Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych

Uwaga!!! Nowsza wersja ustawy

Spis dzialow:

Zalaczniki

DZIAL I

Przepisy ogolne

Rozdzial 1

Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy

Art. 1. 1. Ustawa okresla:

1) warunki nabywania prawa do swiadczen pienieznych z ubezpieczen emerytalnego i rentowych,

2) zasady ustalania wysokosci swiadczen,

3) zasady i tryb przyznawania oraz wyplaty swiadczen.

2. Warunki nabywania prawa do emerytury i rent oraz innych swiadczen przyslugujacych z tytulu pobierania emerytury lub renty, a takze zasady ustalania wysokosci tych swiadczen dla:

1) zolnierzy zawodowych,

2) funkcjonariuszy Policji, Urzedu Ochrony Panstwa, Strazy Granicznej, Sluzby Wieziennej i Panstwowej Strazy Pozarnej,

ktorzy w dniu wejscia w zycie ustawy pozostawali w sluzbie, oraz dla czlonkow ich rodzin, okreslaja przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym tych osob.

3. Swiadczenia na warunkach i w wysokosci okreslonych w ustawie przysluguja jednak osobom wymienionym w ust. 2, jezeli nie spelniaja one warunkow nabywania prawa do swiadczen okreslonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym tych osob.

4. Warunki nabywania prawa do swiadczen pienieznych przyslugujacych z ubezpieczenia z tytulu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej oraz wysokosc tych swiadczen okreslaja odrebne przepisy.

Art. 2. Swiadczenia na warunkach i w wysokosci okreslonych w ustawie przysluguja:

1) ubezpieczonym - w razie spelnienia warunkow nabywania prawa do swiadczen pienieznych z ubezpieczen emerytalnego i rentowych Funduszu Ubezpieczen Spolecznych,

2) czlonkom rodziny pozostalym po ubezpieczonym albo po osobie uprawnionej do swiadczen pienieznych z ubezpieczen emerytalnego i rentowych Funduszu Ubezpieczen Spolecznych.

Art. 3. Swiadczenia okreslone w ustawie obejmuja:

1) emeryture,

2) rente z tytulu niezdolnosci do pracy, w tym rente szkoleniowa,

3) rente rodzinna,

4) dodatek pielegnacyjny,

5) dodatek do renty rodzinnej dla sieroty zupelnej,

6) zasilek pogrzebowy.

Art. 4. Uzyte w ustawie okreslenia oznaczaja:

1) emeryt - osobe majaca ustalone prawo do emerytury,

2) emerytura dozywotnia - emeryture przyslugujaca z zakladu emerytalnego dzialajacego na podstawie przepisow o zakladach emerytalnych,

3) Fundusz - Fundusz Ubezpieczen Spolecznych, o ktorym mowa w przepisach o systemie ubezpieczen spolecznych,

4) konto ubezpieczonego - konto ubezpieczonego okreslone w przepisach o systemie ubezpieczen spolecznych, prowadzone przez Zaklad Ubezpieczen Spolecznych, zwany dalej "Zakladem",

5) okres ubezpieczenia - okres oplacania skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz okres nieoplacania skladek z powodu przekroczenia w trakcie roku kalendarzowego kwoty rocznej podstawy wymiaru skladek, o ktorym mowa w przepisach o systemie ubezpieczen spolecznych,

6) organ rentowy - Biuro Rent Zagranicznych i inna jednostke organizacyjna Zakladu, okreslona w przepisach o systemie ubezpieczen spolecznych, wlasciwa do wydawania decyzji w sprawach swiadczen,

7) otwarty fundusz emerytalny - fundusz wybrany przez ubezpieczonego sposrod funduszy emerytalnych, o ktorych mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych,

8) platnik skladek - platnika skladek, o ktorym mowa w przepisach o systemie ubezpieczen spolecznych,

9) przecietne wynagrodzenie - przecietne wynagrodzenie miesieczne brutto w gospodarce narodowej oglaszane w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez prezesa Glownego Urzedu Statystycznego,

10) renta - rente z tytulu niezdolnosci do pracy i rente rodzinna,

11) rencista - osobe majaca ustalone prawo do renty z tytulu niezdolnosci do pracy lub do renty rodzinnej,

12) ubezpieczenia emerytalne i rentowe - ubezpieczenia, o ktorych mowa w przepisach o systemie ubezpieczen spolecznych,

13) ubezpieczony - osobe podlegajaca ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, okreslonym w przepisach o systemie ubezpieczen spolecznych, a takze osobe, ktora przed dniem wejscia w zycie ustawy podlegala ubezpieczeniu spolecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wylaczeniem ubezpieczenia spolecznego rolnikow.

Rozdzial 2

Okresy uwzgledniane przy ustalaniu prawa do swiadczen i ich wysokosci

Art. 5. 1. Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty i obliczaniu ich wysokosci uwzglednia sie, z zastrzezeniem ust. 2-5, nastepujace okresy:

1) skladkowe, o ktorych mowa w art. 6,

2) nieskladkowe, o ktorych mowa w art. 7.

2. Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz obliczaniu ich wysokosci okresy nieskladkowe uwzglednia sie w wymiarze nie przekraczajacym jednej trzeciej udowodnionych okresow skladkowych.

3. Przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty okresy:

1) dzialalnosci kombatanckiej oraz dzialalnosci rownorzednej z ta dzialalnoscia, a takze okresy zaliczane do okresow tej dzialalnosci oraz okresy podlegania represjom wojennym i okresu powojennego, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5,

2) pracy przymusowej, o ktorej mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2

- uwzglednia sie w wymiarze podwojnym.

4. Przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty dla platnikow skladek zobowiazanych do oplacania skladek na wlasne ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie uwzglednia sie okresu, za ktore nie zostaly oplacone skladki, mimo podlegania obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w tym okresie.

5. Wobec ubezpieczonych zobowiazanych do oplacania skladek na wlasne ubezpieczenie spoleczne za okres przypadajacy przed dniem wejscia w zycie ustawy - przepis ust. 4 stosuje sie odpowiednio.

Art. 6. 1. Okresami skladkowymi sa nastepujace okresy:

1) ubezpieczenia,

2) oplacania skladek na ubezpieczenie spoleczne w wysokosci okreslonej w przepisach o organizacji i finansowaniu ubezpieczen spolecznych, w przepisach wymienionych w art. 195 pkt 1-4 i 8, w przepisach o adwokaturze, w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu oraz w przepisach o pomocy spolecznej,

3) zaliczone do okresow ubezpieczenia spolecznego duchownych:

a) okresy pozostawania duchownymi przed 1 lipca 1989 r., pod warunkiem oplacania skladek na ubezpieczenie spoleczne za caly okres podlegania temu ubezpieczeniu,

b) okresy przebywania duchownych na misjach oraz okresy prowadzenia przez duchownych dzialalnosci duszpasterskiej wsrod Polonii, przypadajace po 14 listopada 1991 r. do dnia wejscia w zycie ustawy,

4) czynnej sluzby wojskowej w Wojsku Polskim lub okresy jej rownorzedne albo okresy zastepczych form tej sluzby,

5) dzialalnosci kombatanckiej, dzialalnosci rownorzednej z ta dzialalnoscia, a takze okresy zaliczane do okresow tej dzialalnosci oraz okresy podlegania represjom wojennym i okresu powojennego, okreslone w przepisach o kombatantach oraz niektorych osobach bedacych ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,

6) pelnionej w Polsce sluzby:

a) w Policji (Milicji Obywatelskiej),

b) w Urzedzie Ochrony Panstwa (w organach bezpieczenstwa publicznego),

c) w Strazy Granicznej,

d) w Sluzbie Wieziennej,

e) w Panstwowej Strazy Pozarnej,

7) pobierania zasilku macierzynskiego,

8) przebywania w wiezieniach polskich na mocy skazania albo bez wyroku po 31 grudnia 1956 r. za dzialalnosc polityczna,

9) zatrudnienia za granica osob, ktore w tym czasie nie byly obywatelami polskimi, jezeli osoby te powrocily do kraju po 22 lipca 1944 r. i zostaly uznane za repatriantow,

10) swiadczenia pracy po 1956 r. na rzecz organizacji politycznych i zwiazkow zawodowych nielegalnych w rozumieniu przepisow obowiazujacych do kwietnia 1989 r.

2. Za okresy skladkowe uwaza sie rowniez przypadajace przed 15 listopada 1991 r. nastepujace okresy, za ktore zostala oplacona skladka na ubezpieczenie spoleczne albo za ktore nie bylo obowiazku oplacania skladek na ubezpieczenie spoleczne:

1) zatrudnienia po ukonczeniu 15 lat zycia:

a) na obszarze Panstwa Polskiego - w wymiarze nie nizszym niz polowa pelnego wymiaru czasu pracy, jezeli w tych okresach pracownik pobieral wynagrodzenie lub zasilki z ubezpieczenia spolecznego: chorobowy, macierzynski lub opiekunczy albo rente chorobowa,

b) obywateli polskich za granica - w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych i urzedach konsularnych, w stalych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodow Zjednoczonych i w innych misjach lub misjach specjalnych, a takze w innych polskich placowkach, instytucjach lub przedsiebiorstwach, do ktorych zostali delegowani lub skierowani; dotyczy to rowniez czlonkow rodziny delegowanego lub skierowanego tam pracownika, ktorzy podjeli zatrudnienie w tych placowkach w czasie pobytu za granica,

c) obywateli polskich za granica - w organizacjach miedzynarodowych, zagranicznych instytucjach i w zakladach, do ktorych zostali skierowani w ramach wspolpracy miedzynarodowej lub w ktorych byli zatrudnieni za zgoda wlasciwych wladz polskich; zgoda nie jest wymagana w stosunku do pracownikow, ktorzy wyjechali za granice przed 9 maja 1945 r.,

d) obywateli polskich za granica - u innych pracodawcow zagranicznych, jezeli w okresie pracy za granica byly oplacane skladki na ubezpieczenie spoleczne w Polsce,

2) pracy przymusowej:

a) wykonywanej na rzecz hitlerowskich Niemiec w okresie II wojny swiatowej,

b) wykonywanej na obszarze Zwiazku Socjalistycznych Republik Radzieckich w okresie od 17 wrzesnia 1939 r. do 31 grudnia 1956 r.,

c) wykonywanej na rozkaz wladz alianckich do 31 grudnia 1945 r.,

d) wykonywanej w kopalniach wegla, kamieniolomach oraz zakladach pozyskiwania i wzbogacania rud uranu podczas odbywania sluzby wojskowej w Wojsku Polskim,

3) zatrudnienia mlodocianych na obszarze Panstwa Polskiego na warunkach okreslonych w przepisach obowiazujacych przed 1 stycznia 1975 r.,

4) pracy wykonywanej w czasie odbywania na obszarze Panstwa Polskiego kary pozbawienia wolnosci, kary aresztu za wykroczenie oraz w czasie tymczasowego aresztowania - w wymiarze czasu pracy nie nizszym niz polowa pelnego wymiaru czasu pracy okreslonego dla takiej pracy,

5) niewykonywania pracy po ustaniu zatrudnienia, jezeli za te okresy na podstawie przepisow kodeksu pracy zostalo wyplacone wynagrodzenie lub odszkodowanie,

6) czasowego pozostawania bez pracy na obszarze Panstwa Polskiego z powodu niemoznosci jej otrzymania lub niemoznosci podjecia szkolenia zawodowego, w tym okresy pobierania zasilkow z funduszu aktywizacji zawodowej, zasilkow dla bezrobotnych oraz zasilkow szkoleniowych wyplaconych z Funduszu Pracy,

7) sprawowania mandatu posla lub senatora w Panstwie Polskim,

8) internowania na podstawie art. 42 dekretu z 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. nr 29, poz. 154, z 1982 r. nr 3, poz. 18 oraz z 1989 r. nr 34, poz. 178),

9) wykonywania dzialalnosci tworczej lub artystycznej na obszarze Panstwa Polskiego:

a) objetej obowiazkiem ubezpieczenia spolecznego, za ktore oplacono skladke na ubezpieczenie spoleczne lub w ktorych ubezpieczony byl zwolniony od oplacania skladki,

b) przypadajacej przed 1 stycznia 1974 r., uznane przez Komisje do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Tworcow, dzialajaca przy ministrze wlasciwym do spraw kultury, pod warunkiem ze tworca lub artysta oplacal skladki na ubezpieczenie spoleczne po 31 grudnia 1973 r.,

10) pracy adwokatow wykonywanej na obszarze Panstwa Polskiego:

a) objetej obowiazkiem ubezpieczenia spolecznego, za ktore oplacono skladke na ubezpieczenie spoleczne lub w ktorych wystepowalo zwolnienie od oplacania skladki,

b) przed dniem objecia obowiazkiem ubezpieczenia spolecznego z tego tytulu,

11) wykonywania na obszarze Panstwa Polskiego pracy nakladczej:

a) objetej obowiazkiem ubezpieczenia spolecznego, za ktore oplacono skladke na to ubezpieczenie lub w ktorych wystepowalo zwolnienie od oplacania skladki,

b) przed dniem objecia obowiazkiem ubezpieczenia z tego tytulu,

jezeli w tych okresach osoba wykonujaca taka prace uzyskiwala wynagrodzenie w wysokosci co najmniej polowy obowiazujacego najnizszego wynagrodzenia, okreslonego na podstawie przepisow kodeksu pracy,

12) pracy na obszarze Panstwa Polskiego w rolniczych spoldzielniach produkcyjnych i w innych spoldzielniach zrzeszonych w Centralnym Zwiazku Rolniczych Spoldzielni Produkcyjnych, w zespolowych gospodarstwach rolnych spoldzielni kolek rolniczych zrzeszonych w Krajowym Zwiazku Rolnikow, Kolek i Organizacji Rolniczych oraz pracy na rzecz tych spoldzielni:

a) objetej obowiazkiem ubezpieczenia spolecznego, za ktore oplacono skladke na to ubezpieczenie lub w ktorych wystepowalo zwolnienie od oplacania skladki,

b) przed dniem objecia obowiazkiem ubezpieczenia spolecznego z tego tytulu,

13) pracy na obszarze Panstwa Polskiego wykonywanej na rzecz jednostek gospodarki uspolecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia oraz wspolpracy przy wykonywaniu takiej umowy:

a) objetej obowiazkiem ubezpieczenia spolecznego i okresy kontynuowania tego ubezpieczenia, za ktore oplacono skladke na to ubezpieczenie lub w ktorych wystepowalo zwolnienie od oplacania skladki,

b) wykonywanej przed 1 stycznia 1976 r., jezeli umowa odpowiadala warunkom ubezpieczenia obowiazujacym w tym dniu,

14) pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej na obszarze Panstwa Polskiego:

a) objetej obowiazkiem ubezpieczenia spolecznego i okresy kontynuowania tego ubezpieczenia, za ktore oplacono skladke na to ubezpieczenie lub w ktorych wystepowalo zwolnienie od oplacania skladki,

b) prowadzonej przed dniem objecia obowiazkiem ubezpieczenia z tego tytulu, jezeli prowadzenie dzialalnosci gospodarczej odpowiadalo warunkom ubezpieczenia,

15) wspolpracy przy prowadzeniu pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej na obszarze Panstwa Polskiego objetej obowiazkiem ubezpieczenia spolecznego oraz okresy kontynuowania tego ubezpieczenia, za ktore oplacono skladke na to ubezpieczenie lub w ktorych wystepowalo zwolnienie od oplacania skladki,

16) ubezpieczenia spolecznego duchownych na obszarze Panstwa Polskiego, za ktore oplacono skladke na to ubezpieczenie lub w ktorych wystepowalo zwolnienie od oplacania skladki,

17) pobierania stypendium sportowego z tytulu wyczynowego uprawiania sportu na obszarze Panstwa Polskiego po ukonczeniu 15 roku zycia, z wyjatkiem okresow pobierania stypendium przez osoby uczace sie lub studiujace w systemie studiow dziennych.

3. Za okresy zatrudnienia i okresy pracy na obszarze Panstwa Polskiego, o ktorych mowa w ust. 2, uwaza sie:

1) okresy zatrudnienia i okresy pracy wykonywanej na terenach wchodzacych w sklad Rzeczypospolitej Polskiej w obecnych granicach oraz

2) okresy zatrudnienia i okresy pracy wykonywanej na terenach wchodzacych w sklad Rzeczypospolitej Polskiej przed ustaleniem jej obecnych granic.

