyrobow (z tego wymogu moze podatnika zwolnic decyzja uznaniowa naczelnik urzedu celnego), jak rowniez w zakresie ich przemieszczania. Z dyrektywy wynika natomiast, ze wymog gwarancji w zakresie wytwarzania zalezy od decyzji panstwa czlonkowskiego. O ile regulacja dotyczaca gwarancji akcyzowej oznacza w zasadzie jedynie tyle, ze polski ustawodawca po raz kolejny z dwoch mozliwych opcji wybiera te, ktora jest gorsza dla podatnikow, o tyle ograniczenie mozliwosci uzyskania pozwolenia wylacznie do producentow wyrobow akcyzowych budzi watpliwosci, czy regulacja ta jest zgodna z dyrektywa. Idea skladow podatkowych i generalnie procedury zawieszenia poboru akcyzy jest przesuniecie zaplaty podatku akcyzowego do momentu dopuszczenia do konsumpcji, co nie nastepuje w momencie sprzedazy towaru przez producenta hurtownikowi, lecz w momencie przeznaczenia produktu do sprzedazy detalicznej, czyli de facto w momencie, kiedy hurtownik sprzedaje wyrob do dystrybutora detalicznego. Praktyka funkcjonowania skladow podatkowych w krajach UE potwierdza, ze moga je prowadzic nie tylko producenci.

Jak wspomniano wczesniej, podmioty uprawnione do posiadania skladow podatkowych sa obowiazane do prowadzenia ewidencji wyrobow magazynowanych oraz wszelkich przemieszczen tych wyrobow, odrebnie dla kazdego skladu podatkowego. Ewidencja ta musi byc kompletna i aktualna ze wzgledu na staly, szczegolny nadzor podatkowy, ktorym poddane sa produkcja, magazynowanie i przemieszczanie wyrobow. Przemieszczenie wyrobow akcyzowych z danego skladu, jesli nie ma powodowac powstania zobowiazania do zaplaty akcyzy, nie moze odbywac sie w sposob dowolny.

Towar ze skladu podatkowego moze byc jedynie:

  • przeslany do innego skladu podatkowego na terytorium kraju lub w innym panstwie czlonkowskim,
  • wyslany na eksport do panstwa trzeciego,
  • przeslany do zarejestrowanego handlowca, niezarejestrowanego handlowca lub przedstawiciela podatkowego w innym panstwie czlonkowskim.

Kazde inne przemieszczenie wyrobu akcyzowego ze skladu podatkowego spowoduje powstanie obowiazku zaplaty podatku, jako ze bedzie ono powodowalo dopuszczenie do konsumpcji.

Powstanie strat (ubytkow) i niedoborow rowniez spowoduje powstanie obowiazku podatkowego. Zwolnione z akcyzy sa jedynie straty wynikajace z dzialania sily wyzszej lub zdarzen losowych, a takze straty wynikajace z natury wyrobow, w ramach limitow, ktore okreslaja panstwa czlonkowskie. W projekcie ustawy o podatku akcyzowym oraz w projektach aktow wykonawczych zostaly okreslone limity strat zwolnionych z akcyzy. Brak w nich jednak zwolnien dla strat wynikajacych z dzialania sily wyzszej lub zdarzen losowych.

Zobowiazanie podmiotu prowadzacego sklad podatkowy do zaplaty akcyzy jest zawieszone i wygasa w momencie otrzymania przez niego karty ADT, potwierdzonej przez odbiorce towaru. Jesli prowadzacy sklad podatkowy takiej karty nie otrzyma, bedzie zobowiazany do pokrycia kwoty akcyzy wynikajacej z karty dokumentu, ktora pozostaje u niego w momencie dokonywania wysylki. Projekt rozporzadzenie ministra finansow w sprawie stosowania procedur w obrocie wyrobami akcyzowymi przewiduje, ze podmiot prowadzacy sklad podatkowy ma dwa miesiace na uzyskanie karty ADT potwierdzonej przez odbiorce. Jezeli nie uzyska jej w tym terminie, ma obowiazek zawiadomic wlasciwego naczelnika urzedu celnego.

INNE PROCEDURY UMOZLIWIAJACE ZAWIESZENIE POBORU AKCYZY

Zawieszenie poboru akcyzy nastepuje nie tylko wowczas, kiedy towar znajduje sie w skladzie podatkowym, gdzie jest produkowany lub magazynowany, badz podczas przemieszczenia miedzy skladami podatkowymi znajdujacymi sie na terytorium kraju albo skladami podatkowymi znajdujacymi sie w roznych panstwach czlonkowskich.

