Vademecum w dwoch czesciach

Pomoc publiczna to temat rzeka. Wobec tego podzielilismy Vademecum na dwie czesci. Dzisiejsza poswiecona jest rodzajom pomocy publicznej udzielanej na podstawie prawie 50 aktow prawnych.

W czesci drugiej - o warunkach dopuszczalnosci i nadzorowaniu pomocy publicznej. A wiec o tym, co dzieje sie z wnioskiem zainteresowanego, gdy dotrze do prezesa UOKiK; kiedy prezes moze powiedziec - nie, a kiedy - tak. Czytelnicy dowiedza sie tez, jakie obowiazki czekaja po przyjeciu pomocy i czy trzeba ja zwracac, a jesli tak, to kiedy. Beda tez przykladowe wzory przeliczania pomocy, wypelnione sprawozdania beneficjentow, tabele, zestawienia, akty prawne i mnostwo innych uzytecznych informacji i porad.

WSTEP

Na dobry poczatek

Pomoc publiczna to - mowiac najprosciej - rozne przysporzenia i korzysci, jakie przedsiebiorcy moga dostac od panstwa. Przy tym nie chodzi tu tylko o zastrzyk gotowki dla firm. W gre wchodza bowiem dotacje, ulgi podatkowe, umorzenia zaleglosci wobec ZUS, tansze pozyczki czy kredyty, doplaty do oprocentowania kredytow, konwersja dlugow na akcje itd.

Zainteresowani takim wsparciem czesto dzwonia po nie do Urzedu Ochrony Konkurencji i Konsumentow. Wydaje im sie, ze to wlasciwy adres. Tymczasem nic bardziej mylnego. Prezes UOKiK jest bowiem organem nadzorujacym udzielanie pomocy publicznej. On sam nie otworzy skarbca i nie da dotacji biznesmenowi inwestujacemu w srodowisko, nie rozlozy podatku na raty, nie przydzieli doplat do oprocentowania danego kredytu. Zadania te naleza do innych organow (starostow, urzedow skarbowych, Banku Gospodarstwa Krajowego, Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiebiorczosci itd.), ktore przyznaja pomoc publiczna na podstawie prawie 50 aktow prawnych. Do nich wiec przedsiebiorcy skladaja wnioski, ktore po ich wstepnej kontroli przesylaja do zaakceptowania prezesowi UOKiK. Ten je ocenia pozytywnie lub negatywnie. Gdy powie nie, wsparcia nie bedzie.

Pomoc publiczna polega na dofinansowaniu przedsiebiorcy ze srodkow publicznych (np. doplaty do oprocentowania kredytow, dotacje, tansze pozyczki) czy tez na uszczupleniu tych srodkow (umorzenie zaleglosci). Srodki publiczne pochodza bowiem z naszych - podatnikow - kieszeni. Dlatego panstwo nie jest sklonne z budzetowej kasy rozdawac pomocy pelna garscia. Popatrzmy, jak to wygladalo dotychczas.

Ogolna wartosc pomocy udzielonej przedsiebiorcom w zeszlym roku to 10.860,6 mln zl. Najczesciej byly to dotacje i ulgi podatkowe (52 proc.), pozyczki, doplaty do kredytow, umorzenia pozyczek oraz rozne odroczenia i rozlozenia na raty (20,9 proc.), poreczenia i gwarancje (16,6 proc.). Najwieksza czesc wsparcia uzyskaly przedsiebiorstwa duze (59 proc.) oraz spolki bedace w 100 proc. wlasnoscia jednostek samorzadu terytorialnego (patrz wykresy).

Piotr Stefaniuk, wspolwlasciciel ACUS CATERINA s.c., firmy odziezy damskiej majacej salony w calej Polsce, stowarzyszonej w Polskiej Konfederacji Pracodawcow Prywatnych

Pelna garscia

Z pomocy publicznej czerpiemy pelna garscia. Od 1999 r. do 2001 r. na podstawie umow z roznymi powiatowymi urzedami pracy otrzymalismy refundacje az dla 160 stanowisk pracy, z czego 120 przypadlo na 2001 r. Srednio wynioslo to od 350 do 570 zl na jedno miejsce.

Rowniez w ramach specjalnego programu dla firm odziezowych otrzymalismy dofinansowanie do 25 stanowisk pracy, a ponadto 500 tys. zl preferencyjnej pozyczki na zakup w tym celu maszyn i urzadzen.

Skorzystalismy rowniez z mozliwosci dofinansowania w wysokosci 2,5 tys. zl na szkolenia osob bezrobotnych.

Wykorzystamy rowniez dofinansowanie na organizacje miejsc pracy dla niepelnosprawnych (obecnie zatrudniamy ich 16). Co drugi miesiac Fundusz Osob Niepelnosprawnych refunduje nam po 1170 zl, tak ma byc przez 3 lata. Procz tego zrefundowano nam zakup maszyn i urzadzen niezbednych do pracy tym niepelnosprawnym w wysokosci 440 tys. zl.

Ponadto w ubieglym i w tym roku - w ramach programu EKSPROM II - dostalismy 320 tys. zl i 34,5 tys. euro z tytulu szkolenia pracownikow. Nie musimy tego zwracac.

Za wzorcowe zachowanie jako beneficjent (skladanie wnioskow, wywiazywanie sie ze zobowiazan i warunkow) otrzymalismy nagrode ministra gospodarki i Polskiej Fundacji Malych i Srednich Firm dla najlepszego sredniego przedsiebiorstwa eksportujacego.

To nie wszystko. W tym roku mamy juz zakontraktowane z programu PHARE 2000 po 10 tys. euro na nastepujace programy: "Wprowadzenie do eksportu", "Przygotowanie do dzialania na rynku europejskim", "Na innowacje i technologie", "Na promocje i reklame", "Wstep do jakosci".

Musze przyznac, ze te zastrzyki gotowki bardzo nam pomogly, zwlaszcza w latach 1998 i 1999, kiedy przechodzilismy kryzys zwiazany z zalamaniem rynku wschodniego (gros produkcji naszej firmy szlo do Rosji). Pozwolilo nam to wyjsc z impasu. Obecnie koszty zatrudnienia ksztaltuja sie u nas na poziomie 23 proc. w kosztach ogolem, podczas gdy u konkurentow wskaznik ten siega 40-50 proc. Ponadto doswiadczenia w zdobywaniu tej pomocy obudzily w nas zylke przedsiebiorczosci. Zalozylismy juz firme-corke, ktora ma doradzac innym przedsiebiorcom starajacym sie o pomoc publiczna.

Z Miroslawem Markiem, prezesem Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiebiorczosci, rozmawia Renata Majewska

W oczekiwaniu na lepsze czasy

FOT. RAFAL GUZ

PARP istnieje od 2001 r. Czy na bazie dwuletnich doswiadczen mozna stwierdzic, ze mali i sredni przedsiebiorcy wiedza, gdzie stukac po pomoc?

MIROSLAW MAREK: W ciagu dwoch lat rozwinela sie siec instytucji swiadczacych uslugi informacyjne, doradcze, szkoleniowe i finansowe dla malych i srednich przedsiebiorstw (MSP), a takze dla rozpoczynajacych dzialalnosc gospodarcza. W Polsce dziala juz ponad 150 osrodkow Krajowego Systemu Uslug dla MSP oraz 130 Punktow Konsultacyjno-Doradczych (PKD). Zadaniem tych punktow jest swiadczenie bezplatnych uslug informacyjnych i doradczych. W 16 wojewodztwach powstaly Regionalne Instytucje Finansujace (RIF), ktore wspolpracuja z PARP. Za posrednictwem RIF przedsiebiorcy moga korzystac z programow szkoleniowo-doradczych i dotacji na terenie calej Polski, a takze uzyskac informacje o dostepnych programach i warunkach uczestnictwa.

O co najczesciej drobni biznesmeni pytaja podczas darmowych porad prawnych znajdujacych sie w ofercie PARP?

O administracyjnoprawne aspekty prowadzenia dzialalnosci gospodarczej oraz dostepne zrodla finansowania. Duzym zainteresowaniem cieszy sie takze doradztwo w dziedzinie finansow i prawa. Firmy czesto pytaja tez o uslugi dla malych i srednich przedsiebiorstw. W kolejnych latach planuje sie rozwoj sieci PKD, tak aby dostep do nich byl rownomierny.