Art. 7. Okresami nieskladkowymi sa nastepujace okresy:

1) pobierania:

a) wynagrodzenia za czas niezdolnosci do pracy wyplaconego na podstawie przepisow kodeksu pracy,

b) zasilkow z ubezpieczenia spolecznego: chorobowego lub opiekunczego,

c) swiadczenia rehabilitacyjnego,

d) swiadczen wymienionych w lit. b) i c) po ustaniu obowiazku ubezpieczenia,

2) pobierania renty chorobowej po ustaniu zatrudnienia w wymiarze czasu pracy nie nizszym niz polowa obowiazujacego w danym zawodzie lub po ustaniu obowiazku ubezpieczenia spolecznego z innego tytulu,

3) niewykonywania pracy po ustaniu zatrudnienia, jezeli za te okresy, na podstawie przepisow kodeksu pracy, zostalo wyplacone odszkodowanie,

4) niewykonywania pracy w okresie przed 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych, nie wiecej jednak niz 5 lat,

5) przypadajace przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy urlopu wychowawczego, urlopu bezplatnego udzielonego na podstawie przepisow w sprawie bezplatnych urlopow dla matek pracujacych opiekujacych sie malymi dziecmi, innych udzielonych w tym celu urlopow bezplatnych oraz okresy niewykonywania pracy - z powodu opieki nad dzieckiem:

a) w wieku do lat 4 - w granicach do 3 lat na kazde dziecko oraz lacznie - bez wzgledu na liczbe dzieci - do 6 lat,

b) na ktore ze wzgledu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysluguje zasilek pielegnacyjny - dodatkowo w granicach do 3 lat na kazde dziecko,

6) przypadajace przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy opieki pielegnacyjnej nad inwalida wojennym zaliczonym do I grupy inwalidow lub uznanym za calkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, sprawowanej przez czlonka jego rodziny w wieku powyzej 16 lat, ktory w okresie sprawowania opieki nie osiagnal przychodu przekraczajacego miesiecznie polowe najnizszego wynagrodzenia,

7) przypadajace przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy niewykonywania pracy, w granicach do 6 lat, spowodowane koniecznoscia opieki nad innym niz dziecko czlonkiem rodziny zaliczonym do I grupy inwalidow lub uznanym za calkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo uznanym za osobe niepelnosprawna w stopniu znacznym, sprawowanej przez czlonka jego rodziny w wieku powyzej 16 lat, ktory w okresie sprawowania opieki nie osiagnal przychodu przekraczajacego miesiecznie polowe najnizszego wynagrodzenia,

8) urlopu bezplatnego oraz przerw w zatrudnieniu w razie nieudzielenia urlopu bezplatnego malzonkom pracownikow skierowanych do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzedach konsularnych, w stalych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodow Zjednoczonych i w innych misjach specjalnych za granica, w instytutach, osrodkach informacji i kultury za granica,

9) nauki w szkole wyzszej na jednym kierunku, pod warunkiem ukonczenia tej nauki, w wymiarze okreslonym w programie studiow,

10) doksztalcania zawodowego lekarzy w klinikach akademii medycznych i oddzialach instytutow naukowych w charakterze wolontariusza - w granicach do 1 roku,

11) pobierania zasilku przedemerytalnego i swiadczenia przedemerytalnego,

12) udokumentowanej niezdolnosci do pracy, za ktore wyplacone zostaly z Funduszu Pracy: zasilki dla bezrobotnych, zasilki szkoleniowe lub stypendia.

Art. 8 Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokosci uwzglednia sie okresy ubezpieczenia za granica, jezeli tak stanowia umowy miedzynarodowe.

Art. 9. 1. Okresy zatrudnienia obywateli polskich za granica, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 pkt 1 lit. c), a takze okresy, o ktorych mowa w art. 7 pkt 8, uwzglednia sie pod warunkiem stalego zamieszkania zainteresowanego na obecnym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzezeniem ust. 3.

2. Okresy zatrudnienia, o ktorych mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. a), i okresy pracy, o ktorych mowa w art. 6 ust. 2 pkt 10 lit. b), wykonywanej na obszarze Panstwa Polskiego, w czasie gdy obszar ten nie wchodzil w sklad Panstwa Polskiego, oraz okresy pracy przymusowej, o ktorych mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. a) i b), uwzglednia sie pod warunkiem stalego zamieszkania zainteresowanego na obecnym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzezeniem ust. 3.

3. Okresow, o ktorych mowa w ust. 1 i 2, nie uwzglednia sie przy ustalaniu prawa do swiadczen, jezeli z ich tytulu przysluguje swiadczenie rentowe z instytucji zagranicznej inne niz renta z ubezpieczenia dodatkowego.

Art. 10. 1. Przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokosci uwzglednia sie rowniez nastepujace okresy, traktujac je, z zastrzezeniem art. 56, jak okresy skladkowe:

1) okresy ubezpieczenia spolecznego rolnikow, za ktore oplacono przewidziane w odrebnych przepisach skladki,

2) przypadajace przed 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukonczeniu 16 roku zycia,

3) przypadajace przed 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukonczeniu 16 roku zycia,

jezeli okresy skladkowe i nieskladkowe, ustalone na zasadach okreslonych w art. 5-7, sa krotsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbednym do uzupelnienia tego okresu.

2. Okresy wymienione w ust. 1 pkt 1 uwzglednia sie takze przy ustalaniu prawa do renty z tytulu niezdolnosci do pracy, jezeli okresy skladkowe i nieskladkowe ustalone na zasadach okreslonych w art. 5-7 sa krotsze od okresu wymaganego do przyznania renty, w zakresie niezbednym do uzupelnienia tego okresu.

3. Okresow, o ktorych mowa w ust. 1 i 2, nie uwzglednia sie, jezeli zostaly one zaliczone do okresow, od ktorych zalezy prawo do emerytury lub renty, na podstawie przepisow o ubezpieczeniu spolecznym rolnikow.

Art. 11. Jezeli okresy, o ktorych mowa w art. 6, 7 i 10, zbiegaja sie w czasie, przy ustalaniu prawa do swiadczen okreslonych w ustawie uwzglednia sie okres korzystniejszy.

Rozdzial 3

Niezdolnosc do pracy

Art. 12. 1. Niezdolna do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, ktora calkowicie lub czesciowo utracila zdolnosc do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawnosci organizmu i nie rokuje odzyskania zdolnosci do pracy po przekwalifikowaniu.

2. Calkowicie niezdolna do pracy jest osoba, ktora utracila zdolnosc do wykonywania jakiejkolwiek pracy.

3. Czesciowo niezdolna do pracy jest osoba, ktora w znacznym stopniu utracila zdolnosc do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.

Art. 13. 1. Przy ocenie stopnia i trwalosci niezdolnosci do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolnosci do pracy uwzglednia sie:

1) stopien naruszenia sprawnosci organizmu oraz mozliwosci przywrocenia niezbednej sprawnosci w drodze leczenia i rehabilitacji,

2) mozliwosc wykonywania dotychczasowej pracy lub podjecia innej pracy oraz celowosc przekwalifikowania zawodowego, biorac pod uwage rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wyksztalcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.

2. Trwala niezdolnosc do pracy orzeka sie, jezeli wedlug wiedzy medycznej nie ma rokowan odzyskania zdolnosci do pracy.

3. Okresowa niezdolnosc do pracy orzeka sie, jezeli wedlug wiedzy medycznej istnieja rokowania odzyskania zdolnosci do pracy.

4. Zachowanie zdolnosci do pracy w warunkach okreslonych w przepisach o rehabilitacji zawodowej i spolecznej oraz zatrudnianiu osob niepelnosprawnych nie stanowi przeszkody do orzeczenia calkowitej niezdolnosci do pracy.

5. W przypadku stwierdzenia naruszenia sprawnosci organizmu w stopniu powodujacym koniecznosc stalej lub dlugotrwalej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb zyciowych orzeka sie niezdolnosc do samodzielnej egzystencji.

Art. 14. 1. Oceny niezdolnosci do pracy, jej stopnia oraz ustalenia:

1) daty powstania niezdolnosci do pracy,

2) trwalosci lub przewidywanego okresu niezdolnosci do pracy,

3) zwiazku przyczynowego niezdolnosci do pracy lub smierci z okreslonymi okolicznosciami,

4) niezdolnosci do samodzielnej egzystencji,

5) celowosci przekwalifikowania zawodowego

dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik Zakladu, zwany dalej "lekarzem orzecznikiem".

2. Jezeli nie ma mozliwosci ustalenia daty powstania niezdolnosci do pracy, natomiast ustalono okres, w ktorym niezdolnosc do pracy powstala, za date powstania niezdolnosci przyjmuje sie date koncowa tego okresu. Jezeli nie ma mozliwosci ustalenia ani daty, ani okresu powstania niezdolnosci do pracy, za date powstania niezdolnosci przyjmuje sie date zgloszenia wniosku o swiadczenie.

3. Orzeczenie lekarza orzecznika stanowi dla organu rentowego podstawe do wydania decyzji w sprawie swiadczen przewidzianych w ustawie, do ktorych prawo uzaleznione jest od stwierdzenia niezdolnosci do pracy oraz niezdolnosci do samodzielnej egzystencji.

4. Nadzor nad wykonywaniem orzecznictwa o niezdolnosci do pracy sprawuje prezes Zakladu.

5. Nadzor, o ktorym mowa w ust. 4, obejmuje:

1) kontrole prawidlowosci i jednolitosci stosowania zasad orzecznictwa o niezdolnosci do pracy przez lekarzy orzecznikow,

2) udzielanie lekarzom orzecznikom wytycznych w zakresie stosowania zasad orzecznictwa o niezdolnosci do pracy,

3) prawo przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez lekarza orzecznika, jezeli w wyniku kontroli, o ktorej mowa w pkt 1, zostanie stwierdzony brak zgodnosci orzeczenia ze stanem faktycznym lub zasadami orzecznictwa o niezdolnosci do pracy.

6. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresla, w drodze rozporzadzenia:

1) organizacje, szczegolowe zasady i tryb:

a) orzekania o niezdolnosci do pracy,

b) sprawowania nadzoru nad wykonywaniem tego orzecznictwa,

2) szczegolne kwalifikacje zawodowe wymagane od lekarzy orzecznikow.

Rozdzial 4

Podstawa wymiaru emerytur i rent

Art. 15. 1. Podstawe wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposob okreslony w ust. 4 i 5 przecietna podstawa wymiaru skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie spoleczne na podstawie przepisow prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzajacych bezposrednio rok, w ktorym zgloszono wniosek o emeryture lub rente, z uwzglednieniem ust. 6 i art. 176.

2. W przypadku gdy zainteresowany w ciagu 20 lat poprzedzajacych bezposrednio rok, w ktorym zglosil wniosek o emeryture, pobieral przez wiecej niz 10 lat zasilek przedemerytalny, podstawe wymiaru emerytury stanowi ustalona w sposob okreslony w ust. 4 i 5 przecietna podstawa skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie spoleczne w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych poprzedzajacych bezposrednio rok, w ktorym zainteresowany nabyl prawo do tego zasilku.

3. Do podstawy wymiaru emerytury lub renty, o ktorej mowa w ust. 1 i 2, dolicza sie kwoty przyslugujacych ubezpieczonemu w danym roku kalendarzowym wynagrodzen za czas niezdolnosci do pracy, wyplaconych na podstawie przepisow kodeksu pracy, oraz kwoty zasilkow: chorobowego, macierzynskiego, opiekunczego, swiadczenia rehabilitacyjnego, zasilku wyrownawczego, swiadczenia wyrownawczego lub dodatku wyrownawczego, a takze wartosc swiadectw rekompensacyjnych. Do podstawy wymiaru wlicza sie rowniez kwoty zasilkow dla bezrobotnych, zasilkow szkoleniowych lub stypendiow wyplaconych z Funduszu Pracy za okres udokumentowanej niezdolnosci do pracy.

4. W celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty:

1) oblicza sie sume kwot podstaw wymiaru skladek i kwot, o ktorych mowa w ust. 3, w okresie kazdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych,

2) oblicza sie stosunek kazdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przecietnego wynagrodzenia ogloszonej za dany rok kalendarzowy, wyrazajac go w procentach, z zaokragleniem do setnych czesci procentu,

3) oblicza sie srednia arytmetyczna tych procentow, ktora, z zastrzezeniem ust. 5, stanowi wskaznik wysokosci podstawy wymiaru emerytury lub renty, oraz

4) mnozy sie przez ten wskaznik kwote bazowa, o ktorej mowa w art. 19.

5. Wskaznik wysokosci podstawy wymiaru nie moze byc wyzszy niz 250 proc.

6. Na wniosek ubezpieczonego podstawe wymiaru emerytury lub renty moze stanowic ustalona w sposob okreslony w ust. 4 i 5 przecietna podstawa wymiaru skladki na ubezpieczenie spoleczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadajacych przed rokiem zgloszenia wniosku, wybranych z calego okresu podlegania ubezpieczeniu.

7. Przepisy ust. 1-6 stosuje sie odpowiednio do osoby, ktora osiagala uposazenie.

8. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty przyslugujacej duchownym przyjmuje sie przecietna podstawe wymiaru skladek z pelnych lat kalendarzowych ubezpieczenia przypadajacych po 1 lipca 1989 r. do dnia, w ktorym zgloszono wniosek o swiadczenie, z tym ze z okresu nie dluzszego niz okreslony w ust. 1; na wniosek ubezpieczonego podstawe wymiaru ustala sie w mysl ust. 1.

Art. 16. Przy ustalaniu kolejnych 10 lat kalendarzowych, o ktorych mowa w art. 15 ust. 1 i 2, przyjmuje sie lata kalendarzowe nastepujace bezposrednio po sobie, chociazby ubezpieczony w niektorych z tych lat przez okres roku lub w okresie krotszym niz rok nie pozostawal w ubezpieczeniu.

Art. 17. 1. Jezeli nie mozna ustalic podstawy wymiaru renty w mysl art. 15 ust. 1 dla ubezpieczonego, o ktorym mowa w art. 58 ust. 1 pkt 1-4, do ustalenia podstawy wymiaru przyjmuje sie podstawe wymiaru skladek za okres faktycznego podlegania ubezpieczeniu, z uwzglednieniem ust. 2 i 3. Przepis art. 15 ust. 3 stosuje sie odpowiednio.

2. Nie ustala sie podstawy wymiaru renty dla ubezpieczonego, o ktorym mowa w ust. 1, jezeli nie pozostawal on w ubezpieczeniu co najmniej przez 1 rok kalendarzowy.

3. Przepis ust. 1 stosuje sie odpowiednio, jezeli nie mozna ustalic podstawy wymiaru renty w mysl art. 15 ust. 1 dla ubezpieczonego, o ktorym mowa w art. 58 ust. 1 pkt 5, z powodu pelnienia zastepczej sluzby wojskowej, odbywania czynnej sluzby wojskowej albo korzystania z urlopu wychowawczego.

Art. 18. 1. Podstawe wymiaru emerytury lub renty dla osob, ktorym przy ustalaniu prawa do swiadczenia uwzgledniono okresy ubezpieczenia za granica, o ktorych mowa w art. 8, ustala sie na zasadach okreslonych w art. 15-17, z zastrzezeniem ust. 2.

2. Jezeli okres kolejnych 10 lat kalendarzowych, o ktorych mowa w art. 15 ust. 1, obejmuje rowniez ubezpieczenie za granica, podstawe wymiaru emerytury lub renty ustala sie z okresu faktycznego pozostawania w ubezpieczeniu spolecznym w Polsce.

Art. 19. Kwota bazowa wynosi 100 proc. przecietnego wynagrodzenia pomniejszonego o potracone od ubezpieczonych skladki na ubezpieczenia spoleczne, okreslone w przepisach o systemie ubezpieczen spolecznych, w kwartale kalendarzowym poprzedzajacym termin waloryzacji.

Art. 20. Prezes Glownego Urzedu Statystycznego oglasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie:

1) do 10 roboczego dnia lutego kazdego roku - kwote przecietnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym,

2) do 7 roboczego dnia miesiaca poprzedzajacego miesiac, w ktorym przeprowadzana jest waloryzacja - kwote bazowa, o ktorej mowa w art. 19,

3) do 7 roboczego dnia drugiego miesiaca kazdego kwartalu - kwote przecietnego wynagrodzenia w poprzednim kwartale.

