Rozdzial II

Zasilki pielegnacyjne

Do zasilku pielegnacyjnego sa uprawnieni obywatele polscy zamieszkali w Polsce oraz cudzoziemcy posiadajacy karte stalego pobytu.

Zasilek pielegnacyjny przysluguje:

  • dziecku w wieku do lat 16, jezeli zostalo uznane za niepelnosprawne,
  • osobie w wieku powyzej 16 lat, ktora zostala uznana za niepelnosprawna w stopniu znacznym lub umiarkowanym, pod warunkiem jednak, ze niepelnosprawnosc (jakakolwiek) powstala w wieku uprawniajacym do zasilku rodzinnego na dziecko,
  • osobie, ktora ukonczyla 75 lat.

Prawo do zasilku pielegnacyjnego nie zalezy od dochodu rodziny oraz od tego, czy na danego czlonka rodziny przysluguje zasilek rodzinny.

Na podstawie zaswiadczen lekarskich zasilki pielegnacyjne moga byc wyplacane tylko do 31 maja 2003 r. Po tej dacie, aby uzyskac zasilek, trzeba sie legitymowac orzeczeniem powiatowego zespolu ds. orzekania o stopniu niepelnosprawnosci lub orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS uznajacym dana osobe za calkowicie niezdolna do pracy lub calkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji. Takie zmiany do ustawy zasilkowej wprowadzil art. 4 noweli z 17 grudnia 2001 r. (Dz. U. nr 154, poz. 1791) w brzmieniu nadanym jej przez ustawe z 20 grudnia 2002 r. (Dz. U. z 2003 r. nr 7, poz. 79).

Kiedy nie przysluguje

Zasilek pielegnacyjny nie przysluguje:

  • osobie przebywajacej w domu pomocy spolecznej, w zakladzie opiekunczo-leczniczym lub w zakladzie pielegnacyjno-opiekunczym albo w domu dziecka lub innej placowce opiekunczo-wychowawczej. Nie dotyczy to sytuacji, gdy za pobyt takiej osoby rodzina ponosi odplatnosc i udokumentuje to zaswiadczeniem placowki, a takze miesiecy, w ktorych osoba taka nie przebywala w wymienionej placowce co najmniej przez dwa tygodnie,
  • dziecku przebywajacemu w pogotowiu rodzinnym,
  • osobie przebywajacej w zakladzie karnym lub poprawczym,
  • osobie uprawnionej do dodatku pielegnacyjnego do emerytury lub renty.

Jaka wysokosc

Zasilek pielegnacyjny to 10 proc. przecietnego miesiecznego wynagrodzenia przyjmowanego do waloryzacji emerytur i rent. Ulega podwyzszeniu - przy zastosowaniu wskaznika waloryzacji emerytur i rent - od miesiaca, w ktorym jest przeprowadzana waloryzacja. Od 1 marca 2003 r. zasilek wynosi 141,70 zl.

Komu do reki

Zasilek pielegnacyjny wyplaca sie na wniosek zainteresowanego zlozony platnikowi. Uprawnione do zasilku pielegnacyjnego dziecko pelnoletnie lub malzonek moga upowaznic do pobierania zasilku matke, ojca lub malzonka.

Jezeli uprawnionym jest niepelnoletnie dziecko albo dziecko pelnoletnie lub malzonek niemajacy zdolnosci do czynnosci prawnych, zasilek ten wyplaca sie do rak matki, ojca lub malzonka - na zlozony przez nich wniosek.

Zasilek pielegnacyjny wyplaca sie, poczynajac od miesiaca kalendarzowego, w ktorym powstalo prawo do zasilku, jednak za okres nie dluzszy niz miesiac wstecz od miesiaca, w ktorym zgloszono wniosek o zasilek. Gdy podstawa ustalenia prawa do zasilku jest orzeczenie o niepelnosprawnosci lub stopniu niepelnosprawnosci, za date zlozenia wniosku o zasilek przyjmuje sie date zgloszenia w powiatowym zespole do spraw orzekania o niepelnosprawnosci wniosku o ustalenie niepelnosprawnosci lub stopnia niepelnosprawnosci. Warunkiem jest jednak zachowanie 14-dniowego terminu na zlozenie u platnika zasilku wniosku wraz z orzeczeniem, liczonego od dnia uprawomocnienia sie orzeczenia o niepelnosprawnosci lub stopniu niepelnosprawnosci.