Dlaczego jest tak nikle zainteresowanie dotacjami przeznaczonymi na przygotowanie przedsiebiorcy do uczestnictwa w rynku kapitalowym?

Wbrew pozorom zainteresowanie wlasnie tym projektem jest bardzo duze. Niestety, na tym sie konczy. Nie najlepsza sytuacja gospodarcza powoduje, ze przedsiebiorcy odkladaja w czasie termin wejscia na nieurzedowy regulowany rynek papierow wartosciowych. Tym samym rowniez projekt czeka na lepsze czasy.

Od ubieglego roku trwa ogolnopolska kampania promocyjna na temat mozliwosci finansowania rozwoju firmy przez instrumenty rynku kapitalowego. Dziala infolinia (0810-134-454) oraz portal internetowy (www. emsp. pl), gdzie mozna uzyskac szczegolowe informacje. Ponadto w ramach programu e-MSP przeszkolono ponad 160 przedstawicieli osrodkow Krajowego Systemu Uslug dla MSP oraz innych instytucji i organizacji wspierajacych rozwoj przedsiebiorczosci. Sposrod tych osob wybrano w drodze egzaminu grupe 85 doradcow ds. rynku kapitalowego.

W zwiazku z naszymi przygotowaniami przedakcesyjnymi firmy sa zobowiazane przystosowac sie do wyzszych standardow dzialania. Musza zdobywac rozne certyfikaty, np. z zakresu systemow zarzadzania jakoscia, srodowiskiem lub bezpieczenstwem i higiena pracy. To trudne, angazujace duzo czasu i pieniedzy przedsiewziecia. Czy moga liczyc na pomoc PARP?

Agencja wdraza dwa programy o zasiegu ogolnopolskim, w ramach ktorych przedsiebiorcy moga uzyskac dotacje na dofinansowanie uslug szkoleniowo-doradczych zwiazanych z podnoszeniem jakosci produktow i uslug. Program "Wstep do jakosci", finansowany ze srodkow UE, oferuje m.in. dotacje na wspolfinansowanie dzialan takich jak uzyskanie certyfikatow zgodnosci dla wyrobow, surowcow, maszyn i urzadzen, aparatury kontrolno-pomiarowej i personelu, a takze ocene zgodnosci wyrobow z unijnymi dyrektywami. W 2002 r. przyznano niemal 700.000 euro dotacji ok. 200 przedsiebiorcom (ponad 50 proc. budzetu programu).

W ramach dotacji ze srodkow budzetowych przedsiebiorcy moga ubiegac sie o finansowanie czesci kosztow uslug doradczych i szkoleniowych w zakresie projektowania i wdrazania, potwierdzonych certyfikatem systemow, m.in. systemow zarzadzania jakoscia, srodowiskiem, bezpieczenstwem pracy. Od poczatku tego roku do konca wrzesnia do PARP wplynelo okolo 1500 wnioskow o dotacje. Wiekszosc rozpatrzono pozytywnie.

Aby dostac dotacje, zainteresowany musi wypelnic mnostwo papierow, zlozyc wnioski z zalacznikami i podpisac umowy. Czy PARP pomaga w tym zainteresowanym? Co sie robi, aby ulzyc biznesmenom w tej papierowej drodze przez meke?

Przy wypelnianiu wnioskow przedsiebiorcom sluza pomoca i porada doradcy z 16 RIF, ktore dzialaja na podstawie umow z PARP i odpowiadaja za wdrazanie programow w wojewodztwach, oraz konsultanci z ponad 130 PKD. Ponadto na pytania dotyczace wnioskowania o dotacje odpowiadaja doradcy z Agencji, a takze eksperci z rozwijajacego sie od 1996 r. Krajowego Systemu Uslug dla MSP - sieci obejmujacej obecnie ponad 150 instytucji. Na stronach internetowych Agencji (www. parp. gov. pl) znajduja sie wzory wnioskow i umow oraz szczegolowe wytyczne i informacje, a takze odpowiedzi na pytania do poszczegolnych programow.

Czy po wejsciu do UE udzielanie przez PARP dotacji bedzie wygladac tak samo?

Program PHARE "Spojnosc spoleczna i gospodarcza" ma nas przygotowac do stosowania zasad i procedur Funduszy Strukturalnych. Po wejsciu do UE Agencja zostanie wlaczona w system zarzadzania Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Spolecznego. Trwaja prace nad ustaleniem systemu pomocy dla malych i srednich przedsiebiorstw po wejsciu Polski do UE. Wiadomo juz, ze dotacje beda udzielane w ramach jednego krajowego programu.

Obecnie dostepne sa jeszcze znaczne srodki finansowe dla przedsiebiorcow na dofinansowanie uslug szkoleniowo-doradczych, a takze na inwestycje (w pieciu wojewodztwach). Mamy nadzieje, ze uzyskane srodki z UE zostana wykorzystane maksymalnie.

Pytania i odpowiedzi

Dotyczace restrukturyzacji

Czy restrukturyzacji podlegaja osoby fizyczne, ktore kiedys prowadzily dzialalnosc gospodarcza, a obecnie juz nie, a maja zaleglosci podatkowe z czasow, kiedy byly przedsiebiorcami? Organa podatkowe twierdza, ze chodzi tylko o aktualnie dzialajacych przedsiebiorcow.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej (dalej: ustawa) restrukturyzacja sa objeci przedsiebiorcy bedacy beneficjentami ustawy o pomocy publicznej, w szczegolnosci, ci ktorzy traca zdolnosc konkurowania na rynku. Tresc tego przepisu nie pozostawia watpliwosci, ze ustawa jest adresowana tylko do tych, ktorzy aktualnie sa przedsiebiorcami i moga skorzystac z pomocy publicznej, jak rowniez do zobowiazanych do wplacania naleznosci podlegajacych restrukturyzacji (np. stowarzyszenia czy spoldzielnie). Nie odnosi sie natomiast do osob fizycznych nie prowadzacych dzialalnosci gospodarczej.

WAZNE DATY

Czy moge oddluzyc zaleglosci w VAT za czerwiec 2002 r., dla ktorych termin skladania deklaracji przypada w lipcu 2002 r.?

Restrukturyzacji podlegaja naleznosci podatkowe znane 30 czerwca 2002 r. Naleznosci znane to takie, ktore wynikaja z ewidencji lub rejestrow prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych w ich posiadaniu, w szczegolnosci z decyzji, postanowien, zeznan lub deklaracji. Tu chodzi o zlozone w lipcu deklaracje VAT-7 za czerwiec 2002 r., zatem wykazane w nich podatki nie byly znane 30 czerwca tego roku. Restrukturyzacja ich nie dotyczy.

Do kiedy trzeba splacic wszystkie zaleglosci nie podlegajace restrukturyzacji: przed zlozeniem wniosku, po jego przyjeciu czy po zakonczeniu postepowania restrukturyzacyjnego?

Jednym z warunkow umorzenia dlugow jest nieposiadanie zaleglosci z tytulu naleznosci nie objetych restrukturyzacja. W tej kategorii mieszcza sie zarowno naleznosci znane 30 czerwca 2002 r., ale nie podlegajace restrukturyzacji (np. sporne, wylaczone z restrukturyzacji na wniosek przedsiebiorcy, powstale w wyniku obejscia przepisow podatkowych albo nie zgloszone do restrukturyzacji), jak rowniez nie podlegajace restrukturyzacji - powstale po 30 czerwca 2002 r. do wszczecia postepowania restrukturyzacyjnego, a takze zobowiazania biezace.

Zobowiazania znane 30 czerwca 2002 r., a nie objete restrukturyzacja podlegaja splacie w ciagu 6 miesiecy od wejscia ustawy w zycie (tj. do 1 kwietnia 2003 r.). Do tej daty nie bedzie prowadzona ich egzekucja.

Biezace zobowiazania nalezy placic terminowo; w przeciwnym razie beda sciagane w drodze egzekucji, co utrudni, jezeli nie przekresli realizacji procesu restrukturyzacyjnego (dodatkowe koszty egzekucyjne, zajecie konta). W toku restrukturyzacji przedsiebiorca moze sie ubiegac o rozlozenie splaty naleznosci nie objetych restrukturyzacja na raty lub odroczenie terminu ich platnosci na zasadach okreslonych w art. 11 (do 1 kwietnia 2003 r.), a takze na ogolnych zasadach z ordynacji podatkowej (na wniosek przedsiebiorcy, z zachowaniem warunkow ustawy o pomocy publicznej).