Art. 21. 1. Podstawe wymiaru emerytury dla osoby, ktora wczesniej miala ustalone prawo do renty z tytulu niezdolnosci do pracy, stanowi:

1) podstawa wymiaru renty - w wysokosci uwzgledniajacej rewaloryzacje oraz wszystkie kolejne waloryzacje przypadajace w okresie nastepujacym po ustaleniu prawa do renty albo

2) podstawa wymiaru ustalona na nowo w mysl art. 15.

2. Przepis ust. 1 pkt 1 stosuje sie przy ustalaniu podstawy wymiaru:

1) emerytury dla osoby, ktora wczesniej miala ustalone prawo do emerytury na podstawie przepisow wymienionych w art. 195,

2) renty z tytulu niezdolnosci do pracy dla osoby, ktora wczesniej miala ustalone prawo do tej renty albo do emerytury na podstawie przepisow wymienionych w art. 195.

3. Podstawe wymiaru emerytury dla osoby, ktora wczesniej pobierala swiadczenie przedemerytalne na podstawie przepisow o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu, stanowi podstawa wymiaru emerytury przyjeta do ustalenia swiadczenia przedemerytalnego - w wysokosci uwzgledniajacej wszystkie kolejne waloryzacje przypadajace w okresie nastepujacym po ustaleniu prawa do swiadczenia przedemerytalnego albo podstawa wymiaru ustalona na nowo w mysl art. 15.

Art. 22. Rada Ministrow, w drodze rozporzadzenia, okresla szczegolowe zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury i renty, uwzgledniajace w szczegolnosci:

1) przypadki, w ktorych do podstawy wymiaru emerytury lub renty dolicza sie niektore wyplaty dokonane na rzecz pracownika, jezeli wyplaty te w okresie przed dniem wejscia w zycie ustawy byly uwzgledniane przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty, mimo ze byly wylaczone z podstawy wymiaru skladek,

2) przypadki, w ktorych podstawe wymiaru emerytury lub renty dla pracownikow zatrudnionych za granica ustala sie na podstawie wynagrodzenia przyslugujacego pracownikom zatrudnionym w tym okresie w kraju w tym samym lub podobnym charakterze, w jakim pracownik byl zatrudniony przed wyjazdem za granice, albo na podstawie kwot ryczaltowych.

Art. 23. Jezeli podstawy wymiaru emerytury lub renty nie mozna ustalic zgodnie z zasadami okreslonymi w ustawie lub w rozporzadzeniu, o ktorym mowa w art. 22, emeryture lub rente ustala sie w wysokosci najnizszej emerytury lub renty.

Spis dzialow

DZIAL II

Emerytury

Rozdzial 1

Emerytura dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r.

Art. 24. 1. Ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysluguje emerytura po osiagnieciu wieku emerytalnego, wynoszacego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mezczyzn, z zastrzezeniem art. 46-50 i 184.

2. Dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r. zatrudnionych w szczegolnych warunkach lub w szczegolnym charakterze, z wyjatkiem ubezpieczonych majacych prawo do emerytury na warunkach okreslonych w art. 32-34, 39, 40, 46, 48-50, 184 oraz w art. 88 ustawy, o ktorej mowa w art. 150, zostana ustanowione emerytury pomostowe.

3. Zasady, warunki i tryb ustanawiania emerytur, o ktorych mowa w ust. 2, okresli odrebna ustawa.

Art. 25. 1. Podstawe obliczenia emerytury, o ktorej mowa w art. 24, stanowi kwota skladek na ubezpieczenie emerytalne z uwzglednieniem waloryzacji skladek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do konca miesiaca poprzedzajacego miesiac, od ktorego przysluguje wyplata emerytury, oraz zwaloryzowanego kapitalu poczatkowego okreslonego w art. 173-175, z zastrzezeniem art. 185.

2. Kwota, o ktorej mowa w ust. 1, nie podlega dziedziczeniu.

3. Waloryzacji podlega:

1) w terminie od 1 marca danego roku kwota zaewidencjonowanych skladek na 31 lipca poprzedniego roku powiekszona o kwote waloryzacji od 1 grudnia poprzedniego roku oraz kwota skladek zaewidencjonowanych w okresie od 1 sierpnia poprzedniego roku do 31 pazdziernika poprzedniego roku,

2) w terminie od 1 czerwca danego roku kwota zaewidencjonowanych skladek na 31 pazdziernika poprzedniego roku powiekszona o kwote waloryzacji od 1 marca danego roku oraz kwota skladek zaewidencjonowanych w okresie od 1 listopada poprzedniego roku do 31 stycznia danego roku,

3) w terminie od 1 wrzesnia danego roku kwota zaewidencjonowanych skladek na 31 stycznia danego roku powiekszona o kwote waloryzacji od 1 czerwca danego roku oraz kwota skladek zaewidencjonowanych w okresie od 1 lutego danego roku do 30 kwietnia danego roku,

4) w terminie od 1 grudnia danego roku kwota zaewidencjonowanych skladek na 30 kwietnia danego roku powiekszona o kwote waloryzacji od 1 wrzesnia danego roku oraz kwota skladek zaewidencjonowanych w okresie od 1 maja danego roku do 31 lipca danego roku.

4. Waloryzacja skladek polega na pomnozeniu zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego skladek przez wskaznik waloryzacji okreslony w ust. 5.

5. Wskaznik waloryzacji skladek jest rowny wskaznikowi cen towarow i uslug konsumpcyjnych ogolem w kwartale kalendarzowym poprzedzajacym termin waloryzacji w stosunku do poprzedniego kwartalu powiekszonemu o 75 proc. roznicy miedzy wskaznikiem przyrostu sumy podstaw wymiaru skladek na ubezpieczenie emerytalne w kwartale kalendarzowym poprzedzajacym termin waloryzacji w stosunku do kwartalu poprzedniego a wskaznikiem cen towarow i uslug konsumpcyjnych w tym samym okresie ogolem.

6. Wskaznik waloryzacji skladek ustala sie z dokladnoscia do setnych czesci procentu.

7. Pierwszej waloryzacji dokonuje sie 1 wrzesnia 1999 r.

8. Prezes Glownego Urzedu Statystycznego oglasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" do 20 dnia pierwszego miesiaca kazdego kwartalu wskaznik cen towarow i uslug konsumpcyjnych ogolem za poprzedni kwartal.

9. Prezes Zakladu oglasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" do 25 dnia miesiaca poprzedzajacego waloryzacje wskaznik waloryzacji skladek za poprzedni kwartal.

Art. 26. 1. Emerytura stanowi rownowartosc kwoty bedacej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposob okreslony w art. 25 przez srednie dalsze trwanie zycia dla osob w wieku rownym wiekowi przejscia na emeryture danego ubezpieczonego, z uwzglednieniem ust. 5 i art. 183.

2. Wiek ubezpieczonego w dniu przejscia na emeryture wyraza sie w ukonczonych latach i miesiacach.

3. Srednie dalsze trwanie zycia ustala sie wspolnie dla mezczyzn i kobiet oraz wyraza sie w miesiacach.

4. Prezes Glownego Urzedu Statystycznego oglasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" corocznie w terminie do 31 marca tablice trwania zycia, z uwzglednieniem ust. 3, dla wieku ubezpieczonych okreslonego w mysl ust. 2.

5. Tablice, o ktorych mowa w ust. 4, sa podstawa przyznawania emerytur na wnioski zgloszone od 1 kwietnia do 31 marca nastepnego roku kalendarzowego.

Rozdzial 2

Emerytura dla ubezpieczonych urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.

Art. 27. Ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. przysluguje emerytura, jezeli spelnili lacznie nastepujace warunki:

1) osiagneli wiek emerytalny wynoszacy co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mezczyzn,

2) maja okres skladkowy i nieskladkowy wynoszacy co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mezczyzn.

Art. 28. Ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. przysluguje emerytura, jezeli spelnili lacznie nastepujace warunki:

1) osiagneli wiek emerytalny wynoszacy co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mezczyzn,

2) maja okres skladkowy i nieskladkowy wynoszacy co najmniej 15 lat dla kobiet i co najmniej 20 lat dla mezczyzn.

Art. 29. Ubezpieczeni urodzeni przed 1 stycznia 1949 r., bedacy pracownikami, ktorzy nie osiagneli wieku emerytalnego okreslonego w art. 27 pkt 1, moga przejsc na emeryture:

1) kobieta - po osiagnieciu wieku 55 lat, jezeli ma co najmniej 30-letni okres skladkowy i nieskladkowy albo jezeli ma co najmniej 20-letni okres skladkowy i nieskladkowy oraz zostala uznana za calkowicie niezdolna do pracy,

2) mezczyzna - po osiagnieciu wieku 60 lat, jezeli ma co najmniej 25-letni okres skladkowy i nieskladkowy oraz zostal uznany za calkowicie niezdolnego do pracy.

Art. 30. Odrebne przepisy okreslaja zasady wczesniejszego przechodzenia na emeryture dla osob, okreslonych w art. 27, ktore sa:

1) inwalidami wojennymi i wojskowymi oraz kombatantami,

2) pracownikami urzedow panstwowych,

3) pracownikami samorzadowymi,

4) zolnierzami zastepczej sluzby wojskowej przymusowo zatrudnianymi w kopalniach wegla, kamieniolomach i zakladach wydobywania rud uranu,

5) nauczycielami akademickimi.

Art. 31. Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r., uprawnione do renty z tytulu niezdolnosci do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy (przy wykonywaniu pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej, dzialalnosci tworczej lub artystycznej, umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo przy wykonywaniu przez osoby duchowne i zakonne czynnosci religijnych lub czynnosci zwiazanych z powierzonymi funkcjami duszpasterskimi lub zakonnymi), w drodze do pracy lub z pracy albo wskutek choroby zawodowej, moga przejsc na emeryture:

1) kobieta - po osiagnieciu wieku 55 lat, jezeli ma co najmniej 20-letni okres skladkowy i nieskladkowy,

2) mezczyzna - po osiagnieciu wieku 60 lat, jezeli ma co najmniej 25-letni okres skladkowy i nieskladkowy.

Art. 32. 1. Ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., bedacym pracownikami, o ktorych mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczegolnych warunkach lub w szczegolnym charakterze, przysluguje emerytura w wieku nizszym niz okreslony w art. 27 pkt 1.

2. Za pracownikow zatrudnionych w szczegolnych warunkach uwaza sie pracownikow zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwosci dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciazliwosci lub wymagajacych wysokiej sprawnosci psychofizycznej ze wzgledu na bezpieczenstwo wlasne lub otoczenia.

3. Za pracownikow zatrudnionych w szczegolnym charakterze uwaza sie:

1) pracownikow organow kontroli panstwowej,

2) pracownikow organow administracji celnej,

3) pracownikow wykonujacych dzialalnosc tworcza lub artystyczna,

4) dziennikarzy zatrudnionych w redakcjach dziennikow, czasopism, w radiu, telewizji oraz w organach prasowych, informacyjnych, publicystycznych albo fotograficznych, objetych ukladem zbiorowym pracy dziennikarzy,

5) nauczycieli, wychowawcow lub innych pracownikow pedagogicznych wykonujacych prace nauczycielska wymieniona w art. 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. nr 56, poz. 357 oraz z 1998 r. nr 106, poz. 668),

6) zolnierzy zawodowych, funkcjonariuszy Policji, Urzedu Ochrony Panstwa, Strazy Granicznej, Sluzby Wieziennej i Panstwowej Strazy Pozarnej,

7) pracownikow jednostek ochrony przeciwpozarowej, o ktorych mowa w art. 15 pkt 1a-5 i 8 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpozarowej (Dz. U. nr 81, poz. 351, z 1994 r. nr 27, poz. 96 i nr 89, poz. 414, z 1996 r. nr 106, poz. 496, z 1997 r. nr 111, poz. 725 i nr 121, poz. 770 oraz z 1998 r. nr 106, poz. 668).

4. Wiek emerytalny, o ktorym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie ktorych osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysluguje prawo do emerytury, ustala sie na podstawie przepisow dotychczasowych.

5. Odrebne przepisy okreslaja zasady przechodzenia na emeryture, bez wzgledu na wiek, nauczycieli urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.

Art. 33. Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r., ubezpieczone z tytulu dzialalnosci tworczej lub artystycznej, maja prawo do emerytury w wieku okreslonym dla pracownikow wykonujacych dzialalnosc tworcza lub artystyczna.

Art. 34. 1. Gornicza emerytura przysluguje pracownikowi urodzonemu przed 1 stycznia 1949 r., ktory spelnia lacznie nastepujace warunki:

1) ukonczyl 55 lat zycia,

2) ma okres pracy gorniczej wynoszacy lacznie z okresami pracy rownorzednej i okresami zaliczalnymi do pracy gorniczej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mezczyzn, w tym co najmniej 5 lat pracy gorniczej okreslonej w art. 36 ust. 1.

2. Wiek emerytalny wymagany od pracownikow: kobiet majacych co najmniej 20 lat, a mezczyzn co najmniej 25 lat pracy gorniczej, rownorzednej i okresow zaliczalnych do pracy gorniczej, w tym co najmniej 15 lat pracy gorniczej, o ktorej mowa w art. 36 ust. 1, wynosi 50 lat.

Art. 35. Przy ustalaniu prawa do emerytury gorniczej uwzglednia sie okresy pracy gorniczej i pracy rownorzednej z praca gornicza oraz okresy zaliczalne do pracy gorniczej, bedace okresami skladkowymi lub nieskladkowymi w rozumieniu ustawy, z tym ze okresy pracy gorniczej i pracy rownorzednej z praca gornicza uwzglednia sie, jezeli praca ta wykonywana byla co najmniej w polowie wymiaru czasu pracy.

Art. 36. 1. Za prace gornicza uwaza sie zatrudnienie:

1) pod ziemia w kopalniach wegla, rud, kruszcow, surowcow ogniotrwalych, glin szlachetnych, kaolinow, magnezytow, gipsu, anhydrytu, soli kamiennej i potasowej, fosforytow oraz barytu,

2) pod ziemia i przy glebieniu szybow w przedsiebiorstwach budowy kopaln okreslonych w pkt 1 oraz pod ziemia w przedsiebiorstwach i innych podmiotach wykonujacych dla tych kopaln roboty gornicze lub przy budowie szybow,

3) pod ziemia w przedsiebiorstwach montazowych, przedsiebiorstwach maszyn gorniczych, zakladach naprawczych i innych podmiotach wykonujacych dla kopaln okreslonych w pkt 1 podziemne roboty budowlano-montazowe, roboty przy naprawie maszyn i wdrazaniu nowych urzadzen; pracownikom zatrudnionym w tych przedsiebiorstwach, zakladach i innych podmiotach uznaje sie za prace gornicza te miesiace zatrudnienia, w ktorych co najmniej polowe dniowek roboczych przepracowali pod ziemia,

4) na odkrywce w kopalniach siarki i wegla brunatnego przy recznym lub zmechanizowanym urabianiu, ladowaniu oraz przewozie nadkladu i zloza, przy pomiarach w zakresie miernictwa gorniczego oraz przy biezacej konserwacji agregatow i urzadzen wydobywczych, a takze w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiebiorstwach i innych podmiotach wykonujacych roboty gornicze dla kopaln siarki i wegla brunatnego, na stanowiskach okreslonych w drodze rozporzadzenia przez ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego, w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw gospodarki i ministrem wlasciwym do spraw Skarbu Panstwa,

5) pod ziemia na stanowiskach dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu kopaln, przedsiebiorstw i innych podmiotow okreslonych w pkt 1-3, a takze w kopalniach siarki i wegla brunatnego oraz w przedsiebiorstwach i innych podmiotach, o ktorych mowa w pkt 4, na stanowiskach okreslonych w drodze rozporzadzenia przez ministra wlasciwego do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw Skarbu Panstwa i ministrem wlasciwym do spraw zabezpieczenia spolecznego,

6) w charakterze czlonkow druzyn ratowniczych kopaln okreslonych w pkt 1 i 4, mechanikow sprzetu ratowniczego tych druzyn oraz w charakterze ratownikow zawodowych w stacjach ratownictwa gorniczego,

7) na stanowiskach maszynistow wyciagowych na szybach oraz na stanowiskach sygnalistow na nadszybiach szybow w kopalniach, przedsiebiorstwach i innych podmiotach okreslonych w pkt 1 i 2,

8) na stanowiskach pracy pod ziemia w nieczynnych kopalniach wymienionych w pkt 1,

9) na stanowiskach nauczycieli (instruktorow) zawodu w gorniczych polach szkoleniowych pod ziemia oraz w kopalniach siarki i wegla brunatnego,

10) w urzedach gorniczych, jezeli zatrudnienie jest zwiazane z wykonywaniem czynnosci inspekcyjno-technicznych w kopalniach, przedsiebiorstwach i innych podmiotach okreslonych w pkt 1-4,

11) w przedsiebiorstwach i innych podmiotach miernictwa gorniczego lub geologicznych, jezeli zatrudnienie jest wykonywane bezposrednio przy pomiarach z zakresu miernictwa gorniczego, geologii i hydrologii; pracownikom zatrudnionym w tych przedsiebiorstwach i podmiotach uznaje sie za prace gornicza te miesiace zatrudnienia, w ktorych co najmniej polowe dniowek roboczych przepracowali pod ziemia,

12) w charakterze lekarzy i felczerow w gorniczych zespolach opieki zdrowotnej, w zakladach gorniczej sluzby zdrowia przy kopalniach wegla kamiennego i rud oraz w zakladach sluzby zdrowia kopaln siarki lub wegla brunatnego, jezeli pracownicy ci sa zatrudnieni w tych zakladach w lacznym wymiarze co najmniej 30 godzin tygodniowo oraz wykonuja systematyczna kontrole sanitarno-higieniczna stanowisk pracy pod ziemia, w kopalniach siarki lub wegla brunatnego - co najmniej przez 20 godzin w ciagu miesiaca, przy czym do okresu 20 godzin kontroli sanitarnohigienicznej stanowisk pracy pod ziemia wlicza sie rowniez czas zuzyty na zjazd i wyjazd ze stanowisk pracy pod ziemia.

