Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Spis ksiag


KSIEGA DRUGA

WLASNOSC I INNE PRAWA RZECZOWE

Tytul I.

WLASNOSC

DZIAL I.

PRZEPISY OGOLNE

Art. 126-139. (skreslone).

Spis ksiag

DZIAL II.

TRESC I WYKONYWANIE WLASNOSCI

Art. 140. W granicach okreslonych przez ustawy i zasady wspolzycia spolecznego wlasciciel moze, z wylaczeniem innych osob, korzystac z rzeczy zgodnie ze spoleczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczegolnosci moze pobierac pozytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach moze rozporzadzac rzecza.

Art. 141. (skreslony).

Art. 142. 1. Wlasciciel nie moze sie sprzeciwic uzyciu a nawet uszkodzeniu lub zniszczeniu rzeczy przez inna osobe, jezeli to jest konieczne do odwrocenia niebezpieczenstwa grozacego bezposrednio dobrom osobistym tej osoby lub osoby trzeciej. Moze jednak zadac naprawienia wyniklej stad szkody.

2. Przepis powyzszy stosuje sie takze w razie niebezpieczenstwa grozacego dobrom majatkowym, chyba ze grozaca szkoda jest oczywiscie i niewspolmiernie mniejsza anizeli uszczerbek, ktory moglby poniesc wlasciciel wskutek uzycia, uszkodzenia lub zniszczenia rzeczy.

Art. 143. W granicach okreslonych przez spoleczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu wlasnosc gruntu rozciaga sie na przestrzen nad i pod jego powierzchnia. Przepis ten nie uchybia przepisom regulujacym prawa do wod.

Art. 144. Wlasciciel nieruchomosci powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywac sie od dzialan, ktore by zaklocaly korzystanie z nieruchomosci sasiednich ponad przecietna miare, wynikajaca ze spoleczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomosci i stosunkow miejscowych.

Art. 145. 1. Jezeli nieruchomosc nie ma odpowiedniego dostepu do drogi publicznej lub do nalezacych do tej nieruchomosci budynkow gospodarskich, wlasciciel moze zadac od wlascicieli gruntow sasiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej sluzebnosci drogowej (droga konieczna).

2. Przeprowadzenie drogi koniecznej nastapi z uwzglednieniem potrzeb nieruchomosci nie majacej dostepu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciazeniem gruntow, przez ktore droga ma prowadzic. Jezeli potrzeba ustanowienia drogi jest nastepstwem sprzedazy gruntu lub innej czynnosci prawnej, a miedzy interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sad zarzadzi, o ile to jest mozliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, ktore byly przedmiotem tej czynnosci prawnej.

3. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzgledniac interes spoleczno-gospodarczy.

Art. 146. Przepisy artykulu poprzedzajacego stosuje sie odpowiednio do samoistnego posiadacza nieruchomosci; jednakze posiadacz moze zadac tylko ustanowienia sluzebnosci osobistej.

Art. 147. Wlascicielowi nie wolno dokonywac robot ziemnych w taki sposob, zeby to grozilo nieruchomosciom sasiednim utrata oparcia.

Art. 148. Owoce spadle z drzewa lub krzewu na grunt sasiedni stanowia jego pozytki. Przepisu tego nie stosuje sie, gdy grunt sasiedni jest przeznaczony na uzytek publiczny.

Art. 149. Wlasciciel gruntu moze wejsc na grunt sasiedni w celu usuniecia zwieszajacych sie z jego drzew galezi lub owocow. Wlasciciel sasiedniego gruntu moze jednak zadac naprawienia wyniklej stad szkody.

Art. 150. Wlasciciel gruntu moze obciac i zachowac dla siebie korzenie przechodzace z sasiedniego gruntu. To samo dotyczy galezi i owocow zwieszajacych sie z sasiedniego gruntu; jednakze w wypadku takim wlasciciel powinien uprzednio wyznaczyc sasiadowi odpowiedni termin do ich usuniecia.

Art. 151. Jezeli przy wznoszeniu budynku lub innego urzadzenia przekroczono bez winy umyslnej granice sasiedniego gruntu, wlasciciel tego gruntu nie moze zadac przywrocenia stanu poprzedniego, chyba ze bez nie uzasadnionej zwloki sprzeciwil sie przekroczeniu granicy albo ze grozi mu niewspolmiernie wielka szkoda. Moze on zadac albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej sluzebnosci gruntowej, albo wykupienia zajetej czesci gruntu, jak rowniez tej czesci, ktora na skutek budowy stracila dla niego znaczenie gospodarcze.

Art. 152. Wlasciciele gruntow sasiadujacych obowiazani sa do wspoldzialania przy rozgraniczeniu gruntow oraz przy utrzymywaniu stalych znakow granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urzadzenia i utrzymywania stalych znakow granicznych ponosza po polowie.

Art. 153. Jezeli granice gruntow staly sie sporne, a stanu prawnego nie mozna stwierdzic, ustala sie granice wedlug ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby rowniez takiego stanu nie mozna bylo stwierdzic, a postepowanie rozgraniczeniowe nie doprowadzilo do ugody miedzy interesowanymi, sad ustali granice z uwzglednieniem wszelkich okolicznosci;

moze przy tym przyznac jednemu z wlascicieli odpowiednia doplate pieniezna.

Art. 154. 1. Domniemywa sie, ze mury, ploty, miedze, rowy i inne urzadzenia podobne, znajdujace sie na granicy gruntow sasiadujacych, sluza do wspolnego uzytku sasiadow. To samo dotyczy drzew i krzewow na granicy.

2. Korzystajacy z wymienionych urzadzen obowiazani sa ponosic wspolnie koszty ich utrzymania.

Spis ksiag

DZIAL III.

NABYCIE I UTRATA WLASNOSCI

Rozdzial I

Przeniesienie wlasnosci

Art. 155. 1. Umowa sprzedazy, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiazujaca do przeniesienia wlasnosci rzeczy co do tozsamosci oznaczonej przenosi wlasnosc na nabywce, chyba ze przepis szczegolny stanowi inaczej albo ze strony inaczej postanowily.

2. Jezeli przedmiotem umowy zobowiazujacej do przeniesienia wlasnosci sa rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do przeniesienia wlasnosci potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy. To samo dotyczy wypadku, gdy przedmiotem umowy zobowiazujacej do przeniesienia wlasnosci sa rzeczy przyszle.

Art. 156. Jezeli zawarcie umowy przenoszacej wlasnosc nastepuje w wykonaniu zobowiazania wynikajacego z uprzednio zawartej umowy zobowiazujacej do przeniesienia wlasnosci, z zapisu, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, waznosc umowy przenoszacej wlasnosc zalezy od istnienia tego zobowiazania.

Art. 157. 1. Wlasnosc nieruchomosci nie moze byc przeniesiona pod warunkiem ani z zastrzezeniem terminu.

2. Jezeli umowa zobowiazujaca do przeniesienia wlasnosci nieruchomosci zostala zawarta pod warunkiem lub z zastrzezeniem terminu, do przeniesienia wlasnosci potrzebne jest dodatkowe porozumienie stron obejmujace ich bezwarunkowa zgode na niezwloczne przejscie wlasnosci.

Art. 158. Umowa zobowiazujaca do przeniesienia wlasnosci nieruchomosci powinna byc zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszacej wlasnosc, ktora zostaje zawarta w celu wykonania istniejacego uprzednio zobowiazania do przeniesienia wlasnosci nieruchomosci;

zobowiazanie powinno byc w akcie wymienione.

Art. 159. Przepisow o obowiazku zachowania formy aktu notarialnego nie stosuje sie w wypadku, gdy grunty wniesione jako wklad do rolniczej spoldzielni produkcyjnej maja stac sie wspolwlasnoscia dotychczasowych wlascicieli.

Art. 160. (skreslony).

Art. 161. (skreslony).

Art. 162. (uchylony).

Art. 163-165. (skreslone).

Art. 166. 1. W razie sprzedazy przez wspolwlasciciela nieruchomosci rolnej udzialu we wspolwlasnosci lub czesci tego udzialu pozostalym wspolwlascicielom przysluguje prawo pierwokupu, jezeli prowadza gospodarstwo rolne na gruncie wspolnym. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy wspolwlasciciel prowadzacy jednoczesnie gospodarstwo rolne sprzedaje swoj udzial we wspolwlasnosci wraz z tym gospodarstwem albo gdy nabywca jest inny wspolwlasciciel lub osoba, ktora dziedziczylaby gospodarstwo po sprzedawcy.

2. (skreslony).

Art. 167. (skreslony).

Art. 168. (skreslony).

Art. 169. 1. Jezeli osoba nie uprawniona do rozporzadzania rzecza ruchoma zbywa rzecz i wydaje ja nabywcy, nabywca uzyskuje wlasnosc z chwila objecia rzeczy w posiadanie, chyba ze dziala w zlej wierze.

2. Jednakze gdy rzecz zgubiona, skradziona lub w inny sposob utracona przez wlasciciela zostaje zbyta przed uplywem lat trzech od chwili jej zgubienia, skradzenia lub utraty, nabywca moze uzyskac wlasnosc dopiero z uplywem powyzszego trzyletniego terminu. Ograniczenie to nie dotyczy pieniedzy i dokumentow na okaziciela ani rzeczy nabytych na urzedowej licytacji publicznej lub w toku postepowania egzekucyjnego.