30 czerwca 2002 r. mialem zaleglosci w VAT za okres od czerwca 2001 r. do maja tego roku. Ujawnilem je urzedowi skarbowemu i splacilem w lipcu i sierpniu tego roku. Czy moge skorzystac z restrukturyzacji?

Restrukturyzacji podlegaja zaleglosci podatkowe znane 30 czerwca 2002 r. w takiej kwocie, jaka pozostala jeszcze do zaplaty w dniu wszczecia postepowania restrukturyzacyjnego. Jezeli zatem podatnik splacil dlug przed ta data, to zobowiazanie wygaslo. Nie jest zatem mozliwe poddanie go restrukturyzacji.

CO Z ODSETKAMI

Na jaki dzien naliczac odsetki, ktore mozna zrestrukturyzowac: na 30 czerwca 2002 r., dzien zlozenia wniosku o wszczecie postepowania restrukturyzacyjnego czy np. 31 grudnia - gdy chodzi o dlugi wobec FUS, FP, FGSP itp.?

Wniosek o restrukturyzacje musi zawierac zgloszenie rodzajow naleznosci podlegajacych restrukturyzacji. Wystarczy zatem podanie rodzajow naleznosci i okresu, ktorego dotycza, a gdy przedsiebiorca zglasza zaleglosci z tytulu podatkow bedacych we wlasciwosci roznych urzedow skarbowych, nalezy rowniez wymienic te urzedy. Nie ma natomiast potrzeby naliczania odsetek za zwloke ani podawania kwoty oplaty prolongacyjnej. W wyniku umorzenia naleznosci wraz z nimi oddluzeniu podlegaja takze odsetki za zwloke naliczone na dzien wydania decyzji oraz oplata prolongacyjna w wysokosci ustalonej w decyzji o rozlozeniu na raty (jesli taka wydano przed wszczeciem postepowania restrukturyzacyjnego).

OPLATA RESTRUKTURYZACYJNA

Czy obliczajac oplate restrukturyzacyjna, bierze sie pod uwage: naleznosci ze sprzedazy; naliczone, a nie zaplacone odsetki; naleznosci objete postepowaniem ukladowym lub upadlosciowym; naleznosci zasadzone przez sady?

Oplate restrukturyzacyjna naliczy organ restrukturyzacyjny w decyzji o warunkach restrukturyzacji. Ustala sie ja w wysokosci 15 proc. (w niektorych wypadkach - 1,5 proc.) od ogolnej kwoty oddluzanych naleznosci. Do podstawy naliczania oplaty restrukturyzacyjnej nie wlicza sie odsetek za zwloke ani oplaty prolongacyjnej.

KTORE NALEZNOSCI

Wedlug art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy oddluzyc mozna wymienione w art. 6 naleznosci, pod warunkiem ze w dniu wydania decyzji restrukturyzacyjnej przedsiebiorca nie ma dlugow nie objetych restrukturyzacja i z tytulu skladek emerytalnych, pozostalych w czesci finansowanej przez ubezpieczonego oraz zdrowotnych. Czy chodzi tu o nastepujace naleznosci: powstale do 30 czerwca 2002 r., a nie objete restrukturyzacja, powstale po tej dacie i nie objete restrukturyzacja?

Przepis ten dotyczy zarowno naleznosci znanych 30 czerwca 2002 r., a nie objetych postepowaniem restrukturyzacyjnym, wymienionych w art. 11 (podlegaja one splacie w terminie 6 miesiecy od wejscia ustawy w zycie, czyli do 1 kwietnia 2003 r.), jak rowniez powstalych po 30 czerwca tego roku - zarowno przed wszczeciem postepowania restrukturyzacyjnego nie podlegajacych restrukturyzacji, jak i zobowiazan biezacych.

Spolka zlozyla przed 30 czerwca 2002 wnioski o stwierdzenie nadplaty w podatku od nieruchomosci. Wobec odmowy zwrocila sie do Samorzadowego Kolegium Odwolawczego; postepowanie trwa. Czy do restrukturyzacji nalezy zglosic naleznosci z uwzglednieniem slusznej - zdaniem spolki - korekty czy w pelnej kwocie?

Gdy podatnik nie zaplacil zadeklarowanego podatku i zlozyl korekte deklaracji, ktora - w ocenie organu podatkowego - jest nieprawidlowa, organ powinien wydac decyzje okreslajaca wysokosc zaleglosci podatkowej w innej wysokosci niz wykazana w skorygowanej deklaracji. Jezeli taka decyzja nie zapadla, albo zapadla po 30 czerwca 2002 r., a podatnik ja kwestionuje (toczy sie jeszcze postepowanie odwolawcze), to nie mozna takiej naleznosci uznac za znana 30 czerwca 2002 r.

Czy w okresie od rozpoczecia do zakonczenia restrukturyzacji podatnik moze uzyskac rozlozenie na raty lub odroczenie terminow splaty biezacych naleznosci publicznoprawnych na zasadach ustawy o pomocy publicznej?

Tak. Chodzi tu o zobowiazania wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy, ktore w dniu wydania decyzji o zakonczeniu restrukturyzacji nie moga byc zalegloscia. A zalegloscia nie sa, jezeli rozlozono je na raty lub odroczono terminy ich platnosci na ogolnych zasadach. Zgodnie zas z art. 48 ordynacji odraczanie terminu platnosci lub rozkladanie na raty zaplaty podatku lub zaleglosci podatkowej na wniosek przedsiebiorcy nastepuje zgodnie z ustawa o pomocy publicznej.

30 wrzesnia 2002 r. zawarlismy z ZUS uklad ratalny obejmujacy zadluzenie za okresy od pazdziernika do grudnia 1999 r., od lutego do lipca 2000 r., od czerwca do grudnia 2001 r. Czy mozemy ubiegac sie o ich umorzenie? Czy restrukturyzacji podlega znane na 30 czerwca 2002 r. zadluzenie podatnika z tytulu podatku dochodowego od osob fizycznych, rozlozone na raty po tej dacie, a przed wejsciem ustawy w zycie?

Jezeli zaleglosci objete decyzja ratalna sa znane 31 grudnia 2001 r. (wobec ZUS) lub 30 czerwca 2002 r. (podatki), to podlegaja restrukturyzacji, niezaleznie od tego, czy ich splate rozlozono na raty po 30 czerwca 2002 r. Oczywiscie pod warunkiem, ze dluznikiem jest przedsiebiorca spelniajacy warunki ustawy. Restrukturyzacja zostana objete zaleglosci w czesci niesplaconej. Raty, ktore zostaly uregulowane, spowodowaly wygasniecie zobowiazania w tej czesci, zatem nie zostana objete restrukturyzacja.

Art. 6 ust. 4 ustawy wyklucza z restrukturyzacji naleznosci, ktore sa rezultatem takich czynnosci prawnych podejmowanych przez przedsiebiorce, ktore mialy na celu obejscie przepisow prawa podatkowego lub przepisow dotyczacych wymiaru i poboru. Czy chodzi tu o zobowiazania, wobec ktorych wydano decyzje o nieprawidlowosciach po kontroli odpowiednich organow?

Tak, okolicznosci te musza zostac ustalone w toku kontroli wlasciwych organow, a ponadto wskazane w uzasadnieniu decyzji konczacej postepowanie kontrolne.

DO KOGO ODWOLANIE

Czy od niepomyslnej decyzji restrukturyzacyjnej przedsiebiorca moze sie odwolac? Jezeli tak, czy stosuje sie wowczas kodeks postepowania administracyjnego?

Ustawa odsyla do ordynacji podatkowej - w odniesieniu do podatkow, naleznosci celnych i wplat z zysku, gdy zas chodzi o dlugi wzgledem funduszy celowych (FUS, FP, FGSP, PFRON i NFOSiGW) - do przepisow wlasciwych do wymiaru i poboru tych naleznosci. Jezeli decyzja dotyczy podatkow, to sluzy od niej odwolanie na podstawie ordynacji, gdy zas naleznosci, do ktorych stosuje sie k.p.a. - odwolanie wnosi sie zgodnie z nim.

Do kogo ma zlozyc wniosek o restrukturyzacje dluznik, z ktorego rachunku urzad skarbowy pobral zobowiazania z tytulu podatku od nieruchomosci nalezne dla gminy? Pieniadze do gminy jeszcze nie trafily, gdyz dluznik odwolal sie do samorzadowego kolegium odwolawczego.