2. Na rowni z okresami pracy gorniczej okreslonej w ust. 1 traktuje sie okres urlopu gorniczego do 5 lat, przewidzianego w odrebnych przepisach.

3. Za prace rownorzedna z praca gornicza uwaza sie:

1) pelnienie przez pracownikow funkcji z wyboru w organach zwiazku zawodowego zrzeszajacego pracownikow kopaln, przedsiebiorstw i innych podmiotow okreslonych w ust. 1 pkt 1-4, jezeli pracownicy ci bezposrednio przed objeciem tych funkcji wykonywali prace gornicza, o ktorej mowa w ust. 1,

2) zatrudnienie na stanowiskach wymagajacych kwalifikacji inzyniera lub technika w zakresie gornictwa:

a) w administracji kopaln, przedsiebiorstw i innych podmiotow okreslonych w ust. 1 pkt 1-4 oraz w zarzadach spolek weglowych, bylych gwarectwach, zrzeszeniach i zjednoczeniach tych kopaln i przedsiebiorstw,

b) w urzedach gorniczych,

c) na stanowiskach nauczycieli w gorniczych szkolach zawodowych i technikach,

d) w urzedach naczelnych i centralnych organow administracji panstwowej oraz w urzedach terenowych organow administracji, bedacych organami zalozycielskimi kopaln i przedsiebiorstw okreslonych w ust. 1 pkt 1-4, a takze w jednostkach podleglych tym organom, jezeli jednostki te dzialaja w zakresie przemyslow okreslonych w ust. 1 pkt 1-4,

pod warunkiem uprzedniego przepracowania w kopalniach, przedsiebiorstwach i innych podmiotach okreslonych w ust. 1 pkt 1-4 co najmniej 5 lat pod ziemia, na odkrywce w kopalniach siarki lub wegla brunatnego, a takze w kopalniach otworowych siarki albo na stanowiskach dozoru lub kierownictwa ruchu,

3) zatrudnienie na stanowiskach wymagajacych kwalifikacji inzyniera lub technika w zakresie gornictwa pracownikow wykonujacych prace wymienione w ust. 1 oraz w pkt 1, 2 i 4 i przeniesionych do urzedow naczelnych i centralnych organow administracji panstwowej nie wymienionych w pkt 2 lit. d), do instytutow podporzadkowanych tym organom, do pracy w wyzszych szkolach gorniczych i w wydawnictwach gorniczo-hutniczych, jezeli pracownicy ci przepracowali uprzednio w kopalniach, przedsiebiorstwach lub innych podmiotach okreslonych w ust. 1 pkt 1-4 co najmniej 5 lat pod ziemia, na odkrywce w kopalniach siarki lub wegla brunatnego, a takze w kopalniach otworowych siarki albo na stanowiskach dozoru lub kierownictwa ruchu,

4) zatrudnienie przy innych pracach, nie dluzsze niz 5 lat, do ktorych pracownicy wykonujacy prace okreslone w ust. 1 i w niniejszym ustepie przeszli w drodze wyboru lub zalecenia jednostki nadrzednej albo w zwiazku z likwidacja kopalni, zakladu gorniczego, przedsiebiorstwa lub innego podmiotu, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 1-4.

4. Za pracownikow zatrudnionych na stanowiskach wymagajacych kwalifikacji inzyniera lub technika w zakresie gornictwa w jednostkach organizacyjnych okreslonych w ust. 3 pkt 2 i 3 uwaza sie osoby, ktore:

1) posiadaja tytul inzyniera lub technika i sa zatrudnione zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami w zakresie gornictwa albo

2) nie posiadaja tytulu inzyniera lub technika, lecz maja praktyczne przygotowanie nabyte w czasie wykonywanej uprzednio co najmniej przez 5 lat pracy na stanowiskach w dozorze ruchu lub w innej pracy pod ziemia albo w kopalniach siarki lub wegla brunatnego oraz wykonuja czynnosci, ktore wymagaja kwalifikacji inzyniera lub technika i sa powierzane inzynierom lub technikom.

5. Okresy pracy gorniczej wymienionej w ust. 1 pkt 1-4 wykonywanej za granica traktuje sie na rowni z okresami takiej pracy wykonywanej w kraju, jezeli spelnione sa warunki okreslone w ustawie, wymagane do uwzglednienia tych okresow pracy przy ustalaniu prawa do swiadczen.

Art. 37. 1. Przy ustalaniu prawa do gorniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemia oraz w kopalniach siarki lub wegla brunatnego zalicza sie w wymiarze poltorakrotnym nastepujace okresy pracy na obszarze Panstwa Polskiego:

1) w przodkach bezposrednio przy urabianiu i ladowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montazu, likwidacji i transporcie obudow, maszyn urabiajacych, ladujacych i transportujacych w przodkach oraz przy glebieniu szybow i robotach szybowych,

2) w druzynach ratowniczych,

3) w charakterze mechanikow sprzetu ratowniczego druzyn ratowniczych.

2. Okresy pracy wymienione w ust. 1 pkt 2 i 3 zalicza sie w wymiarze poltorakrotnym rowniez tym pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopaln, ktorzy pracuja przez co najmniej polowe dniowek roboczych w miesiacu pod ziemia, w kopalniach siarki lub w kopalniach wegla brunatnego.

3. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw gospodarki i ministrem wlasciwym do spraw Skarbu Panstwa, w drodze rozporzadzenia, okresla szczegolowo stanowiska pracy, na ktorych zatrudnienie zalicza sie w mysl ust. 1 i 2 w wymiarze poltorakrotnym.

4. Minister wlasciwy do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw Skarbu Panstwa i ministrem wlasciwym do spraw zabezpieczenia spolecznego, okresla, w drodze rozporzadzenia, zasady ewidencjonowania przez pracodawcow okresow zatrudnienia na stanowiskach, na ktorych okresy pracy gorniczej zalicza sie w wymiarze poltorakrotnym przy ustalaniu prawa do gorniczej emerytury, oraz na niektorych innych stanowiskach pracy gorniczej.

5. Przepis ust. 1 stosuje sie odpowiednio do okresow pracy gorniczej wykonywanej w czasie sluzby wojskowej pelnionej przed 1 stycznia 1960 r.

Art. 38. Za okresy zaliczalne do pracy gorniczej uwaza sie okresy wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 4-8, ust. 2 pkt 2, 3, 5-8 oraz w art. 7 pkt 1-7, 9 i 12, z tym ze przez zatrudnienie, o ktorym mowa w tych przepisach, uwaza sie prace gornicza oraz prace rownorzedna z praca gornicza okreslone w art. 36 ust. 1 lub ust. 3, wykonywane co najmniej w polowie wymiaru czasu pracy.

Art. 39. Ubezpieczonemu, urodzonemu przed 1 stycznia 1949 r., spelniajacemu warunek okreslony w art. 27 pkt 2 i nie spelniajacemu warunkow wymaganych do uzyskania gorniczej emerytury na podstawie art. 34, ktory ma co najmniej 5 lat:

1) pracy gorniczej, o ktorej mowa w art. 36 ust. 1, wykonywanej pod ziemia stale i w pelnym wymiarze czasu pracy, albo

2) pracy gorniczej, o ktorej mowa w art. 36 ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pelnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i wegla brunatnego oraz w kopalniach otworowych siarki,

wiek emerytalny, o ktorym mowa w art. 27 pkt 1, obniza sie o 6 miesiecy za kazdy rok takiej pracy, nie wiecej jednak niz o 15 lat.

Art. 40. Kolejowa emerytura przysluguje pracownikowi kolejowemu urodzonemu przed 1 stycznia 1949 r., ktory spelnia lacznie nastepujace warunki:

1) osiagnal wiek emerytalny wynoszacy dla kobiet 55 lat, mezczyzn 60 lat,

2) ma okres skladkowy i nieskladkowy wynoszacy co najmniej 20 lat dla kobiety i 25 lat dla mezczyzny, w tym co najmniej 15 lat zatrudnienia na kolei, lacznie z okresami rownorzednymi i zaliczalnymi do okresow zatrudnienia na kolei, o ktorych mowa w art. 44-45.

Art. 41. Przy ustalaniu prawa do emerytury kolejowej uwzglednia sie okresy pracy na kolei i pracy rownorzednej z praca na kolei oraz okresy zaliczalne do pracy na kolei, bedace okresami skladkowymi lub nieskladkowymi w rozumieniu ustawy.

Art. 42. 1. Pracownikami kolejowymi w rozumieniu ustawy sa osoby pozostajace w stosunku pracy w:

1) jednostkach organizacyjnych przedsiebiorstwa "Polskie Koleje Panstwowe", z wylaczeniem biur projektow kolejowych,

2) innych jednostkach (komorkach) organizacyjnych, ktorych pracownicy byli objeci dotychczasowymi przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikow kolejowych i ich rodzin.

2. Zatrudnienie pracownikow kolejowych w jednostkach (komorkach) organizacyjnych, okreslonych w ust. 1, zwanych dalej "kolejowymi jednostkami organizacyjnymi", uwaza sie w rozumieniu ustawy za zatrudnienie na kolei.

Art. 43. 1. Za okresy zatrudnienia na kolei uwaza sie okresy pozostawania w stosunku pracy w kolejowych jednostkach organizacyjnych, w czasie ktorych pracownik pobieral wynagrodzenie lub zasilki z ubezpieczenia spolecznego: chorobowy, macierzynski lub opiekunczy.

2. Kazdy pelny rok zatrudnienia na kolei na parowym, spalinowym lub elektrycznym pojezdzie trakcyjnym, w druzynach konduktorskich oraz na stanowiskach manewrowych lub ustawiaczy liczy sie jako 14 miesiecy zatrudnienia na kolei.

Art. 44. Za okresy rownorzedne z okresami zatrudnienia na kolei uwaza sie okresy:

1) pobierania - po ustaniu zatrudnienia na kolei w wymiarze czasu pracy nie nizszym niz polowa obowiazujacego w danym zawodzie - zasilku chorobowego, macierzynskiego lub opiekunczego z tytulu tego zatrudnienia,

2) pobierania renty chorobowej przyznanej przez wlasciwa kolejowa jednostke organizacyjna,

3) wykonywania przed 1 stycznia 1975 r. pracy w kolejowej jednostce organizacyjnej na podstawie umowy o nauke zawodu, przyuczenia do okreslonej pracy lub odbycia wstepnego stazu pracy,

4) zatrudnienia lub pelnienia funkcji z wyboru w zwiazkach zawodowych w czasie bezplatnego urlopu udzielonego pracownikowi na ten cel,

5) zatrudnienia, jednak nie dluzszego niz 5 lat, liczac od ustania zatrudnienia na kolei, jezeli zatrudnienie na kolei ustalo wskutek:

a) przejscia za zgoda kolejowej jednostki organizacyjnej do zatrudnienia w resorcie komunikacji nie bedacego zatrudnieniem na kolei,

b) przejscia z zatrudnienia na kolei do zatrudnienia w urzedach naczelnych i centralnych organow administracji panstwowej,

c) nawiazania stosunku pracy na podstawie wyboru,

d) przejscia za zgoda kolejowej jednostki organizacyjnej do zatrudnienia na kolejach uzytku niepublicznego,

e) przejscia za zgoda kolejowej jednostki organizacyjnej do zatrudnienia w innych resortach w celu zorganizowania lub budowy transportu kolejowego,

6) zatrudnienia, jednak nie dluzszego niz 5 lat, w jednostkach (komorkach) organizacyjnych resortu komunikacji nie bedacych kolejowymi jednostkami organizacyjnymi, jezeli nastapila zmiana tego zatrudnienia na zatrudnienie na kolei i jezeli okres 5 lat zatrudnienia w tych jednostkach nie podlega zaliczeniu na podstawie pkt 5 lit. a),

7) zatrudnienia w miedzynarodowych organizacjach kolejowych i w zagranicznych placowkach kolejowych po oddelegowaniu do tego zatrudnienia z zatrudnienia na kolei,

8) wykonywania zatrudnienia za granica przez specjalistow w czasie trwania stosunku pracy z kolejowa jednostka organizacyjna,

9) niewykonywania pracy na kolei, jezeli za okresy te przysluguje wynagrodzenie w wyniku przywrocenia do pracy albo odszkodowanie,

10) zatrudnienia na kolejach innych panstw, pod warunkiem ze pracownik po tych okresach byl zatrudniony na kolejach polskich.

Art. 45. 1. Za okresy zaliczane do okresow zatrudnienia na kolei uwaza sie okresy:

1) przerwy w pracy na kolei obejmujacej okresy wymienione w art. 44 pkt 6 i 7,

2) zatrudnienia poza koleja w okresie po 31 sierpnia 1939 r. do 9 maja 1945 r. pracownikow, ktorzy 31 sierpnia 1939 r. byli zatrudnieni na kolei i po 9 maja 1945 r. podjeli ponownie w Polsce zatrudnienie na kolei,

3) pobierania stypendium sportowego z tytulu wyczynowego uprawiania sportu, wyplacanego przez kolejowy klub sportowy, jezeli osoba pobierajaca stypendium przed okresem jego pobierania byla zatrudniona na kolei.

2. Okresy dzialalnosci kombatanckiej, sluzby wojskowej oraz sluzby w:

1) Policji (Milicji Obywatelskiej),

2) Urzedzie Ochrony Panstwa (w organach bezpieczenstwa publicznego),

3) Strazy Granicznej,

4) Sluzbie Wieziennej,

5) Panstwowej Strazy Pozarnej,

traktuje sie na rowni z okresami zaliczalnymi do okresow zatrudnienia na kolei.

Rozdzial 3

Przepisy szczegolne dotyczace emerytury dla niektorych ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r.

Art 46. 1. Prawo do emerytury na warunkach okreslonych w art. 29, 32, 33 i 39 przysluguje rowniez ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r., jezeli spelniaja lacznie nastepujace warunki:

1) nie przystapili do otwartego funduszu emerytalnego,

2) warunki do uzyskania emerytury okreslone w tych przepisach spelnia do 31 grudnia 2006 r.,

3) nastapilo rozwiazanie stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego bedacego pracownikiem.

2. Jezeli ubezpieczony, o ktorym mowa w ust. 1, nie zawrze umowy o przystapieniu do otwartego funduszu emerytalnego w terminie do 31 grudnia 1999 r., uwaza sie, ze ubezpieczony nie przystapil do otwartego funduszu emerytalnego.