Art. 170. W razie przeniesienia wlasnosci rzeczy ruchomej, ktora jest obciazona prawem osoby trzeciej, prawo to wygasa z chwila wydania rzeczy nabywcy, chyba ze ten dziala w zlej wierze. Przepis paragrafu drugiego artykulu poprzedzajacego stosuje sie odpowiednio.

Art. 171. (skreslony).

Spis ksiag

Rozdzial II

Zasiedzenie

Art. 172. 1. Posiadacz nieruchomosci nie bedacy jej wlascicielem nabywa wlasnosc, jezeli posiada nieruchomosc nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba ze uzyskal posiadanie w zlej wierze (zasiedzenie).

2. Po uplywie lat trzydziestu posiadacz nieruchomosci nabywa jej wlasnosc, chocby uzyskal posiadanie w zlej wierze.

Art. 173. Jezeli wlasciciel nieruchomosci, przeciwko ktoremu biegnie zasiedzenie, jest maloletni, zasiedzenie nie moze skonczyc sie wczesniej niz

z uplywem dwoch lat od uzyskania pelnoletnosci przez wlasciciela.

Art. 174. Posiadacz rzeczy ruchomej nie bedacy jej wlascicielem nabywa wlasnosc, jezeli posiada rzecz nieprzerwanie od lat trzech jako posiadacz samoistny, chyba ze posiada w zlej wierze.

Art. 175. Do biegu zasiedzenia stosuje sie odpowiednio przepisy o biegu przedawnienia roszczen.

Art. 176. 1. Jezeli podczas biegu zasiedzenia nastapilo przeniesienie posiadania, obecny posiadacz moze doliczyc do czasu, przez ktory sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jezeli jednak poprzedni posiadacz uzyskal posiadanie nieruchomosci w zlej wierze, czas jego posiadania moze byc doliczony tylko wtedy, gdy lacznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydziesci.

2. Przepisy powyzsze stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobierca poprzedniego posiadacza.

Art. 177. (skreslony).

Art. 178. (uchylony).

Spis ksiag

Rozdzial III

Inne wypadki nabycia i utraty wlasnosci

Art. 179. 1. Wlasciciel moze wyzbyc sie wlasnosci nieruchomosci przez to, ze jej sie zrzeknie. Zrzeczenie sie wymaga formy aktu notarialnego.

2. Nieruchomosc, ktorej wlasciciel sie zrzekl, staje sie wlasnoscia gminy, na obszarze ktorej nieruchomosc jest polozona, chyba ze odrebne przepisy stanowia inaczej. Jezeli nieruchomosc jest polozona na obszarze kilku gmin, nieruchomosc staje sie wlasnoscia gminy, na obszarze ktorej znajduje sie jej wieksza czesc. Gmina ponosi odpowiedzialnosc z nieruchomosci za jej obciazenia, ograniczona do wartosci nabytej nieruchomosci wedlug stanu w chwili nabycia, a wedlug cen rynkowych w chwili zaspokojenia wierzyciela.

Art. 180. Wlasciciel moze wyzbyc sie wlasnosci rzeczy ruchomej przez to, ze w tym zamiarze rzecz porzuci.

Art. 181. Wlasnosc ruchomej rzeczy niczyjej nabywa sie przez jej objecie w posiadanie samoistne.

Art. 182. 1. Roj pszczol staje sie niczyim, jezeli wlasciciel nie odszukal go przed uplywem trzech dni od dnia wyrojenia. Wlascicielowi wolno w poscigu za rojem wejsc na cudzy grunt, powinien jednak naprawic wynikla stad szkode.

2. Jezeli roj usiadl w cudzym ulu nie zajetym, wlasciciel moze domagac sie wydania roju za zwrotem kosztow.

3. Jezeli roj osiadl w cudzym ulu zajetym, staje sie on wlasnoscia tego, czyja wlasnoscia byl roj, ktory sie w ulu znajdowal. Dotychczasowemu wlascicielowi nie przysluguje w tym wypadku roszczenie z tytulu bezpodstawnego wzbogacenia.

Art. 183. 1. Kto znalazl rzecz zgubiona, powinien niezwlocznie zawiadomic o tym osobe uprawniona do odbioru rzeczy. Jezeli znalazca nie wie, kto jest uprawniony do odbioru rzeczy, albo jezeli nie zna miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, powinien niezwlocznie zawiadomic o znalezieniu wlasciwy organ panstwowy.

2. Przepisy o rzeczach znalezionych stosuje sie odpowiednio do rzeczy porzuconych bez zamiaru wyzbycia sie wlasnosci, jak rowniez do zwierzat, ktore zablakaly sie lub uciekly.

Art. 184. 1. Pieniadze, papiery wartosciowe, kosztownosci oraz rzeczy majace wartosc naukowa lub artystyczna znalazca powinien oddac niezwlocznie na przechowanie wlasciwemu organowi panstwowemu, inne zas rzeczy znalezione - tylko na zadanie tego organu.

2. Jezeli znalazca przechowuje rzecz u siebie, stosuje sie odpowiednio przepisy o nieodplatnym przechowaniu.

Art. 185. Rozporzadzenie Rady Ministrow okresli organy wlasciwe do przechowywania rzeczy znalezionych i do poszukiwania osob uprawnionych do ich odbioru, zasady przechowywania tych rzeczy oraz sposob poszukiwania osob uprawnionych do odbioru.

Art. 186. Znalazca, ktory uczynil zadosc swoim obowiazkom, moze zadac znaleznego w wysokosci jednej dziesiatej wartosci rzeczy, jezeli zglosil swe roszczenie najpozniej w chwili wydania rzeczy osobie uprawnionej do odbioru.

Art. 187. Pieniadze, papiery wartosciowe, kosztownosci oraz rzeczy majace wartosc naukowa lub artystyczna, ktore nie zostana przez uprawnionego odebrane w ciagu roku od dnia wezwania go przez wlasciwy organ, a w razie niemoznosci wezwania - w ciagu dwoch lat od ich znalezienia, staja sie wlasnoscia Skarbu Panstwa. Inne rzeczy staja sie po uplywie tych samych terminow wlasnoscia znalazcy, jezeli uczynil on zadosc swoim obowiazkom;

jezeli rzeczy sa przechowywane przez organ panstwowy, znalazca moze je odebrac za zwrotem kosztow.

Art. 188. Przepisow artykulow poprzedzajacych nie stosuje sie w razie znalezienia rzeczy w budynku publicznym albo w innym budynku lub pomieszczeniu otwartym dla publicznosci ani w razie znalezienia rzeczy w wagonie kolejowym, na statku lub innym srodku transportu publicznego.

Znalazca obowiazany jest w tych wypadkach oddac rzecz zarzadcy budynku lub pomieszczenia albo wlasciwemu zarzadcy srodkow transportu publicznego, a ten postapi z rzecza zgodnie z wlasciwymi przepisami.

Art. 189. Jezeli rzecz majaca znaczniejsza wartosc materialna albo wartosc naukowa lub artystyczna zostala znaleziona w takich okolicznosciach, ze poszukiwanie wlasciciela byloby oczywiscie bezcelowe, znalazca obowiazany jest oddac rzecz wlasciwemu organowi panstwowemu. Rzecz znaleziona staje sie wlasnoscia Skarbu Panstwa, a znalazcy nalezy sie odpowiednie wynagrodzenie.

Art. 190. Uprawniony do pobierania pozytkow naturalnych rzeczy nabywa ich wlasnosc przez odlaczenie ich od rzeczy.

Art. 191. Wlasnosc nieruchomosci rozciaga sie na rzecz ruchoma, ktora zostala polaczona z nieruchomoscia w taki sposob, ze stala sie jej czescia skladowa.

Art. 192. 1. Ten, kto wytworzyl nowa rzecz ruchoma z cudzych materialow, staje sie jej wlascicielem, jezeli wartosc nakladu pracy jest wieksza od wartosci materialow.

2. Jezeli przetworzenie rzeczy bylo dokonane w zlej wierze albo jezeli wartosc materialow jest wieksza od wartosci nakladu pracy, rzecz wytworzona staje sie wlasnoscia wlasciciela materialow.

Art. 193. 1. Jezeli rzeczy ruchome zostaly polaczone lub pomieszane w taki sposob, ze przywrocenie stanu poprzedniego byloby zwiazane z nadmiernymi trudnosciami lub kosztami, dotychczasowi wlasciciele staja sie wspolwlascicielami calosci. Udzialy we wspolwlasnosci oznacza sie wedlug stosunku wartosci rzeczy polaczonych lub pomieszanych.

2. Jednakze gdy jedna z rzeczy polaczonych ma wartosc znacznie wieksza anizeli pozostale, rzeczy mniejszej wartosci staja sie jej czesciami skladowymi.

Art. 194. Przepisy o przetworzeniu, polaczeniu i pomieszaniu nie uchybiaja przepisom o obowiazku naprawienia szkody ani przepisom o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Spis ksiag

DZIAL IV.

WSPOLWLASNOSC

Art. 195. Wlasnosc tej samej rzeczy moze przyslugiwac niepodzielnie kilku osobom (wspolwlasnosc).