Do organu gminy. Art. 7 ustawy stosuje sie odpowiednio do naleznosci podatkowych od przedsiebiorcow dla organow gmin, gdy organ stanowiacy wlasciwej jednostki samorzadu terytorialnego podejmie uchwale o restrukturyzacji tych naleznosci w terminie 30 dni od dnia wejscia w zycie ustawy (czyli do 1 listopada). Jezeli zatem taka uchwala zapadla, wniosek o restrukturyzacje nalezy zlozyc do organu gminy. Restrukturyzacja sa objete naleznosci podatkowe znane przed 30 czerwca 2002 r. w takiej wysokosci, jaka pozostaje do zaplaty w momencie wystepowania z wnioskiem. Jezeli cala kwote zaleglosci wyegzekwowano wraz z kosztami egzekucyjnymi i odsetkami za zwloke, znaczy to, ze zobowiazanie podatkowe wygaslo, a zatem nie bedzie moglo zostac objete restrukturyzacja. Jezeli zas sciagnieto tylko czesc zaleglosci, pozostala kwota moze zostac zgloszona do restrukturyzacji.

PROGRAM RESTRUKTURYZACYJNY

Na jaki okres nalezy opracowac program restrukturyzacji: do czasu wydania decyzji o zakonczeniu restrukturyzacji czy na czas dluzszy?

Ustawa nie zakresla terminu, na jaki przedsiebiorca ma opracowac program restrukturyzacyjny. Podmiot moze podejmowac zarowno dlugookresowe, jak i krotkookresowe dzialania, ktore pozwola mu na osiagniecie celow restrukturyzacji, m.in. odzyskanie pozycji na rynku czy zdolnosci kredytowej, a w efekcie - wzrost zatrudnienia. Nie wszystkie te cele uda sie osiagnac w ciagu roku, jednak pozytywne efekty tych dzialan powinny byc widoczne juz pod koniec restrukturyzacji. Przedsiebiorca bedzie bowiem zobligowany do przekazania organowi informacji o biezacej sytuacji finansowej na 30 dni przed uplywem rocznego terminu do wydania decyzji o zakonczeniu restrukturyzacji.

WSZCZECIE POSTEPOWANIA

Kiedy zaczyna sie postepowanie restrukturyzacyjne? Od jakiego momentu biegnie 45-dniowy termin dla organu na wydanie decyzji o warunkach restrukturyzacji?

Postepowanie restrukturyzacyjne wszczyna sie w dniu wplywu wniosku do organu restrukturyzacyjnego. 45-dniowy termin na wydanie decyzji liczy sie wedlug art. 161 1 ordynacji. Zgodnie z nim "jezeli poczatkiem terminu okreslonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzglednia sie dnia, w ktorym zdarzenie nastapilo. Uplyw ostatniego z wyznaczonej liczby dni uwaza sie za koniec terminu". A zatem owe 45 dni zaczyna bieg nastepnego dnia po tym, w ktorym wplynal wniosek do organu restrukturyzacyjnego, a konczy - 45. dnia. Przykladowo: wniosek wplynal 22 pazdziernika 2002 r. - decyzje o warunkach restrukturyzacji organ ma wydac do 6 grudnia 2002 r.

UCHWALY GMINY

Co sie stanie z wnioskiem, ktory zlozono na poczatku pazdziernika do rady gminy, ale nie zostal rozpatrzony przed uplywem jej kadencji?

Nie wiadomo, czy chodzi o wniosek o podjecie uchwaly przez rade gminy, czy tez o restrukturyzacje naleznosci stanowiacych dochod gminy. Uchwale o restrukturyzacji naleznosci stanowiacych dochod gminy rada gminy podejmuje samodzielnie, biorac pod uwage ewentualne straty i korzysci. Umorzenie zaleglosci oznacza niemoznosc ich dochodzenia, ale w zamian uzyskuje sie wplywy z oplaty restrukturyzacyjnej, a ponadto - stwarza przedsiebiorcom szanse na poprawe kondycji, utrzymanie miejsc pracy i zmniejszenie bezrobocia. Glosy przedsiebiorcow moga wplynac na decyzje rady, jednak ich wnioski nie sa warunkiem niezbednym do jej podjecia. Jezeli rada gminy nie podejmie takiej uchwaly, a przedsiebiorca zlozyl wniosek o restrukturyzacje, bedzie on bezprzedmiotowy.

Czy uchwala organu jednostki samorzadu terytorialnego o restrukturyzacji powinna miec charakter indywidualny (dotyczyc konkretnego adresata), czy ogolny (byc adresowana do wszystkich podmiotow)? Czy ma dotyczyc konkretnego zobowiazania podatkowego, np. podatku od nieruchomosci?

Organ jednostki samorzadu terytorialnego moze poddac restrukturyzacji wszystkie zobowiazania podatkowe stanowiace jego dochod, a zwiazane z prowadzeniem dzialalnosci gospodarczej, albo tylko niektore. Jego uchwala ma charakter ogolny, a wiec dotyczy wszystkich przedsiebiorcow spelniajacych warunki.

CO WE WNIOSKU

Czy wystarczy, gdy maly przedsiebiorca zlozy sam wniosek o restrukturyzacje ze wskazaniem dlugow wobec odpowiednich organow?

Wniosek o restrukturyzacje, zawierajacy tylko zgloszenie zaleglosci, bedzie niekompletny. Poza wskazaniem dlugow trzeba okreslic naleznosci zglaszane do restrukturyzacji przez podanie ich rodzaju i okresu, ktorego dotycza. Jezeli sa to zobowiazania podatkowe wobec roznych urzedow skarbowych, dla przyspieszenia postepowania (unikniecia wzywania do uzupelnienia wniosku) nalezy je wyliczyc (analogicznie - urzedy celne). Gdy przedsiebiorca wystepuje o oddluzenie roznych rodzajow naleznosci (sklada wowczas odrebne wnioski do roznych organow restrukturyzacyjnych), w kazdym z wnioskow musi wymienic pozostale organy restrukturyzacyjne, do ktorych zlozyl (lub zamierza zlozyc) wnioski. Do wniosku trzeba ponadto dolaczyc:

  • wykaz wierzytelnosci i wszelkich wymagalnych dlugow przedsiebiorcy zawierajacy: dane identyfikujace dluznikow i wierzycieli (NIP lub REGON, nazwa, siedziba lub miejsce zamieszkania przedsiebiorcy); informacje o wysokosci tych wierzytelnosci i wymagalnych dlugow; harmonogram splaty wymagalnych zobowiazan,
  • kopie ewidencji srodkow trwalych oraz wartosci niematerialnych i prawnych wraz z informacja o ustanowionych na nich obciazeniach,
  • dane o biezacej sytuacji finansowej w zakresie podstawowych wskaznikow ekonomicznych, pozwalajacych na ocene kondycji przedsiebiorcy, w tym dane o: obrotach, zdolnosci produkcyjnej, zapasach, zyskownosci lub ponoszeniu strat, wzroscie zadluzenia, mozliwosciach uzyskania bankowych kredytow, poreczen lub gwarancji,
  • uzasadnienie zastosowania nizszej oplaty restrukturyzacyjnej (1,5 proc. zamiast 15 proc.),
  • uchwale rady gminy, jezeli obejmuje restrukturyzacja naleznosci podatkowe stanowiace dochod gminy, pobierane przez urzedy skarbowe,
  • oswiadczenie, ze zainteresowany jest malym przedsiebiorca wraz z dokumentami poswiadczajacymi wysokosc przychodow netto lub sume aktywow bilansu za poprzedni rok obrotowy.

Wprawdzie maly przedsiebiorca nie sklada programu restrukturyzacji, jednak w uzasadnieniu wniosku powinien wykazac, ze ma szanse na poprawe swojej sytuacji ekonomicznej, wskazujac dzialania, jakie zamierza podjac w celu trwalej poprawy swojej sytuacji, uczestniczenia w przetargach, odzyskania zdolnosci konkurowania na rynku.

Na jaka date maja byc przygotowane dokumenty potrzebne do wniosku o restrukturyzacje? Czy rowniez na 30 czerwca 2002 r.?

30 czerwca 2002 r. wyznacza granice dla naleznosci, ktore podlegaja restrukturyzacji. Natomiast organ restrukturyzacyjny rozpatrujac wniosek przedsiebiorcy, bada jego aktualna sytuacje; zatem dane podawane w zalacznikach powinny byc jak najbardziej aktualne. Powinny obrazowac sytuacje przedsiebiorcy na dzien skladania wniosku.