Art. 47. Odrebne przepisy okreslaja zasady przechodzenia na emeryture, bez wzgledu na wiek, nauczycieli urodzonych po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r.

Art. 48. 1. Prawo do gorniczej emerytury, bez wzgledu na wiek i zajmowane stanowisko, przysluguje pracownikom urodzonym po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r., ktorzy prace gornicza wykonywali pod ziemia stale i w pelnym wymiarze czasu pracy przez okres wynoszacy co najmniej 25 lat, z uwzglednieniem ust. 2 i 3 i z zastrzezeniem art. 49.

2. Do okresow pracy gorniczej, o ktorej mowa w ust. 1, zalicza sie takze:

1) okresy niezdolnosci do pracy z tytulu wypadku przy pracy, wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo z tytulu choroby zawodowej, za ktore wyplacone zostalo wynagrodzenie lub zasilek chorobowy albo swiadczenie rehabilitacyjne,

2) inne niz wymienione w pkt 1 okresy niezdolnosci do pracy z powodu choroby lub odosobnienia w zwiazku z choroba zakazna, za ktore wyplacone zostalo wynagrodzenie lub zasilek chorobowy w wymiarze do 35 dni w roku kalendarzowym,

bezposrednio poprzedzone praca gornicza wykonywana pod ziemia stale i w pelnym wymiarze czasu pracy, przypadajace w czasie trwania stosunku pracy.

3. Przy ustalaniu prawa do gorniczej emerytury na podstawie ust. 1 uwzglednia sie rowniez, w wymiarze do 5 lat, okres urlopu gorniczego, o ktorym mowa w art. 36 ust. 2.

Art. 49. 1. Prawo do emerytury gorniczej, o ktorej mowa w art. 34 lub 48, przysluguje pracownikom urodzonym po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r., jezeli spelniaja lacznie nastepujace warunki:

1) nie przystapili do otwartego funduszu emerytalnego,

2) warunki do uzyskania emerytury okreslone w tych przepisach spelnia do 31 grudnia 2006 r.,

3) nastapilo rozwiazanie stosunku pracy.

2. Przepis art. 46 ust. 2 stosuje sie odpowiednio.

Art. 50. 1. Prawo do emerytury kolejowej, o ktorej mowa w art. 40, przysluguje pracownikom kolejowym urodzonym po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r., jezeli spelniaja lacznie nastepujace warunki:

1) nie przystapili do otwartego funduszu emerytalnego,

2) warunki do uzyskania emerytury okreslone w tym przepisie spelnia do 31 grudnia 2006 r.,

3) nastapilo rozwiazanie stosunku pracy.

2. Przepis art. 46 ust. 2 stosuje sie odpowiednio.

Rozdzial 4

Ustalanie wysokosci emerytur, o ktorych mowa w art. 27-50

Art. 51. 1. Przy ustalaniu wysokosci gorniczych emerytur, o ktorych mowa w art. 34 lub 48, stosuje sie, z zastrzezeniem ust. 2, nastepujace przeliczniki:

1) 1,5 za kazdy rok pracy gorniczej wykonywanej pod ziemia stale i w pelnym wymiarze czasu pracy,

2) 1,8 za kazdy rok pracy, o ktorej mowa w art. 37,

3) 1,4 za kazdy rok pracy w pelnym wymiarze czasu pracy, o ktorej mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1-3 i 5-11, wykonywanej czesciowo na powierzchni i czesciowo pod ziemia,

4) 1,2 za kazdy rok pracy, o ktorej mowa w art. 36 ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pelnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i wegla brunatnego, w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiebiorstwach i innych podmiotach wykonujacych roboty gornicze dla kopaln siarki i wegla brunatnego.

2. Przy ustalaniu wysokosci gorniczych emerytur laczny okres pracy obliczony z zastosowaniem przelicznikow, o ktorych mowa w ust. 1, uwzglednia sie w wymiarze nie dluzszym niz 45 lat.

Art. 52. 1. Przy ustalaniu wysokosci emerytur innych niz okreslone w art. 51 stosuje sie nastepujace przeliczniki:

1) 1,5 za kazdy rok pracy gorniczej wykonywanej pod ziemia stale i w pelnym wymiarze czasu pracy,

2) 1,8 za kazdy rok pracy gorniczej wykonywanej pod ziemia, o ktorej mowa w art. 37 ust. 1,

pod warunkiem wykonywania takiej pracy co najmniej przez 5 lat, z zastrzezeniem ust. 2.

2. Przy ustalaniu wysokosci emerytur laczny okres pracy obliczony z zastosowaniem przelicznikow, o ktorych mowa w ust. 1, uwzglednia sie w wymiarze nie dluzszym niz 40 lat.

Art. 53. 1. Emerytura wynosi:

1) 24 proc. kwoty bazowej, o ktorej mowa w art. 19, oraz

2) po 1,3 proc. podstawy jej wymiaru za kazdy rok okresow skladkowych,

3) po 0,7 proc. podstawy jej wymiaru za kazdy rok okresow nieskladkowych, z uwzglednieniem art. 55.

2. Przy obliczaniu emerytury okresy, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, ustala sie

z uwzglednieniem pelnych miesiecy.

Art. 54. Emerytur, o ktorych mowa w art. 28, nie podwyzsza sie do kwoty najnizszej emerytury.

Art. 55. Ubezpieczonemu spelniajacemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, ktory kontynuowal ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiagnieciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystapil z wnioskiem o przyznanie emerytury po 31 grudnia 2008 r., moze byc obliczona emerytura na podstawie art. 26, jezeli jest wyzsza od obliczonej zgodnie z art. 53.

Art. 56. 1. Osobie, ktorej przy ustalaniu prawa do emerytury uwzgledniono okresy pracy w gospodarstwie rolnym okreslone w art. 10, oblicza sie wysokosc przyslugujacego swiadczenia jako czesc swiadczenia obliczonego w mysl art. 53, z uwzglednieniem okresow pracy w gospodarstwie rolnym, proporcjonalnie do udzialu okresow skladkowych i nieskladkowych w okresie stanowiacym sume okresow skladkowych, nieskladkowych i uwzglednionych okresow pracy w gospodarstwie rolnym.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje sie do osoby, ktora udowodnila co najmniej: 20 lat - kobieta, lub 25 lat - mezczyzna, okresow skladkowych albo okresow skladkowych uzupelnionych okresami nieskladkowymi w rozmiarze nie wiekszym niz okreslony w art. 5 ust. 2, lecz wysokosc przyslugujacej jej emerytury oblicza sie w mysl art. 53, z uwzglednieniem okresow skladkowych i nieskladkowych, bez uwzglednienia okresow pracy w gospodarstwie rolnym.

3. Swiadczenie, ktorego wysokosc ustalono w mysl ust. 1 lub 2, zwieksza sie o kwote odpowiadajaca czesci skladkowej emerytury ustalonej wedlug zasad wymiaru okreslonych w przepisach o ubezpieczeniu spolecznym rolnikow, z uwzglednieniem calego udowodnionego okresu pracy w gospodarstwie rolnym, z tym ze okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym - bez podlegania innemu ubezpieczeniu spolecznemu - po ukonczeniu 16 roku zycia, przypadajace przed 1 lipca 1977 r., uwzglednia sie, jezeli przypadaja nie wczesniej niz 25 lat przed ustaleniem prawa do emerytury.

4. Jezeli okresy skladkowe i nieskladkowe nie zostaly uzupelnione okresami wymienionymi w art. 10, emerytura ulega zwiekszeniu za okres oplacania skladek na Fundusz Emerytalny Rolnikow, Fundusz Ubezpieczenia Spolecznego Rolnikow i ubezpieczenie emerytalno-rentowe rolnikow. Zwiekszenie to ustala sie wedlug zasad wymiaru przewidzianych dla czesci skladkowej w przepisach, o ktorych mowa w ust. 3.

5. Zwiekszenie, o ktorym mowa w ust. 4, nie przysluguje osobie majacej ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisow o ubezpieczeniu spolecznym rolnikow.

6. Zwiekszenie, o ktorym mowa w ust. 4, przyznaje sie na wniosek zainteresowanego.

7. Emerytury, o ktorych mowa w ust. 1-4, wyplaca sie z Funduszu, z tym ze koszty tych emerytur podlegaja odpowiedniej refundacji:

1) w czesci odpowiadajacej zwiekszeniu o czesc skladkowa w wysokosci obliczonej zgodnie z ust. 3 i 4 - z funduszu emerytalno-rentowego okreslonego w przepisach o ubezpieczeniu spolecznym rolnikow,

2) w czesci odpowiadajacej podwyzszeniu do kwoty najnizszej emerytury - z budzetu panstwa.

Spis dzialow

DZIAL III

Renty z tytulu niezdolnosci do pracy i renta rodzinna

Rozdzial 1

Renta z tytulu niezdolnosci do pracy

Art. 57. Renta z tytulu niezdolnosci do pracy przysluguje ubezpieczonemu, ktory spelnil lacznie nastepujace warunki:

1) jest niezdolny do pracy,

2) ma wymagany okres skladkowy i nieskladkowy,

3) niezdolnosc do pracy powstala w okresach, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b), pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a), pkt 10 lit. a), pkt 11-12, 13 lit. a), pkt 14 lit a) i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-4, 5 lit a), pkt 6 i 12, albo nie pozniej niz w ciagu 18 miesiecy od ustania tych okresow.

Art. 58. 1. Warunek posiadania wymaganego okresu skladkowego i nieskladkowego, w mysl art. 57 pkt 2, uwaza sie za spelniony, gdy ubezpieczony osiagnal okres skladkowy i nieskladkowy, wynoszacy lacznie co najmniej:

1) 1 rok - jezeli niezdolnosc do pracy powstala przed ukonczeniem 20 lat,

2) 2 lata - jezeli niezdolnosc do pracy powstala w wieku powyzej 20 do 22 lat,

3) 3 lata - jezeli niezdolnosc do pracy powstala w wieku powyzej 22 do 25 lat,

4) 4 lata - jezeli niezdolnosc do pracy powstala w wieku powyzej 25 do 30 lat,

5) 5 lat - jezeli niezdolnosc do pracy powstala w wieku powyzej 30 lat.

2. Okres, o ktorym mowa w ust. 1 pkt 5, powinien przypadac w ciagu ostatniego dziesieciolecia przed zgloszeniem wniosku o rente lub przed dniem powstania niezdolnosci do pracy; do tego dziesiecioletniego okresu nie wlicza sie okresow pobierania renty z tytulu niezdolnosci do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej.

3. Jezeli ubezpieczony nie osiagnal okresu skladkowego i nieskladkowego, o ktorym mowa w ust. 1, warunek posiadania wymaganego okresu uwaza sie za spelniony, gdy ubezpieczony zostal zgloszony do ubezpieczenia przed ukonczeniem 18 lat albo w ciagu 6 miesiecy po ukonczeniu nauki w szkole ponadpodstawowej lub w szkole wyzszej oraz do dnia powstania niezdolnosci do pracy mial, bez przerwy lub z przerwami nie przekraczajacymi 6 miesiecy, okresy skladkowe i nieskladkowe.

Art. 59. 1. Osobie, ktora spelnila warunki okreslone w art. 57, przysluguje:

1) renta stala - jezeli niezdolnosc do pracy jest trwala,

2) renta okresowa - jezeli niezdolnosc do pracy jest okresowa.

2. Renta okresowa przysluguje przez okres wskazany w decyzji organu rentowego.

Art. 60. 1. Osobie spelniajacej warunki okreslone w art. 57, w stosunku do ktorej orzeczono celowosc przekwalifikowania zawodowego ze wzgledu na niezdolnosc do pracy w dotychczasowym zawodzie lub niezdolnosc do sluzby, przysluguje renta szkoleniowa przez okres 6 miesiecy, z zastrzezeniem ust. 2 i 4.

2. Okres 6 miesiecy, o ktorym mowa w ust. 1, ulega wydluzeniu na czas niezbedny do przekwalifikowania zawodowego, nie dluzej niz o 30 miesiecy.

3. Przedluzenie prawa do renty, o ktorym mowa w ust. 2, nastepuje na podstawie wniosku starosty.

4. Okres 6 miesiecy, o ktorym mowa w ust. 1, moze ulec skroceniu, jezeli przed uplywem tego okresu starosta zawiadomi organ rentowy:

1) o braku mozliwosci przekwalifikowania do innego zawodu,

2) o tym, ze osoba zainteresowana nie poddaje sie przekwalifikowaniu zawodowemu.

Art. 61. Prawo do renty, ktore ustalo z powodu ustapienia niezdolnosci do pracy, podlega przywroceniu, jezeli w ciagu 18 miesiecy od ustania prawa do renty ubezpieczony ponownie stal sie niezdolny do pracy.

Art. 62. 1. Renta dla osoby calkowicie niezdolnej do pracy wynosi:

1) 24 proc. kwoty bazowej, o ktorej mowa w art. 19, oraz

2) po 1,3 proc. podstawy jej wymiaru za kazdy rok okresow skladkowych,

3) po 0,7 proc. podstawy jej wymiaru za kazdy rok okresow nieskladkowych,

4) po 0,7 proc. podstawy jej wymiaru za kazdy rok okresu brakujacego do pelnych 25 lat okresow skladkowych oraz nieskladkowych, przypadajacych od dnia zgloszenia wniosku o rente do dnia, w ktorym rencista ukonczylby 60 lat.

2. Renta dla osoby czesciowo niezdolnej do pracy wynosi 75 proc. renty dla osoby calkowicie niezdolnej do pracy.

3. Przy obliczaniu renty okresy, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 2-4, ustala sie z uwzglednieniem pelnych miesiecy.

Art. 63. 1. Osobie, ktorej przy ustalaniu prawa do renty z tytulu niezdolnosci do pracy uwzgledniono okresy pracy w gospodarstwie rolnym wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1, wysokosc tej renty oblicza sie z uwzglednieniem liczby lat i miesiecy tych okresow, w wymiarze przyjetym do ustalenia prawa do renty.

2. Renty, o ktorych mowa w ust. 1, wyplaca sie z Funduszu, z tym ze koszty tych rent podlegaja odpowiedniej refundacji:

1) w czesci odpowiadajacej uwzglednionym okresom pracy w gospodarstwie rolnym - z funduszu emerytalno-rentowego okreslonego w przepisach o ubezpieczeniu spolecznym rolnikow,

2) w czesci odpowiadajacej podwyzszeniu do kwoty swiadczenia najnizszego - z budzetu panstwa.

Art. 64. 1. Renta szkoleniowa wynosi 75 proc. podstawy wymiaru renty.

2. Renta szkoleniowa nie moze byc nizsza niz najnizsza renta dla osoby czesciowo niezdolnej do pracy.

3. Renta szkoleniowa nie przysluguje w razie osiagania przychodu z tytulu dzialalnosci, o ktorej mowa w art. 104 ust. 1-4, bez wzgledu na wysokosc tego przychodu.

Rozdzial 2

Renta rodzinna

Art. 65. 1. Renta rodzinna przysluguje uprawnionym czlonkom rodziny osoby, ktora w chwili smierci miala ustalone prawo do emerytury lub renty z tytulu niezdolnosci do pracy lub spelniala warunki wymagane do uzyskania jednego z tych swiadczen.

2. Przy ocenie prawa do renty przyjmuje sie, ze osoba zmarla byla calkowicie niezdolna do pracy.

3. Renta rodzinna przysluguje uprawnionym czlonkom rodziny funkcjonariusza zaginionego w czasie pelnienia sluzby.

Art. 66. W razie smierci osoby pobierajacej zasilek przedemerytalny lub swiadczenie przedemerytalne renta rodzinna przysluguje uprawnionym czlonkom rodziny takze wowczas, gdy osoba, po ktorej przysluguje renta, zmarla po uplywie 18 miesiecy od ustania okresow wymienionych w art. 57 pkt 3. W takim przypadku przyjmuje sie, ze osoba zmarla spelniala warunki do uzyskania renty z tytulu calkowitej niezdolnosci do pracy.

