DZIAL I

W SLUZBIE KONSUMENTOW

Rozdzial pierwszy

Zadania i organizacja Inspekcji Handlowej

Wykaz wojewodzkich inspektoratow i delegatur Inspekcji Handlowej

Wykaz wojewodzkich inspektoratow i delegatur Inspekcji Handlowej Inspekcja Handlowa (IH) to nowoczesny, wyspecjalizowany, dzialajacy od ponad 50 lat organ kontroli powolany do ochrony interesow i praw konsumentow oraz interesu gospodarczego panstwa. Funkcjonuje na mocy ustawy z 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej oraz osmiu rozporzadzen wykonawczych. Podlega prezesowi Urzedu Ochrony Konkurencji i Konsumentow (UOKiK).

Podstawowe zadania IH to kontrola:

  • produktow zywnosciowych i niezywnosciowych (z wylaczeniem kontroli jakosci handlowej artykulow rolno-spozywczych u producentow i w obrocie hurtowym oraz jakosci zdrowotnej tych artykulow),
  • legalnosci i rzetelnosci dzialania przedsiebiorcow prowadzacych dzialalnosc gospodarcza w zakresie produkcji, handlu i uslug.

IH prowadzi rowniez w szerokim zakresie dzialania pozakontrolne, jak:

  • podejmowanie mediacji w sporach miedzy konsumentami i przedsiebiorcami w celu ochrony interesow i praw konsumentow,
  • organizowanie i prowadzenie stalych polubownych sadow konsumenckich rozstrzygajacych spory miedzy konsumentami i przedsiebiorcami,
  • poradnictwo konsumenckie,
  • prowadzenie w wojewodzkich inspektoratach list rzeczoznawcow, ktorzy udzielaja zainteresowanym opinii dotyczacych jakosci produktow lub uslug,
  • wspolpraca z powiatowymi (miejskimi) rzecznikami konsumentow, organami: administracji rzadowej, samorzadowej i kontroli, oraz organizacjami pozarzadowymi reprezentujacymi interesy konsumentow.

Od 1999 r. rozszerzano stopniowo kontrolne uprawnienia IH. Obecnie ma ona prawo kontrolowac przestrzeganie przez przedsiebiorcow nastepujacych ustaw:

  • z 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. nr 11, poz. 84 ze zm.), sprawujac nadzor w zakresie oznakowania opakowan jednostkowych substancji niebezpiecznych w sprzedazy hurtowej i detalicznej,
  • z 30 marca 2001 r. o kosmetykach (Dz. U. nr 42, poz. 473) - w zakresie znakowania, zafalszowan i prawidlowosci obrotu kosmetykami,
  • z 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz. U. nr 63, poz. 638) - przestrzeganie przez producentow, importerow i sprzedawcow niektorych obowiazkow dotyczacych kaucjonowania i zwrotu opakowan wielokrotnego uzytku,
  • z 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. nr 97, poz. 1050) - uwidacznianie i oznaczanie towarow cenami oraz wprowadzanie do sprzedazy towarow odpowiedniej jakosci.

IH wykonuje rowniez zadania zlecone przez prezesa UOKiK.

Nie mozna wykluczyc, iz w 2002 r. IH uzyska kolejne uprawnienia kontrolne.

Dzialalnoscia IH kieruje glowny inspektor. Jego najwazniejsze zadania to:

  • opracowywanie kierunkow dzialania IH oraz planow kontroli o znaczeniu krajowym, zatwierdzanych przez prezesa UOKiK,
  • organizowanie i koordynowanie kontroli o znaczeniu krajowym,
  • wydawanie wytycznych i zalecen zapewniajacych jednolitosc postepowania Inspekcji oraz nadzor nad ich realizacja,
  • prowadzenie laboratoriow kontrolno-analitycznych IH,
  • wspolpraca z zagranicznymi sluzbami kontrolnymi o podobnym charakterze.

Na strukture IH skladaja sie:

  • Glowny Inspektorat IH w Warszawie z glownym inspektorem na czele,
  • 16 wojewodzkich inspektoratow IH kierowanych przez wojewodzkich inspektorow, podleglych wojewodom,
  • 34 delegatury terenowe wojewodzkich inspektoratow

Inspektoraty i delegatury wchodza w sklad zespolonej administracji wojewodzkiej.

IH ma 11 laboratoriow kontrolno-analitycznych badajacych zywnosc i artykuly niezywnosciowe oraz Specjalistyczne Laboratorium Produktow Wlokienniczych w Lodzi. Podlegaja one glownemu inspektorowi IH.

Dwa z nich (w Kielcach i Lodzi) sa juz po wszystkich audytach i zapewne otrzymaja niebawem status laboratoriow akredytowanych. Wszystkie laboratoria wykonuja badania wylacznie na potrzeby IH, a w szczegolnych wypadkach - w ramach porozumien - dla innych organow administracji panstwowej, np. policji. W zwiazku z postepujacymi zmianami kompetencji prezesa UOKiK i IH przewiduje sie doskonalenie owej bazy laboratoryjnej. Planuje sie m.in. akredytacje i specjalizacje laboratoriow, stala modernizacje oraz rozszerzanie zakresu badan (np. na dotyczace bezpieczenstwa zabawek).

Przy wojewodzkich inspektorach dziala 18 stalych polubownych sadow konsumenckich oraz 15 ich osrodkow zamiejscowych. Rozpatruja one spory o prawa majatkowe wynikle z umow sprzedazy i swiadczenia uslug zawartych miedzy konsumentami a przedsiebiorcami.

Od 18 listopada 2001 r. (tj. wejscia w zycie rozporzadzenia Rady Ministrow z 2 sierpnia 2001 r.; Dz. U. nr 85, poz. 931) wojewodzcy inspektorzy IH prowadza takze listy rzeczoznawcow do spraw jakosci produktow lub uslug. Zadaniem rzeczoznawcow jest ulatwienie konsumentom dochodzenia roszczen zwiazanych z wadliwymi produktami czy uslugami, np.: zepsutym obuwiem, wyrobem konfekcyjnym, samochodem.

Rzeczoznawcy wykonuja fachowe badania, na podstawie ktorych oceniaja, czy dany wyrob jest rzeczywiscie wadliwy z przyczyn lezacych po stronie producenta albo sprzedawcy, a zatem czy istnieje podstawa do zgloszenia reklamacji, czy tez uszkodzenie wyrobu nastapilo w wyniku jego naturalnego zuzycia lub niewlasciwego uzywania przez konsumenta, a zatem nie ma podstawy do zglaszania pretensji pod adresem sprzedawcy. Ponadto rzeczoznawcy pomagaja w rozstrzyganiu spraw przez stale polubowne sady konsumenckie.

O wpis na liste rzeczoznawcow moga sie ubiegac w szczegolnosci rzeczoznawcy rekomendowani przez wlasciwe szkoly wyzsze, instytuty, jednostki badawczo-rozwojowe, stowarzyszenia naukowe i naukowo-techniczne lub organizacje zawodowe. Kandydaci musza posiadac teoretyczna i praktyczna wiedze w dziedzinie, w ktorej zamierzaja dzialac, potwierdzona odpowiednimi dokumentami.

Wykaz wojewodzkich inspektoratow i delegatur Inspekcji Handlowej

Rozdzial drugi

Dzialalnosc kontrolna: od targowisk po przedsiebiorstwa

IH moze kontrolowac:

  • placowki handlu detalicznego (m.in. wielkopowierzchniowe obiekty handlowe, targowiska, handel obwozny, obnosny),
  • hurtownie, magazyny i sklady,
  • srodki transportu przewozace towary na zaopatrzenie rynku,
  • placowki gastronomiczne (w tym stolowki szkolne, pracownicze, w osrodkach wczasowych i inne),
  • przedsiebiorstwa i zaklady swiadczace uslugi dla ludnosci.

Z obszaru jej dzialan wylaczono przedsiebiorcow wytwarzajacych paliwa oraz produkujacych i prowadzacych hurtowy oraz detaliczny obrot energia. Paliwa (stale, ciekle i gazowe) podlegaja jednak kontroli w obrocie hurtowym i detalicznym.

IH wyposazono w odpowiednie instrumenty i wladcze uprawnienia w celu zmuszania przedsiebiorcow do przestrzegania przepisow, eliminacji z rynku produktow o niewlasciwej jakosci oraz niebezpiecznych dla zdrowia i zycia konsumentow, ochrony interesow ekonomicznych konsumentow przed niektorymi nieuczciwymi praktykami, zalatwiania skarg konsumentow.

IH ma prawo badac dokumenty i ksiegi, zadac wyjasnien, zbierac i zabezpieczac dowody, a w uzasadnionych wypadkach:

  • sprawdzac tozsamosci osob, jesli jest to niezbedne dla potrzeb kontroli,
  • nieodplatnie pobierac probki produktow do badan,
  • zadac usuniecia uchybien porzadkowych i organizacyjnych,
  • zabezpieczac produkt, ktorego jakosc nie odpowiada deklarowanej,
  • dokonywac zakupu produktu lub uslugi w celu sprawdzenia rzetelnosci obslugi,
  • wydawac decyzje w trybie kodeksu postepowania administracyjnego w celu usuniecia stwierdzonych nieprawidlowosci,
  • wnioskowac o zastosowanie sankcji ekonomicznych lub o ukaranie za wykroczenie,
  • nakladac grzywny w drodze mandatow karnych.