Kto wyplaca

Prawo do zasilkow pielegnacyjnych ustalaja oraz wyplacaja je:

  • pracodawcy zatrudniajacy co najmniej pieciu pracownikow - swoim pracownikom podczas zatrudnienia,
  • wlasciwe jednostki organizacyjne podlegle ministrowi obrony narodowej, ministrowi spraw wewnetrznych i administracji, szefowi Agencji Bezpieczenstwa Wewnetrznego, szefowi Agencji Wywiadu oraz ministrowi sprawiedliwosci - zolnierzom lub funkcjonariuszom tych sluzb,
  • prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Spolecznego - osobom podlegajacym ubezpieczeniu spolecznemu rolnikow,
  • jednostki, ktore zawarly umowe agencyjna lub umowe zlecenia - ubezpieczonym z tytulu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia,
  • rolnicze spoldzielnie produkcyjne - swoim czlonkom,
  • powiatowe urzedy pracy - bezrobotnym oraz osobom pobierajacym zasilki przedemerytalne i swiadczenia przedemerytalne,
  • oddzialy Zakladu Ubezpieczen Spolecznych - pozostalym ubezpieczonym,
  • wlasciwe organy rentowe - osobom, ktorym wyplacaja swiadczenia emerytalno-rentowe,
  • wlasciwe powiatowe jednostki organizacyjne, powiatowe centra pomocy rodzinie - bezdomnym, ktorym jednostki te udzielaja pomocy,
  • wlasciwe jednostki organizacyjne gminy - osrodki pomocy spolecznej - pozostalym.

Uprawniony pobierajacy zasilek rodzinny i pielegnacyjny jest zobowiazany zawiadomic o wszelkich zmianach majacych wplyw na uprawnienia do tego zasilku oraz na zadanie wyplacajacego zasilek przedstawic odpowiednie dowody niezbedne do ustalenia prawa do zasilku. Zainteresowany, ktoremu zasilek pielegnacyjny i rodzinny wyplaca pracodawca, moze wystapic do oddzialu ZUS z wnioskiem o ustalenie uprawnien do tych zasilkow i o wydanie decyzji. Z takim wnioskiem ma rowniez prawo wystapic platnik zasilku.

W jakich terminach

Zasilki rodzinne i pielegnacyjne za dany miesiac wyplaca sie najpozniej do 15 dnia nastepnego miesiaca. W razie nabycia prawa do zasilku pielegnacyjnego po raz pierwszy wyplaca sie go nie pozniej niz do 15 dnia miesiaca nastepujacego po tym, w ktorym przedstawiono niezbedne dowody. Ten sam tryb obowiazuje przy ponownym ustaleniu uprawnien. Zasilki rodzinne i pielegnacyjne wyplaca sie, poczynajac od miesiaca kalendarzowego, w ktorym powstalo prawo do zasilku, jednak za okres nie dluzszy niz miesiac wstecz od miesiaca, w ktorym zgloszono wniosek. Jezeli odmowa wyplaty zasilku pielegnacyjnego lub ustalenie jego wysokosci bylo nastepstwem bledu jednostki wyplacajacej, wyplata zasilku moze nastapic najdalej za 3 lata wstecz, liczac od dnia zlozenia wniosku o sprostowanie bledu lub od dnia wydania decyzji z urzedu prostujacej blad.

Rozdzial III

Zasilki wychowawcze

Prawo do zasilku wychowawczego przysluguje wylacznie uprawnionemu pozostajacemu w zatrudnieniu, ktoremu pracodawca udzielil urlopu wychowawczego. Pracodawca udziela takiego urlopu na trzy lata, nie dluzej jednak niz do ukonczenia przez dziecko czterech lat. Pracownica wychowujaca dziecko niepelnosprawne moze otrzymac dodatkowy urlop do trzech lat, nie dluzej jednak niz do ukonczenia przez dziecko 18 lat. Uprawnienie do tego dodatkowego urlopu dokumentuje sie orzeczeniem lekarskim o stanie zdrowia lub orzeczeniem o niepelnosprawnosci, wydanym przez powiatowy zespol ds. orzekania o niepelnosprawnosci.

Zasilek wychowawczy przysluguje do ukonczenia urlopu wychowawczego, nie dluzej niz przez:

  • 24 miesiace,
  • 36 miesiecy, gdy chodzi o uprawnionego sprawujacego osobista opieke nad wiecej niz jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu albo o samotnie wychowujacego dziecko,
  • 72 miesiace, jezeli uprawniony sprawuje osobista opieke nad dzieckiem, ktore z powodu stanu zdrowia wymaga osobistej opieki.

Generalnie zasilek wychowawczy wynosi 318,10 zl miesiecznie, dla osoby samotnie wychowujacej dziecko oraz kazdej innej wychowujacej wiecej niz dwoje dzieci - 505,80 zl.

Prawo do zasilku wychowawczego ustala sie na okres od 1 czerwca do 31 maja nastepnego roku. Wyjatkowo do 31 grudnia 2003 r. przedluzono okres zasilkowy, ktory rozpoczal sie 1 czerwca 2002 r. Podczas okresu zasilkowego prawo do zasilku wychowawczego ustala sie ponownie w zwiazku ze zwiekszeniem lub zmniejszeniem liczby czlonkow rodziny uprawnionego, utrata lub uzyskaniem zrodla dochodu przez uprawnionego lub czlonkow jego rodziny, zawarciem lub rozwiazaniem zwiazku malzenskiego.

Od 1 czerwca 2002 r. do 31 grudnia 2003 r. zasilek wychowawczy przysluguje, jezeli przecietny miesieczny dochod na osobe w rodzinie uprawnionego, uzyskany w 2001 r., nie przekracza 548 zl netto.