Dotyczace programu "Praca dla absolwenta"

Jestem wlascicielem malej rodzinnej firmy dzialajacej od trzech lat. Czy tanszy kredyt dostane na kazdego zatrudnianego absolwenta czy tylko na absolwenta bezrobotnego?

Pracodawca moze otrzymac do 40 tys. zl tanszej pozyczki na utworzenie jednego miejsca pracy dla absolwenta. Chodzi tu o absolwentow (w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu) bezrobotnych przez 12 miesiecy - liczac od daty wskazanej w dyplomie, swiadectwie ukonczenia szkoly lub zaswiadczeniu o ukonczeniu kursu - ktorzy sa niepelnosprawnymi z uprawnieniami do wykonywania zawodu lub ktorzy sa absolwentami:

  • ponadpodstawowej oraz ponadgimnazjalnej szkoly publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach publicznej albo szkoly wyzszej (do ktorych uczeszczali w systemie dziennym),
  • wskazanych szkol, do ktorych uczeszczali w systemie wieczorowym lub zaocznym, jezeli nie pracowali na ostatnim roku nauki,
  • studiow podyplomowych lub doktoranckich podjetych w ciagu 6 miesiecy od ukonczenia szkoly wyzszej,
  • co najmniej 12-miesiecznego przygotowania zawodowego w ramach Ochotniczych Hufcow Pracy,
  • co najmniej 24-miesiecznych kursow zawodowych, jezeli nie pracowali podczas ostatniego roku ich trwania,
  • szkoly specjalnej.

Na tansza pozyczke z programu "Praca dla absolwenta" moga zatem liczyc pracodawcy zatrudniajacy tylko takich absolwentow.

Czy oprocentowanie takiej preferencyjnej pozyczki jest stale czy zmienne?

Pozyczka jest oprocentowana wedlug zmiennej stopy procentowej wynoszacej 0,75 stopy redyskonta weksli przyjmowanych do redyskonta przez NBP. Obecnie oprocentowanie wynosi 5,81 proc. w skali roku. Stope redyskonta weksli zmienia Rada Polityki Pienieznej w zaleznosci od sytuacji gospodarczej w kraju.

Moge wiec dostac 40 tys. zl na jednego absolwenta. Czy jest gorny limit tej pomocy, jezeli przyjme kilku?

Nie ma gornego limitu lacznej pozyczki dla pracodawcy angazujacego absolwentow. Jest tylko ograniczenie pomocy przypadajacej na jednego absolwenta - do 40 tys. zl. Nie oznacza to jednak, ze przedsiebiorca zawsze tyle dostanie na utworzenie miejsca pracy. Maksymalna kwote otrzyma ten, kto - aby stworzyc stanowisko dla absolwenta - musi kupic kosztowne maszyny. Jesli zaangazuje absolwenta do pracy biurowej, zapewne uzyska mniej, np. 10 czy 20 tys. zl. Wysokosc pomocy ustali bank, stosownie do umotywowanego wniosku, w ktorym przedsiebiorca musi okreslic m.in. opis przedsiewziecia polegajacego na utworzeniu dodatkowego miejsca pracy, sposob wydatkowania pozyczki oraz przewidywane efekty zwiekszenia zatrudnienia.

Czy wystarczy podpisanie z absolwentem umowy zlecenia? A moze jest konieczna umowa o prace?

Preferencyjna pozyczka nie przysluguje na absolwenta-zleceniobiorce. Konieczne jest jego zatrudnienie co najmniej na umowe o prace na czas okreslony, nie krotszy niz okres splaty pozyczki (maksymalnie 36 miesiecy).

Prowadze zaklad drzewny, zatrudniam 30 osob, w tym 3 absolwentow. Chcialbym zaangazowac nowych. Czy jest szansa na otrzymanie pozyczki na dotychczas zatrudnionych, czy tylko na nowych?

Nie mozna uzyskac tanszej pozyczki na absolwentow juz zatrudnionych. Pieniadze maja posluzyc na utworzenie nowych miejsc pracy. Dlatego umowe o prace nalezy zawrzec z absolwentem juz po podpisaniu umowy pozyczki. Przedstawienie umowy o prace jest bowiem niezbednym warunkiem przeslania pieniedzy na konto pracodawcy.

Wiem, ze wnioski o przyznanie takiej pozyczki udostepniaja oddzialy BGK. Mieszkam na Gornym Slasku. Do najblizszej jednostki tego banku mam ponad 50 km. Czy jezeli zle wypelnie wniosek, to do kazdej poprawki beda musiala tam jechac? To bardzo uciazliwe.

Wnioski o pozyczke mozna dostac nie tylko w kazdym oddziale BGK, ale takze w BudBanku SA. Ponadto BGK organizuje w calej Polsce siec tzw. lokalnych funduszy pozyczkowych, czyli podmiotow, ktore w jego imieniu maja udzielac tych pozyczek, a wiec i przyjmowac wnioski. Mozna je takze dostac w kazdym powiatowym urzedzie pracy, ktory - po przeprowadzeniu analizy formalnej - przesyla je do BGK lub funduszu pozyczkowego. Wniosek jest rowniez dostepny na stronie internetowej BGK: www.bgk.com.pl. Tylko zaswiadczenie o statusie bezrobotnego przedstawione przez absolwenta musi pochodzic z wlasciwego powiatowego urzedu pracy.

Corka skonczyla studia w czerwcu, a juz w lipcu otworzyla dwa butiki prasowe, zamierza zorganizowac jeszcze dwa. Brakuje jej na to srodkow. Czy moze skorzystac z tej tanszej pozyczki?

Corka jako przedsiebiorca - skoro juz otworzyla firme - nie dostanie pozyczki. Nie przysluguje ona bowiem na rozszerzenie dzialalnosci gospodarczej. Moglaby natomiast starac sie o preferencyjna pozyczke na stworzenie miejsc pracy, gdyby zamierzala zatrudnic absolwentow.

Bede absolwentka w przyszlym roku w czerwcu. Czy juz teraz moge poczynic pewne kroki w celu uzyskania pozyczki? Czy mam prawo ubiegac sie o promese jej przyznania?

Obecnie nie ma mozliwosci uzyskania promesy pozyczki. Wszystko wskazuje, ze program tanszych pozyczek bedzie wieloletni. Czytelniczka nie musi sie wiec martwic, zapewne dostanie taka pozyczke w czerwcu 2003 r.

Ponoc absolwenta, na ktorego dostane pozyczke, musze zatrudniac co najmniej przez umowiony okres jej splaty. A jesli okaze sie beznadziejnym pracownikiem? Co wtedy?

To, ze pracodawca dostal pozyczke na stworzenie stanowiska pracy danego absolwenta, nie oznacza, ze nie moze go zwolnic, gdy ten okaze sie zlym pracownikiem. Oczywiscie, moze to zrobic. W takim jednak wypadku w ciagu 30 dni musi zatrudnic kolejnego absolwenta. Inaczej bedzie musial zwrocic pozyczke z podwyzszonym oprocentowaniem.

Czy taka pozyczke mozna splacic wczesniej bez koniecznosci placenia calosci odsetek?

Tak. Pozyczki z programu "Praca dla absolwenta" mozna splacic wczesniej, nie placac odsetek za okres, o ktory skrocono czas jej wykorzystywania.

Dotyczace pozyczek dla absolwentow i ich pracodawcow

W tym roku skonczylem technikum. Zamierzam rozpoczac dzialalnosc gospodarcza. Mieszkam w rejonie uznanym za zagrozony szczegolnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Jakie ulgi mi przysluguja?

Czytelnik moze skorzystac z dofinansowania skladek w czesci przeznaczonej na ubezpieczenie rentowe i wypadkowe naliczonej od najnizszego wynagrodzenia. Warunkiem jego uzyskania jest zamieszkiwanie w rejonie szczegolnego zagrozenia bezrobociem strukturalnym. Refundacja taka, wyplacana z Funduszu Pracy, przysluguje przez 12 miesiecy. Obecnie stanowi to ogolem 14,62 proc. podstawy wymiaru (tj. najnizszego wynagrodzenia), czyli 111 zl. Wniosek o refundacje sklada sie w powiatowym urzedzie pracy.