IH przeprowadza dwa rodzaje kontroli: ogolne i uproszczone. W ramach tych pierwszych inspektorzy moga pobierac probki produktow do badan laboratoryjnych, do czego nie maja prawa podczas kontroli uproszczonej. Kontrole uproszczone maja na celu zbadanie wystepujacych na rynku zagrozen praw lub interesow konsumentow albo zagrozen dla interesu gospodarczego panstwa i sluza glownie zebraniu odpowiednich informacji. Nastepuja wylacznie na zlecenie glownego inspektora IH lub wojewody. Podczas kontroli uproszczonej inspektor ma mniej uprawnien wladczych, m.in. nie moze pobierac probek produktow do badan, dokonywac zakupu kontrolnego. Jezeli jednak podczas takiej kontroli inspektor stwierdzi nieprawidlowosci, ktorych usuniecie jest konieczne ze wzgledu na bezpieczenstwo lub interes konsumenta albo panstwa, jest obowiazany wszczac typowa kontrole ogolna, powiadamiajac o tym niezwlocznie wojewodzkiego inspektora.

Rodzaje i procedury poszczegolnych kontroli okresla ustawa o IH oraz dwa rozporzadzenia prezesa Rady Ministrow: z 28 lutego 2002 r. w sprawie trybu postepowania organow Inspekcji Handlowej, wzoru legitymacji sluzbowej pracownikow Inspekcji oraz trybu wydawania i wymiany legitymacji (Dz. U. nr 39, poz. 356) oraz z 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegolowego trybu pobierania i badania probek produktow przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. nr 57, poz. 522).

Kontrole powinny byc prowadzone w skladzie co najmniej dwuosobowym. Nie nalezy ich zapowiadac. Kontrole wszczyna i przeprowadza inspektor po uprzednim okazaniu legitymacji sluzbowej oraz pisemnego upowaznienia imiennego wydanego przez wojewodzkiego inspektora. Upowaznienie to powinno okreslac: imie i nazwisko, stanowisko sluzbowe oraz numer legitymacji sluzbowej inspektora, podstawe prawna i termin przeprowadzenia kontroli, dane identyfikujace kontrolowanego oraz pouczenie o skutkach prawnych uniemozliwienia albo utrudniania czynnosci kontrolnych.

Inspektor moze: poruszac sie w obiektach i pomieszczeniach bez przepustki; dokonywac ich ogledzin; badac wszelka dokumentacje, produkty; legitymowac osoby w celu stwierdzenia ich tozsamosci; wzywac i przesluchiwac osoby w charakterze stron, swiadkow czy bieglych; zasiegac opinii bieglych; zabezpieczac dowody, produkty, pomieszczenia i srodki przewozowe; pobierac nieodplatnie probki produktow; zadac od kontrolowanego lub jego przedstawiciela niezwlocznego usuniecia uchybien porzadkowych i organizacyjnych, sprawdzac rzetelnosc obslugi przez dokonanie zakupu produktu lub uslugi oraz w okreslonych wypadkach wydawac stosowne decyzje, nakladac grzywny w drodze mandatu karnego za okreslone wykroczenia.

Zasada jest dokonywanie czynnosci kontrolnych w siedzibie czy miejscach i czasie wykonywania dzialalnosci przez przedsiebiorce. W niektorych sytuacjach - okreslonych w art. 15 ust. 2 ustawy o IH - mozna je jednak przeniesc do siedziby organu IH, jezeli jest to niezbedne dla wyjasnienia okolicznosci sprawy. Dotyczy to takich czynnosci jak badanie akt, ewidencji i dokumentow, przesluchiwanie w charakterze swiadkow, bieglych czy strony, zasieganie opinii bieglych.

Uzyskane podczas kontroli informacje dotyczace technologii lub stanowiace tajemnice handlowa sa objete tajemnica sluzbowa, z wyjatkiem jednak tych, ktorych ujawnienie jest niezbedne ze wzgledu na koniecznosc usuniecia zagrozen zwiazanych z produktem lub usluga. Za utrudnianie lub uniemozliwienie inspektorowi przeprowadzenia kontroli grozi kara grzywny do 5000 zl lub aresztu do 30 dni.

Podczas kontroli inspektorzy IH zwracaja duza uwage na sprawdzanie bezpieczenstwa produktu. W tym celu dany wyrob - w zaleznosci od jego kategorii - moga analizowac w zakresie:

  • cech jakosci (wchodza tu w gre analizy organoleptyczne i fizyczno-chemiczne),
  • prawidlowosci oznakowania,
  • zawartosci netto,
  • sprawdzenia waznosci okresow trwalosci oraz zasadnosci ustalenia ich dlugosci,
  • warunkow przechowywania, stanu opakowan, instrukcji obslugi (instalowania, uzytkowania), konstrukcji,
  • posiadania przez przedsiebiorcow odpowiednich zezwolen, atestow, orzeczen, certyfikatow wydanych przez kompetentne organa.

Generalnie inspektorzy sprawdzaja, czy dany produkt spelnia wymagania okreslone w przepisach oraz deklaracji producenta. W niektorych sytuacjach ustawa o bezpieczenstwie produktu dopuszcza poslugiwanie sie - jako dokumentami odniesienia - Polskimi Normami, wlasciwymi specyfikacjami technicznymi czy zasadami dobrej praktyki zawodowej.

Aby ocenic jakosc i bezpieczenstwo produktow, a takze prawdziwosc informacji umieszczonych w jego oznakowaniu, inspektorzy pobieraja probki produktu do badan laboratoryjnych. Tryb pobierania i badania probek okresla szczegolowo rozdzial 6 ustawy o IH oraz ww. rozporzadzenie z 15 kwietnia 2002 r.

Probki produktow pobiera sie nieodplatnie i dokumentuje protokolem, ktorego jeden egzemplarz otrzymuje za pokwitowaniem przedsiebiorca. Rownolegle z pobraniem probki inspektor pobiera analogiczna probke kontrolna (dodatkowa). Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy:

  • byloby to utrudnione ze wzgledu na wartosc, rodzaj lub niewielka ilosc produktu,
  • nie jest mozliwe jej przechowywanie w warunkach uniemozliwiajacych zmiane jakosci lub cech charakterystycznych produktu,
  • probke produktu poddano badaniom organoleptycznym podczas kontroli, ktorych wyniki nie wskazywaly, ze produkt posiada wady ukryte.

Inspektor handlowy pobrana probke musi przekazac do badan nie pozniej niz w terminie 7 dni od jej pobrania, z zachowaniem warunkow uniemozliwiajacych zmiane jakosci lub cech charakterystycznych towaru.

Badania probek produktow prowadza na wniosek lub z urzedu laboratoria IH lub - wyjatkowo - inne wyspecjalizowane.

Badania probki kontrolnej przeprowadza sie na wniosek lub z urzedu. Nalezy przy tym stosowac metody badawcze okreslone w Polskich Normach badz normach miedzynarodowych lub w przepisach. W razie braku takich norm laboratorium moze siegnac po stosowane przez nie dotychczas metody, opublikowane w wydawnictwach naukowych oraz inne metody uznane i dostosowane do wlasnych potrzeb. W takich jednak sytuacjach w razie sporu na laboratorium ciazy obowiazek udowodnienia wiarygodnosci takiej metody, jesli nie uzyskalo ono wczesniej odpowiedniej akredytacji.

Koszty badan ponosi IH, z wyjatkiem gdy: badania wykaza, ze produkt nie spelnia wymagan okreslonych w przepisach lub w deklaracji albo wykonano badania proby kontrolnej na zadanie kontrolowanego; wowczas placi kontrolowany. W ostatniej sytuacji badanie probki kontrolnej organ IH ma prawo uzaleznic od zlozenia przez zainteresowanego zaliczki na pokrycie kosztow badan. Nieuiszczenie zaliczki na czas moze stanowic podstawe do zaniechania badan.

Naleznosci pieniezne za przeprowadzone badania ustala kierownik laboratorium, biorac pod uwage:

  • rodzaj badanego produktu,
  • rodzaj uzytych materialow lub urzadzen,
  • uzasadnione koszty pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnozone przez liczbe osob i dni lub godzin,
  • uzasadnione koszty pracy laboratorium,
  • stopien skomplikowania dokonanych analiz.

Wysokosc tych naleznosci nie moze jednak przewyzszac oplat za analogiczne badania tego samego produktu, okreslonych w ofercie akredytowanego laboratorium. Jezeli produkt badalo laboratorium spoza IH, rozliczenie nastepuje na podstawie faktury przedstawionej przez te jednostke. Zawsze jednak przedsiebiorca dostaje rachunek od wlasciwego wojewodzkiego inspektora, ktory zlecil badanie. Pieniadze nalezy wplacic na konto bankowe wojewodzkiego inspektoratu IH w ciagu 14 dni od otrzymania rachunku; sa one nastepnie przekazywane na rachunek dochodow budzetu panstwa.

Glowny inspektor IH czuwa, aby po zamknieciu kontroli przedsiebiorcy dostali z powrotem pobrane od nich probki produktu trwalego uzytku, probki kontrolne albo ich pozostalosci. Kontrolowany moze ich nie przyjac - wowczas przekazuje sie je instytucjom charytatywnym lub na cele szkoleniowe badz sprzedaje wedlug odrebnych przepisow.

Zwrotowi nie podlegaja:

  • pozostalosci po badaniach wyrobow akcyzowych, objetych szczegolnym nadzorem podatkowym (tryb postepowania z nimi okresla rozporzadzenie ministra finansow z 27 pazdziernika 2000 r. w sprawie zakresu i zasad wykonywania szczegolnego nadzoru podatkowego, Dz. U. nr 97, poz. 1057 ze zm.),
  • probki produktow albo ich pozostalosci niebezpieczne dla zycia lub zdrowia; te niszczy sie komisyjnie lub przekazuje do utylizacji,
  • probki lub jej pozostalosci, majace stanowic dowod rzeczowy w postepowaniu karnym albo w postepowaniu w sprawach o wykroczenia.