Art. 67. 1. Do renty rodzinnej uprawnieni sa nastepujacy czlonkowie rodziny spelniajacy warunki okreslone w art. 68-71:

1) dzieci wlasne, dzieci drugiego malzonka oraz dzieci przysposobione,

2) przyjete na wychowanie i utrzymanie przed osiagnieciem pelnoletnosci wnuki, rodzenstwo i inne dzieci, w tym rowniez w ramach rodziny zastepczej,

3) malzonek (wdowa i wdowiec),

4) rodzice.

2. Za rodzicow w rozumieniu ustawy uwaza sie rowniez ojczyma i macoche oraz osoby przysposabiajace.

Art. 68. 1. Dzieci wlasne, dzieci drugiego malzonka i dzieci przysposobione maja prawo do renty rodzinnej:

1) do ukonczenia 16 lat,

2) do ukonczenia nauki w szkole, jezeli przekroczyly 16 lat zycia, nie dluzej jednak niz do osiagniecia 25 lat zycia, albo

3) bez wzgledu na wiek, jezeli staly sie calkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub calkowicie niezdolne do pracy w okresie, o ktorym mowa w pkt 1 lub 2.

2. Jezeli dziecko osiagnelo 25 lat zycia, bedac na ostatnim roku studiow w szkole wyzszej, prawo do renty rodzinnej przedluza sie do zakonczenia tego roku studiow.

Art. 69. Przyjete na wychowanie i utrzymanie wnuki, rodzenstwo i inne dzieci, o ktorych mowa w art. 67 ust. 1 pkt 2, maja prawo do renty rodzinnej, jezeli spelniaja warunki okreslone w art. 68, a ponadto:

1) zostaly przyjete na wychowanie i utrzymanie co najmniej na rok przed smiercia ubezpieczonego (emeryta lub rencisty), chyba ze smierc byla nastepstwem wypadku, oraz

2) nie maja prawa do renty po zmarlych rodzicach, a gdy rodzice zyja, jezeli:

a) nie moga zapewnic im utrzymania albo

b) ubezpieczony (emeryt lub rencista) lub jego malzonek byl ich opiekunem ustanowionym przez sad.

Art. 70. 1. Wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jezeli:

1) w chwili smierci meza osiagnela wiek 50 lat lub byla niezdolna do pracy albo

2) wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnukow lub rodzenstwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarlym mezu, ktore nie osiagnelo 16 lat, a jezeli ksztalci sie w szkole - 18 lat zycia, lub jezeli sprawuje piecze nad dzieckiem calkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub calkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej.

2. Prawo do renty rodzinnej nabywa rowniez wdowa, ktora osiagnela wiek 50 lat lub stala sie niezdolna do pracy po smierci meza, nie pozniej jednak niz w ciagu 5 lat od jego smierci lub od zaprzestania wychowywania osob wymienionych w ust. 1 pkt 2.

3. Malzonka rozwiedziona lub wdowa, ktora do dnia smierci meza nie pozostawala z nim we wspolnosci malzenskiej, ma prawo do renty rodzinnej, jezeli oprocz spelnienia warunkow okreslonych w ust. 1 lub 2 miala w dniu smierci meza prawo do alimentow z jego strony ustalone wyrokiem lub ugoda sadowa.

4. Wdowa nie spelniajaca warunkow do renty rodzinnej okreslonych w ust. 1 lub 2 i nie majaca niezbednych zrodel utrzymania ma prawo do okresowej renty rodzinnej:

1) przez okres jednego roku od chwili smierci meza,

2) w okresie uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu majacym na celu uzyskanie kwalifikacji do wykonywania pracy zarobkowej, nie dluzej jednak niz przez 2 lata od chwili smierci meza.

5. Przepisy ust. 1-3 stosuje sie odpowiednio do wdowca.

Art. 71. Rodzice maja prawo do renty rodzinnej, jezeli:

1) ubezpieczony (emeryt lub rencista) bezposrednio przed smiercia przyczynial sie do ich utrzymania,

2) spelniaja odpowiednio warunki okreslone dla wdowy i wdowca w art. 70 ust. 1 i 2 oraz, co do wieku, rowniez w art. 70 ust. 5.

Art. 72. W razie ustania prawa do renty rodzinnej z powodu ustapienia niezdolnosci do pracy stosuje sie odpowiednio przepis art. 61.

Art. 73. 1. Renta rodzinna wynosi:

1) dla jednej osoby uprawnionej - 85 proc. swiadczenia, ktore przyslugiwaloby zmarlemu,

2) dla dwoch osob uprawnionych - 90 proc. swiadczenia, ktore przyslugiwaloby zmarlemu,

3) dla trzech lub wiecej osob uprawnionych - 95 proc. swiadczenia, ktore przyslugiwaloby zmarlemu.

2. Za kwote swiadczenia, ktore przyslugiwaloby zmarlemu, uwaza sie kwote emerytury, z zastrzezeniem ust. 3, lub renty z tytulu calkowitej niezdolnosci do pracy.

3. Jezeli emerytura zmarlego zostala obliczona wraz ze zwiekszeniami, o ktorych mowa w art. 56 ust. 3 i 4, rente rodzinna oblicza sie jako procent swiadczenia zmarlego w wysokosci pomniejszonej o te zwiekszenia, odpowiednio do liczby uprawnionych do renty. Tak obliczona rente rodzinna uzupelnia sie do wysokosci uwzgledniajacej 50 proc. zwiekszenia, ktore przyslugiwaloby zmarlemu.

4. Przepis ust. 3 stosuje sie odpowiednio do obliczania renty rodzinnej po osobach majacych ustalone prawo do emerytury lub renty z tytulu niezdolnosci do pracy na podstawie przepisow, o ktorych mowa w art. 195.

5. Renty rodzinne wyplaca sie z Funduszu, z tym ze koszty tych rent podlegaja odpowiedniej refundacji:

1) w czesci odpowiadajacej zwiekszeniu, o ktorym mowa w ust. 3 i 4, oraz w czesci odpowiadajacej okresom pracy w gospodarstwie rolnym uwzglednionym w mysl art. 63 ust. 1 - z funduszu emerytalno-rentowego okreslonego w przepisach o ubezpieczeniu spolecznym rolnikow,

2) w czesci odpowiadajacej podwyzszeniu do kwoty swiadczenia najnizszego - z budzetu panstwa.

Art. 74. 1. Wszystkim uprawnionym czlonkom rodziny przysluguje jedna laczna renta rodzinna, z uwzglednieniem ust. 2-4.

2. Renta rodzinna podlega podzialowi na rowne czesci miedzy uprawnionych.

3. W razie ujawnienia okolicznosci powodujacych koniecznosc dokonania podzialu renty rodzinnej po raz pierwszy lub zmiany warunkow dotychczasowego podzialu renty ze wzgledu na zmiane liczby osob uprawnionych organ rentowy dokonuje podzialu swiadczenia od miesiaca ujawnienia tych okolicznosci. Przepisy art. 129 ust. 1 i 2 stosuje sie odpowiednio.

4. W razie ujawnienia okolicznosci powodujacych ustanie podzialu renty rodzinnej przepis art. 133 stosuje sie odpowiednio.

Spis dzialow

DZIAL IV

Dodatki do emerytur i rent

Art. 75. 1. Dodatek pielegnacyjny przysluguje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jezeli osoba ta zostala uznana za calkowicie niezdolna do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukonczyla 75 lat zycia, z zastrzezeniem ust. 4.

2. Dodatek pielegnacyjny wynosi 106,41 zl miesiecznie.

3. Kwote dodatku, o ktorym mowa w ust. 2, podwyzsza sie przy zastosowaniu wskaznika waloryzacji emerytur i rent od miesiaca, w ktorym przeprowadzana jest waloryzacja.

4. Osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywajacej w domu pomocy spolecznej, w zakladzie opiekunczo-leczniczym lub w zakladzie pielegnacyjno-opiekunczym dodatek pielegnacyjny nie przysluguje, chyba ze przebywa poza ta placowka przez okres dluzszy niz 2 tygodnie w miesiacu.

Art. 76. 1. Jezeli do renty rodzinnej uprawniona jest sierota zupelna, przysluguje jej dodatek dla sierot zupelnych.

2. Dodatek, o ktorym mowa w ust. 1, wynosi 200 zl miesiecznie.

3. Kwote dodatku, o ktorym mowa w ust. 2, podwyzsza sie przy zastosowaniu wskaznika waloryzacji emerytur i rent od miesiaca, w ktorym przeprowadzana jest waloryzacja.

Spis dzialow

DZIAL V

Zasilek pogrzebowy

Art. 77. 1. Zasilek pogrzebowy przysluguje w razie smierci:

1) ubezpieczonego,

2) osoby pobierajacej emeryture lub rente,

3) osoby, ktora w dniu smierci nie miala ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spelniala warunki do jej uzyskania i pobierania,

4) czlonka rodziny osoby wymienionej w pkt 1 i 2.

2. Czlonkami rodziny, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 4, sa osoby wymienione w art. 67, z tym ze od wnukow i rodzenstwa nie wymaga sie spelnienia warunku przyjecia na wychowanie i utrzymanie przed osiagnieciem pelnoletnosci.

3. Zasilek pogrzebowy przysluguje rowniez w razie smierci ubezpieczonego po ustaniu ubezpieczenia, jezeli smierc nastapila w okresie pobierania zasilku chorobowego, swiadczenia rehabilitacyjnego lub zasilku macierzynskiego.

4. Zasilek pogrzebowy przysluguje tylko z jednego tytulu.

Art. 78. 1. Zasilek pogrzebowy przysluguje osobie, ktora pokryla koszty pogrzebu.

2. Zasilek pogrzebowy przysluguje rowniez pracodawcy, domowi pomocy spolecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kosciola lub zwiazku wyznaniowego, jezeli pokryly koszty pogrzebu.

3. W razie poniesienia kosztow pogrzebu przez wiecej niz jedna osobe lub podmiot, o ktorym mowa w ust. 2, zasilek pogrzebowy ulega podzialowi miedzy te osoby lub podmioty - proporcjonalnie do poniesionych kosztow pogrzebu.

Art. 79. 1. W razie poniesienia kosztow pogrzebu przez inna osobe niz wymieniona w art. 77 ust. 1 pkt 4, pracodawce, dom pomocy spolecznej, gmine, powiat, osobe prawna kosciola lub zwiazku wyznaniowego zasilek pogrzebowy przysluguje w wysokosci udokumentowanych kosztow pogrzebu, nie wyzszej jednak niz okreslona w art. 80.

2. Jezeli pogrzeb organizowany byl na koszt panstwa, organizacji politycznej lub spolecznej, lecz osoby, o ktorych mowa w art. 77 ust. 1 pkt 4, poniosly rowniez czesc jego kosztow, przysluguje im zasilek w wysokosci okreslonej w art. 80.

Art. 80. 1. Zasilek pogrzebowy przysluguje w wysokosci 200 proc. przecietnego wynagrodzenia obowiazujacego w dniu smierci osoby, ktorej koszty pogrzebu zostaly poniesione.

2. Kwote, o ktorej mowa w ust. 1, ustala sie miesiecznie, poczynajac od trzeciego miesiaca kalendarzowego kwartalu, na okres 3 miesiecy, na podstawie przecietnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartalu.

3. Kwote zasilku pogrzebowego oglasza prezes Zakladu w formie komunikatu oglaszanego w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie do 14 dnia roboczego drugiego miesiaca kazdego kwartalu kalendarzowego.

Art. 81. Prawo do zasilku pogrzebowego wygasa w razie niezgloszenia wniosku o jego przyznanie w okresie 12 miesiecy od dnia smierci osoby, po ktorej zasilek przysluguje.

Spis dzialow

DZIAL VI

Swiadczenia przyznawane w szczegolnym trybie

Art. 82. 1. Prezes Rady Ministrow w szczegolnie uzasadnionych przypadkach moze przyznac emeryture lub rente na warunkach i w wysokosci innej niz okreslone w ustawie.

2. Prezes Rady Ministrow przedstawia Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do 31 stycznia kazdego roku kalendarzowego informacje o przyznanych w roku poprzedzajacym emeryturach i rentach na podstawie ust. 1.

Art. 83. 1. Ubezpieczonym oraz pozostalym po nich czlonkom rodziny, ktorzy wskutek szczegolnych okolicznosci nie spelniaja warunkow wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie moga - ze wzgledu na calkowita niezdolnosc do pracy lub wiek - podjac pracy lub dzialalnosci objetej ubezpieczeniem spolecznym i nie maja niezbednych srodkow utrzymania, prezes Zakladu moze przyznac w drodze wyjatku swiadczenia w wysokosci nie przekraczajacej odpowiednich swiadczen przewidzianych w ustawie.

2. Przepis art. 82 ust. 2 stosuje sie odpowiednio.

Art. 84. Swiadczenia, o ktorych mowa w art. 82 i 83, finansowane sa z budzetu panstwa.

Spis dzialow

DZIAL VII

Przepisy wspolne dotyczace wysokosci swiadczen

Rozdzial 1

Dolna i gorna granica wysokosci swiadczen

Art. 85. 1. Kwoty najnizszej renty z tytulu niezdolnosci do pracy wynosza:

1) 415,00 zl miesiecznie - dla osob calkowicie niezdolnych do pracy,

2) 319,23 zl miesiecznie - dla osob czesciowo niezdolnych do pracy.

2. Kwota najnizszej emerytury, z zastrzezeniem art. 54 i 87, oraz renty rodzinnej wynosi 415,00 zl miesiecznie.

3. Kwoty najnizszych swiadczen, o ktorych mowa w ust. 1 i 2, podwyzsza sie przy zastosowaniu wskaznika waloryzacji, o ktorym mowa w art. 89-94.

4. Swiadczenia ustalone w kwotach nizszych niz okreslone w ust. 1-3, w tym takze swiadczenia ustalone wraz ze zwiekszeniami, o ktorych mowa w art. 56 ust. 3 i 4 oraz w art. 73 ust. 3 i 4, podwyzsza sie do tych kwot z urzedu, a jezeli ich wyplata byla wstrzymana - po wznowieniu wyplaty.

Art. 86. 1. Kwota emerytury lub renty wraz ze zwiekszeniami, o ktorych mowa w art. 56 ust. 3 i 4 lub w art. 73 ust. 3 i 4, nie moze przekraczac 100 proc. podstawy wymiaru emerytury lub renty.

2. Ograniczenie wysokosci swiadczen do 100 proc. podstawy ich wymiaru nie dotyczy rent i emerytury w wysokosci okreslonej w art. 85.

3. Do swiadczen ustalonych w mysl art. 23 w kwotach najnizszych nie przysluguja zwiekszenia, o ktorych mowa w art. 56 ust. 3 i 4 oraz w art. 73 ust. 3 i 4.

Art. 87. 1. W przypadku gdy emerytura przyslugujaca z Funduszu okreslona w art. 26 lacznie z emerytura dozywotnia z zakladu emerytalnego jest nizsza niz kwota, o ktorej mowa w art. 85 ust. 2 i 3, emeryture przyslugujaca z Funduszu podwyzsza sie w taki sposob, aby suma tych swiadczen nie byla nizsza od tej kwoty, o ile ubezpieczony:

1) mezczyzna - ukonczyl 65 lat zycia i ma okres skladkowy i nieskladkowy wynoszacy co najmniej 25 lat,

2) kobieta - ukonczyla 60 lat zycia i ma okres skladkowy i nieskladkowy wynoszacy co najmniej 20 lat,

z uwzglednieniem ust. 3-7. Przepis art. 5 ust. 2 stosuje sie odpowiednio.

2. Podwyzszenie, o ktorym mowa w ust. 1, podlega refundacji z budzetu panstwa.

3. Przy obliczaniu okresow skladkowych przypadajacych po dniu wejscia w zycie ustawy dla celow podwyzszenia emerytury w mysl ust. 1 miesiace, w ktorych oplacane skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe obliczone od podstawy wymiaru nizszej od kwoty najnizszego wynagrodzenia pracownikow, uwzglednia sie w czesci odpowiadajacej proporcji tej podstawy do kwoty najnizszego wynagrodzenia, z zastrzezeniem ust. 4.

4. Zasady, o ktorej mowa w ust. 3, nie stosuje sie, jezeli zmniejszenie podstawy wymiaru skladek ponizej najnizszego wynagrodzenia nastapilo na skutek pobierania wynagrodzenia za czas niezdolnosci do pracy wyplaconego na podstawie przepisow kodeksu pracy, zasilkow i swiadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia chorobowego lub z ubezpieczenia wypadkowego.