Zawieszenie nastepuje rowniez, kiedy wyrob akcyzowy jest wysylany przez prowadzacego sklad podatkowy do zarejestrowanego lub niezarejestrowanego handlowca, majacego siedzibe lub miejsce zamieszkania w innym panstwie czlonkowskim.

Procedura stosowana przy wysylce do zarejestrowanego lub niezarejestrowanego handlowca rozni sie od zawieszenia poboru akcyzy przy przemieszczaniu wyrobow akcyzowych miedzy skladami podatkowymi tym, ze z perspektywy odbiorcy zawieszenie trwa wylacznie do momentu otrzymania przez niego przesylanych wyrobow. Wynika to z tego, ze wymienione osoby sa uprawnione jedynie do otrzymania wyrobow akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy, ale po ich otrzymaniu sa zobowiazane zaplacic akcyze wedlug stawek i na zasadach przewidzianych w panstwie otrzymania wyrobow. Nie sa one natomiast uprawnione do magazynowania tych wyrobow badz ich wysylania. Sens wprowadzenia tych instytucji do systemu poboru akcyzy, niezaleznie od roznic, ktore miedzy nimi wystepuja, sprowadza sie do zapewnienia, ze wysylajacy, ktorym jest prowadzacy sklad podatkowy w panstwie wysylki, nie jest zobowiazany do zaplaty akcyzy, jest ona bowiem placona przez odbiorce (zarejestrowanego lub niezarejestrowanego handlowca badz przedstawiciela podatkowego) w panstwie czlonkowskim otrzymania wyrobow, a wiec w panstwie, w ktorym planowane jest dopuszczenie wyrobow akcyzowych do konsumpcji.

Funkcjonalnie instytucje zarejestrowanego i niezarejestrowanego handlowca nie roznia sie miedzy soba. W obydwu wypadkach sa to podmioty uprawnione do otrzymania wyrobow akcyzowych, od ktorych nie zaplacono akcyzy w kraju wysylki (innym niz kraj, w ktorym prowadza oni dzialalnosc), ktore to podmioty musza zagwarantowac platnosc akcyzy w kraju otrzymania wyrobow przed ich wysylka przez prowadzacego sklad, a nastepnie, po otrzymaniu wyrobow akcyzowych, zaplacic akcyze w kraju otrzymania, wedlug stawek i na zasadach wlasciwych dla tego kraju. Najistotniejsza roznica miedzy zarejestrowanym a niezarejestrowanym handlowcem sprowadza sie do tego, ze zarejestrowany handlowiec posiada stale upowaznienie wlasciwych organow podatkowych kraju otrzymania wyrobow akcyzowych do nabywania tych wyrobow od prowadzacych sklady podatkowe z innych krajow oraz przedklada stale zabezpieczenie na pokrycie naleznosci podatkowych od nabywanych wyrobow. Natomiast niezarejestrowany handlowiec przed kazdym nabyciem wyrobow akcyzowych w procedurze zawieszenia jest zobowiazany uzyskac stosowne pozwolenie wlasciwego organu podatkowego (w Polsce organem tym bedzie naczelnik urzedu celnego) oraz zlozyc wymagane zabezpieczenie. W dyrektywie horyzontalnej instytucje zarejestrowanego i niezarejestrowanego handlowca zdefiniowaly odpowiednio art. 4(d) i 4(e).

Instytucje zarejestrowanego i niezarejestrowanego handlowca wykorzystywane sa w sytuacji, kiedy nastepuje wewnatrzwspolnotowa dostawa wyrobow akcyzowych, z intencja ich dopuszczenia do konsumpcji w kraju, do ktorego sa dostarczane, bez dalszego skladowania w skladzie podatkowym.

WIECEJ INFORMACJI NA STRONACH WWW.EY.COM/PL/VAT

Dokumentacja stosowana w obrocie wyrobami podlegajacymi akcyzie

FOT. RAFAL GUZ

MARTA SZAFAROWSKA

KONSULTANT W ZESPOLE VAT ERNST & YOUNG

Specyficzny charakter wyrobow akcyzowych, majacych szczegolnie istotne znaczenie z punktu widzenia fiskalizmu poszczegolnych panstw czlonkowskich, a takze wspolnotowe zasady obrotu nimi wymagaly wprowadzenia dokumentacji umozliwiajacej sprawowanie kontroli nad tymi wyrobami.