Rozdzial trzeci

Co przedsiebiorca wiedziec powinien

Kontrolowany przedsiebiorca - zgodnie z ustawa o IH - jest obowiazany wobec inspektora do:

  • udostepniania akt, dokumentow, ewidencji i informacji w zakresie objetym kontrola,
  • umozliwienia przeprowadzenia ogledzin terenow, obiektow, pomieszczen, srodkow przewozowych, produktow i innych rzeczy w zakresie objetym kontrola,
  • okazania dowodu tozsamosci, jezeli jest to niezbedne do potrzeb kontroli,
  • wykonania zadania dotyczacego niezwlocznego usuniecia uchybien porzadkowych i organizacyjnych,
  • udzielenia inspektorowi w wyznaczonym terminie pisemnych i ustnych wyjasnien,
  • umozliwienia zabezpieczenia dowodow, produktow, pomieszczen i srodkow przewozowych,
  • udostepnienia pobrania nieodplatnie probki produktow do badan,
  • umozliwienia wstepu i poruszania sie w obiektach, pomieszczeniach i na terenie jednostki kontrolowanej za okazaniem legitymacji sluzbowej,
  • wykonania wydanej w toku kontroli decyzji zarzadzajacej ograniczenie wprowadzania do obrotu, wstrzymanie wprowadzania do obrotu lub wycofanie z obrotu produktow albo wstrzymanie swiadczenia uslug badz niezwloczne usuniecie stwierdzonych nieprawidlowosci,
  • uiszczenia na rachunek bankowy wojewodzkiego inspektoratu kosztow przeprowadzonych badan, gdy te wykazaly, ze produkt nie spelnia wymagan okreslonych w przepisach odrebnych lub deklaracji,
  • poinformowania wojewodzkiego inspektora w wyznaczonym terminie o sposobie wykonania zarzadzenia pokontrolnego,
  • udzielenia w wyznaczonym terminie odpowiedzi na wystapienie pokontrolne.

Rozdzial czwarty

Co czeka nierzetelnych przedsiebiorcow

Decyzje

Wojewodzki inspektor lub upowazniony przez niego inspektor moga wydawac decyzje ograniczajace badz wstrzymujace wprowadzanie do obrotu produktow lub wycofujace produkty z obrotu, jezeli jest to konieczne ze wzgledu na bezpieczenstwo lub interes konsumentow albo interes gospodarczy panstwa. Decyzje te powinny spelniac wymogi z art. 107 kodeksu postepowania administracyjnego. Podlegaja one natychmiastowemu wykonaniu. Ignorujacego je przedsiebiorce mozna ukarac grzywna do 360 stawek dziennych albo kara pozbawienia wolnosci do lat 2. Od decyzji przysluguje kontrolowanemu odwolanie do glownego inspektora za posrednictwem wlasciwego wojewodzkiego inspektora IH, w terminie 14 dni od dnia jej doreczenia. Wniesienie odwolania nie wstrzymuje wykonania decyzji.

Zadania

Jezeli ranga stwierdzonych nieprawidlowosci nie uzasadnia siegniecia po tak drastyczne srodki, inspektor ma prawo zazadac od kontrolowanego lub jego przedstawiciela niezwlocznego ich usuniecia. Zadania te dotycza uchybien porzadkowych lub organizacyjnych. Nalezy je kierowac w formie ustnej i nastepnie odnotowywac w protokole kontroli. Gdy wezwany nie wykona zadania inspektora, grozi mu grzywna do 5000 zl.

Postanowienia o zabezpieczeniu

Jezeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, ze cechy produktu nie odpowiadaja jakosci zadeklarowanej przez producenta lub wymaganiom okreslonym w przepisach czy dokumentach normalizacyjnych badz produkt jest nieprawidlowo oznaczony, inspektor moze wydac postanowienie o zabezpieczeniu takich produktow w celu ustalenia ich rzeczywistej jakosci. Termin zabezpieczenia okresla sie z uwzglednieniem terminow gwarancji, przydatnosci do spozycia oraz innych okreslajacych waznosc lub trwalosc produktu. Zabezpieczenie uchyla sie, jezeli produkt zostanie wylaczony z obrotu lub przeklasyfikowany albo uzyska wlasciwa jakosc.

W drodze postanowienia inspektor moze rowniez zabezpieczac dowody stwierdzonych podczas kontroli nieprawidlowosci. Moga to byc wszelkiego rodzaju dokumenty, ewidencje, informacje, produkty i inne rzeczy. Zabezpieczenia mozna nawet dokonywac na pomieszczeniu.

Nie wolno jednak zabezpieczac produktow latwo psujacych sie lub ulegajacych szybkim zmianom biochemicznym.

Na postanowienie o zabezpieczeniu dowodow przysluguje kontrolowanemu zazalenie w ciagu 7 dni od jego doreczenia. Zazalenie nie przysluguje na postanowienie o zabezpieczeniu produktow w celu ustalenia ich rzeczywistej jakosci.

Za usuwanie zabezpieczonych przez IH produktow lub dowodow groza kary: grzywny do 360 stawek dziennych albo pozbawienia wolnosci do lat 2.

Powiadomienia innych organow nadzoru

Podczas kontroli inspektor moze sie zetknac z uchybieniami, ktore - choc niepokojace - leza poza zakresem jego kompetencji. Moze wowczas powiadomic wlasciwy organ nadzoru. Wynika to z art. 12 ustawy o IH oraz rozporzadzenia Rady Ministrow z 5 marca 2002 r. w sprawie sposobu wspoldzialania organow Inspekcji Handlowej z powiatowym (miejskim) rzecznikiem konsumentow, organami administracji rzadowej i samorzadowej, organami kontroli oraz organizacjami pozarzadowymi reprezentujacymi interesy konsumentow (Dz. U. nr 24, poz. 243). Sytuacje takie wystepuja najczesciej podczas kontroli produktow zywnosciowych, nad ktorymi nadzor - jesli chodzi o warunki zdrowotne - powierzono inspekcjom sanitarnej i weterynaryjnej.

IH nie ma ponadto uprawnien do wydawania decyzji w sprawie postepowania ze srodkami spozywczymi i uzywkami o niewlasciwej jakosci zdrowotnej, z wyjatkiem mozliwosci: ich zabezpieczenia w razie podejrzenia, ze wyrob nie spelnia okreslonych wymagan; wycofania z obrotu (ale tylko w kontrolowanej placowce) i powiadomienia innego organu nadzoru. Kompetencje IH nie wystarczaja wiec, aby: wycofac cala partie takich towarow z rynku (nawet gdy stwarzaja powazne zagrozenie); wydac decyzje o przydatnosci badz nieprzydatnosci srodka spozywczego do zywienia ludzi; nakazac jego zniszczenie lub zagospodarowanie w inny sposob. W razie stwierdzenia zagrozen zwiazanych z niewlasciwa jakoscia zdrowotna srodkow spozywczych i uzywek o fakcie tym organa IH sa zobowiazane niezwlocznie powiadomic prezesa UOKiK. Ponadto musza poinformowac o podjetych w zwiazku z tym dzialaniach w ramach wlasnych kompetencji oraz zasygnalizowac potrzebe zastosowania przez prezesa UOKiK odpowiednich srodkow nadzoru.

Grzywny

Podczas czynnosci kontrolnych inspektor jest upowazniony do nakladania grzywien w drodze mandatu karnego. Uprawnienia te wynikaja z rozporzadzenia prezesa Rady Ministrow z 14 lutego 2002 r. w sprawie nadania inspektorom Inspekcji Handlowej uprawnien do nakladania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. nr 14, poz. 130).

Upowaznienie do nakladania takich grzywien wydaja:

  • glowny inspektor IH - inspektorom Glownego Inspektoratu IH,
  • wlasciwy wojewoda - inspektorom wojewodzkiego inspektoratu.

Powinno ono zawierac: date wydania i termin waznosci, oznaczenie organu wydajacego, podstawe prawna wydania, imie, nazwisko i stanowisko sluzbowe upowaznionego inspektora, numer legitymacji sluzbowej, okreslenie wykroczen, za ktore inspektor upowazniony jest do nakladania grzywien w drodze mandatu karnego, oraz obszaru, na ktorym upowaznienie jest wazne. Upowaznienie powinno byc podpisane przez organ, ktory je wydal, oraz opatrzone pieczecia.