5. Prawo do podwyzszenia, o ktorym mowa w ust. 1, nie przysluguje emerytom, ktorzy osiagaja przychod z tytulu dzialalnosci, o ktorej mowa w art. 104 ust. 1-4, jezeli przychod ten przekracza kwote podwyzszenia.

6. W okresie skladkowym, o ktorym mowa w ust. 1, uwzglednia sie nie wiecej niz 10 lat kontynuowania ubezpieczenia w mysl przepisow o systemie ubezpieczen spolecznych.

7. Do ustalenia kwoty przekroczenia, o ktorej mowa w ust. 5, stosuje sie odpowiednio przepisy art. 104 ust. 1-8 i art. 106.

Rozdzial 2

Waloryzacja swiadczen

Art. 88. 1. Emerytury i renty podlegaja waloryzacji w celu zachowania co najmniej ich realnej wartosci w odniesieniu do wzrostu cen towarow i uslug konsumpcyjnych ogolem.

2. Przy ustalaniu wysokosci zwaloryzowanych emerytur i rent przyjmuje sie, ze wzrost nominalny przecietnej emerytury i renty nie moze byc nizszy niz prognozowany na dany rok srednioroczny wskaznik cen towarow i uslug konsumpcyjnych powiekszony:

1) w latach 1999-2000 o 15 proc. roznicy pomiedzy prognozowanym na dany rok sredniorocznym wskaznikiem przecietnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej a prognozowanym na dany rok sredniorocznym wskaznikiem cen towarow i uslug konsumpcyjnych, jesli prognozowany na dany rok srednioroczny wskaznik przecietnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej jest wyzszy niz prognozowany na dany rok srednioroczny wskaznik cen towarow i uslug konsumpcyjnych,

2) w roku 2001 i w latach nastepnych o 20 proc. roznicy, o ktorej mowa w pkt 1.

3. Wskaznikiem cen towarow i uslug konsumpcyjnych, o ktorym mowa w ust. 2, jest wskaznik cen towarow i uslug konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytow i rencistow albo wskaznik cen towarow i uslug konsumpcyjnych ogolem, jezeli jest on wyzszy od wskaznika cen towarow i uslug konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytow i rencistow.

Art. 89. 1. Jezeli wskaznik cen towarow i uslug konsumpcyjnych powiekszony stosownie do art. 88 ust. 2 wynosi:

1) co najmniej 110 proc. - emerytury i renty waloryzuje sie od 1 marca i od 1 wrzesnia,

2) mniej niz 110 proc. - emerytury i renty waloryzuje sie od 1 czerwca.

2. Dla przeprowadzenia waloryzacji w terminach okreslonych w ust. 1 pkt 1 ustala sie dwa jednakowe wskazniki waloryzacji.

3. Waloryzacja obejmuje emerytury i renty przyznane przed dniem okreslonym jako termin waloryzacji.

Art. 90. 1. Jezeli wskaznik realnej przecietnej emerytury i renty brutto w poprzednim roku jest nizszy od przyjetego w ustawie budzetowej, podwyzsza sie wskaznik waloryzacji ustalony w ustawie budzetowej dla najblizszego terminu waloryzacji w biezacym roku.

2. Podwyzszony wskaznik waloryzacji, o ktorym mowa w ust. 1, otrzymuje sie przez pomnozenie wskaznika waloryzacji okreslonego w ustawie budzetowej dla podwyzki swiadczen w biezacym roku i wskaznika weryfikacyjnego.

3. Wskaznik weryfikacyjny otrzymuje sie przez podzielenie wskaznika realnej przecietnej emerytury i renty brutto, jaki mial byc uzyskany w poprzednim roku, przez wskaznik realnej przecietnej emerytury i renty brutto w poprzednim roku, ogloszony przez prezesa Glownego Urzedu Statystycznego.

4. Wskaznik realnej przecietnej emerytury i renty brutto w poprzednim roku otrzymuje sie przez podzielenie wskaznika wzrostu nominalnego przecietnej emerytury i renty brutto przez srednioroczny wskaznik cen towarow i uslug konsumpcyjnych ogolem.

5. Wskaznik wzrostu nominalnego przecietnej emerytury i renty brutto stanowi iloraz wysokosci przecietnej emerytury i renty brutto z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych w danym roku i w poprzednim roku kalendarzowym, po wyeliminowaniu jednorazowych wyplat zapewniajacych realny wzrost swiadczen zgodnie z ustawa budzetowa.

6. Jezeli wystapia okolicznosci, o ktorych mowa w ust. 1, emeryci i rencisci, ktorym przyznano swiadczenia do 31 grudnia poprzedniego roku, otrzymaja jednorazowa wyplate w terminie najblizszej waloryzacji w biezacym roku.

7. Kwote jednorazowej wyplaty oblicza sie jako uzupelnienie lacznej kwoty emerytury i renty wyplaconej za poprzedni rok do wysokosci uzyskanej po jej podwyzszeniu wskaznikiem weryfikacyjnym, o ktorym mowa w ust. 3.

Art. 91. 1. Ustalenie wysokosci zwaloryzowanej emerytury i renty polega na pomnozeniu kwoty emerytury lub renty wskaznikiem waloryzacji.

2. Rownoczesnie z podwyzszeniem emerytury i renty nastepuje podwyzszenie podstawy jej wymiaru wskaznikiem waloryzacji, o ktorym mowa w ust. 1.

Art. 92. Zmiana wysokosci emerytur i rent w ramach waloryzacji nastepuje z urzedu, a jezeli wyplata ich byla wstrzymana - po jej wznowieniu, z uwzglednieniem wszystkich kolejnych waloryzacji przypadajacych w okresie wstrzymania wyplaty.

Art. 93. 1. W ustawie budzetowej ustala sie:

1) wzrost emerytur i rent na dany rok, co najmniej w wysokosci wynikajacej z art. 88 ust. 2,

2) wskaznik realnej przecietnej emerytury i renty brutto w odniesieniu do sredniorocznego wskaznika cen towarow i uslug konsumpcyjnych ogolem,

3) wskaznik waloryzacji emerytur i rent, dla kazdego terminu waloryzacji, stosownie do art. 89,

4) srednioroczny wskaznik cen towarow i uslug konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytow i rencistow, opracowany przez prezesa Glownego Urzedu Statystycznego,

5) srednioroczny wskaznik cen towarow i uslug konsumpcyjnych ogolem.,

6) srednioroczny wskaznik przecietnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.

2. Prezes Glownego Urzedu Statystycznego opracowuje prognoze sredniorocznego wskaznika cen, o ktorym mowa w ust. 1 pkt 4, w oparciu o przyjete do opracowania projektu ustawy budzetowej zalozenia dotyczace wskaznika cen towarow i uslug konsumpcyjnych oraz planowanych podwyzek cen urzedowych i kontrolowanych.

3. Prezes Glownego Urzedu Statystycznego oglasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski":

1) w terminie do 7 dnia roboczego lutego:

a) srednioroczny wskaznik cen towarow i uslug konsumpcyjnych ogolem,

b) wskaznik wzrostu nominalnego przecietnej emerytury i renty brutto,

c) wskaznik realnej przecietnej emerytury i renty brutto

- w poprzednim roku kalendarzowym,

2) w terminie do 15 kwietnia, a jezeli w danym roku przeprowadzana jest jedna waloryzacja - do 15 lipca, skorygowana o kwote jednorazowej wyplaty przecietna emeryture i rente brutto oraz skorygowany wskaznik realnej przecietnej emerytury i renty brutto w przypadku, o ktorym mowa w art. 90.

Art. 94. 1. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego oglasza w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" - w terminie do 10 lutego - podwyzszony wskaznik waloryzacji, o ktorym mowa w art. 90.

2. Prezes Zakladu oglasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" - co najmniej na 12 dni roboczych przed najblizszym terminem waloryzacji - nalezne od tego terminu kwoty:

1) najnizszej emerytury i renty,

2) dodatkow: pielegnacyjnego i dla sieroty zupelnej,

3) maksymalnych zmniejszen, o ktorych mowa w art. 104 ust. 9.

Rozdzial 3

Zbieg prawa do swiadczen

Art. 95. 1. W razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku swiadczen przewidzianych w ustawie wyplaca sie jedno z tych swiadczen - wyzsze lub wybrane przez zainteresowanego.

2. Przepis ust. 1 stosuje sie rowniez, z uwzglednieniem art. 96, w razie zbiegu u jednej osoby prawa do emerytury lub renty okreslonych w ustawie z prawem do swiadczen przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym osob, o ktorych mowa w art. 1 ust. 2.

3. Przepis ust. 1 stosuje sie rowniez w razie zbiegu u jednej osoby prawa do czesci renty rodzinnej z prawem do zasilku lub swiadczenia przedemerytalnego.

Art. 96. 1. Odrebne przepisy okreslaja prawo do pobierania swiadczen w razie zbiegu u jednej osoby prawa do emerytury z prawem do:

1) renty inwalidy wojennego i wojskowego, ktorego niezdolnosc do pracy pozostaje w zwiazku ze sluzba wojskowa,

2) renty z tytulu niezdolnosci do pracy spowodowanej pobytem w miejscach, o ktorych mowa w art. 3 i 4 ust. 1 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektorych osobach bedacych ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 oraz z 1998 r. nr 37, poz. 204 i nr 106, poz. 668),

3) renty z tytulu niezdolnosci do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy lub choroba zawodowa.

2. Odrebne przepisy okreslaja prawo do pobierania swiadczen w razie zbiegu u jednej osoby prawa do emerytury lub renty z prawem do emerytury lub renty z ubezpieczenia spolecznego rolnikow.

Art. 97. Osobom uprawnionym do emerytury lub renty oraz do swiadczen o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych swiadczenia przyslugujace na podstawie ustawy wyplaca sie w wysokosci w niej okreslonej, jezeli umowy miedzynarodowe nie stanowia inaczej.

Art. 98. 1. Wstrzymanie wyplaty jednego ze swiadczen, o ktorych mowa w art. 95, nastepuje od dnia, od ktorego przysluguje prawo do wyplaty swiadczenia wyzszego lub wybranego przez zainteresowanego.

2. W razie zbiegu prawa do swiadczen, o ktorych mowa w art. 96, swiadczenia te wyplaca sie od dnia powstania prawa do dwoch swiadczen, jednak nie wczesniej niz od miesiaca, w ktorym zgloszono wniosek.

Art. 99. W razie zbiegu prawa do zasilku pogrzebowego okreslonego ustawa z prawem do zasilku pogrzebowego ustalanym na podstawie odrebnych ustaw przysluguje tylko jeden zasilek.

Spis dzialow

DZIAL VIII

Zasady ustalania swiadczen

Rozdzial 1

Powstanie i ustanie prawa do swiadczen

Art. 100. 1. Prawo do swiadczen okreslonych w ustawie powstaje z dniem spelnienia wszystkich warunkow wymaganych do nabycia tego prawa, z zastrzezeniem ust. 2.

2. Jezeli ubezpieczony pobiera zasilek chorobowy, swiadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolnosci do pracy wyplacane na podstawie przepisow kodeksu pracy, prawo do emerytury, renty z tytulu niezdolnosci do pracy lub renty szkoleniowej powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasilku, swiadczenia lub wynagrodzenia.

3. Przepis ust. 2 nie ma zastosowania do emerytury, o ktorej mowa w dziale II rozdzial 1.

Art. 101. Prawo do swiadczen ustaje:

1) gdy ustanie ktorykolwiek z warunkow wymaganych do uzyskania tego prawa,

2) ze smiercia osoby uprawnionej.

Art. 102. 1. Prawo do swiadczenia uzaleznione od okresowej niezdolnosci do pracy ustaje z uplywem okresu, na jaki to swiadczenie przyznano.

2. Prawo do renty szkoleniowej ustaje:

1) z uplywem 6 miesiecy, jezeli starosta nie wystapi z wnioskiem o przedluzenie tego okresu,

2) od dnia otrzymania zawiadomienia starosty o braku mozliwosci przekwalifikowania do innego zawodu, takze wowczas, gdy zawiadomienie to organ rentowy otrzymal przed uplywem 6 miesiecy,

3) z uplywem okresu, na jaki swiadczenie przyznano na wniosek starosty,

4) od dnia otrzymania zawiadomienia starosty o tym, ze osoba zainteresowana przed uplywem 6 miesiecy lub w okresie, o ktorym mowa w pkt 3, nie poddaje sie przekwalifikowaniu zawodowemu.

Rozdzial 2

Zawieszanie lub zmniejszanie swiadczen

Art. 103. 1. Prawo do emerytur i rent ulega zawieszeniu lub swiadczenia te ulegaja zmniejszeniu na zasadach okreslonych w art. 104-106.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje sie do emerytow, ktorzy ukonczyli 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mezczyzni).

3. Prawo do emerytury lub renty moze ulec zawieszeniu rowniez na wniosek emeryta lub rencisty.

4. W przypadku zgloszenia wniosku, o ktorym mowa w ust. 3, przez jedna z osob uprawnionych do renty rodzinnej, zawieszeniu ulega czesc renty tej osoby. Wysokosci czesci renty przyslugujacych pozostalym czlonkom rodziny nie ulegaja zmianie.

Art. 104. 1. Prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub swiadczenia te ulegaja zmniejszeniu, na zasadach okreslonych w ust. 3-8 oraz w art. 105, w razie osiagania przychodu z tytulu dzialalnosci podlegajacej obowiazkowi ubezpieczenia spolecznego, o ktorej mowa w ust. 2 oraz z tytulu sluzby wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6.

2. Za dzialalnosc podlegajaca obowiazkowi ubezpieczenia spolecznego, o ktorej mowa w ust. 1, uwaza sie zatrudnienie, sluzbe lub inna prace zarobkowa albo prowadzenie pozarolniczej dzialalnosci, z uwzglednieniem ust. 3.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje sie rowniez do emerytow i rencistow osiagajacych przychod z tytulu dzialalnosci wykonywanej za granica.

4. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje sie rowniez do osob wylaczonych z obowiazku ubezpieczenia spolecznego z tytulu ustalenia prawa do emerytury i renty lub wykonujacych dzialalnosc nie podlegajaca obowiazkowemu ubezpieczeniu spolecznemu z uwagi na podleganie temu obowiazkowi z innego tytulu.

5. Przepisow ust. 1-4 nie stosuje sie do honorariow z tytulu dzialalnosci tworczej i artystycznej.

6. Za przychod, o ktorym mowa w ust. 1, uwaza sie rowniez kwoty pobranych zasilkow: chorobowego, macierzynskiego i opiekunczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolnosci do pracy, wyplacanego na podstawie przepisow kodeksu pracy i kwoty swiadczenia rehabilitacyjnego i wyrownawczego, zasilku wyrownawczego i dodatku wyrownawczego.

7. Prawo do emerytury, renty z tytulu niezdolnosci do pracy oraz renty rodzinnej, do ktorej uprawniona jest jedna osoba, ulega zawieszeniu w razie osiagania przychodu w kwocie wyzszej niz 130 proc. przecietnego miesiecznego wynagrodzenia za kwartal kalendarzowy, ostatnio ogloszonego przez prezesa Glownego Urzedu Statystycznego.

8. W razie osiagania przychodu w kwocie przekraczajacej 70 proc. przecietnego miesiecznego wynagrodzenia za kwartal kalendarzowy, ostatnio ogloszonego przez prezesa Glownego Urzedu Statystycznego, nie wyzej jednak niz 130 proc. tej kwoty, swiadczenie ulega zmniejszeniu o kwote przekroczenia, nie wieksza jednak niz kwota maksymalnego zmniejszenia obowiazujaca 31 grudnia 1998 r. w wysokosci:

1) 24 proc. kwoty bazowej obowiazujacej przy ostatniej waloryzacji w 1998 r. - dla emerytury lub renty z tytulu calkowitej niezdolnosci do pracy,

2) 18 proc. kwoty bazowej, o ktorej mowa w pkt 1 - dla renty z tytulu czesciowej niezdolnosci do pracy,

3) 20,4 proc. kwoty bazowej, o ktorej mowa w pkt 1 - dla renty rodzinnej, do ktorej uprawniona jest jedna osoba.

9. Kwoty maksymalnych zmniejszen, o ktorych mowa w ust. 8, podlegaja podwyzszeniu, przy zastosowaniu wskaznika waloryzacji emerytur i rent w kolejnych terminach waloryzacji.