Art. 196. 1. Wspolwlasnosc jest albo wspolwlasnoscia w czesciach ulamkowych, albo wspolwlasnoscia laczna.

2. Wspolwlasnosc laczna reguluja przepisy dotyczace stosunkow, z ktorych ona wynika. Do wspolwlasnosci w czesciach ulamkowych stosuje sie przepisy niniejszego dzialu.

Art. 197. Domniemywa sie, ze udzialy wspolwlascicieli sa rowne.

Art. 198. Kazdy ze wspolwlascicieli moze rozporzadzac swoim udzialem bez zgody pozostalych wspolwlascicieli.

Art. 199. Do rozporzadzania rzecza wspolna oraz do innych czynnosci, ktore przekraczaja zakres zwyklego zarzadu, potrzebna jest zgoda wszystkich wspolwlascicieli. W braku takiej zgody wspolwlasciciele, ktorych udzialy wynosza co najmniej polowe, moga zadac rozstrzygniecia przez sad, ktory orzeknie majac na wzgledzie cel zamierzonej czynnosci oraz interesy wszystkich wspolwlascicieli.

Art. 200. Kazdy ze wspolwlascicieli jest obowiazany do wspoldzialania w zarzadzie rzecza wspolna.

Art. 201. Do czynnosci zwyklego zarzadu rzecza wspolna potrzebna jest zgoda wiekszosci wspolwlascicieli. W braku takiej zgody kazdy ze wspolwlascicieli moze zadac upowaznienia sadowego do dokonania czynnosci.

Art. 202. Jezeli wiekszosc wspolwlascicieli postanawia dokonac czynnosci razaco sprzecznej z zasadami prawidlowego zarzadu rzecza wspolna, kazdy z pozostalych wspolwlascicieli moze zadac rozstrzygniecia przez sad.

Art. 203. Kazdy ze wspolwlascicieli moze wystapic do sadu o wyznaczenie zarzadcy, jezeli nie mozna uzyskac zgody wiekszosci wspolwlascicieli w istotnych sprawach dotyczacych zwyklego zarzadu albo jezeli wiekszosc wspolwlascicieli narusza zasady prawidlowego zarzadu lub krzywdzi mniejszosc.

Art. 204. Wiekszosc wspolwlascicieli oblicza sie wedlug wielkosci udzialow.

Art. 205. Wspolwlasciciel sprawujacy zarzad rzecza wspolna moze zadac od pozostalych wspolwlascicieli wynagrodzenia odpowiadajacego uzasadnionemu nakladowi jego pracy.

Art. 206. Kazdy ze wspolwlascicieli jest uprawniony do wspolposiadania rzeczy wspolnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje sie pogodzic ze wspolposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostalych wspolwlascicieli.

Art. 207. Pozytki i inne przychody z rzeczy wspolnej przypadaja wspolwlascicielom w stosunku do wielkosci udzialow; w takim samym stosunku wspolwlasciciele ponosza wydatki i ciezary zwiazane z rzecza wspolna.

Art. 208. Kazdy ze wspolwlascicieli nie sprawujacych zarzadu rzecza wspolna moze zadac w odpowiednich terminach rachunku z zarzadu.

Art. 209. Kazdy ze wspolwlascicieli moze wykonywac wszelkie czynnosci i dochodzic wszelkich roszczen, ktore zmierzaja do zachowania wspolnego prawa.

Art. 210. Kazdy ze wspolwlascicieli moze zadac zniesienia wspolwlasnosci.

Uprawnienie to moze byc wylaczone przez czynnosc prawna na czas nie dluzszy niz lat piec. Jednakze w ostatnim roku przed uplywem zastrzezonego terminu dopuszczalne jest jego przedluzenie na dalsze lat piec; przedluzenie mozna ponowic.

Art. 211. Kazdy ze wspolwlascicieli moze zadac, azeby zniesienie wspolwlasnosci nastapilo przez podzial rzeczy wspolnej, chyba ze podzial bylby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze spoleczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo ze pociagalby za soba istotna zmiane rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartosci.

Art. 212. 1. Jezeli zniesienie wspolwlasnosci nastepuje na mocy orzeczenia sadu, wartosc poszczegolnych udzialow moze byc wyrownana przez doplaty pieniezne. Przy podziale gruntu sad moze obciazyc poszczegolne czesci potrzebnymi sluzebnosciami gruntowymi.

2. Rzecz, ktora nie daje sie podzielic, moze byc przyznana stosownie do okolicznosci jednemu ze wspolwlascicieli z obowiazkiem splaty pozostalych albo sprzedana stosownie do przepisow kodeksu postepowania cywilnego

3. Jezeli ustalone zostaly doplaty lub splaty, sad oznaczy termin i sposob ich uiszczenia, wysokosc i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby takze sposob ich zabezpieczenia. W razie rozlozenia doplat i splat na raty terminy ich uiszczenia nie moga lacznie przekraczac lat dziesieciu.

W wypadkach zaslugujacych na szczegolne uwzglednienie sad na wniosek dluznika moze odroczyc termin zaplaty rat juz wymagalnych.

Art. 213. Jezeli zniesienie wspolwlasnosci gospodarstwa rolnego przez podzial miedzy wspolwlascicieli byloby sprzeczne z zasadami prawidlowej gospodarki rolnej, sad przyzna to gospodarstwo temu wspolwlascicielowi, na ktorego wyraza zgode wszyscy wspolwlasciciele.

Art. 214. 1. W razie braku zgody wszystkich wspolwlascicieli, sad przyzna gospodarstwo rolne temu z nich, ktory je prowadzi lub stale w nim pracuje, chyba ze interes spoleczno-gospodarczy przemawia za wyborem innego wspolwlasciciela.

2. Jezeli warunki przewidziane w paragrafie poprzedzajacym spelnia kilku wspolwlascicieli albo jezeli nie spelnia ich zaden ze wspolwlascicieli, sad przyzna gospodarstwo rolne temu z nich, ktory daje najlepsza gwarancje jego nalezytego prowadzenia.

3. Na wniosek wszystkich wspolwlascicieli sad zarzadzi sprzedaz

gospodarstwa rolnego stosownie do przepisow Kodeksu postepowania cywilnego

4. Sprzedaz gospodarstwa rolnego sad zarzadzi rowniez w wypadku niewyrazenia zgody przez zadnego ze wspolwlascicieli na przyznanie mu gospodarstwa.

Art. 215. Przepisy dwoch artykulow poprzedzajacych stosuje sie odpowiednio w wypadku, gdy gospodarstwo rolne moze byc podzielone, lecz liczba wydzielonych czesci jest mniejsza od liczby wspolwlascicieli.

Art. 216. 1. Wysokosc przyslugujacych splat z gospodarstwa rolnego ustala sie stosownie do ich zgodnego porozumienia.

2. W razie braku takiego porozumienia splaty przyslugujace wspolwlascicielom moga byc obnizone. Przy okresleniu stopnia ich obnizenia bierze sie pod uwage:

1) typ, wielkosc i stan gospodarstwa rolnego bedacego przedmiotem zniesienia wspolwlasnosci,

2) sytuacje osobista i majatkowa wspolwlasciciela zobowiazanego do splat i wspolwlasciciela uprawnionego do ich otrzymania.

3. Obnizenie splat, stosownie do przepisu paragrafu poprzedzajacego, nie wyklucza mozliwosci rozlozenia ich na raty lub odroczenia terminu ich zaplaty, stosownie do przepisu art. 212 3.

4. Przepisow 2 i 3 nie stosuje sie do splat na rzecz malzonka w razie zniesienia wspolwlasnosci gospodarstwa rolnego, ktore stosownie do przepisow Kodeksu rodzinnego i opiekunczego nalezy do wspolnego majatku malzonkow.

Art. 217. Wspolwlasciciel, ktory w wyniku zniesienia wspolwlasnosci otrzymal gospodarstwo rolne, wchodzace zas w sklad tego gospodarstwa nieruchomosci rolne zbyl odplatnie przed uplywem pieciu lat od chwili zniesienia wspolwlasnosci, jest obowiazany pozostalym wspolwlascicielom, ktorym przypadly splaty nizsze od naleznych, wydac - proporcjonalnie do wielkosci ich udzialow - korzysci uzyskane z obnizenia splat, chyba ze celem zbycia jest zapewnienie racjonalnego prowadzenia tego gospodarstwa.

Art. 218. 1. Wspolwlasciciele, ktorzy nie otrzymali gospodarstwa rolnego lub jego czesci, lecz do chwili zniesienia wspolwlasnosci w tym gospodarstwie mieszkali, zachowuja uprawnienia do dalszego zamieszkania, jednakze nie dluzej niz przez piec lat, a gdy w chwili znoszenia wspolwlasnosci sa maloletni - nie dluzej niz piec lat od osiagniecia pelnoletnosci. Ograniczenie terminem powyzszym nie dotyczy wspolwlascicieli trwale niezdolnych do pracy.

2. Do uprawnien wynikajacych z przepisow paragrafu poprzedzajacego stosuje sie odpowiednio przepisy o sluzebnosci mieszkania.

Art. 219. (skreslony).