Inspektorzy IH moga wymierzac mandaty za wykroczenia z nastepujacych przepisow kodeksu wykroczen:

  • art. 601 2 i 3 (niezgloszenie do ewidencji zmian objetych wpisem, nieoznaczenie siedziby i towarow wprowadzonych do obrotu), 4 pkt 1, 2, 3, 4 (nieprawidlowosci w uslugach hotelarskich i dotyczace przewodnikow oraz pilotow wycieczek) i 5 (nieprawidlowosci w zawieraniu umow korzystania z budynku lub mieszkania), art. 110 (zatrudnianie chorego), art. 111 1 pkt 1 i 2 (niezachowanie stanu sanitarnego), art. 112 (nieprzestrzeganie wymagan sanitarnych), art. 113 (niezachowanie czystosci), art. 117 (nieprzestrzeganie porzadku w nieruchomosci), art. 136 2 (usuwanie oznaczen z towarow), art. 137 1 (nieuwidacznianie ceny), art. 138a 1 i 2 (dotyczy zawierania umow poza lokalem) oraz art. 138b 1 i 2 (niedozwolone klauzule umow wbrew orzeczeniu sadu),

oraz za wykroczenia dotyczace:

  • naruszenia przepisow o dniach i godzinach otwierania oraz zamykania placowek handlowo-uslugowych - art. XII 2 przepisow wprowadzajacych k.p. (Dz. U. z 1974 r. nr 24, poz. 142 ze zm.),
  • dostarczania do miejsc sprzedazy napojow alkoholowych niewlasciwie opakowanych i oznakowanych oraz nieuwidaczniania w placowkach handlowych informacji o szkodliwosci spozywania alkoholu - art. 45 pkt 1 i 2 ustawy z 26 pazdziernika 1982 r. o wychowaniu w trzezwosci i przeciwdzialaniu alkoholizmowi (Dz. U. nr 35, poz. 230 ze zm.),
  • naruszenia wymagan legalizacji przyrzadow pomiarowych, np. wagi czy odwaznika - art. 23 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1, 2 i 3 ustawy z 3 kwietnia 1993 r. - Prawo o miarach (Dz. U. nr 55, poz. 248 ze zm.),
  • naruszenia wymagan cechowania wyrobow z metali szlachetnych - art. 17 pkt 1, 2 i 3 ustawy z 3 kwietnia 1993 r. - Prawo probiercze (Dz. U. nr 55, poz. 249 ze zm.),
  • nieprzestrzegania w produkcji i obrocie wymagan norm, ktorych stosowanie jest obowiazkowe - art. 23 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 24 ustawy z 3 kwietnia 1993 r. o normalizacji (Dz. U. nr 55, poz. 251 ze zm.),
  • naruszenia wymagan w sprawie oznaczenia przedsiebiorstwa i oznakowania jego produktow - art. 65 ust. 1 i 2 ustawy z 19 listopada 1999 r. - Prawo dzialalnosci gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.),
  • nierespektowania zadan inspektora IH podczas kontroli - art. 39 ust. 2 ustawy o IH,
  • wprowadzania do obrotu produktow chemicznych niezgodnie z przepisami - art. 35 pkt 1 i 2, art. 36, art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 38 ustawy z 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. nr 11, poz. 84 ze zm.),
  • wprowadzania do obrotu kosmetykow z naruszeniem przepisow - art. 14 ust. 1 ustawy z 30 marca 2001 r. o kosmetykach (Dz. U. nr 42, poz. 473),
  • produkowania srodkow spozywczych bez uzyskania stosownej decyzji, wprowadzania do obrotu przeterminowanych produktow - art. 51 ust. 2 pkt 1, 2, 3 i 4 ustawy z 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych zywnosci i zywienia (Dz. U. nr 63, poz. 634 ze zm.),
  • naruszenia wymagan w zakresie znakowania opakowan i odbioru opakowan po substancjach toksycznych - art. 21 pkt 2, art. 23 pkt 1 i 2, art. 24 pkt 1 i 2, art. 26 pkt 1, 2 i 3, art. 27 i art. 28 ustawy z 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz. U. nr 63, poz. 638),

Grzywna wynosi maksymalnie 500 zl. Nakladajac ja, inspektor musi okreslic jej wysokosc, zarzucane wykroczenie oraz poinformowac sprawce o prawie odmowy przyjecia mandatu i skutkach prawnych takiej odmowy. W takiej sytuacji organ IH wystepuje do sadu z wnioskiem o ukaranie sprawcy. Dalsze postepowanie toczy sie juz przed sadem rejonowym.

Przedstawiciel IH moze byc oskarzycielem publicznym w postepowaniu w sprawach o wykroczenia, jezeli IH w zakresie swego dzialania ujawnila wykroczenie i wystapila do sadu z wnioskiem o ukaranie sprawcy.

Dokumentowanie ustalen kontroli

Z przeprowadzonych czynnosci kontrolnych sporzadza sie protokol kontroli. Powinien on zawierac m.in. wyniki przeprowadzonej kontroli wraz ze zwiezlym opisem stanu faktycznego (ze szczegolnym uwzglednieniem ujawnionych nieprawidlowosci).

Jezeli kontrolowany nie zgadza sie z trescia protokolu, moze zglosic uwagi bezposrednio do protokolu badz wniesc je na pismie w ciagu 7 dni od dnia przedstawienia protokolu do podpisu. Wojewodzki inspektor jest obowiazany ustosunkowac sie niezwlocznie do tych uwag, nie pozniej jednak niz w terminie 14 dni od ich otrzymania. Z kolei brak zastrzezen kontrolowanego inspektor powinien odnotowac w protokole. Jeden jego egzemplarz za pokwitowaniem otrzymuje kontrolowany.

W razie zabezpieczenia towarow, dokumentow i innych rzeczy, pobrania probek, dokonania ogledzin lub przeprowadzenia innych dowodow sporzadza sie odrebne protokoly. Wyniki przeprowadzonych badan jakosciowych nalezy przedstawic w odpowiednich sprawozdaniach. Powinny one okreslac m.in.:

  • przedmiot badania,
  • dane umozliwiajace identyfikacje i pochodzenie produktu,
  • jednostke i osoby dokonujace badan,
  • zastosowana metode badania,
  • ocene wynikow badan probki lub partii produktu.

Protokoly kontroli i wyniki badan jakosciowych stanowia dowody w dalszym postepowaniu przed organami IH badz w dzialaniach podejmowanych przez prezesa UOKiK w trybie odrebnych ustaw (np. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czy o ogolnym bezpieczenstwie produktow).

Rozdzial piaty

Uprawnienia wladcze po kontroli

W celu wyegzekwowania poszanowania obowiazujacego prawa, m.in. w zakresie bezpieczenstwa produktow, IH wyposazono takze w uprawnienia wladcze po zakonczeniu czynnosci kontrolnych. IH po zakonczeniu kontroli jest zobowiazana poinformowac UOKiK o stwierdzonych nieprawidlowosciach, uzasadniajacych podjecie przez Urzad dzialan w trybie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zobowiazanie takie wynika z polecen prezesa UOKiK, wydanych w ramach nadzoru nad IH.

Zarzadzenia

Wojewodzki inspektor moze wydac zarzadzenie pokontrolne zobowiazujace przedsiebiorce do usuniecia nieprawidlowosci stwierdzonych podczas kontroli. O sposobie jego wykonania kontrolowany jest obowiazany powiadomic organ kontroli w wyznaczonym terminie. Zarzadzenie te wydaje sie w drodze decyzji administracyjnej. Od tej decyzji sluzy odwolanie do glownego inspektora IH. Z kolei na decyzje wydana przez glownego inspektora przysluguje skarga do Naczelnego Sadu Administracyjnego. Niewykonanie zarzadzenia pokontrolnego jest zagrozone kara grzywny w wysokosci 360 stawek dziennych badz kara pozbawienia wolnosci do lat 2.

Wystapienia

Na podstawie wynikow kontroli wojewodzki inspektor jest zobowiazany skierowac wystapienie pokontrolne do kontrolowanego lub jednostki nadrzednej, a takze - jesli jest to konieczne - do producenta lub importera badanych produktow. Wystapienia informuja o drobniejszych uchybieniach, ktorych usuniecie nie bylo przedmiotem omowionych wczesniej decyzji. Powinny zawierac informacje o stwierdzonych nieprawidlowosciach oraz wnioski o ich usuniecie. Nie sa one decyzjami w rozumieniu k.p.a. i dlatego nie moga nakladac obowiazkow na ich adresatow. Przedsiebiorca musi jednak udzielic na nie odpowiedzi w wyznaczonym terminie.

Wnioski i zawiadomienia do urzedow skarbowych

Jesli inspektor stwierdzi naruszenia przepisow ustawy o badaniach i certyfikacji polegajace na wprowadzaniu do obrotu wyrobow:

  • nie oznaczonych - wbrew wymaganiom - znakiem bezpieczenstwa,
  • wyprodukowanych niezgodnie z wymaganiami stanowiacymi podstawe przyznania prawa stosowania znaku bezpieczenstwa,
  • nie posiadajacych dokumentow dopuszczajacych do obrotu,
  • nie spelniajacych wymagan stanowiacych podstawe wydania dokumentu dopuszczajacego do obrotu

- jest zobowiazany zawiadomic o tym wlasciwy urzad skarbowy.

Tak samo powinien postapic, gdy ustali, ze przedsiebiorca sprzedawal produkty:

  • nie posiadajace wymaganych cech, okreslonych w charakterystyce jakosciowej (wynikajacych z obowiazujacych przepisow, Polskich Norm, zadeklarowanych norm zakladowych, receptur, wzorcow lub innych specyfikacji technicznych produktu; cechy te moga wynikac rowniez z oznakowania produktu),
  • z wadami, np. w mniejszej od zadeklarowanej ilosci, masie lub objetosci.

W tej sytuacji inspektor zwraca sie do urzedu skarbowego o wydanie decyzji o ustaleniu nienaleznej i dodatkowej kwoty, ktore niesolidny przedsiebiorca musi wplacic na rachunek budzetu panstwa. Wczesniej sam jednak musi - jeszcze przed skierowaniem wniosku do urzedu skarbowego - wydac decyzje, w ktorej okresli rodzaj wad i uszkodzen oraz ich stopien niezgodnosci z wymaganiami charakterystyki jakosciowej badz stopien niedoboru ilosci, masy, objetosci, uszkodzen w stosunku do przyjetych przy ustalaniu ceny.

Nalezy nadmienic, ze przedsiebiorca - ustalajac cene towaru - ma obowiazek okreslic na pismie szczegolowa charakterystyke jakosciowa towaru (uslugi), a takze wskazac kraj pochodzenia towaru sprowadzonego z zagranicy na nasz obszar celny.