Jezeli czytelnik podjal dzialalnosc gospodarcza po 4 sierpnia tego roku (data wejscia w zycie noweli ustawy o ulatwieniu zatrudnienia absolwentow szkol), przysluguje mu rowniez mozliwosc zwolnienia z obowiazku oplacania skladek na ubezpieczenie emerytalne przez 12 miesiecy od rozpoczecia prowadzenia tej dzialalnosci. Zwolnienie to dotyczy absolwentow z calego kraju. Przez czas korzystania z tego przywileju czytelnik jest zwolniony takze z obowiazku przystapienia do otwartego funduszu emerytalnego.

Mam 20 lat, chce otworzyc dzialalnosc gospodarcza. Czy mam szanse na ulgi?

Czytelniczka moze skorzystac z preferencji omowionych w poprzedniej odpowiedzi (zwolnienie z placenia skladek na ubezpieczenie emerytalne, dofinansowanie skladek na ubezpieczenie rentowe i wypadkowe).

Jezeli zarejestruje sie w powiatowym urzedzie pracy jako bezrobotna absolwentka, moze takze ubiegac sie w tym urzedzie o pozyczke do wysokosci dwudziestokrotnosci przecietnego wynagrodzenia (ok. 41 tys. zl). Jej oprocentowanie jest korzystniejsze niz w bankach i wynosi 5 proc. rocznie, a w powiatach zagrozonych bezrobociem strukturalnym - 3 proc.

Po dwoch latach prowadzenia dzialalnosci pozyczka moze zostac umorzona do 50 proc.

Ponadto czytelniczka moze rowniez wystapic do Banku Gospodarstwa Krajowego o pozyczke na sfinansowanie kosztow rozpoczecia dzialalnosci gospodarczej, maksymalnie na 36 miesiecy. Ta z kolei nie moze byc nizsza niz 5 tys. zl i wyzsza niz 40 tys. zl. Jej oprocentowanie to 5,81 proc. w stosunku rocznym.

Srodki na pozyczki na finansowanie kosztow dzialalnosci gospodarczej przez absolwenta i pozyczki na finansowanie kosztow tworzenia dodatkowych miejsc pracy dla absolwentow sa dostepne od 15 pazdziernika tego roku.

Jestem wlascicielem malej firmy. Niedawno zwrocilem sie do komercyjnego banku o pozyczke na zatrudnienie dwoch absolwentow. Niestety, choc bank sie zgodzil, nie wzialem jej, gdyz miala wysokie oprocentowanie.

Dla takich przedsiebiorcow jak czytelnik, chcacych utworzyc dodatkowe miejsce pracy dla absolwenta, sa przeznaczone tansze pozyczki, oprocentowane 5 proc. w stosunku rocznym. Nalezy sie o nie zwracac do powiatowego urzedu pracy. Czytelnik moze skorzystac oprocz tego z innych preferencji, np. refundacji z urzedu wynagrodzen absolwentow, zatrudnienia absolwenta na tzw. stazu czy refundacji skladek na ubezpieczenie spoleczne.

Prowadze maly zaklad papierniczy. Dostaje juz refundacje skladek na ubezpieczenie spoleczne od zatrudnionego absolwenta z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu. Czy mimo to mam szanse na uzyskanie pozyczki z BGK?

Do wniosku o pozyczke nalezy dolaczyc informacje o korzystaniu z pomocy na podstawie ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu. Niewatpliwie korzystanie juz z tej pomocy bedzie mialo znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku. Jednak decyzje - w ciagu 14 dni od daty zarejestrowania wniosku - podejmie BGK lub inny bank, z ktorym BGK podpisal umowe wspolpracy.

Jestem pracodawca. Korzystam juz z refundacji z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu z tytulu zatrudniania absolwentow. Czy nie wyklucza to mozliwosci otrzymania ulg z ustawy o ulatwieniu zatrudniania absolwentom szkol? Czy mozna korzystac jednoczesnie z obu refundacji?

Nie, w razie zatrudnienia absolwenta na podstawie umowy zawartej z urzedem pracy w ramach prac interwencyjnych, robot publicznych lub innej formy aktywizacji zawodowej bezrobotnych, przewidujacej refundacje za skierowanego absolwenta takze skladek na ubezpieczenie spoleczne, nie przysluguje pracodawcy zwrot kosztow skladek na ubezpieczenie rentowe i wypadkowe.

Czy pracodawca moze wskazac konkretnego absolwenta, ktorego chce zatrudnic w ramach umowy z urzedem pracy?

Dysponentem miejsca pracy utworzonego przy udziale srodkow z Funduszu Pracy jest urzad pracy. Oznacza to, iz pracodawca powinien zatrudnic na dodatkowym miejscu pracy skierowana przez urzad osobe bezrobotna. Pracodawcy maja wplyw na kryteria doboru osob na te etaty (interwencyjne, publiczne, w ramach umow absolwenckich poprzez wskazanie kwalifikacji, umiejetnosci oraz innych cech, lecz w sposob nie dyskryminujacy kandydatow do pracy ze wzgledu na plec, wiek, niepelnosprawnosc, rase, i inne) i tym samym spowodowac, iz urzad praktycznie bedzie mial zawezony krag osob, sposrod ktorych dokona wyboru kandydata do pracy u konkretnego pracodawcy.

Czy moze zostac zawarta umowa o organizacje prac interwencyjnych z pracodawca prowadzacym maly zaklad rzemieslniczy?

Zgodnie z ustawa o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu oraz rozporzadzeniem MPiPS w sprawie szczegolowych zasad organizacji robot publicznych i prac interwencyjnych umowy o stworzenie dodatkowych miejsc pracy w ramach prac interwencyjnych nie moga byc zawarte u pracodawcow bedacych:

  • partiami lub organizacjami politycznymi,
  • biurami poselsko-senatorskimi,
  • organizacjami zwiazkow zawodowych, z wyjatkiem upowaznionych do prowadzenia posrednictwa pracy zwiazkowych biur pracy oraz klubow pracy,
  • organizacjami pracodawcow, z wyjatkiem upowaznionych do prowadzenia posrednictwa pracy biur oraz klubow pracy,
  • urzedami naczelnych i centralnych organow administracji panstwowej,
  • kosciolami lub zwiazkami wyznaniowymi,
  • przedstawicielstwami obcych panstw.

Pracodawca prowadzacy maly zaklad rzemieslniczy ma zatem mozliwosc zawarcia umowy o prace interwencyjne.

Czy pracodawca wyplaca odszkodowanie absolwentowi, ktory ulegl wypadkowi w drodze do domu z miejsca odbywania stazu?

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z 13 pazdziernika 1998 r. o systemie ubezpieczen spolecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) obowiazkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu podlegaja absolwenci pobierajacy stypendium w okresie odbywania stazu, na ktory zostali skierowani przez urzad pracy.

Skladke na to ubezpieczenie ustala i oplaca urzad pracy. Absolwentom podczas stazu przysluguja, na zasadach przewidzianych dla pracownikow, swiadczenia z tytulu wypadkow przy pracy powstalych w zwiazku z odbywaniem stazu oraz w drodze do i z miejsca odbywania stazu.

Urzad pracy oplaca skladki na ubezpieczenie wypadkowe tylko za absolwentow pobierajacych stypendium w okresie odbywania stazu.

Zgodnie z 8 rozporzadzenia MPiPS w sprawie szczegolowych warunkow odbywania u pracodawcy stazu przez bezrobotnego absolwenta urzad pracy ma obowiazek ubezpieczyc bezrobotnego absolwenta od nastepstw nieszczesliwych wypadkow na okres, w ktorym nie przysluguje mu prawo do stypendium. I w takim wypadku odszkodowanie z tytulu ubezpieczenia od nastepstw nieszczesliwych wypadkow powinno byc wyplacone przez zaklad ubezpieczen, w ktorym absolwent zostal ubezpieczony.

Czy pracodawca ma prawo zwolnic absolwenta odbywajacego u niego staz?

Zgodnie z 5 rozporzadzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 15 kwietnia 1996 r. w sprawie szczegolowych warunkow odbywania u pracodawcy stazu przez bezrobotnego absolwenta pracodawca, u ktorego absolwent odbywa staz, moze wystapic z wnioskiem do powiatowego urzedu pracy o pozbawienie absolwenta mozliwosci kontynuowania stazu.