Art. 220. Roszczenie o zniesienie wspolwlasnosci nie ulega przedawnieniu.

Art. 221. Czynnosci prawne okreslajace zarzad i sposob korzystania z rzeczy wspolnej albo wylaczajace uprawnienie do zniesienia wspolwlasnosci odnosza skutek takze wzgledem nabywcy udzialu, jezeli nabywca o nich wiedzial lub z latwoscia mogl sie dowiedziec. To samo dotyczy wypadku, gdy sposob korzystania z rzeczy zostal ustalony w orzeczeniu sadowym.

Spis ksiag

DZIAL V.

OCHRONA WLASNOSCI

Art. 222. 1. Wlasciciel moze zadac od osoby, ktora wlada faktycznie jego rzecza, azeby rzecz zostala mu wydana, chyba ze osobie tej przysluguje skuteczne wzgledem wlasciciela uprawnienie do wladania rzecza.

2. Przeciwko osobie, ktora narusza wlasnosc w inny sposob anizeli przez pozbawienie wlasciciela faktycznego wladztwa nad rzecza, przysluguje wlascicielowi roszczenie o przywrocenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszen.

Art. 223. 1. Roszczenia wlasciciela przewidziane w artykule poprzedzajacym nie ulegaja przedawnieniu, jezeli dotycza nieruchomosci.

2. (skreslony).

3. (skreslony).

Art. 224. 1. Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiazany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zuzycie, ani za jej pogorszenie lub utrate. Nabywa wlasnosc pozytkow naturalnych, ktore zostaly od rzeczy odlaczone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pozytki cywilne, jezeli staly sie w tym czasie wymagalne.

2. Jednakze od chwili, w ktorej samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedzial sie o wytoczeniu przeciwko niemu powodztwa o wydanie rzeczy, jest on obowiazany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zuzycie, pogorszenie lub utrate, chyba ze pogorszenie lub utrata nastapila bez jego winy. Obowiazany jest zwrocic pobrane od powyzszej chwili pozytki, ktorych nie zuzyl, jak rowniez uiscic wartosc tych, ktore zuzyl.

Art. 225. Obowiazki samoistnego posiadacza w zlej wierze wzgledem wlasciciela sa takie same jak obowiazki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w ktorej ten dowiedzial sie o wytoczeniu przeciwko niemu powodztwa o wydanie rzeczy. Jednakze samoistny posiadacz w zlej wierze obowiazany jest nadto zwrocic wartosc pozytkow, ktorych z powodu zlej gospodarki nie uzyskal, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utrate rzeczy, chyba ze rzecz uleglaby pogorszeniu lub utracie takze wtedy, gdyby znajdowala sie w posiadaniu uprawnionego.

Art. 226. 1. Samoistny posiadacz w dobrej wierze moze zadac zwrotu nakladow koniecznych o tyle, o ile nie maja pokrycia w korzysciach, ktore uzyskal z rzeczy. Zwrotu innych nakladow moze zadac o tyle, o ile zwiekszaja wartosc rzeczy w chwili jej wydania wlascicielowi. Jednakze gdy naklady zostaly dokonane po chwili, w ktorej samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedzial sie o wytoczeniu przeciwko niemu powodztwa o wydanie rzeczy, moze on zadac zwrotu jedynie nakladow koniecznych.

2. Samoistny posiadacz w zlej wierze moze zadac jedynie zwrotu nakladow koniecznych, i to tylko o tyle, o ile wlasciciel wzbogacilby sie bezpodstawnie jego kosztem.

Art. 227. 1. Samoistny posiadacz moze, przywracajac stan poprzedni, zabrac przedmioty, ktore polaczyl z rzecza, chociazby staly sie jej czesciami skladowymi.

2. Jednakze gdy polaczenia dokonal samoistny posiadacz w zlej wierze albo samoistny posiadacz w dobrej wierze po chwili, w ktorej dowiedzial sie o wytoczeniu przeciwko niemu powodztwa o wydanie rzeczy, wlasciciel moze przylaczone przedmioty zatrzymac, zwracajac samoistnemu posiadaczowi ich wartosc i koszt robocizny albo sume odpowiadajaca zwiekszeniu wartosci rzeczy.

Art. 228. Przepisy okreslajace prawa i obowiazki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w ktorej dowiedzial sie on o wytoczeniu przeciwko niemu powodztwa o wydanie rzeczy, stosuje sie takze w wypadku, gdy samoistny posiadacz rzeczy bedacej przedmiotem wlasnosci panstwowej zostal wezwany przez wlasciwy organ panstwowy do wydania rzeczy.

Art. 229. 1. Roszczenia wlasciciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pozytkow lub o zaplate ich wartosci, jak rowniez roszczenia o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy przedawniaja sie z uplywem roku od dnia zwrotu rzeczy. To samo dotyczy roszczen samoistnego posiadacza przeciwko wlascicielowi o zwrot nakladow na rzecz.

2. (skreslony).

Art. 230. Przepisy dotyczace roszczen wlasciciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pozytkow lub o zaplate ich wartosci oraz o naprawienie szkody z powodu pogorszenia lub utraty rzeczy, jak rowniez przepisy dotyczace roszczen samoistnego posiadacza o zwrot nakladow na rzecz, stosuje sie odpowiednio do stosunku miedzy wlascicielem rzeczy a posiadaczem zaleznym, o ile z przepisow regulujacych ten stosunek nie wynika nic innego.

Art. 231. 1. Samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, ktory wzniosl na powierzchni lub pod powierzchnia gruntu budynek lub inne urzadzenie o wartosci przenoszacej znacznie wartosc zajetej na ten cel dzialki, moze zadac, aby wlasciciel przeniosl na niego wlasnosc zajetej dzialki za odpowiednim wynagrodzeniem.

2. Wlasciciel gruntu, na ktorym wzniesiono budynek lub inne urzadzenie o wartosci przenoszacej znacznie wartosc zajetej na ten cel dzialki, moze zadac, aby ten, kto wzniosl budynek lub inne urzadzenie, nabyl od niego wlasnosc dzialki za odpowiednim wynagrodzeniem.

3. (skreslony).

Spis ksiag

Tytul II.

UZYTKOWANIE WIECZYSTE

Art. 232. 1. Grunty stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa polozone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Panstwa polozone poza tymi granicami, lecz wlaczone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadan jego gospodarki, a takze grunty stanowiace wlasnosc jednostek samorzadu terytorialnego lub ich zwiazkow moga byc oddawane w uzytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym.

2. W wypadkach przewidzianych w przepisach szczegolnych przedmiotem uzytkowania wieczystego moga byc takze inne grunty Skarbu Panstwa, jednostek samorzadu terytorialnego lub ich zwiazkow.

Art. 233. W granicach, okreslonych przez ustawy i zasady wspolzycia spolecznego oraz przez umowe o oddanie gruntu Skarbu Panstwa lub gruntu nalezacego do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazkow w uzytkowanie wieczyste, uzytkownik moze korzystac z gruntu z wylaczeniem innych osob. W tych samych granicach uzytkownik wieczysty moze swoim prawem rozporzadzac.

Art. 234. Do oddania gruntu Skarbu Panstwa lub gruntu nalezacego do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazkow w uzytkowanie wieczyste stosuje sie odpowiednio przepisy o przeniesienie wlasnosci nieruchomosci.

Art. 235. 1. Budynki i inne urzadzenia wzniesione na gruncie Skarbu Panstwa lub gruncie nalezacym do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazkow przez wieczystego uzytkownika stanowia jego wlasnosc. To samo dotyczy budynkow i innych urzadzen, ktore wieczysty uzytkownik nabyl zgodnie z wlasciwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w uzytkowanie wieczyste.

2. Przyslugujaca wieczystemu uzytkownikowi wlasnosc budynkow i urzadzen na uzytkowanym gruncie jest prawem zwiazanym z uzytkowaniem wieczystym.

Art. 236. 1. Oddanie gruntu Skarbu Panstwa lub gruntu nalezacego do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazkow w uzytkowanie wieczyste nastepuje na okres dziewiecdziesieciu dziewieciu lat. W wypadkach wyjatkowych, gdy cel gospodarczy uzytkowania wieczystego nie wymaga oddania gruntu na dziewiecdziesiat dziewiec lat, dopuszczalne jest oddanie gruntu na okres krotszy, co najmniej jednak na lat czterdziesci.

2. W ciagu ostatnich pieciu lat przed uplywem zastrzezonego w umowie terminu wieczysty uzytkownik moze zadac jego przedluzenia na dalszy okres od czterdziestu do dziewiecdziesieciu dziewieciu lat; jednakze wieczysty uzytkownik moze wczesniej wystapic z takim zadaniem, jezeli okres amortyzacji zamierzonych na uzytkowanym gruncie nakladow jest znacznie dluzszy anizeli czas, ktory pozostaje do uplywu zastrzezonego w umowie terminu. Odmowa przedluzenia jest dopuszczalna tylko ze wzgledu na wazny interes spoleczny.

3. Umowa o przedluzenie wieczystego uzytkowania powinna byc zawarta w formie aktu notarialnego.

Art. 237. Do przeniesienia uzytkowania wieczystego stosuje sie odpowiednio przepisy o przeniesieniu wlasnosci nieruchomosci.