Ustawa o cenach daje ponadto IH prawo nakladania kar pienieznych (od 1000 do 5000 euro) za uporczywe nieprzestrzeganie jej przepisow dotyczacych uwidaczniania oznaczania towarow cenami.

Rozdzial szosty

Postepowanie mediacyjne, darmowe poradnictwo

Do IH wplywa rocznie okolo 14.000 skarg na dzialalnosc przedsiebiorcow prowadzacych dzialalnosc handlowa, gastronomiczna, uslugowa i produkcyjna. 96 proc. IH zalatwia we wlasnym zakresie, a 4 proc. przekazuje innym wlasciwym organom. Najwiecej skarg - okolo 80 proc. zalatwianych - dotyczy produktow przemyslowych, 13 proc. - niewlasciwej jakosci wykonywanych uslug, 7 - nieprawidlowosci w handlu artykulami spozywczymi. W grupie skarg na jakosc produktow przemyslowych najczesciej kwestionuje sie obuwie - 58,4 proc., odziez - 8,6 proc., sprzet rtv i agd - 7 proc., meble - 4,7 proc., materialy budowlane - 2,2 proc., pozostale artykuly przemyslowe - 19,1 proc., w tym m.in. samochody, telefony komorkowe, galanterie skorzana, kosmetyki, artykuly wyposazenia mieszkan.

Najczestsze przyczyny skarg to:

  • nieuznawanie przez sprzedawcow reklamacji wad fizycznych towarow,
  • odmowa rozpatrzenia reklamacji oraz brak pisemnego uzasadnienia tej odmowy,
  • przewleklosc w zalatwianiu reklamacji,
  • zalatwienie reklamacji niezgodnie z wyborem uprawnienia wskazanym przez konsumenta.

Wsrod skarg na niewlasciwe swiadczenie uslug dominuja uslugi: stolarskie - 16,5 proc., remontowo-budowlane - 16 proc., pralnicze - 14 proc., rtv i agd - 8,1 proc., motoryzacyjne - 6,4 proc., gastronomiczne - 3,9 proc, pozostale - 35,1 proc., w tym turystyczne, fryzjerskie, zegarmistrzowskie, krawieckie, dostarczania sygnalu telewizji cyfrowej.

Skargi na wykonawcow uslug najczesciej dotycza:

  • niewlasciwej jakosci uslugi,
  • zniszczenia badz uszkodzenia przedmiotu uslugi (odziez w pralni),
  • niedotrzymania terminu wykonania uslugi okreslonego w umowie,
  • niezgodnosci zakresu wykonanej uslugi z zakresem zleconym,
  • obnizenia standardu uslug turystycznych w stosunku do poziomu proponowanego w ofercie.

Skargi konsumentow na jakosc produktow spozywczych dotycza przede wszystkim: miesa - 14,2 proc., alkoholu - 11,5 proc., nabialu - 9 proc., pieczywa - 4,5 proc., wyrobow cukierniczych - 2,6 proc., pozostalych artykulow spozywczych - 58,2 proc., w tym m.in. koncentratow spozywczych, sokow i wyrobow garmazeryjnych.

Skargi na artykuly zywnosciowe, poza niewlasciwa ich jakoscia, dotycza:

  • pobierania cen wyzszych od przewidzianych w ofercie,
  • oferowania towarow przeterminowanych,
  • nieuwidaczniania cen na towarach.

Wplywajace skargi IH zalatwia przede wszystkim w formie mediacji, majacej na celu polubowne zakonczenie sporu miedzy konsumentem a przedsiebiorca. Postepowanie mediacyjne wszczyna sie na wniosek konsumenta lub z urzedu. Inspektor zapoznaje przedsiebiorce z roszczeniem konsumenta, przedstawia stronom sporu przepisy majace zastosowanie w sprawie oraz ewentualne propozycje polubownego zakonczenia sporu.

Wojewodzki inspektor moze wyznaczyc stronom termin do polubownego zakonczenia sprawy. Jezeli sprawa nie zostanie polubownie zakonczona w wyznaczonym terminie lub co najmniej jedna ze stron sporu oswiadczy, ze nie wyraza na to zgody, wojewodzki inspektor odstepuje od postepowania mediacyjnego. Pozostaje wowczas postepowanie przed stalym polubownym sadem konsumenckim lub sadem powszechnym.

Postepowanie mediacyjne przeprowadza sie zwykle w wyniku skarg klientow na niewlasciwa jakosc produktow oraz nieprawidlowe wykonanie uslug. Przykladowo w 2001 r. IH podjela 8277 mediacji.

Ponadto skargi sa niejednokrotnie podstawa do wszczecia przez IH kontroli. Najczesciej dotyczy ona zlej jakosci produktow, nierzetelnej obslugi klientow i naruszania przepisow regulujacych obrot towarowy.

Skutecznosc zalatwiania skarg przez IH jest dosc wysoka, gdyz ok. 60 proc. zalatwia sie pozytywnie.

Kazdy niezadowolony konsument moze zglosic sie do najblizszego inspektoratu po darmowa porade. Bezplatne poradnictwo konsumenckie jest jednym z elementow kreowania polityki konsumenckiej i nalezy do ustawowych zadan IH. Jest szczegolnie potrzebne w obrocie rynkowym takim jak nasz, gdzie konkurencja nie wymusila jeszcze na producentach dbalosci o dobra jakosc, a na kupcach - uczciwosci i etyki zawodowej.

Prowadzenie przez IH ogolnodostepnych uslug doradczych wzmacnia pozycje konsumentow. Zapewnia im powszechny dostep do rzetelnej informacji, ulatwiajac podejmowanie wlasciwych decyzji przy dokonywaniu zakupow i zlecaniu uslug oraz realizacji uprawnien reklamacyjnych. Z kazdym rokiem wzrasta liczba udzielanych przez IH porad i instruktazy, co swiadczy o duzym zapotrzebowaniu na tego rodzaju dzialalnosc. Tylko w zeszlym roku IH wydala 182.482 porady: 138.791 - konsumentom, 43.691- przedsiebiorcom. Najczesciej (w 40 proc.) pytania dotyczyly wad w produkcie i odmowy przyjecia lub pozytywnego rozpatrzenia roszczenia reklamacyjnego. Wiele watpliwosci budza rowniez umowy zawierane na odleglosc i poza lokalem przedsiebiorstwa. Konsumenci nabywajacy drogie produkty, z wykorzystaniem kredytu, nie sa informowani o prawie do odstapienia od umowy w terminie 10 dni od jej podpisania.

Wiele watpliwosci dotyczy sprzedazy samochodow i udzielania kredytow w systemie argentynskim. Zrozpaczeni klienci takich firm wplacili znaczne kwoty tytulem oplaty wstepnej lub manipulacyjnej, zadatkowali powazne inwestycje, czesto mieszkaniowe, podpisali umowy, a w zamian nie otrzymali w umowionym terminie pieniedzy lub otrzymali kwote kilkakrotnie nizsza od wnioskowanej. Oplata wstepna naliczana byla oczywiscie od wnioskowanej, nie od przyznanej. Nagminnie pojawiaja sie prosby o porade konsumentow korzystajacych z uslug sklepow ze sprzetem komputerowym, swiadczacych rowniez uslugi serwisowe oraz kompletujacych sprzet, oprzyrzadowanie i oprogramowania zgodnie z zyczeniem klienta. Przedsiebiorcy montuja komputery ze znacznie gorszych elementow, a w czasie napraw gwarancyjnych lub przegladow podmieniaja czesci, liczac prawdopodobnie na niefachowosc nabywcow.

Inne problemy, z ktorymi klienci zwracaja sie do IH, to m.in.:

  • pobieranie przez telefonie komorkowe oplaty abonamentowej za czas, kiedy aparat pozostawal w naprawie lub u sprzedawcy,
  • odstapienie od umowy i zadanie odszkodowania w uslugach turystycznych,
  • rola stalych polubownych sadow konsumenckich w sporach z przedsiebiorcami,
  • szacunkowe okreslanie ceny uslugi a kosztorys koncowy w warsztatach samochodowych, mozliwosc zatrzymania samochodu pod zastaw wierzytelnosci z tytulu wykonanej naprawy,
  • tresc, jezyk i forma oznaczen na opakowaniach,
  • rozliczenia miedzy sprzedawca a dostawca, odroczenia platnosci, odsetki,
  • wypadki w lokalu sklepu, na placach zabaw przy restauracjach, na imprezach,
  • sprzedaz komisowa, w szczegolnosci samochodow.

Zestawienie liczbowe porad i instruktazy udzielonych w Inspekcji Handlowej w 2001 roku

Rozdzial siodmy

Stale polubowne sady konsumenckie

U progu lat 90. praktycznie jedyna droga dochodzenia przez konsumentow ich praw w sporach z nierzetelnymi firmami bylo skierowanie pozwu do sadu powszechnego. Postepowanie sadowe jest jednak kosztowne i na ogol dlugotrwale. Tymczasem wiekszosc spraw konsumenckich dotyczy produktow i roszczen o niewielkiej wartosci. Uciazliwe procedury powodowaly, iz pokrzywdzony nabywca najczesciej rezygnowal z dochodzenia sprawiedliwosci przed sadem. W tej sytuacji w 1991 r. na mocy umowy zawartej miedzy Federacja Konsumentow i Panstwowa Inspekcja Handlowa utworzono przy inspektoratach PIH pierwsze polubowne sady konsumenckie. Maja one wiele zalet, m.in.: znikome koszty postepowania, uproszczone postepowanie, sprawnosc i krotkotrwalosc procedur.