Powodem skutecznego przerwania stazu moze byc:

  • opuszczenie z przyczyn nieusprawiedliwionych wiecej niz jednego dnia stazu,
  • naruszenie podstawowych obowiazkow okreslonych w regulaminie pracy, a w szczegolnosci zaklocanie porzadku, stawienie sie do pracy w stanie po uzyciu alkoholu lub spozywania alkoholu w miejscu odbywania stazu.

Na jaki okres moze byc zawarta umowa o staz absolwencki miedzy urzedem pracy a pracodawca?

Na podstawie 3 rozporzadzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 15 kwietnia 1996 r. w sprawie szczegolowych warunkow odbywania u pracodawcy stazu przez bezrobotnego absolwenta okres odbywania stazu nie powinien byc krotszy niz 3 miesiace oraz nie moze przekraczac 12 miesiecy.

NOWA USTAWA O POMOCY PUBLICZNEJ

Przepisy bardziej precyzyjne

FOT. ANDRZEJ WIKTOR

CEZARY BANASINSKI

Pomoc publiczna stymuluje rozwoj calej gospodarki lub slabszych ekonomicznie regionow. Prowadzac do uprzywilejowania wybranych przedsiebiorcow i produktow kosztem innych, moze miec rowniez negatywny wplyw na konkurencje. Dlatego tak wazne stalo sie ujecie w przepisy prawa zarowno warunkow dopuszczalnosci, jak i sposobu nadzorowania udzielanego przed panstwo wsparcia.

Po raz pierwszy dokonano tego w ustawie 30 czerwca 2000 r. o warunkach dopuszczalnosci i nadzorowaniu pomocy publicznej.

Podczas pierwszego roku jej stosowania okazalo sie, ze niektore postanowienia stwarzaja znaczne trudnosci interpretacyjne. Wiazalo sie to glownie z nieprecyzyjnoscia zawartych w nich definicji, takich jak "pomoc publiczna" i "organ udzielajacy pomocy", niezbyt dokladnie okreslonym sposobem przeliczania pomocy wyrazonej w zlotowkach na euro czy ustaleniem obowiazkow sprawozdawczych przedsiebiorcow. Powodowalo to problemy z udzieleniem wsparcia firmom, ktore o nie wystepowaly. Wiele watpliwosci dotyczylo rowniez kwestii, czy ustawie podlegaja np. gminy, spolki cywilne, niepubliczne zaklady opieki zdrowotnej, spoldzielnie mieszkaniowe, rolnicy oraz stowarzyszenia i fundacje.

Wszystkie te czynniki, a takze koniecznosc pelniejszego dostosowania obowiazujacych przepisow do regulacji wspolnotowych doprowadzily do uchwalenia 27 lipca 2002 r. nowej ustawy o warunkach dopuszczalnosci i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiebiorcow (Dz. U. nr 141, poz. 1177), ktora weszla w zycie 6 pazdziernika 2002 r.

Od 6 pazdziernika 2002 r.

Upraszczajac, pomoca publiczna jest kazde wsparcie udzielone wybranemu przedsiebiorcy, ktore zwiazane jest z uzyciem publicznych srodkow i przynosi przedsiebiorcy korzysc. Moze to byc zatem dotacja, pozyczka lub kredyt udzielony na warunkach korzystniejszych od tych, ktore sa oferowane na rynku, poreczenie lub gwarancja, ulga podatkowa, zaniechanie poboru podatkow, a takze mozliwosc korzystania z mienia skarbu panstwa lub komunalnego na preferencyjnych warunkach.

Przyznanie pomocy publicznej przedsiebiorcom jest dopuszczalne tylko w sytuacjach, ktore okresla ustawa. Mozna wyroznic podstawowe kategorie pomocy publicznej: regionalna, sektorowa i horyzontalna.

Nowa ustawa ma zastosowanie do przedsiebiorcy w rozumieniu przepisow o dzialalnosci gospodarczej, jednak jej zakres podmiotowy zostal rozszerzony o spolke cywilna. Jest to uzasadnione ze wzgledu na problemy wystepujace przy udzielaniu spolce ulg w podatku VAT. Przyjete rozwiazanie eliminuje watpliwosci interpretacyjne.

Podobnie jak poprzednio, ustawa reguluje udzielanie pomocy przekraczajacej w ciagu kolejnych trzech lat 100 tys. euro. Od tej zasady sa jednak wyjatki. Do takich sektorow jak gornictwo wegla, hutnictwo zelaza i stali, transport ustawe stosuje sie w pelnym zakresie bez wzgledu na wielkosc pomocy.

Co bardzo istotne, zarowno nowa, jak i poprzednia ustawa nie sa podstawa wspierania przedsiebiorcow. Okresla ona jedynie warunki dopuszczalnosci oraz nadzorowania przyznanej pomocy. Wsparcie jest bowiem udzielane na podstawie innych aktow normatywnych, np. ordynacji podatkowej, ustawy o rehabilitacji zawodowej i spolecznej oraz o zatrudnianiu osob niepelnosprawnych czy prawa ochrony srodowiska.

Co to oznacza?

Jesli np. przedsiebiorca jest w trudnej sytuacji ekonomicznej, bo m.in. ma zaleglosci w placeniu VAT, moze podjac dzialania zmierzajace do restrukturyzacji zakladu i zlozyc wniosek do urzedu skarbowego o umorzenie tych zaleglosci. W tym wypadku przepisy nowej ustawy o pomocy publicznej beda mialy zastosowanie, jesli wartosc planowanego umorzenia wraz z pomoca publiczna uzyskana przez przedsiebiorce w ciagu trzech ostatnich lat przekracza 100 tys. euro.

Przedsiebiorca wystepujacy o umorzenie zaleglosci podatkowej jest wiec zobowiazany przedlozyc informacje o otrzymanym wsparciu, a w wypadku przekroczenia ww. kwoty musi rowniez spelnic warunki dopuszczalnosci udzielenia pomocy na restrukturyzacje (badz pomocy doraznej) okreslone w przepisach o pomocy publicznej.

Ponadto organ udzielajacy pomocy (w tym przykladzie - urzad skarbowy) musi przeslac prezesowi UOKiK projekt decyzji o umorzeniu zaleglosci podatkowej w celu zaopiniowania. Przy czym do czasu opracowania programow pomocowych (tj. maksymalnie w okresie 6 miesiecy od dnia wejscia w zycie nowej ustawy) opiniowaniu podlegaja jedynie te projekty decyzji pomocowych, w ktorych zgodnie z zasadami kumulacji wartosc pomocy przekracza 1 mln euro.

Bez wzgledu na wielkosc wsparcia organ udzielajacy pomocy musi przekazywac UOKiK sprawozdania z udzielonej pomocy, zawierajace m.in. informacje o przedsiebiorcach, ktorzy ja otrzymali, rodzajach, formach, wielkosci oraz przeznaczeniu wsparcia.

Jednym z dokumentow przy ubieganiu sie o pomoc publiczna jest zatem informacja na temat wsparcia uzyskanego w okresie trzech lat poprzedzajacych dzien zlozenia wniosku. Powinna ona zawierac m.in. okreslenie organu udzielajacego pomocy, jej wielkosc i rodzaj.

Dla malych i srednich

W przeciwienstwie do poprzedniej regulacji nowe przepisy okreslaja szczegolowe warunki dopuszczalnosci pomocy wspierajacej rozwoj malych i srednich przedsiebiorcow. W odniesieniu do nich warunki dopuszczalnosci wsparcia okreslone zostaly mniej rygorystycznie niz w stosunku do pozostalych. A to dlatego, ze odgrywaja oni znaczaca role w tworzeniu nowych miejsc pracy, dzialaja jako czynnik stabilizacji spolecznej i napedzajacy gospodarke.

W nowej ustawie doprecyzowano sposob przeliczania ustawowych wielkosci pomocy wyrazonych w zlotych na euro. Nalezy to czynic wedlug sredniego kursu walut obcych z dnia udzielenia pomocy, oglaszanego przez Narodowy Bank Polski.

Ponadto okreslono zasady ustalania wielkosci pomocy dla spolek osobowych oraz malzonkow prowadzacych dzialalnosc gospodarcza, co pozwoli uniknac dotychczasowych problemow interpretacyjnych.