Art. 238. Wieczysty uzytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa oplata roczna.

Art. 239. 1. Sposob korzystania z gruntu Skarbu Panstwa lub gruntu nalezacego do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazkow przez wieczystego uzytkownika powinien byc okreslony w umowie.

2. Jezeli oddanie gruntu w uzytkowanie wieczyste nastepuje w celu wzniesienia na gruncie budynkow lub innych urzadzen, umowa powinna okreslac:

1) termin rozpoczecia i zakonczenia robot;

2) rodzaj budynkow lub urzadzen oraz obowiazek ich utrzymywania w nalezytym stanie;

3) warunki i termin odbudowy w razie zniszczenia albo rozbiorki budynkow lub urzadzen w czasie trwania uzytkowania wieczystego;

4) wynagrodzenie nalezne wieczystemu uzytkownikowi za budynki lub urzadzenia istniejace na gruncie w dniu wygasniecia uzytkowania wieczystego.

Art. 240. Umowa o oddanie gruntu Skarbu Panstwa lub gruntu nalezacego do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazkow w uzytkowanie wieczyste moze ulec rozwiazaniu przed uplywem okreslonego w niej terminu, jezeli wieczysty uzytkownik korzysta z gruntu w sposob oczywiscie sprzeczny z jego przeznaczeniem okreslonym w umowie, w szczegolnosci jezeli wbrew umowie uzytkownik nie wzniosl okreslonych w niej budynkow lub urzadzen.

Art. 241. Wraz z wygasnieciem uzytkowania wieczystego wygasaja ustanowione na nim obciazenia.

Art. 242. (skreslony).

Art. 243. Roszczenie przeciwko wieczystemu uzytkownikowi o naprawienie szkod wyniklych z niewlasciwego korzystania z gruntu Skarbu Panstwa lub gruntu nalezacego do jednostek samorzadu terytorialnego badz ich zwiazkow, jak rowniez roszczenie wieczystego uzytkownika o wynagrodzenie za budynki i urzadzenia istniejace w dniu zwrotu uzytkowanego gruntu przedawniaja sie z uplywem lat trzech od tej daty.

Spis ksiag

Tytul III.

PRAWA RZECZOWE OGRANICZONE

DZIAL I.

PRZEPISY OGOLNE

Art. 244. 1. Ograniczonymi prawami rzeczowymi sa: uzytkowanie, sluzebnosc, zastaw, spoldzielcze wlasnosciowe prawo do lokalu oraz hipoteka.

2. Spoldzielcze wlasnosciowe prawo do lokalu oraz hipoteke reguluja odrebne przepisy.

Art. 245. 1. Z zastrzezeniem wyjatkow w ustawie przewidzianych, do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego stosuje sie odpowiednio przepisy o przeniesieniu wlasnosci.

2. Jednakze do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomosci nie stosuje sie przepisow o niedopuszczalnosci warunku lub terminu. Forma aktu notarialnego jest potrzebna tylko dla oswiadczenia wlasciciela, ktory prawo ustanawia.

Art. 2451. Do przeniesienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomosci potrzebna jest umowa miedzy uprawnionym a nabywca oraz -

jezeli prawo jest ujawnione w ksiedze wieczystej - wpis do tej ksiegi, chyba ze przepis szczegolny stanowi inaczej.

Art. 246. 1. Jezeli uprawniony zrzeka sie ograniczonego prawa rzeczowego, prawo to wygasa. Oswiadczenie o zrzeczeniu sie prawa powinno byc zlozone wlascicielowi rzeczy obciazonej.

2. Jednakze gdy ustawa nie stanowi inaczej, a prawo bylo ujawnione w ksiedze wieczystej, do jego wygasniecia potrzebne jest wykreslenie prawa z ksiegi wieczystej.

Art. 247. Ograniczone prawo rzeczowe wygasa, jezeli przejdzie na wlasciciela rzeczy obciazonej albo jezeli ten, komu prawo takie przysluguje, nabedzie wlasnosc rzeczy obciazonej.

Art. 248. 1. Do zmiany tresci ograniczonego prawa rzeczowego potrzebna jest umowa miedzy uprawnionym a wlascicielem rzeczy obciazonej, a jezeli prawo bylo ujawnione w ksiedze wieczystej - wpis do tej ksiegi.

2. Jezeli zmiana tresci prawa dotyka osoby trzeciej, do zmiany potrzebna jest zgoda tej osoby. Oswiadczenie osoby trzeciej powinno byc zlozone jednej ze stron.

Art. 249. 1. Jezeli kilka ograniczonych praw rzeczowych obciaza te sama rzecz, prawo powstale pozniej nie moze byc wykonywane z uszczerbkiem dla prawa powstalego wczesniej (pierwszenstwo).

2. Przepis powyzszy nie uchybia przepisom, ktore okreslaja pierwszenstwo w sposob odmienny.

Art. 250. 1. Pierwszenstwo ograniczonych praw rzeczowych moze byc zmienione. Zmiana nie narusza praw majacych pierwszenstwo nizsze anizeli prawo ustepujace pierwszenstwa, a wyzsze anizeli prawo, ktore uzyskuje pierwszenstwo ustepujacego prawa.

2. Do zmiany pierwszenstwa praw rzeczowych ograniczonych potrzebna jest umowa miedzy tym, czyje prawo ma ustapic pierwszenstwa, a tym, czyje prawo ma uzyskac pierwszenstwo ustepujacego prawa. Jezeli chociaz jedno z tych praw jest ujawnione w ksiedze wieczystej, potrzebny jest takze wpis do ksiegi wieczystej.

3. Zmiana pierwszenstwa staje sie bezskuteczna z chwila wygasniecia prawa, ktore ustapilo pierwszenstwa.

Art. 251. Do ochrony praw rzeczowych ograniczonych stosuje sie odpowiednio przepisy o ochronie wlasnosci.

Spis ksiag

DZIAL II.

UZYTKOWANIE

Rozdzial I

Przepisy ogolne

Art. 252. Rzecz mozna obciazyc prawem do jej uzywania i do pobierania jej pozytkow (uzytkowanie).

Art. 253. 1. Zakres uzytkowania mozna ograniczyc przez wylaczenie oznaczonych pozytkow rzeczy.

2. Wykonywanie uzytkowania nieruchomosci mozna ograniczyc do jej oznaczonej czesci.

Art. 254. Uzytkowanie jest niezbywalne.

Art. 255. Uzytkowanie wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesiec.

Art. 256. Uzytkownik powinien wykonywac swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidlowej gospodarki.

Art. 257. 1. Jezeli uzytkowanie obejmuje okreslony zespol srodkow produkcji, uzytkownik moze w granicach prawidlowej gospodarki zastepowac poszczegolne skladniki innymi. Wlaczone w ten sposob skladniki staja sie wlasnoscia wlasciciela uzytkowanego zespolu srodkow produkcji.

2. Jezeli uzytkowany zespol srodkow produkcji ma byc zwrocony wedlug oszacowania, uzytkownik nabywa wlasnosc jego poszczegolnych skladnikow z chwila, gdy zostaly mu wydane; po ustaniu uzytkowania obowiazany jest zwrocic zespol tego samego rodzaju i tej samej wartosci, chyba ze inaczej zastrzezono.

Art. 258. W stosunkach wzajemnych miedzy uzytkownikiem a wlascicielem uzytkownik ponosi ciezary, ktore zgodnie z wymaganiami prawidlowej gospodarki powinny byc pokrywane z pozytkow rzeczy.

Art. 259. Wlasciciel nie ma obowiazku czynic nakladow na rzecz obciazona uzytkowaniem. Jezeli takie naklady poczynil, moze od uzytkownika zadac ich zwrotu wedlug przepisow o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art. 260. 1. Uzytkownik obowiazany jest dokonywac napraw i innych nakladow zwiazanych ze zwyklym korzystaniem z rzeczy. O potrzebie innych napraw i nakladow powinien niezwlocznie zawiadomic wlasciciela i zezwolic mu na dokonanie potrzebnych robot.

2. Jezeli uzytkownik poczynil naklady, do ktorych nie byl obowiazany, stosuje sie odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art. 261. Jezeli osoba trzecia dochodzi przeciwko uzytkownikowi roszczen

dotyczacych wlasnosci rzeczy, uzytkownik powinien niezwlocznie zawiadomic o tym wlasciciela.

Art. 262. Po wygasnieciu uzytkowania uzytkownik obowiazany jest zwrocic rzecz wlascicielowi w takim stanie, w jakim powinna sie znajdowac stosownie do przepisow o wykonywaniu uzytkowania.

Art. 263. Roszczenie wlasciciela przeciwko uzytkownikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy albo o zwrot nakladow na rzecz, jak rowniez roszczenie uzytkownika przeciwko wlascicielowi o zwrot nakladow na rzecz przedawniaja sie z uplywem roku od dnia zwrotu rzeczy.

Art. 264. Jezeli uzytkowanie obejmuje pieniadze lub inne rzeczy oznaczone co do gatunku, uzytkownik staje sie z chwila wydania mu tych przedmiotow ich wlascicielem. Po wygasnieciu uzytkowania obowiazany jest do zwrotu wedlug przepisow o zwrocie pozyczki (uzytkowanie nieprawidlowe).