Podstawowymi dokumentami, jakie funkcjonuja we wspolnotowym obrocie wyrobami zharmonizowanymi i jakie przewidziano rowniez w projektach polskich przepisow dotyczacych akcyzy, sa:

  • ADT - administracyjny dokument towarzyszacy oraz
  • UDT - uproszczony dokument towarzyszacy.

Biorac pod uwage funkcje, jakie spelniac beda te dokumenty, ich forma i zasady obrotu sa w duzej mierze oparte na przepisach celnych dotyczacych jednolitych dokumentow administracyjnych SAD.

Omawiajac obieg dokumentow towarzyszacych, nie sposob pominac tematu przemieszczania wyrobow akcyzowych wewnatrz Wspolnoty. Przemieszczanie to odbywac sie moze w ramach dwoch procedur, tj.:

  • z zawieszeniem poboru akcyzy oraz
  • z uiszczona juz akcyza.

Odmienny charakter tych procedur decyduje o zastosowaniu ADT badz UDT, zakresie informacji zawartych w tych dokumentach oraz funkcjach przez nie spelnianych.

Podstawa wprowadzenia ADT oraz UDT sa przepisy dyrektywy horyzontalnej z 25 lutego 1992 r. (92/12/EEC) w sprawie ogolnych zasad dotyczacych wyrobow akcyzowych oraz w sprawie posiadania, przemieszczania i kontroli tych wyrobow. Szczegolowe zasady dotyczace zawartosci, sposobu wypelniania i zasad obrotu dokumentami, odrebne dla ADT i UDT, zawieraja rozporzadzenia Komisji odpowiednio z 11 wrzesnia 1992 r. (2719/92) oraz z 17 grudnia 1992 r. (3649/92).

ADT PRZY PRZEMIESZCZANIU WYROBOW AKCYZOWYCH W PROCEDURZE ZAWIESZENIA POBORU AKCYZY

Glowne zasady obrotu wyrobami akcyzowymi rzadzace przepisami wspolnotowymi przewiduja, iz wyroby te powinny byc opodatkowane z chwila dopuszczenia ich do konsumpcji oraz w panstwie, w ktorym nastapi konsumpcja. Dlatego przepisy wspolnotowe przewiduja mozliwosc produkcji, przetwarzania, magazynowania i przemieszczania wyrobow akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. Zawieszenie poboru akcyzy stosuje sie przy produkcji, przetwarzaniu badz magazynowania wyrobow akcyzowych w skladzie podatkowym, a takze m.in. przy przemieszczaniu wyrobow zharmonizowanych ze skladu podatkowego do innego skladu podatkowego badz zarejestrowanego lub niezarejestrowanego handlowca. Zarejestrowani i niezarejestrowani handlowcy to podmioty uprawnione wylacznie do otrzymywania wyrobow akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. Nie maja oni jednak prawa do magazynowania czy wysylania wyrobow z zastosowaniem zawieszenia poboru akcyzy, co oznacza, iz otrzymanie wyrobow zharmonizowanych powoduje u nich powstanie obowiazku podatkowego.

Wysylajacy wyroby akcyzowe w procedurze zawieszenia musi upewnic sie, iz dotarly one do miejsca przeznaczenia. W wypadku wysylki towarow do innych panstw czlonkowskich potwierdzenie otrzymania wyrobow przez odbiorce bedzie dla wysylajacego elementem umozliwiajacym ostateczne uwolnienie sie z akcyzy naleznej od tych wyrobow (w trakcie przemieszczania jest ona bowiem tylko zawieszona). Potwierdzenie takie dokonywane jest wlasnie na dokumencie ADT.

Zgodnie z przepisami wspolnotowymi oraz projektem rozporzadzenia ministra finansow w sprawie dokumentacji zwiazanej z przemieszczaniem wyrobow akcyzowych zharmonizowanych (dalej: projekt rozporzadzenia) ADT skladac sie bedzie z pieciu kart. Projekt rozporzadzenia zaklada ich oznaczenie cyframi od 0 do 4 i, podobnie jak SAD, odmiennym kolorem paskow na brzegu kazdej z kart.