Poczatkowo polubowne sadownictwo konsumenckiego dzialalo na podstawie przepisow kodeksu postepowania cywilnego i ww. umowy o ich powolaniu. Jednak od 1998 r. wprowadzono do ustawy o IH przepis, ze prowadzenie SPSK stalo sie obowiazkiem IH. Nadal jednak brakowalo dostosowanych do specyfiki SPSK unormowan trybu ich funkcjonowania. W tym czasie Polska podjela intensywne dzialania majace na celu przystapienie do Unii Europejskiej, w ktorej przywiazuje sie duza wage do ochrony konsumentow jako najslabszych uczestnikow rynku. Konieczne stalo sie wiec dostosowanie naszych przepisow do zalecenia Komisji WE nr 98/257 z 30 marca 1998 r. w sprawie zasad stosowanych do organow odpowiedzialnych za pozasadowe rozstrzyganie sporow konsumenckich. Warunki te spelnia nowa ustawa z 15 grudnia 2000 r. o IH. Nadaje ona IH status organu kontroli powolanego do ochrony konsumentow oraz interesu gospodarczego panstwa.

SPSK dzialaja przy wojewodzkich inspektorach IH na podstawie umow zawartych przez wojewodzkich inspektorow z organizacjami pozarzadowymi reprezentujacymi konsumentow lub przedsiebiorcow oraz innymi zainteresowanymi jednostkami organizacyjnymi. Obecnie jest 18 SPSK oraz 15 ich osrodkow zamiejscowych (patrz: tabela).

Sady te rozpatruja spory o prawa majatkowe wynikle z umow sprzedazy produktow i swiadczenia uslug zawartych miedzy konsumentami i przedsiebiorcami. Dodajmy, ze konsumentem jest osoba, ktora zawiera umowe z przedsiebiorca w celu bezposrednio nie zwiazanym z dzialalnoscia gospodarcza. Wyklucza to wiec mozliwosc rozpatrywania przez SPSK sporow miedzy przedsiebiorcami.

Funkcjonowanie sadow okresla regulamin ustanowiony przez ministra sprawiedliwosci w rozporzadzeniu. W zakresie nie uregulowanym ustawa o IH do postepowania przed SPSK stosuje sie przepisy k.p.c.

Sady konsumenckie orzekaja w skladzie trzyosobowym (przewodniczacy skladu orzekajacego, dwoch arbitrow: jeden wyznaczony przez organizacje reprezentujace konsumentow, a drugi - przedsiebiorcow). Przewodniczacego sadu powoluje i odwoluje wojewodzki inspektor IH sposrod stalych arbitrow majacych wyzsze wyksztalcenie prawnicze, po zasiegnieciu opinii stron umowy o powolaniu stalego polubownego sadu konsumenckiego.

Wyrok i ugoda zawarta przed SPSK maja moc rowna wyrokowi sadu powszechnego i ugodzie zawartej przed tym sadem. Jednak ich wykonalnosc musi stwierdzic sad powszechny, przez nadanie klauzuli wykonalnosci.

Od wyroku sadu polubownego sluzy stronom skarga do sadu powszechnego w ciagu miesiaca od jego doreczenia. W przeciwienstwie do wyroku, ugoda ma charakter ostateczny i stronom nie przysluguje od niej srodek zaskarzenia.

Istotne znaczenie dla dzialalnosci SPSK ma rozporzadzenie w sprawie list rzeczoznawcow do spraw jakosci produktow lub uslug. Sady konsumenckie nie musza obecnie korzystac z opinii bieglych sadowych, jezeli rzeczoznawca z danej branzy znajduje sie na liscie prowadzonej przez wojewodzkiego inspektora IH. Przyczyni sie to zapewne do skrocenia i uproszczenia postepowania.

Na szczegolna uwage zasluguje bezplatnosc wszczecia postepowania przed SPSK oraz szybkosc rozstrzygania. Termin rozstrzygniecia wiekszosci spraw zakonczonych ugoda nie przekracza 14 dni. Sprawy zakonczone wyrokiem zasadzajacym lub oddalajacym trwaja od miesiaca do dwoch, co zwykle podyktowane jest koniecznoscia zasiegniecia opinii rzeczoznawcow. Swiadczy to dobrze zarowno o sprawnosci dzialania sadow konsumenckich, jak i o wnikliwosci przy rozstrzyganiu skomplikowanych sporow.

W 2001 r. do SPSK wplynelo ponad 3 tys. wnioskow o rozpatrzenie sporow. Ponad 63 proc. dotyczylo wad obuwia. Laczna wartosc zgloszonych roszczen to 2 mln zl. Sady konsumenckie wydaly ponad 350 wyrokow, zawarto przed nimi 1200 ugod na laczna kwote okolo 580 tys. zl.

Dla przedsiebiorcow szczegolnie cenna jest dzialalnosc rozjemcza sadow konsumenckich. Wartosc ugod zawartych w 2001 r. prawie trzykrotnie przewyzszyla wartosc przedmiotu sporu w sprawach, ktore konczyly sie wyrokami zasadzajacymi lub oddalajacymi powodztwo. Okolo 90 proc. wnioskow rozpatrzonych przez SPSK w 2001 r. dotyczylo odpowiedzialnosci wobec kupujacego z tytulu rekojmi za wady fizyczne sprzedanej rzeczy.

Planuje sie, aby sadownictwo polubowne jeszcze bardziej odciazylo sady powszechne. W Unii sadownictwo polubowne cieszy sie duza renoma. Szczegolnym przykladem znaczacej roli sadow polubownych w ochronie konsumentow jest Hiszpania, gdzie ochrona praw konsumentow jest zapisana w konstytucji. Funkcjonuje tam publiczny system arbitrazowy organizowany przez organa administracji centralnej i lokalnej oraz wiele branzowych systemow arbitrazowych rozstrzygajacych spory miedzy konsumentami a przedsiebiorcami dzialajacymi w konkretnej branzy.

SIEDZIBY STALYCH POLUBOWNYCH SADOW KONSUMENCKICH ORAZ OSRODKOW ZAMIEJSCOWYCH TYCH SADOW

Rozdzial osmy

Pytania i odpowiedzi

Zepsul mi sie telewizor. Sprzedawca uznal reklamacje, ale powiedzial, ze telewizor musze na wlasny koszt dowiezc do serwisu. Dla mnie to problem, nie mam samochodu. Bede musiala skorzystac z taksowki. Czy czasami nie jest to obowiazek sprzedawcy?

Odpowiedz zalezy od dwoch czynnikow: ciezaru reklamowanego towaru oraz rezimu odpowiedzialnosci sprzedawcy za wady rzeczy (rekojmia czy gwarancja, jesli takowa jest). Nie ma problemu, jesli przy reklamacji czytelnik oswiadczy, ze zamierza skorzystac z uprawnien rekojmi. Wowczas rzeczy powyzej 10 kg, o duzych rozmiarach (a takim jest zapewne sporny telewizor) czy wbudowane lub zainstalowane na stale oglada w jego mieszkaniu przyjmujacy reklamacje albo martwi sie o transport towaru. Gdy jednak w gre wchodza towary inne od wskazanych, nie ma przepisu, ktory gwarantowalby ich dowoz przez sprzedawce. Jest to wiec techniczna trudnosc dla klienta, gdyz sam musi reklamowany sprzet dostarczyc.

Jezeli to zrobi, zalatwiajacy reklamacje na jego zadanie musi mu zwrocic poniesione koszty zwiazane z transportem, demontazem, ponownym zainstalowaniem, ubezpieczeniem itp. Jezeli zas przy reklamacji czytelnik oswiadczyl, ze chce skorzystac z gwarancji, sprawy te powinien regulowac dokument gwarancyjny. Tam nalezy szukac rozwiazania.

Podstawa prawna: 18 ust. 1 i 2 oraz 22 rozporzadzenia Rady Ministrow z 25 czerwca 2002 r. w sprawie szczegolowych warunkow zawierania i wykonywania umow sprzedazy miedzy przedsiebiorcami a konsumentami (Dz. U. nr 96, poz. 851)

Czy np. w sklepach musza byc wywieszone przepisy, ktore gwarantuja ochrone praw konsumenta?

Taki nakaz istnial do konca czerwca 2002 r. Zgodnie z 26 ust. 1 rozporzadzenia z 1995 r. w sprawie szczegolowych warunkow zawierania i wykonywania umow sprzedazy... sprzedawca byl obowiazany podac tekst tego rozporzadzenia do wiadomosci konsumentow w kazdym punkcie sprzedazy, przez jego umieszczenie w miejscu swobodnie dostepnym.

W punkcie sprzedazy mial ponadto obowiazek umiescic na widocznym dla konsumentow miejscu ogloszenie zawierajace adres i telefon Inspekcji Handlowej. W obowiazujacym rozporzadzeniu z 25 czerwca 2002 r. brak takiej regulacji.

13 kwietnia kupilismy sportowe buty dla 22-letniego syna. 18 kwietnia nie nadawaly sie juz do uzytku: w skorze zrobila sie dziura. Oddalismy je do reklamacji. Po 17 dniach but naprawiono, niechlujnie, ale niech bedzie. Jednak po trzech tygodniach ponownie przetarly sie w innym miejscu. Znowu zareklamowalismy 31 maja, zadajac tym razem zwrotu 158 zl. Do tej pory nie widzielismy ani gotowki, ani zadnego pisma.