Art. 265. 1. Przedmiotem uzytkowania moga byc takze prawa.

2. Do uzytkowania praw stosuje sie odpowiednio przepisy o uzytkowaniu rzeczy.

3. Do ustanowienia uzytkowania na prawie stosuje sie odpowiednio przepisy o przeniesieniu tego prawa.

Spis ksiag

Rozdzial II

Uzytkowanie przez osoby fizyczne

Art. 266. Uzytkowanie ustanowione na rzecz osoby fizycznej wygasa najpozniej z jej smiercia.

Art. 267. 1. Uzytkownik obowiazany jest zachowac substancje rzeczy oraz jej dotychczasowe przeznaczenie.

2. Jednakze uzytkownik gruntu moze zbudowac i eksploatowac nowe urzadzenia sluzace do wydobywania kopalin z zachowaniem przepisow prawa geologicznego i gorniczego.

3. Przed przystapieniem do robot uzytkownik powinien w odpowiednim terminie zawiadomic wlasciciela o swym zamiarze. Jezeli zamierzone urzadzenia zmienialyby przeznaczenie gruntu albo naruszaly wymagania prawidlowej gospodarki, wlasciciel moze zadac ich zaniechania albo zabezpieczenia roszczenia o naprawienie szkody.

Art. 268. Uzytkownik moze zakladac w pomieszczeniach nowe urzadzenia w takich granicach jak najemca.

Art. 269. 1. Wlasciciel moze z waznych powodow zadac od uzytkownika zabezpieczenia, wyznaczajac mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym uplywie wyznaczonego terminu wlasciciel moze wystapic do sadu o wyznaczenie zarzadcy.

2. Uzytkownik moze zadac uchylenia zarzadu, jezeli daje odpowiednie zabezpieczenie.

Art. 270. Wlasciciel moze odmowic wydania przedmiotow objetych uzytkowaniem nieprawidlowym, dopoki nie otrzyma odpowiedniego zabezpieczenia.

Art. 2701. 1. Do uzytkowania polegajacego na korzystaniu z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego na zasadach okreslonych w ustawie o ochronie nabywcow prawa korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonym czasie w kazdym roku oraz o zmianie ustaw Kodeks cywilny, Kodeks wykroczen i ustawy o ksiegach wieczystych i hipotece stosuje sie przepisy rozdzialu I i II niniejszego dzialu, z wyjatkiem art. 254-255 i art. 266.

2. Uzytkowanie, o ktorym mowa w 1, wygasa najpozniej z uplywem piecdziesieciu lat od jego ustanowienia.

Spis ksiag

Rozdzial III

Uzytkowanie przez rolnicze spoldzielnie produkcyjne

Art. 271. Uzytkowanie gruntu stanowiacego wlasnosc Skarbu Panstwa moze byc ustanowione na rzecz rolniczej spoldzielni produkcyjnej jako prawo terminowe lub jako prawo bezterminowe. W kazdym razie uzytkowanie takie wygasa z chwila likwidacji spoldzielni.

Art. 272. 1. Jezeli rolniczej spoldzielni produkcyjnej zostaje przekazany do uzytkowania zabudowany grunt Skarbu Panstwa, przekazanie budynkow i innych urzadzen moze nastapic albo do uzytkowania, albo na wlasnosc.

2. Budynki i inne urzadzenia wzniesione przez rolnicza spoldzielnie produkcyjna na uzytkowanym przez nia gruncie Skarbu Panstwa stanowia wlasnosc spoldzielni, chyba ze w decyzji o przekazaniu gruntu zostalo zastrzezone, iz maja sie stac wlasnoscia Skarbu Panstwa.

3. Odrebna wlasnosc budynkow i innych urzadzen, przewidziana w paragrafach poprzedzajacych, jest prawem zwiazanym z uzytkowaniem gruntu.

Art. 273. Jezeli uzytkowanie gruntu Skarbu Panstwa przez rolnicza spoldzielnie produkcyjna wygaslo, budynki i inne urzadzenia trwale z gruntem zwiazane i stanowiace wlasnosc spoldzielni staja sie wlasnoscia Skarbu Panstwa. Spoldzielnia moze zadac zaplaty wartosci tych budynkow i urzadzen w chwili wygasniecia uzytkowania, chyba ze zostaly wzniesione wbrew spoleczno-gospodarczemu przeznaczeniu gruntu.

Art. 274. Przepisy dotyczace wlasnosci budynkow i innych urzadzen na gruncie Skarbu Panstwa uzytkowanym przez rolnicza spoldzielnie produkcyjna stosuje sie odpowiednio do drzew i innych roslin.

Art. 275. Rolnicza spoldzielnia produkcyjna moze zmienic przeznaczenie uzytkowanych przez siebie gruntow Skarbu Panstwa albo naruszyc ich substancje, chyba ze w decyzji o przekazaniu gruntu inaczej zastrzezono.

Art. 276. (skreslony).

Art. 277. 1. Jezeli statut rolniczej spoldzielni produkcyjnej lub umowa z czlonkiem spoldzielni inaczej nie postanawia, spoldzielnia nabywa z chwila przejecia wniesionych przez czlonkow wkladow gruntowych ich uzytkowanie.

2. Do wniesienia wkladow gruntowych nie stosuje sie przepisow o obowiazku zachowania formy aktu notarialnego przy ustanowieniu uzytkowania nieruchomosci.

Art. 278. Statut rolniczej spoldzielni produkcyjnej moze postanawiac, ze -

gdy wymaga tego prawidlowe wykonanie zadan spoldzielni - przysluguje jej uprawnienie do zmiany przeznaczenia wkladow gruntowych oraz uprawnienie do naruszenia ich substancji albo jedno z tych uprawnien.

Art. 279. 1. Budynki i inne urzadzenia wzniesione przez rolnicza spoldzielnie produkcyjna na gruncie stanowiacym wklad gruntowy staja sie jej wlasnoscia. To samo dotyczy drzew i innych roslin zasadzonych lub zasianych przez spoldzielnie.

2. W razie wygasniecia uzytkowania gruntu dzialka, na ktorej znajduja sie budynki lub urzadzenia bedace wlasnoscia spoldzielni, moze byc przez spoldzielnie przejeta na wlasnosc za zaplata wartosci w chwili wygasniecia uzytkowania. Drzewa i inne rosliny zasadzone lub zasiane przez spoldzielnie staja sie wlasnoscia wlasciciela gruntu.

Art. 280.282. (skreslone).

Spis ksiag

Rozdzial IV

Inne wypadki uzytkowania

Art. 283. (skreslony).

Art. 284. Do innych wypadkow uzytkowania przez osoby prawne stosuje sie przepisy rozdzialu I i odpowiednio rozdzialu II niniejszego dzialu, o ile uzytkowanie to nie jest inaczej uregulowane odrebnymi przepisami.

Spis ksiag

DZIAL III.

SLUZEBNOSCI

Rozdzial I

Sluzebnosci gruntowe

Art. 285. 1. Nieruchomosc mozna obciazyc na rzecz wlasciciela innej nieruchomosci (nieruchomosci wladnacej) prawem, ktorego tresc polega badz na tym, ze wlasciciel nieruchomosci wladnacej moze korzystac w oznaczonym zakresie z nieruchomosci obciazonej, badz na tym, ze wlasciciel nieruchomosci obciazonej zostaje ograniczony w moznosci dokonywania w stosunku do niej okreslonych dzialan, badz tez na tym, ze wlascicielowi nieruchomosci obciazonej nie wolno wykonywac okreslonych uprawnien, ktore mu wzgledem nieruchomosci wladnacej przysluguja na podstawie przepisow o tresci i wykonywaniu wlasnosci (sluzebnosc gruntowa).

2. Sluzebnosc gruntowa moze miec jedynie na celu zwiekszenie uzytecznosci nieruchomosci wladnacej lub jej oznaczonej czesci.

Art. 286. Na rzecz rolniczej spoldzielni produkcyjnej mozna ustanowic sluzebnosc gruntowa bez wzgledu na to, czy spoldzielnia jest wlascicielem gruntu.

Art. 287. Zakres sluzebnosci gruntowej i sposob jej wykonywania oznacza sie, w braku innych danych, wedlug zasad wspolzycia spolecznego przy uwzglednieniu zwyczajow miejscowych.

Art. 288. Sluzebnosc gruntowa powinna byc wykonywana w taki sposob, zeby jak najmniej utrudniala korzystanie z nieruchomosci obciazonej.

Art. 289. 1. W braku odmiennej umowy obowiazek utrzymywania urzadzen

potrzebnych do wykonywania sluzebnosci gruntowej obciaza wlasciciela nieruchomosci wladnacej.

2. Jezeli obowiazek utrzymywania takich urzadzen zostal wlozony na wlasciciela nieruchomosci obciazonej, wlasciciel odpowiedzialny jest takze za wykonywanie tego obowiazku. Odpowiedzialnosc osobista wspolwlasciciela jest solidarna.

Art. 290. 1. W razie podzialu nieruchomosci wladnacej sluzebnosc utrzymuje sie w mocy na rzecz kazdej z czesci utworzonych przez podzial; jednakze gdy sluzebnosc zwieksza uzytecznosc tylko jednej lub kilku z nich, wlasciciel nieruchomosci obciazonej moze zadac zwolnienia jej od sluzebnosci wzgledem czesci pozostalych.