Dokumenty ADT beda wydawane przez naczelnika urzedu celnego wlasciwego dla podatnika. Obowiazek wystawiania ADT spocznie na podmiocie prowadzacym sklad podatkowy wysylajacym wyroby w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. Zgodnie z projektem rozporzadzenia karta 1 ADT bedzie przeznaczona dla tego podmiotu - na potrzeby jego wewnetrznej dokumentacji. Karty 2, 3 i 4 beda wysylane wraz z wyrobami zharmonizowanymi, przy czym karta 2 pozostanie u odbiorcy wyrobow, a karta 4 bedzie przeznaczona dla urzedu celnego. Z kolei otrzymujacy wyroby bedzie zobowiazany do przedstawienia karty 3 ADT we wlasciwym urzedzie celnym (wlasciwym z punktu widzenia miejsca prowadzenia czynnosci opodatkowanych akcyza badz siedziby odbiorcy). Karta ta bedzie ostemplowana przez urzad celny, a nastepnie powinna byc zwrocona przez odbiorce do wysylajacego towary w ciagu 15 dni od odbioru tych towarow. Niezaleznie od tego odbiorca bedzie zobowiazany niezwlocznie potwierdzic wysylajacemu odbior towarow przez przeslanie mu karty 3 z odpowiednia adnotacja faksem lub elektronicznie.

Karta 0 pozostanie w urzedzie celnym wlasciwym dla prowadzacego sklad podatkowy wysylajacego towary. Podmiot ten bedzie rowniez zobowiazany do przechowywania kart 1 i 3 ADT przez piec lat.

Projekty polskich przepisow w zakresie dokumentow ADT w pewnej mierze odbiegaja od wzorow wspolnotowych. Przykladowo, projekt rozporzadzenia odnoszacego sie do odbiorcy wyrobow zharmonizowanych mowi wylacznie o prowadzacym sklad podatkowy. Tymczasem rowniez zarejestrowani i niezarejestrowani handlowcy sa uprawnieni do otrzymywania wyrobow zharmonizowanych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. Zgodnosc z przepisami wspolnotowymi wymagac wiec bedzie uwzglednienia tych podmiotow jako odbiorcow dokumentu ADT.

Przepisy wspolnotowe przewiduja ponadto, iz dokument ADT moze byc zastapiony dokumentem handlowym, pod warunkiem ze spelnia on okreslone wymogi. Takiej opcji nie przewiduje jednak projekt rozporzadzenia, zgodnie z ktorym dokumenty ADT powinny byc kazdorazowo wydawane podatnikowi przez organ celny.

Dodatkowo, projekty polskich przepisow nie przewiduja elektronicznej transmisji dokumentu ADT w wypadku przesylu wyrobow akcyzowych rurociagiem - w tej sytuacji zas, z oczywistych przyczyn, nie jest mozliwe, by dokument ADT towarzyszyl tym wyrobom.

UDT PRZY PRZEMIESZCZANIU WYROBOW AKCYZOWYCH Z UISZCZONA AKCYZA

W praktyce mozliwe jest, ze wyroby akcyzowe zostana dopuszczone do konsumpcji w danym panstwie czlonkowskim, a nastepnie beda przedmiotem dostawy wewnatrzwspolnotowej i efektywnie opodatkowywane akcyza w panstwie odbiorcy wyrobow. Sytuacja taka powstanie, gdy prowadzacy sklad podatkowy zadecyduje o przemieszczeniu wyrobow z zakladu do swojego magazynu niemajacego statusu skladu podatkowego. Automatycznie spowoduje to opodatkowanie przemieszczanych wyrobow z chwila ich wyprowadzenia ze skladu. Jezeli jednak przedsiebiorca podejmie decyzje o sprzedazy tych wyrobow na rzecz odbiorcy z innego panstwa czlonkowskiego lub spoza Wspolnoty, powinno mu przyslugiwac prawo do zwrotu uiszczonej kwoty podatku. Analogicznie, zwrot taki powinien przyslugiwac zarejestrowanemu badz niezarejestrowanemu handlowcowi, ktory uiscil akcyze nalezna od nabywanych wyrobow, a nastepnie dokonal dostawy wewnatrzwspolnotowej lub eksportu (czyli do panstw spoza Unii) tych wyrobow.

W swietle przepisow wspolnotowych uzyskanie zwrotu podatku w powyzszych sytuacjach uwarunkowane jest okazaniem przez wysylajacego wyroby potwierdzenia otrzymania wyrobow przez odbiorce. Potwierdzenie to dokumentowane jest za pomoca jednej z kart UDT. Dokument ten wykorzystywany bedzie rowniez kazdorazowo przy przewozie w ramach Wspolnoty calkowicie denaturowanego spirytusu.