Ustawa doprecyzowala, w jakich sytuacjach jej przepisy nie beda mialy zastosowania, albo beda mialy w ograniczonym zakresie. Dotyczy to:

  • przysporzenia przedsiebiorcy korzysci finansowej w celu usuniecia wyrzadzonej mu szkody na skutek zastosowania sie przez niego do urzedowej interpretacji prawa podatkowego lub informacji organu podatkowego o zakresie stosowania przepisow prawa podatkowego,
  • pomocy udzielanej przedsiebiorcom zatrudniajacym niepelnosprawnych w formie dofinansowania lub refundacji wynagrodzen osob niepelnosprawnych lub skladek na ubezpieczenie spoleczne od tych wynagrodzen (udzielenie tej pomocy nie jest uzaleznione od spelnienia warunkow okreslonych w ustawie, ale podlega m.in. sprawozdawczosci).

W zwiazku z watpliwosciami doprecyzowano definicje ustawowe oraz dodano nowe. Zdefiniowanie krajowych srodkow publicznych wylaczylo spod obowiazku opiniowania decyzje lub umowy dotyczace pomocy udzielanej ze srodkow pochodzacych z funduszy przedakcesyjnych WE.

Wprowadzono definicje "duzego projektu inwestycyjnego", wskutek czego na takie przedsiewziecia bedzie mozna dostac mniejsze wsparcie od innych ze wzgledu na ryzyko naruszenia konkurencji. Nowoscia jest definicja "przedsiebiorcy w trudnej sytuacji ekonomicznej", do ktorych wylacznie kieruje sie pomoc restrukturyzacyjna i dorazna.

Ustawa zmodyfikowala niektore warunki dopuszczalnosci udzielania pomocy publicznej, glownie horyzontalnej. Wazne sa zwlaszcza zmiany dotyczace wsparcia na ochrone srodowiska oraz restrukturyzacji przedsiebiorstw. Szczegolowe warunki dopuszczalnosci okresla rozporzadzenia Rady Ministrow.

Dotychczas istnialy watpliwosci, czy warunkiem uzyskania pomocy horyzontalnej na tworzenie kolejnych miejsc pracy jest rozpoczecie nowej inwestycji. Ustawa rozstrzygnela, ze nie. Wprowadzenie tych zmian wynika z koniecznosci dostosowania dotychczasowych przepisow do uregulowan prawa wspolnotowego.

Programy pomocowe

Nowa ustawa wprowadza rozwiazania, ktore maja na celu uproszczenie zasad ubiegania sie o wsparcie. Najwazniejsze zmiany dotycza wprowadzenia instytucji programu pomocowego oraz uproszczenia zasad sumowania wsparcia.

Najwazniejsza zmiana jest wprowadzenie tzw. programow pomocowych. Dotychczas niemal kazdy wniosek dotyczacy udzielenia pomocy powyzej 1 mln euro musial byc opiniowany przez prezesa UOKiK, nawet jesli chodzilo o powtarzajace sie czesto podobne przypadki.

Nowe przepisy pozwalaja organom administracji publicznej (w praktyce najczesciej konkretnym ministerstwom) pisac programy pomocowe, ktore okreslaja zasady, warunki, formy oraz podstawy prawne udzielania konkretnego wsparcia. Opracowywany przez nie dokument ma charakter abstrakcyjny i generalny.

Powinien on zawierac podstawowe warunki dotyczace udzielania wsparcia: podstawy prawne, przeznaczenie pomocy (np. na szkolenia, ochrone srodowiska, restrukturyzacje, etc.), jej formy (dotacja, rozlozenie na raty platnosci podatku, gwarancja, poreczenie, etc.), warunki dopuszczalnosci (m. in. okreslenie maksymalnej wielkosci pomocy), czas trwania programu, wykaz beneficjentow i organow udzielajacych wsparcia oraz zakres terytorialny udzielanej pomocy.

Programy pomocowe ze swej natury dotycza roznych dziedzin, np. wsparcia restrukturyzacyjnego malych i srednich przedsiebiorcow, refundacji skladek na ubezpieczenie spoleczne, pomocy dla zakladow opieki zdrowotnej, stazy absolwenckich, wsparcia na tworzenie nowych miejsc pracy oraz szkolenia pracownikow.

Nowa ustawa wprowadza zasade, ze gdy UOKiK zatwierdzi taki program, nie ma juz potrzeby wysylania poszczegolnych przypadkow pomocy do akceptacji. Skroci to czas oczekiwania na wsparcie oraz zmniejszy biurokracje.

Nowa ustawa przyniosla rowniez uproszczenie zasad kumulacji, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia przedsiebiorcy. Sumowaniu podlega bowiem wszelka pomoc uzyskana w ciagu trzech kolejnych lat, bez wzgledu na to, z jakiego tytulu badz w jakiej formie byla udzielona.

Przedsiebiorca bedzie mogl zatem szybciej przygotowac dokumenty niezbedne do ubiegania sie o pomoc. Dotychczas przedsiebiorcy czesto mieli problemy z prawidlowym zakwalifikowaniem uzyskanej pomocy do tytulu przewidzianego przepisami ustawy. W konsekwencji postepowanie o udzielenie wsparcia wydluzalo sie ze wzgledu na koniecznosc uzupelnienia wniosku.

Do odbiurokratyzowania przyczynia sie rowniez bez watpienia zmiany dotyczace sprawozdawczosci. Polegaja one m.in. na utworzeniu elektronicznej bazy danych o pomocy publicznej.

Istotnym elementem, ktory ulatwi ubieganie sie przedsiebiorcom o uzyskanie pomocy, jest tez zlagodzenie niektorych warunkow jej udzielania, zgodnie z prawem wspolnotowym. Dotyczy to m.in. wsparcia na restrukturyzacje, pomocy regionalnej, pomocy horyzontalnej, wspierajacej tworzenie nowych miejsc pracy.

Nowa ustawa doprecyzowala rowniez zasady zwrotu pomocy udzielonej badz wykorzystywanej niezgodnie z przepisami. Przewidziana nia sankcja - zwrot wsparcia wraz z odsetkami - jest lagodniejsza od unijnej, wedlug ktorej odsetki liczy sie od dnia postawienia pomocy publicznej do dyspozycji beneficjenta. Uznano - majac na wzgledzie obecna sytuacje gospodarcza i przewlekla procedure wzruszania wadliwych decyzji i umow - iz rozwiazanie wspolnotowe byloby zbyt dotkliwe dla polskich przedsiebiorcow.

Monitoring pod okiem prezesa

Organy udzielajace wsparcia zobowiazane sa do informowania UOKiK o przekazanym wsparciu. Gromadzenie i przetwarzanie tych danych ma umozliwic weryfikacje wielkosci i jakosci pomocy otrzymywanej przez poszczegolnych przedsiebiorcow. Kontrola taka to ustawowy obowiazek prezesa UOKiK. Obecnie powstaje program komputerowy, dzieki ktoremu powinno nastapic usprawnienie procesu przekazywania tych informacji.

Na podstawie ww. danych co roku UOKiK sporzadza sprawozdania o pomocy publicznej udzielonej przedsiebiorcom. Raport dotyczacy zeszlego roku Rada Ministrow przyjela 29 pazdziernika. Wynika z niego m.in., ze w 2001 r. udzielono prawie 11 mld zl pomocy publicznej. Stanowilo to 1,5 proc. PKB.

Ponadto w nowej ustawie doprecyzowano obowiazki przedsiebiorcy oraz wzory odpowiednich formularzy do przekazywania sprawozdan o otrzymanej pomocy publicznej, w szczegolnosci informacji pozwalajacych na dokonanie oceny skutecznosci i efektywnosci udzielonego wsparcia.

Co po wejsciu do Unii

Nowa ustawa bedzie obowiazywala do 1 stycznia 2004 r., zakladajac, ze tego dnia wejdziemy do Unii Europejskiej. Jesli tak sie stanie, polskie prawo zostanie zastapione przepisami Traktatu ustanawiajacego Wspolnote Europejska.

Najwazniejsza zmiana dla beneficjentow pomocy publicznej bedzie to, ze od 1 stycznia 2004 r. o legalnosci udzielonego wsparcia decydowac bedzie nie UOKiK, lecz Komisja Europejska. Polskie wladze beda mialy obowiazek powiadamiac KE o kazdej pomocy publicznej o wartosci ponad 100 tys. euro. Wyjatek stanowic beda programy pomocowe, ktore znajda sie w polskim Traktacie Akcesyjnym, a takze inne programy zaakceptowane przez Komisje. Pomoc udzielana na ich podstawie bedzie dozwolona rowniez po akcesji.

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.