Prawo do zasilku wychowawczego zalezy od wysokosci dochodow osiaganych przez rodzine w roku kalendarzowym poprzedzajacym okres zasilkowy.

Zasilek wychowawczy moze przyslugiwac takze w razie przekroczenia granicy dochodu na osobe w rodzinie, pod warunkiem ze kwota przekroczenia przypadajaca na wszystkich czlonkow rodziny jest nizsza od kwoty zasilku wychowawczego, a zasilek ten przyslugiwal w poprzednim okresie zasilkowym.

Przyklad:

W czerwcu 2002 r. pracownica wystapila z wnioskiem o ustalenie prawa do zasilku wychowawczego na kolejny okres zasilkowy. Prawo do zasilku wychowawczego zostalo ustalone na podstawie przecietnego miesiecznego dochodu z 2001 r. Dochod przypadajacy na osobe w czteroosobowej rodzinie wyniosl 600 zl, a wiec przekroczyl granice dochodu uprawniajacego do zasilku wychowawczego o 52 zl (600 zl - 548 zl). Laczna kwota przekroczenia przypadajaca na wszystkich czlonkow rodziny wynosi 208 zl (52 zl x 4 osoby) i jest nizsza od kwoty zasilku wychowawczego przyslugujacego od czerwca 2002 r. (318 zl). W zwiazku z tym od czerwca 2002 r. pracownica ma prawo do zasilku wychowawczego, ale pomniejszonego o kwote przekroczenia granicy dochodu na osobe w rodzinie. Przysluguje jej zatem 266 zl zasilku.

Zasilki wychowawcze wyplaca pracodawca, ktory udzielil urlopu wychowawczego, a jezeli pracodawca nie jest zobowiazany do wyplacania zasilkow z ubezpieczenia spolecznego w razie choroby i macierzynstwa (zglasza do ubezpieczenia chorobowego ponizej 20 ubezpieczonych) - wlasciwa terenowa jednostka organizacyjna ZUS.

Ustalanie dochodu rodziny

W celu ustalenia uprawnien do zasilku wychowawczego w dochodzie rodziny uwzglednia sie te same rodzaje dochodow co przy zasilku rodzinnym. Z kilkoma jednak roznicami. I tak, nie wlicza sie:

  • dochodow osiaganych przez pracownice przed uzyskaniem prawa do zasilku wychowawczego,
  • zasilku wychowawczego otrzymywanego w poprzednim okresie zasilkowym,
  • dochodow osiaganych przez pracownice podczas urlopu wychowawczego, z wyjatkiem renty i emerytury.

Przyklad:

Pracownica wystapila z wnioskiem o wyplate zasilku wychowawczego od 10 czerwca 2003 r. do 31 maja 2004 r. Do ustalenia uprawnien do tego zasilku nalezy przyjac dochod meza osiagniety w 2001 r. Od 1 stycznia 2001 r. prowadzi on pozarolnicza dzialalnosc gospodarcza, opodatkowana na zasadach ogolnych. Rodzina posiada rowniez gospodarstwo rolne o powierzchni 1,50 ha przeliczeniowego. Maja jedno dziecko.

Uwzgledniono wiec dochod meza z 2001 r. z tytulu prowadzonej dzialalnosci w kwocie 1208,27 zl (14 499,26 zl : 12) oraz z gospodarstwa rolnego - 411 zl (1,5 ha x 274 zl). Dochod na czlonka rodziny wynosi 539,75 zl [(411 zl + 1208,27 zl) = 1619,27 zl : 3]. Zatem zasilek wychowawczy przysluguje.

Uprawnionemu wyplaca sie tylko jeden zasilek wychowawczy. W razie rownoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez oboje rodzicow lub opiekunow zasilek wyplaca sie tylko jednemu z nich.

Zasilek ten nie przysluguje po ustaniu stosunku pracy.

Kiedy nie przysluguje

Zasilek wychowawczy nie przysluguje w razie:

  • korzystania z urlopu wychowawczego krotszego niz trzy miesiace,
  • przekroczenia granicy dochodu,
  • gdy rodzina osiaga dochody z gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczajacej 1 ha przeliczeniowy na jednego czlonka rodziny,
  • dziecko zostalo umieszczone w zlobku lub w przedszkolu, w zakladzie specjalnym, w domu dziecka lub w innej placowce opiekunczo-wychowawczej,
  • zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
  • osiagania podczas urlopu wychowawczego dochodow w kwocie przekraczajacej miesiecznie 60 proc. przecietnego miesiecznego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Przyklad:

Pracownica przebywajaca na urlopie wychowawczym i pobierajaca zasilek wychowawczy pracowala od wrzesnia do grudnia 2002 r. w niepelnym wymiarze czasu pracy. Z tytulu tej pracy osiagnela miesieczne dochody brutto w kwocie 1100 zl. Dochod ten byl nizszy od obowiazujacego w tym czasie 60 proc. przecietnego miesiecznego wynagrodzenia, tj. od 1237,11 zl. W zwiazku z tym pracownicy przysluguje zasilek wychowawczy.

 

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.