UDT, wystawiany przez wysylajacego towary, bedzie sie skladac z trzech kart (od 1 do 3). Karta 1 pozostanie u wysylajacego towary, dla potrzeb wewnetrznej dokumentacji i kontroli. Karty 2 i 3 beda towarzyszyc towarom, przy czym karta 2 pozostanie u ich odbiorcy. Karta 3, po sprawdzeniu pod katem prawidlowosci zawartych w niej danych i podstemplowaniu przez naczelnika urzedu celnego wlasciwego dla odbiorcy towarow, powinna byc odeslana wysylajacemu towary, nie pozniej niz w ciagu 15 dni od otrzymania wyrobow przez odbiorce.

Projekt rozporzadzenia okresla zasady obiegu dokumentu UDT przy zalozeniu, ze zarowno wysylajacy, jak i odbiorca towarow sa podmiotami prowadzacymi sklady podatkowe. Pominieto wiec mozliwosc wysylki badz odbioru wyrobow z zaplacona juz akcyza na podstawie UDT przez zarejestrowanych badz niezarejestrowanych handlowcow. Tymczasem przepisy wspolnotowe nie ograniczaja mozliwosci wykorzystania UDT do podmiotow prowadzacych sklady podatkowe. Wydaje sie wiec zasadne, by projekty polskich przepisow zostaly odpowiednio dostosowane.

Projekty te przewiduja, co jest zgodne z przepisami wspolnotowymi, iz funkcje UDT moga spelniac rowniez okreslone dokumenty handlowe, pod warunkiem ze dane w nich zawarte sa identyczne z wymaganymi dla UDT. Dane te powinny byc ponadto oznaczone numerami zgodnymi z numeracja UDT, a sam dokument handlowy opatrzony w widocznym miejscu adnotacja "Uproszczony dokument towarzyszacy (wyroby zharmonizowane) dla celow kontroli".

EWIDENCJA WYROBOW ZHARMONIZOWANYCH

Tak jak ADT, karty UDT trzeba bedzie przechowywac przez piec lat. Niezaleznie jednak od tych dokumentow prowadzacy sklady podatkowe, zarejestrowani i niezarejestrowani handlowcy oraz przedstawiciele podatkowi beda zobowiazani do prowadzenia ksiag i dokumentacji zgodnej z wymaganiami ustawy o rachunkowosci. Ksiegi i dokumentacje beda zarejestrowane i opieczetowane przez wlasciwy dla podatnika urzad celny.

Likwidacja fiskalnych barier miedzy Polska a pozostalymi panstwami czlonkowskimi spowoduje, iz w praktyce fizyczna kontrola przeplywu wyrobow akcyzowych przez granice nie bedzie mozliwa. Kontrole te sprawowac beda jednak wewnetrzne urzedy celne, wlasciwe dla podmiotow uczestniczacych w obrocie wyrobami zharmonizowanymi. Mimo iz kontrola ta nie bedzie miala nic wspolnego ze znana dotychczas polskim podatnikom odprawa celna, obrot wyrobami zharmonizowanymi wiazac sie bedzie z koniecznoscia dokumentowania za pomoca ADT i UDT.

Zakres informacji zawartych w tych dokumentach wskazuje, iz polscy podatnicy dokonujacy obrotu wyrobami zharmonizowanymi powinni zadbac o zdobycie szczegolowych informacji o swoich unijnych dostawcach i odbiorcach. Informacje te powinny miedzy innymi zawierac numer akcyzowy kontrahenta nadawany mu przez wlasciwe organy. Proces odpowiedniego przygotowywania sie podatnikow do spelnienia wymogow dokumentacyjnych powinien w pierwszej kolejnosci zmierzac do odpowiedzi na pytanie, czy podatnik dysponuje wszystkimi danymi niezbednymi do wypelniania ADT i UDT.

Projekty polskich przepisow dotyczacych ADT i UDT sa w duzej mierze zbiezne z regulacjami wspolnotowymi, w szczegolach wymagaja jednak dopracowania, tak by uwzglednialy wszystkie praktyczne mozliwosci zastosowania tych dokumentow.

WIECEJ INFORMACJI NA STRONACH WWW.EY.COM/PL/VAT

Alkohol i wyroby alkoholowe

 

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.