Gdy naprawiany juz raz but znow nadaje sie do naprawy, konsument moze zadac: zwrotu zaplaconej ceny, obnizenia ceny lub wymiany na nowy, niewadliwy towar. Skoro czytelnik zdecydowal sie na zwrot pieniedzy, sprzedawca powinien zastosowac sie do tego zadania. Gdy jednak odmawia, czytelnik powinien udac sie do najblizszej placowki IH. Wowczas inspektor prawdopodobnie podejmie mediacje w tej sprawie ze sprzedawca. Gdy mediacja bedzie nieskuteczna, moze zaproponowac stronom poddanie sie rozstrzygnieciu stalego polubownego sadu konsumenckiego. Jego wyrok ma taka sama moc jak wyrok sadu powszechnego. Jezeli jedna ze stron odmawia poddania sie rozstrzygnieciu przez staly polubowny sad konsumencki, pozostaje jedynie skierowanie sprawy do sadu powszechnego. W realizacji powyzszych praw czytelnikowi moga pomoc powiatowy (miejski) rzecznik konsumentow lub organizacje konsumenckie.

Podstawa prawna: art. 560 1 i art. 561 1 kodeksu cywilnego, art. 36 ustawy o IH, rozporzadzenie ministra sprawiedliwosci z 25 wrzesnia 2001 r. w sprawie okreslenia regulaminu organizacji i dzialania stalych polubownych sadow konsumenckich (Dz. U. nr 113, poz. 1214)

1 kwietnia 2001 r. kupilem glosnik do magnetofonu. Dostalem tylko paragon, zadnej karty gwarancyjnej. W czerwcu tego roku glosnik sie zepsul. W serwisie powiedziano, ze koszt naprawy dorowna jego cenie. Czy moge glosnik jeszcze zareklamowac?

Niestety, niewiele da sie w tej sprawie zrobic. Rekojmia obowiazuje rok od wydania rzeczy. W opisanej sprawie minal juz prawie rok i dwa miesiace. Uplynal wiec termin, ktory obligowal sprzedawce do przyjecia reklamowanej rzeczy.

Podstawa prawna: art. 568 1 k.c.

Czy Inspekcja Handlowa moze kontrolowac sklep podczas nieobecnosci jego kierownika?

IH przeprowadza kontrole przy udziale przedsiebiorcy badz jego przedstawiciela. Przez przedstawiciela nalezy rozumiec osobe uprawniona do reprezentowania kontrolowanego lub przez niego zatrudniona przy wykonywaniu czynnosci zwiazanych z prowadzeniem dzialalnosci gospodarczej. W zwiazku z tym inspektor moze dokonywac czynnosci kontrolnych nawet w obecnosci pracownika sklepu zatrudnionego jako sprzedawca.

Podstawa prawna: art. 2 pkt 11 ustawy o IH

Po miesiacu od zakupu zareklamowalam bawelniany sweter. Zaczal mi sie pruc. Sprzedawczyni nie chciala w ogole spisac reklamacji i odeslala mnie do producenta. Co robic?

Sprzedawca nie moze odmowic przyjecia reklamacji, zadajac, aby konsument zglosil ja producentowi lub dostawcy. Odmowa taka jest bezskuteczna. Najpierw czytelniczka powinna zwrocic na ten fakt uwage sprzedawcy. Gdy to nie pomoze, nalezy poprosic o pomoc inspektora handlowego, rzecznika konsumentow lub organizacje konsumencka.

Podstawa prawna: 16 ust. 2 rozporzadzenia z 22 czerwca 2002 r. w sprawie szczegolowych warunkow zawierania i wykonywania umow sprzedazy...

Mam problem z montazem mebli kuchennych, ktory trwal dziesiec miesiecy. Pominawszy to, po zamontowaniu okazalo sie, ze nie dziala nowy okap (nabylam go w tym samym sklepie). Zepsul sie silnik. Dosc juz mam kontaktow z pracownikami sklepu, gdzie towary te kupilam. Czy sprawe reklamacji okapu moge zalatwiac bezposrednio u jego producenta, czyli w firmie Zanussi?

Zalezy, czy do okapu byla dolaczona kwarta gwarancyjna i czy jej wystawca (czyli gwarantem) byl producent. Jezeli tak, zepsute urzadzenie mozna reklamowac w firmie Zanussi. Gdy karty gwarancyjnej brak, zepsuty towar nalezy reklamowac u sprzedawcy. Wowczas nalezy mu zlozyc pisemna reklamacje. W pismie trzeba podac rodzaj wady w zakupionym wyrobie oraz okreslic zadanie wobec sprzedawcy (zwrot pieniedzy, obnizenie ceny czy wymiana na towar bez wad). Nalezy pamietac, ze kupujacy traci uprawnienia z tytulu rekojmi za wady fizyczne rzeczy, jezeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciagu miesiaca od jej wykrycia, a gdy zbadanie rzeczy jest w danych stosunkach przyjete, jezeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciagu miesiaca po uplywie czasu, w ktorym przy zachowaniu nalezytej starannosci mogl ja wykryc.

Podstawa prawna: art. 560 1 oraz art. 563 1 k.c.

Kupilam kosiarke. Po miesiacu silnik sie wrecz rozsypal. Zlozylam reklamacje, ale jej nie uznano. Ponoc przyczyna awarii bylo niewlasciwe uzywanie sprzetu. To nieprawda, robilam to zgodnie z instrukcja. Co teraz?

Zepsuta kosiarke nalezy poddac ocenie niezaleznego eksperta. Listy rzeczoznawcow danej specjalnosci prowadza wojewodzkie inspektoraty IH. Rzeczoznawca za niewielka odplatnoscia (od 20 do 100 zl) ustali, kto ponosi odpowiedzialnosc za awarie (sprzedawca czy nabywca). Jezeli badania wypadna na korzysc czytelniczki, ich wyniki powinna przedstawic sprzedawcy. Jezeli ten nadal nie uzna jej zadania, o pomoc mozna prosic inspektora handlowego, powiatowego (miejskiego) rzecznika konsumentow, organizacje konsumenckie.

Podstawa prawna: rozporzadzenie prezesa Rady Ministrow z 2 sierpnia 2001 r. w sprawie list rzeczoznawcow do spraw jakosci produktow lub uslug (Dz. U. nr 85, poz. 931)

W pazdzierniku zeszlego roku kupilam telewizor. Zareklamowalam go u sprzedawcy. Odbiornik byl naprawiany dwa razy. Za kazdym razem oddawano mi go w takim samym stanie, tj. zamiast obrazu byly rozowe pasy. Sprzedawca odeslal mnie do producenta.

Skoro czytelniczka juz dwa razy reklamowala towar, ktory ponownie sie zepsul, obecnie ma prawo do odstapienia od umowy i zadania zwrotu ceny. Proponujemy, aby takie pismo zlozyla sprzedawcy z wyraznym zaznaczeniem, ze korzysta z uprawnienia z rekojmi. W razie problemow powinna zglosic sie do IH, powiatowego (miejskiego) rzecznika konsumentow lub organizacji konsumenckiej.

Podstawa prawna: art. 560 1 k.c.

Corka zamowila suknie slubna. Sprzedawczyni sprowadzila o rozmiar za duza. Potem nie chciala nam oddac zaliczki w wysokosci 1000 zl. Rozmawial z nia inspektor IH. Sprzedawczyni podpisala zobowiazanie, ze pieniadze zwroci, gdy sprzeda suknie. Do dzis nie otrzymalismy ani grosza.

Jezeli mediacja IH nie przyniosla oczekiwanego rezultatu, czytelniczce pozostaje jedynie dochodzenie praw przed sadem powszechnym. Postawa sprzedawczyni wskazuje, ze nie zgodzilaby sie poddac pod jurysdykcje polubownego sadu konsumenckiego. Wobec tego czytelniczka powinna jak najszybciej zlozyc pozew do sadu powszechnego. Moga jej w tym pomoc powiatowy (miejski) rzecznik konsumentow i organizacje konsumenckie.

W listopadzie zeszlego roku za 5000 zl kupilem komputer. Od poczatku czesciej wozilem go do naprawy, niz z niego korzystalem. Po dwukrotnej reklamacji w ramach gwarancji w czerwcu tego roku znowu nastapila awaria plyty glownej. Mam tego dosc! Czy moge skorzystac teraz z rekojmi i zazadac zwrotu ceny (aby za te pieniadze kupic nowy sprzet) albo ewentualnie wymienic na niewadliwy?

Fakt, iz czytelnik dwoch pierwszych reklamacji dokonywal w ramach gwarancji jakosci, nie stoi na przeszkodzie, aby teraz wybral odpowiedzialnosc sprzedawcy z tytulu rekojmi. Ta chroni konsumenta rok od czasu wydania rzeczy (to w opisanej sprawie prawdopodobnie nastapilo w listopadzie 2001 r.). Czytelnik ma zatem prawo dochodzic uprawnien z tytulu rekojmi. W komputerze zepsula sie plyta glowna, bez ktorej sprzet nie dziala; mamy wiec do czynienia z wada istotna. Skoro byl on juz dwukrotnie naprawiany przez gwaranta, tym razem czytelnik ma prawo zadac zalatwienia reklamacji w trybie rekojmi. Moze odstapic od umowy i zadac zwrotu pieniedzy, ewentualnie wymienic sprzet na nowy, wolny od wad lub zadac obnizenia ceny. Proponujemy, aby poszedl do sklepu i zlozyl reklamacje na pismie, zaznaczajac, ze chodzi o rekojmie, oraz okreslajac zadanie. Do pisma nalezy dolaczyc dowod zakupu komputera. Jezeli sprzedawca zadania nie zrealizuje, czytelnik powinien poprosic o pomoc IH, powiatowego (miejskiego) rzecznika konsumentow lub organizacje konsumencka.

Podstawa prawna: art. 560 1 oraz art. 579 k.c.