2. W razie podzialu nieruchomosci obciazonej sluzebnosc utrzymuje sie w mocy na czesciach utworzonych przez podzial; jednakze gdy wykonywanie sluzebnosci ogranicza sie do jednej lub kilku z nich, wlasciciele pozostalych czesci moga zadac ich zwolnienia od sluzebnosci.

3. Jezeli wskutek podzialu nieruchomosci wladnacej albo nieruchomosci obciazonej sposob wykonywania sluzebnosci wymaga zmiany, sposob ten w braku porozumienia stron bedzie ustalony przez sad.

Art. 291. Jezeli po ustanowieniu sluzebnosci gruntowej powstanie wazna potrzeba gospodarcza, wlasciciel nieruchomosci obciazonej moze zadac za wynagrodzeniem zmiany tresci lub sposobu wykonywania sluzebnosci, chyba ze zadana zmiana przynioslaby niewspolmierny uszczerbek nieruchomosci wladnacej.

Art. 292. Sluzebnosc gruntowa moze byc nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwalego i widocznego urzadzenia.

Przepisy o nabyciu wlasnosci nieruchomosci przez zasiedzenie stosuje sie odpowiednio.

Art. 293. 1. Sluzebnosc gruntowa wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesiec.

2. Jezeli tresc sluzebnosci gruntowej polega na obowiazku nieczynienia, przepis powyzszy stosuje sie tylko wtedy, gdy na nieruchomosci obciazonej istnieje od lat dziesieciu stan rzeczy sprzeczny z trescia sluzebnosci.

Art. 294. Wlasciciel nieruchomosci obciazonej moze zadac zniesienia sluzebnosci gruntowej za wynagrodzeniem, jezeli wskutek zmiany stosunkow sluzebnosc stala sie dla niego szczegolnie uciazliwa, a nie jest konieczna do prawidlowego korzystania z nieruchomosci wladnacej.

Art. 295. Jezeli sluzebnosc gruntowa utracila dla nieruchomosci wladnacej wszelkie znaczenie, wlasciciel nieruchomosci obciazonej moze zadac zniesienia sluzebnosci bez wynagrodzenia.

Spis ksiag

Rozdzial II

Sluzebnosci osobiste

Art. 296. Nieruchomosc mozna obciazyc na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, ktorego tresc odpowiada tresci sluzebnosci gruntowej (sluzebnosc osobista).

Art. 297. Do sluzebnosci osobistych stosuje sie odpowiednio przepisy o sluzebnosciach gruntowych z zachowaniem przepisow rozdzialu niniejszego.

Art. 298. Zakres sluzebnosci osobistej i sposob jej wykonywania oznacza sie, w braku innych danych, wedlug osobistych potrzeb uprawnionego z uwzglednieniem zasad wspolzycia spolecznego i zwyczajow miejscowych.

Art. 299. Sluzebnosc osobista wygasa najpozniej ze smiercia uprawnionego.

Art. 300. Sluzebnosci osobiste sa niezbywalne. Nie mozna rowniez przeniesc uprawnienia do ich wykonywania.

Art. 301. 1. Majacy sluzebnosc mieszkania moze przyjac na mieszkanie malzonka i dzieci maloletnie. Inne osoby moze przyjac tylko wtedy, gdy sa przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjete jako maloletnie moga pozostac w mieszkaniu takze po uzyskaniu pelnoletnosci.

2. Mozna sie umowic, ze po smierci uprawnionego sluzebnosc mieszkania przyslugiwac bedzie jego dzieciom, rodzicom i malzonkowi.

Art. 302. 1. Majacy sluzebnosc mieszkania moze korzystac z pomieszczen i urzadzen przeznaczonych do wspolnego uzytku mieszkancow budynku.

2. Do wzajemnych stosunkow miedzy majacym sluzebnosc mieszkania a wlascicielem nieruchomosci obciazonej stosuje sie odpowiednio przepisy o uzytkowaniu przez osoby fizyczne.

Art. 303. Jezeli uprawniony z tytulu sluzebnosci osobistej dopuszcza sie razacych uchybien przy wykonywaniu swego prawa, wlasciciel nieruchomosci obciazonej moze zadac zamiany sluzebnosci na rente.

Art. 304. Sluzebnosci osobistej nie mozna nabyc przez zasiedzenie.

Art. 305. Jezeli nieruchomosc obciazona sluzebnoscia osobista zostala wniesiona jako wklad do rolniczej spoldzielni produkcyjnej, spoldzielnia moze z waznych powodow zadac zmiany sposobu wykonywania sluzebnosci albo jej zamiany na rente.

Spis ksiag

DZIAL IV.

ZASTAW

Rozdzial I

Zastaw na rzeczach ruchomych

Art. 306. 1. W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelnosci mozna rzecz ruchoma obciazyc prawem, na mocy ktorego wierzyciel bedzie mogl dochodzic zaspokojenia z rzeczy bez wzgledu na to, czyja stala sie wlasnoscia, i z pierwszenstwem przed wierzycielami osobistymi wlasciciela rzeczy, wyjawszy tych, ktorym z mocy ustawy przysluguje pierwszenstwo szczegolne.

2. Zastaw mozna ustanowic takze w celu zabezpieczenia wierzytelnosci przyszlej lub warunkowej.

Art. 307. 1. Do ustanowienia zastawu potrzebna jest umowa miedzy wlascicielem a wierzycielem oraz, z zastrzezeniem wyjatkow w ustawie przewidzianych, wydanie rzeczy wierzycielowi albo osobie trzeciej, na ktora strony sie zgodzily.

2. Jezeli rzecz znajduje sie w dzierzeniu wierzyciela, do ustanowienia zastawu wystarcza sama umowa.

Art. 308. Wierzytelnosc mozna takze zabezpieczyc zastawem rejestrowym, ktory reguluja odrebne przepisy.

Art. 309. Przepisy o nabyciu wlasnosci rzeczy ruchomej od osoby nie uprawnionej do rozporzadzania rzecza stosuje sie odpowiednio do ustanowienia zastawu.

Art. 310. Jezeli w chwili ustanowienia zastawu rzecz jest juz obciazona innym prawem rzeczowym, zastaw powstaly pozniej ma pierwszenstwo przed prawem powstalym wczesniej, chyba ze zastawnik dzialal w zlej wierze.

Art. 311. Niewazne jest zastrzezenie, przez ktore zastawca zobowiazuje sie wzgledem zastawnika, ze nie dokona zbycia lub obciazenia rzeczy przed wygasnieciem zastawu.

Art. 312. Zaspokojenie zastawnika z rzeczy obciazonej nastepuje wedlug przepisow o sadowym postepowaniu egzekucyjnym.

Art. 313. Jezeli przedmiotem zastawu sa rzeczy majace okreslona przez zarzadzenie wlasciwego organu panstwowego cene sztywna, mozna sie umowic, ze w razie zwloki z zaplata dlugu przypadna one w odpowiednim stosunku zastawnikowi na wlasnosc zamiast zaplaty, wedlug ceny z dnia wymagalnosci wierzytelnosci zabezpieczonej.

Art. 314. W granicach przewidzianych w kodeksie postepowania cywilnego zastaw zabezpiecza takze roszczenia zwiazane z wierzytelnoscia zabezpieczona, w szczegolnosci roszczenie o odsetki nie przedawnione, o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienalezytego wykonania zobowiazania, o zwrot nakladow na rzecz oraz o przyznane koszty zaspokojenia wierzytelnosci.

Art. 315. Zastawca nie bedacy dluznikiem moze niezaleznie od zarzutow, ktore mu przysluguja osobiscie przeciwko zastawnikowi, podnosic zarzuty, ktore przysluguja dluznikowi, jak rowniez te, ktorych dluznik zrzekl sie po ustanowieniu zastawu.

Art. 316. Zastawnik moze dochodzic zaspokojenia z rzeczy obciazonej zastawem bez wzgledu na ograniczenie odpowiedzialnosci dluznika wynikajace z przepisow prawa spadkowego.

Art. 317. Przedawnienie wierzytelnosci zabezpieczonej zastawem nie narusza uprawnienia zastawnika do uzyskania zaspokojenia z rzeczy obciazonej.

Przepisu powyzszego nie stosuje sie do roszczenia o odsetki lub inne swiadczenia uboczne.

Art. 318. Zastawnik, ktoremu rzecz zostala wydana, powinien czuwac nad jej zachowaniem stosownie do przepisow o przechowaniu za wynagrodzeniem. Po wygasnieciu zastawu powinien zwrocic rzecz zastawcy.

Art. 319. Jezeli rzecz obciazona zastawem przynosi pozytki, zastawnik powinien, w braku odmiennej umowy, pobierac je i zaliczac na poczet wierzytelnosci i zwiazanych z nia roszczen. Po wygasnieciu zastawu obowiazany jest zlozyc zastawcy rachunek.

Art. 320. Jezeli zastawnik poczynil naklady na rzecz, do ktorych nie byl obowiazany, stosuje sie odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art. 321. 1. Jezeli rzecz obciazona zastawem zostaje narazona na utrate lub uszkodzenie, zastawca moze zadac badz zlozenia rzeczy do depozytu sadowego, badz zwrotu rzeczy za jednoczesnym ustanowieniem innego zabezpieczenia wierzytelnosci, badz sprzedazy rzeczy.

2. W razie sprzedazy rzeczy zastaw przechodzi na uzyskana cene, ktora powinna byc zlozona do depozytu sadowego.

Art. 322. 1. Roszczenie zastawcy przeciwko zastawnikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy, jak rowniez roszczenie zastawnika przeciwko zastawcy o zwrot nakladow na rzecz przedawniaja sie z uplywem roku od dnia zwrotu rzeczy.

2. (skreslony).

Art. 323. 1. Przeniesienie wierzytelnosci zabezpieczonej zastawem pociaga za soba przeniesienie zastawu. W razie przeniesienia wierzytelnosci z wylaczeniem zastawu zastaw wygasa.

2. Zastaw nie moze byc przeniesiony bez wierzytelnosci, ktora zabezpiecza.

Art. 324. Nabywca wierzytelnosci zabezpieczonej zastawem moze zadac od zbywcy wydania rzeczy obciazonej, jezeli zastawca wyrazi na to zgode. W

braku takiej zgody nabywca moze zadac zlozenia rzeczy do depozytu sadowego.

Art. 325. 1. Jezeli zastawnik zwroci rzecz zastawcy, zastaw wygasa bez wzgledu na zastrzezenia przeciwne.

2. Zastaw nie wygasa pomimo nabycia rzeczy obciazonej przez zastawnika na wlasnosc, jezeli wierzytelnosc zabezpieczona zastawem jest obciazona prawem osoby trzeciej lub na jej rzecz zajeta.

Art. 326. Przepisy rozdzialu niniejszego stosuje sie odpowiednio do zastawu, ktory powstaje z mocy ustawy.

Spis ksiag

Rozdzial II

Zastaw na prawach

Art. 327. Przedmiotem zastawu moga byc takze prawa, jezeli sa zbywalne.

Art. 328. Do zastawu na prawach stosuje sie odpowiednio przepisy o zastawie na rzeczach ruchomych z zachowaniem przepisow rozdzialu niniejszego.

Art. 329. 1. Do ustanowienia zastawu na prawie stosuje sie odpowiednio przepisy o przeniesieniu tego prawa. Jednakze umowa o ustanowienie zastawu powinna byc zawarta na pismie z data pewna, chociazby umowa o przeniesienie prawa nie wymagala takiej formy.

2. Jezeli ustanowienie zastawu na wierzytelnosci nie nastepuje przez wydanie dokumentu ani przez indos, do ustanowienia zastawu potrzebne jest pisemne zawiadomienie dluznika wierzytelnosci przez zastawce.

Art. 330. Zastawnik moze wykonywac wszelkie czynnosci i dochodzic wszelkich roszczen, ktore zmierzaja do zachowania prawa obciazonego zastawem.

Art. 331. 1. Jezeli wymagalnosc wierzytelnosci obciazonej zalezy od wypowiedzenia przez wierzyciela, zastawca moze dokonac wypowiedzenia bez zgody zastawnika. Jezeli wierzytelnosc zabezpieczona zastawem jest juz

wymagalna, zastawnik moze wierzytelnosc obciazona wypowiedziec do wysokosci wierzytelnosci zabezpieczonej.

2. Jezeli wymagalnosc wierzytelnosci obciazonej zastawem zalezy od wypowiedzenia przez dluznika, wypowiedzenie powinno nastapic takze wzgledem zastawnika.

Art. 332. W razie spelnienia swiadczenia zastaw na wierzytelnosci przechodzi na przedmiot swiadczenia.

Art. 333. Do odbioru swiadczenia uprawnieni sa zastawca wierzytelnosci i zastawnik lacznie. Kazdy z nich moze zadac spelnienia swiadczenia do rak ich obu lacznie albo zlozenia przedmiotu swiadczenia do depozytu sadowego.

Art. 334. Jezeli dluznik wierzytelnosci obciazonej zastawem spelnia swiadczenie, zanim wierzytelnosc zabezpieczona stala sie wymagalna, zarowno zastawca, jak i zastawnik moga zadac zlozenia przedmiotu swiadczenia do depozytu sadowego.

Art. 335. Jezeli wierzytelnosc pieniezna zastawem zabezpieczona jest juz

wymagalna, zastawnik moze zadac zamiast zaplaty, azeby zastawca przeniosl na niego wierzytelnosc obciazona, jezeli jest pieniezna, do wysokosci wierzytelnosci zabezpieczonej zastawem. Zastawnik moze dochodzic przypadlej mu z tego tytulu czesci wierzytelnosci z pierwszenstwem przed czescia przyslugujaca zastawcy.

Spis ksiag

Tytul IV.

POSIADANIE

Art. 336. Posiadaczem rzeczy jest zarowno ten, kto nia faktycznie wlada jak wlasciciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nia faktycznie wlada jak uzytkownik, zastawnik, najemca, dzierzawca lub majacy inne prawo, z ktorym laczy sie okreslone wladztwo nad cudza rzecza (posiadacz zalezny).

Art. 337. Posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, ze oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zalezne.

Art. 338. Kto rzecza faktycznie wlada za kogo innego, jest dzierzycielem.

Art. 339. Domniemywa sie, ze ten, kto rzecza faktycznie wlada, jest posiadaczem samoistnym.

Art. 340. Domniemywa sie ciaglosc posiadania. Niemoznosc posiadania wywolana przez przeszkode przemijajaca nie przerywa posiadania.

Art. 341. Domniemywa sie, ze posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym.

Domniemanie to dotyczy rowniez posiadania przez poprzedniego posiadacza.

Art. 342. Nie wolno naruszac samowolnie posiadania, chociazby posiadacz byl w zlej wierze.

Art. 343. 1. Posiadacz moze zastosowac obrone konieczna, azeby odeprzec samowolne naruszenie posiadania.

2. Posiadacz nieruchomosci moze niezwlocznie po samowolnym naruszeniu posiadania przywrocic wlasnym dzialaniem stan poprzedni; nie wolno mu jednak stosowac przy tym przemocy wzgledem osob. Posiadacz rzeczy ruchomej, jezeli grozi mu niebezpieczenstwo niepowetowanej szkody, moze natychmiast po samowolnym pozbawieniu go posiadania zastosowac niezbedna samopomoc w celu przywrocenia stanu poprzedniego.

3. Przepisy paragrafow poprzedzajacych stosuje sie odpowiednio do dzierzyciela.

Art. 3431. Do ochrony wladania lokalem stosuje sie odpowiednio przepisy o ochronie posiadania.

Art. 344. 1. Przeciwko temu, kto samowolnie naruszyl posiadanie, jak rowniez przeciwko temu, na czyja korzysc naruszenie nastapilo, przysluguje posiadaczowi roszczenie o przywrocenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszen. Roszczenie to nie jest zalezne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodnosci posiadania ze stanem prawnym, chyba ze prawomocne orzeczenie sadu lub innego powolanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu panstwowego stwierdzilo, ze stan posiadania powstaly na skutek naruszenia jest zgodny z prawem.

2. Roszczenie wygasa, jezeli nie bedzie dochodzone w ciagu roku od chwili naruszenia.

Art. 345. Posiadanie przywrocone poczytuje sie za nie przerwane.

Art. 346. Roszczenie o ochrone posiadania nie przysluguje w stosunkach pomiedzy wspolposiadaczami tej samej rzeczy, jezeli nie da sie ustalic zakresu wspolposiadania.

Art. 347. 1. Posiadaczowi nieruchomosci przysluguje roszczenie o wstrzymanie budowy, jezeli budowa moglaby naruszyc jego posiadanie albo grozic wyrzadzeniem mu szkody.

2. Roszczenie moze byc dochodzone przed rozpoczeciem budowy; wygasa ono, jezeli nie bedzie dochodzone w ciagu miesiaca od rozpoczecia budowy.

Art. 348. Przeniesienie posiadania nastepuje przez wydanie rzeczy. Wydanie dokumentow, ktore umozliwiaja rozporzadzanie rzecza, jak rowniez wydanie srodkow, ktore daja faktyczna wladze nad rzecza, jest jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy.

Art. 349. Przeniesienie posiadania samoistnego moze nastapic takze w ten sposob, ze dotychczasowy posiadacz samoistny zachowa rzecz w swoim wladaniu jako posiadacz zalezny albo jako dzierzyciel na podstawie stosunku prawnego, ktory strony jednoczesnie ustala.

Art. 350. Jezeli rzecz znajduje sie w posiadaniu zaleznym albo w dzierzeniu osoby trzeciej, przeniesienie posiadania samoistnego nastepuje przez umowe miedzy stronami i przez zawiadomienie posiadacza zaleznego albo dzierzyciela.

Art. 351. Przeniesienie posiadania samoistnego na posiadacza zaleznego albo na dzierzyciela nastepuje na mocy samej umowy miedzy stronami.

Art. 352. 1. Kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomosci w zakresie odpowiadajacym tresci sluzebnosci, jest posiadaczem sluzebnosci.

2. Do posiadania sluzebnosci stosuje sie odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy.

KSIEGA TRZECIA

ZOBOWIAZANIA

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.