Dwa i pol roku temu kupilismy w Kaliszu lade, objeta trzyletnia gwarancja sprzedawcy. Karte gwarancyjna wystawil punkt Lada Warszawa. W tym czasie upadl dealer-sprzedawca. Nie wiemy, gdzie robic przeglady gwarancyjne i ewentualne naprawy. Zwrocilismy sie do siedziby Lady w Warszawie. Odmowili nam naprawy samochodu. Okazalo sie, ze z powodu nieuregulowania platnosci wszystkie serwisy pozrywaly z nimi umowy. Przedstawiciel centrali Lady wyjasnil, ze teoretycznie mozemy naprawic auto gdziekolwiek, a rachunek zglosic do listy wierzytelnosci masy upadlosci. Czy jestesmy juz na zupelnie przegranej pozycji?

Sytuacja nie jest latwa. Z wszelkimi reklamacjami czytelnicy powinni zwracac sie do centrali Lady w Warszawie, skoro ta wystawila karte gwarancyjna. Dodajmy, ze w opisanej sytuacji moga oni jedynie dochodzic roszczen w ramach gwarancji, gdyz ochrona z tytulu rekojmi trwa zaledwie rok od wydania rzeczy. Ta wiec juz wygasla. Radzimy zatem przedstawic rachunek do listy wierzytelnosci masy upadlosciowej i czekac na sygnal od syndyka. Byc moze uda sie odzyskac chociaz czesc pieniedzy. O pomoc mozna sie zwrocic do IH, powiatowego (miejskiego) rzecznika konsumentow lub organizacji konsumenckiej.

Kupilam siedmioletniej corce sandaly. Po tygodniu oderwal sie pasek. Sklep przyjal reklamacje i go przykleil. Po dwoch tygodniach buty ponownie nie nadawaly sie do uzytku. Znowu wiec zanioslam je do sklepu, a ekspedientka przyjela reklamacje. Dostalam jednak odpowiedz, ze wada nastapila z mojej winy, a obuwie wyglada jak po rocznym uzyciu. Co w tej sytuacji moge zrobic?

Juz przy drugiej reklamacji sandalow czytelniczka miala prawo domagac sie odstapienia od umowy i zwrotu ceny albo tez ich wymiany na nowe, bez wad. Tu jednak mamy do czynienia z roznica zdan co do przyczyny wady obuwia. Proponujemy, aby czytelniczka poddala je badaniom niezaleznego eksperta lub rzeczoznawcy danej specjalnosci, ktorych listy znajduja sie przy wojewodzkich inspektoratach IH. Wprawdzie koszt takich badan ponosi konsument, lecz nie sa to kwoty wysokie (kilkadziesiat zlotych). Rzeczoznawca oceni, kto odpowiada za wade: sprzedawca czy klient. Jezeli wynik bedzie korzystny dla czytelniczki, radzimy, aby przedstawila go sprzedawcy. Powinna mu rowniez dostarczyc pismo informujace, ze zamierza skorzystac z uprawnien z rekojmi i domagac sie zwrotu pieniedzy. W razie problemow moze sie zwrocic o pomoc do IH, powiatowego (miejskiego) rzecznika konsumentow lub organizacji konsumenckiej.

Podstawa prawna: art. 560 1 k.c.

Na pokazie w mieszkaniu sasiadki zawarlam umowe i dokonalam zakupu kompletu poscieli. Nastepnego dnia rozmyslilam sie i chcialam zwrocic towar. Czy moge tak postapic i zadac zwrotu pieniedzy?

Czytelniczka moze odstapic od umowy i zadac zwrotu pieniedzy. Konsument, ktory zawarl umowe poza lokalem przedsiebiorstwa (tu - w mieszkaniu sasiadki), ma prawo tak postapic nawet bez podania przyczyny. Wystarczy zlozyc stosowne oswiadczenie na pismie w ciagu 10 dni od zawarcia umowy. W razie odstapienia umowa jest uwazana za nie zawarta, a konsument - zwolniony z wszelkich zobowiazan. Ponadto obowiazkiem przedsiebiorcy jest poinformowanie klienta na pismie o prawie odstapienia od umowy w wymienionym terminie oraz wreczenie wzoru oswiadczenia o odstapieniu z zaznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) i adresu zamieszkania (siedziby). Jezeli przedsiebiorca tego nie uczyni, nie rozpocznie sie bieg terminu do odstapienia od umowy.

Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 ustawy z 2 marca 2000 r. o ochronie niektorych praw konsumentow oraz o odpowiedzialnosci za szkode wyrzadzona przez produkt niebezpieczny (Dz. U. nr 22, poz. 271)

W listopadzie ubieglego roku kupilem pralke, ktora juz trzy razy naprawiano w ramach gwarancji. W karcie gwarancyjnej nie okreslono liczby napraw, ktorych mozna dokonac. Napisano jedynie, ze gwarancja przysluguje przez 12 miesiecy od daty zakupu towaru. Czy w tej sytuacji moge zwrocic sie do sprzedawcy o wymiane pralki z tytulu rekojmi?

Oczywiscie, czytelnik moze zadac od sprzedawcy wymiany wadliwej pralki. Dokonanie zakupu towaru powoduje powstanie odpowiedzialnosci sprzedawcy z tytulu rekojmi trwajacej 12 miesiecy od daty wydania towaru. Kupujacy moze dochodzic uprawnien z tytulu rekojmi za wady fizyczne rzeczy niezaleznie od wynikajacych z gwarancji. Oznacza to, ze kiedy dojdzie do wniosku, iz kolejna naprawa z tytulu gwarancji nie przyniesie rezultatu, moze niezaleznie od posiadanej gwarancji zadac od sprzedawcy wymiany towaru na nowy, wolny od wad z tytulu rekojmi.

Podstawa prawna: art. 568 i 579 k.c.

Zlecilem montaz rolet okiennych. Tytulem zadatku firma pobrala 250 zl. W umowionym terminie wykonawca poinformowal, ze tego dnia nie moze wykonac montazu, gdyz pracuje u innego klienta. Nie byl nawet w stanie okreslic, kiedy zjawi sie u mnie. Co robic?

Zgodnie z art. 394 1 k.c. w braku odmiennego zastrzezenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy oznacza, ze w razie niewykonania umowy przez jedna ze stron druga moze bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstapic i otrzymany zadatek zachowac. Jezeli sama go dala, ma prawo zadac sumy dwukrotnie wyzszej. Tak wiec czytelnik moze odstapic od umowy i domagac sie od nierzetelnego wykonawcy 500 zl.

Podstawa prawna: art. 394 1 k.c.

W sklepie spozywczym odmowiono mi przyjecia butelek zwrotnych napojow, ktore tu kupilem. Fakt, nie mialem paragonu potwierdzajacego sprzedaz. Ekspedient zazadal jego okazania. Czy mial prawo nie przyjac ode mnie butelek bez paragonu?

Jednostki handlu detalicznego sa obowiazane do przyjmowania opakowan wielokrotnego uzytku po produktach (zwracanych i na wymiane) znajdujacych sie w ich ofercie handlowej. Tak wiec jezeli w ofercie handlowej sklepu znajduje sie okreslony napoj, konsument ma prawo zadac przyjecia butelki, w ktorej jest on sprzedawany. I to bez wzgledu na to, gdzie dokonal zakupu.

Podstawa prawna: art. 14 ustawy z 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz. U. nr 63, poz. 638)

Czy dopuszczalna jest nagminna praktyka sprzedawcow, polegajaca na zmianie numerow identyfikacyjnych wymiany sprzetu na nowy (przy korzystaniu przez kupujacego z uprawnien z tytulu rekojmi), tzn. naklejanie na oryginalny numer identyfikacyjny nowego sprzetu naklejki z numerem identyfikacyjnym sprzetu niesprawnego, podlegajacego wymianie?

Takie dzialania sprzedawcy moga utrudnic kupujacemu ewentualna reklamacje w ramach rekojmi, a zwlaszcza skorzystanie z prawa odstapienia od umowy. Jezeli rzecz sprzedana ma wady, kupujacy moze od umowy odstapic albo zadac obnizenia ceny. Jednak nie moze od umowy odstapic, jezeli sprzedawca niezwlocznie wymieni rzecz wadliwa na wolna od wad albo usterki usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, gdy rzecz juz raz wymieniono lub naprawiano, chyba ze wady sa nieistotne. Stara naklejka z numerem identyfikacyjnym moze sugerowac, ze mamy do czynienia z pierwsza reklamacja, czego konsekwencja moze byc kolejna naprawa, a nie odstapienie od umowy i zwrot gotowki. W opisanej sytuacji klient powinien domagac sie, aby nowego sprzetu nie oznaczano naklejkami z dotychczasowym numerem identyfikacyjnym.

Podstawa prawna: art. 560 1 i art. 568 1 k.c.

Jaki akt prawny obowiazuje zamiast rozporzadzenia Rady Ministrow z 30 maja 1995 r. w sprawie szczegolowych warunkow zawierania i wykonywania umow sprzedazy rzeczy ruchomych z udzialem konsumentow? Ostatnio na zoltych stronach "Rzeczpospolitej" podano, ze rozporzadzenie to utracilo moc z koncem czerwca tego roku.

Od 1 lipca 2002 r. obowiazuje (wydane na podstawie art. 5551 k.c.) rozporzadzenie Rady Ministrow w sprawie szczegolowych warunkow zawierania i wykonywania umow sprzedazy miedzy przedsiebiorcami a konsumentami (Dz. U. nr 96, poz. 851). Zastapi ono rozporzadzenie z 1995 r. Dodajmy, ze od 2003 r. zacznie obowiazywac ustawa o szczegolnych warunkach sprzedazy konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego, na podstawie ktorej to nowe rozporzadzenie utraci moc.

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.