10. Prezes Zakladu Ubezpieczen Spolecznych oglasza w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski":

1) w terminie do 14 dnia roboczego drugiego miesiaca kazdego kwartalu kalendarzowego - kwoty przychodu, o ktorych mowa w ust. 7 i 8, z zaokragleniem w gore do pelnych 10 groszy,

2) w terminie do 14 roboczego dnia listopada - kwoty graniczne przychodu dla mijajacego roku kalendarzowego.

Art. 105. 1. Wysokosc renty rodzinnej, przyslugujacej wiecej niz jednej osobie, ulega zmniejszeniu w przypadku, gdy osoba uprawniona do czesci renty osiaga przychod w kwocie wyzszej niz 70 proc. przecietnego wynagrodzenia za kwartal kalendarzowy, ostatnio ogloszonego przez prezesa Glownego Urzedu Statystycznego, nie wyzszej jednak niz 130 proc. tej kwoty miesiecznie.

2. Zmniejszenie renty nastepuje poprzez zmniejszenie czesci renty przyslugujacej osobie osiagajacej przychod o kwote przekroczenia, nie wiecej jednak niz o kwote, o ktorej mowa w art. 104 ust. 8 pkt 3, pomnozona przez proporcje czesci renty rodzinnej przed dokonaniem zmniejszenia i pelnej renty rodzinnej.

3. Przychod osiagany przez osobe uprawniona do renty rodzinnej w wysokosci przekraczajacej kwote rowna 130 proc. przecietnego wynagrodzenia za kwartal kalendarzowy, ostatnio ogloszonego przez prezesa Glownego Urzedu Statystycznego, powoduje zawieszenie prawa do czesci renty rodzinnej dla tej osoby. Wysokosci czesci renty przyslugujacych pozostalym czlonkom rodziny nie ulegaja zmianie.

Art. 106. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresla, w drodze rozporzadzenia:

1) szczegolowe zasady zawieszania i zmniejszania swiadczen,

2) obowiazki emerytow i rencistow oraz platnikow skladek i urzedow skarbowych,

3) szczegolowe zasady rocznego i miesiecznego rozliczania swiadczen,

4) szczegolowe zasady zawieszania i zmniejszania swiadczen osobom, ktorym swiadczenia przyznano z uwzglednieniem okresow ubezpieczenia za granica.

Rozdzial 3

Zmiany w prawie do swiadczen i ich wysokosci

Art. 107. Prawo do swiadczen uzaleznionych od niezdolnosci do pracy oraz wysokosc tych swiadczen ulega zmianie, jezeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzedu, ustalono zmiane stopnia niezdolnosci do pracy, brak tej niezdolnosci lub jej ponowne powstanie.

Art. 108. 1. Jezeli po dniu, od ktorego przyznano emeryture okreslona w art. 24, emeryt podlegal ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wysokosc tego swiadczenia ulega ponownemu ustaleniu w sposob okreslony w ust. 2.

2. Emerytury obliczone wedlug zasad okreslonych w art. 26 powieksza sie o kwote wynikajaca z podzielenia skladek zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego po dniu ustalenia prawa do emerytury i zwaloryzowanych zgodnie z art. 25 przez wyrazone w miesiacach srednie dalsze trwanie zycia ustalone dla wieku danego ubezpieczonego w dniu zlozenia wniosku o przeliczenie wysokosci emerytury, z uwzglednieniem ust. 4 i 5.

3. Ponowne ustalenie wysokosci emerytury nastepuje na wniosek zgloszony nie wczesniej niz po uplywie roku kalendarzowego lub po ustaniu ubezpieczen emerytalnego i rentowych.

4. Podstawe obliczenia emerytury stanowi kwota skladek zaewidencjonowanych od miesiaca, od ktorego zostala podjeta wyplata emerytury po raz pierwszy, do miesiaca poprzedzajacego miesiac zgloszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury.

5. Przepis ust. 4 stosuje sie odpowiednio do kolejnych wnioskow o ustalenie emerytury w nowej wysokosci.

Art. 109. 1. Na wniosek emeryta lub rencisty wysokosc emerytury okreslonej w art. 53 oraz renty ulega ponownemu ustaleniu na zasadach okreslonych w art. 110-113.

2. Jezeli w wyniku ponownego ustalenia emerytura lub renta jest nizsza, swiadczenie przysluguje w dotychczasowej wysokosci.

Art. 110. 1. Wysokosc emerytury lub renty oblicza sie ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w sposob okreslony w art. 15, z uwzglednieniem ust. 3, jezeli do jej obliczenia wskazano podstawe wymiaru skladki na ubezpieczenie spoleczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisow prawa polskiego przypadajaca w calosci lub w czesci po przyznaniu swiadczenia, a wskaznik wysokosci podstawy wymiaru jest wyzszy od poprzednio obliczonego.

2. Warunek posiadania wyzszego wskaznika wysokosci podstawy wymiaru nie jest wymagany od emeryta lub rencisty, ktory od dnia ustalenia prawa do swiadczenia do dnia zgloszenia wniosku o ponowne ustalenie swiadczenia, w mysl ust. 1, nie pobral swiadczenia wskutek zawieszenia prawa do emerytury lub renty lub okres wymagany do ustalenia podstawy przypada w calosci po przyznaniu prawa do swiadczenia, a wskaznik wysokosci podstawy wynosi co najmniej 130 proc.

3. Okres ostatnich 20 lat kalendarzowych, o ktorych mowa w art. 15 ust. 1, obejmuje okres przypadajacy bezposrednio przed rokiem, w ktorym zgloszono wniosek o ponowne ustalenie wysokosci swiadczenia, z uwzglednieniem art. 176.

Art. 111. 1. Wysokosc emerytury lub renty oblicza sie ponownie, z zastrzezeniem ust. 2 i 3, od podstawy wymiaru ustalonej w mysl art. 15, jezeli do jej obliczenia wskazano podstawe wymiaru skladki na ubezpieczenie spoleczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisow prawa polskiego:

1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru swiadczenia,

2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzajacych bezposrednio rok kalendarzowy, w ktorym zgloszono wniosek o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzglednieniem art. 176,

3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z calego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadajacych przed rokiem zgloszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty,

- a wskaznik wysokosci podstawy wymiaru jest wyzszy od poprzednio obliczonego.

2. Wskaznik wysokosci podstawy wymiaru, obliczony na zasadach okreslonych w art. 15, mnozy sie przez kwote bazowa ostatnio przyjeta do obliczenia swiadczenia.

3. Podstawa wymiaru emerytury lub renty, ustalona na zasadach okreslonych w ust. 1 i 2, podlega wszystkim waloryzacjom przyslugujacym do dnia zgloszenia wniosku o ponowne ustalenie tej podstawy.

Art. 112. 1. Jezeli emeryt lub rencista zglosi wniosek o ponowne ustalenie wysokosci swiadczenia przez doliczenie nie uwzglednionych dotychczas w wymiarze swiadczenia okresow skladkowych lub nieskladkowych, kwote przyslugujacego swiadczenia zwieksza sie doliczajac:

1) do kwoty emerytury, o ktorej mowa w art. 53 lub renty z tytulu calkowitej niezdolnosci do pracy:

a) po 1,3 proc. podstawy wymiaru, ustalonej w wyniku waloryzacji, za kazdy rok okresow skladkowych, o ktorych mowa w art. 6,

b) po 0,7 proc. podstawy wymiaru, ustalonej w wyniku waloryzacji, za kazdy rok okresow nieskladkowych, o ktorych mowa w art. 7,

2) do kwoty renty z tytulu czesciowej niezdolnosci do pracy oraz do kwoty renty rodzinnej czesc wzrostu, o ktorym mowa w pkt 1, ustalona przy zastosowaniu wskaznika procentowego, okreslonego odpowiednio w art. 62 ust. 2 lub w art. 73 ust. 1.

2. Przy obliczaniu wzrostu, o ktorym mowa w ust. 1, okresy skladkowe i nieskladkowe ustala sie z uwzglednieniem pelnych miesiecy.

Art. 113. Ponowne ustalenie wysokosci emerytury lub renty z tytulu niezdolnosci do pracy, poprzez doliczenie nie uwzglednionych dotychczas w wymiarze swiadczenia okresow skladkowych lub nieskladkowych, nastepuje na wniosek zgloszony nie wczesniej niz po zakonczeniu kwartalu kalendarzowego, jezeli emeryt lub rencista pozostaje w ubezpieczeniu, chyba ze w kwartale kalendarzowym ustalo ubezpieczenie.

Art. 114. 1. Prawo do swiadczen lub ich wysokosc ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzedu, jezeli po uprawomocnieniu sie decyzji w sprawie swiadczen zostana przedlozone nowe dowody lub ujawniono okolicznosci istniejace przed wydaniem tej decyzji, ktore maja wplyw na prawo do swiadczen lub na ich wysokosc.

2. Jezeli prawo do swiadczen lub ich wysokosc ustalono orzeczeniem organu odwolawczego, organ rentowy na podstawie dowodow lub okolicznosci, o ktorych mowa w ust. 1:

1) wydaje we wlasnym zakresie decyzje przyznajaca prawo do swiadczen lub podwyzszajaca ich wysokosc,

2) wystepuje do organu odwolawczego z wnioskiem o wznowienie postepowania przed tym organem, gdy z przedlozonych dowodow lub ujawnionych okolicznosci wynika, ze prawo do swiadczen nie istnieje lub ze swiadczenia przysluguja w nizszej wysokosci; z wnioskiem tym organ rentowy moze wystapic w kazdym czasie,

3) wstrzymuje wyplate swiadczen w calosci lub czesci, jezeli emeryt lub rencista korzystal ze swiadczen na podstawie nieprawdziwych dokumentow lub zeznan albo w innych wypadkach zlej woli.

Spis dzialow

DZIAL IX

Postepowanie w sprawach swiadczen i wyplata swiadczen

Rozdzial 1

Ogolne zasady postepowania

Art. 115. 1. Decyzje w sprawach swiadczen wydaja i swiadczenia te wyplacaja, z uwzglednieniem ust. 2-4, organy rentowe wlasciwe ze wzgledu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej.

2. Biuro Rent Zagranicznych i wyznaczone przez prezesa Zakladu jednostki organizacyjne Zakladu wydaja decyzje w sprawie swiadczen i swiadczenia te wyplacaja:

1) osobom zamieszkalym za granica w panstwie, z ktorym laczy Rzeczpospolita Polska umowa miedzynarodowa w dziedzinie ubezpieczen spolecznych,

2) osobom, ktorym przy ustalaniu prawa i wysokosci emerytury lub renty uwzgledniono okresy ubezpieczenia, o ktorych mowa w art. 8.

3. Osobom zamieszkalym za granica w panstwie, z ktorym nie laczy Rzeczpospolita Polska umowa miedzynarodowa w dziedzinie ubezpieczen spolecznych, decyzje w sprawach swiadczen wydaja i swiadczenia te wyplacaja organy rentowe wlasciwe ze wzgledu na ostatnie miejsce zamieszkania w Polsce osoby zainteresowanej (ubezpieczonego).

4. Wojskowe organy emerytalne lub organy emerytalne okreslone w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym wydaja decyzje w sprawach swiadczen i swiadczenia te wyplacaja osobom, o ktorych mowa w art. 1 ust. 2.

Art. 116. 1. Postepowanie w sprawach swiadczen wszczyna sie na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba ze ustawa stanowi inaczej.

2. Wniosek o emeryture lub rente moze byc wycofany, jednakze nie pozniej niz do dnia uprawomocnienia sie decyzji.

3. Wnioski w sprawie przyznania swiadczen zglasza sie w organie rentowym bezposrednio lub za posrednictwem platnika skladek, z uwzglednieniem art. 182.

4. Wnioski w sprawie przyznania swiadczen osobom, o ktorych mowa w art. 115 ust. 2 i 3, zglasza sie w organach rentowych wymienionych w tych przepisach, z uwzglednieniem postanowien umow miedzynarodowych.

5. Do wniosku w sprawie przyznania swiadczen powinny byc dolaczone dowody uzasadniajace prawo do swiadczen i ich wysokosci, okreslone w drodze rozporzadzenia przez ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego.

Art. 117. 1. Okresy skladkowe, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2-9 i ust. 2 pkt 1 lit. b)-d), pkt 2 lit. d) i pkt 4-17, okresy nieskladkowe, o ktorych mowa w art. 7, oraz okresy, o ktorych mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, moga byc uwzglednione, jezeli zostaly udowodnione dokumentami (zaswiadczeniami) lub wpisami w legitymacji ubezpieczeniowej badz uznane orzeczeniem sadu, z uwzglednieniem ust. 3 i 4.

2. Przypadajace po dniu wejscia w zycie ustawy okresy skladkowe, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, okresy nieskladkowe, o ktorych mowa w art. 7 pkt 1, oraz dane o podstawie wymiaru skladek i wysokosci wplaconych skladek podlegaja uwzglednieniu na podstawie informacji zarejestrowanych na koncie ubezpieczonego.

3. Okresy przebywania w wiezieniach polskich za dzialalnosc polityczna, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8, potwierdza prezes sadu wojewodzkiego, a w przypadku przebywania w wiezieniach bez wyroku - szef Urzedu Ochrony Panstwa.

4. Okresy, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i art. 7 pkt 4, moga byc udowodnione dokumentami lub zeznaniami swiadkow. Oceny tych dokumentow i zeznan dokonuje, w drodze decyzji, kierownik Urzedu do Spraw Kombatantow i Osob Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektorych osobach bedacych ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

5. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, w drodze rozporzadzenia, okresla rodzaje dowodow niezbednych do ustalenia prawa i wysokosci swiadczen w przypadkach, gdy konto ubezpieczonego nie zawiera tych informacji.

Art. 118. 1. Organ rentowy wydaje decyzje w sprawie prawa do swiadczenia lub ustalenia jego wysokosci po raz pierwszy w ciagu 30 dni od wyjasnienia ostatniej okolicznosci niezbednej do wydania tej decyzji, z uwzglednieniem ust. 2 i 3 oraz art. 120.

2. Jezeli w wyniku decyzji zostalo ustalone prawo do swiadczenia oraz jego wysokosc, organ rentowy dokonuje wyplaty swiadczenia w terminie okreslonym w ust. 1.

3. Jezeli na podstawie przedstawionych srodkow dowodowych nie jest mozliwe ustalenie prawa lub wysokosci swiadczenia, za date wyjasnienia ostatniej okolicznosci, o ktorej mowa w ust. 1, uwaza sie date koncowa dodatkowego terminu do przedstawienia niezbednych dowodow, wyznaczonego przez organ rentowy, albo date przedstawienia tych dowodow.

4. Przy dokonywaniu wyplaty wynikajacej z decyzji ponownie ustalajacej prawo do swiadczenia lub jego wysokosc, ust. 1-3 stosuje sie odpowiednio, z zastrzezeniem ust. 5.

5. Wyplata swiadczenia wynikajaca z decyzji, o ktorej mowa w ust. 4, nastepuje w najblizszym terminie platnosci swiadczenia albo w nastepnym terminie platnosci, jezeli okres miedzy data wyjasnienia ostatniej okolicznosci niezbednej do wydania tej decyzji a najblizszym terminem platnosci jest krotszy niz 30 dni.

6. Przepisow ust. 1-5 nie stosuje sie, jezeli umowy miedzynarodowe stanowia inaczej.

7. Od decyzji organu rentowego przysluguja osobie zainteresowanej srodki odwolawcze okreslone w odrebnych przepisach.

Art. 119. 1. Organ rentowy wydaje decyzje o przyznaniu renty z tytulu okresowej niezdolnosci do pracy na okres wskazany w orzeczeniu lekarza orzecznika.

2. W razie orzeczenia o celowosci przekwalifikowania zawodowego organ rentowy wydaje decyzje o przyznaniu renty szkoleniowej na okres 6 miesiecy i kieruje zainteresowanego do powiatowego urzedu pracy w celu poddania przekwalifikowaniu zawodowemu.

3. Na wniosek starosty organ rentowy wydaje decyzje o przedluzeniu prawa do renty szkoleniowej na okres wskazany w tym wniosku, z uwzglednieniem przepisu art. 60 ust. 2.

4. Organ rentowy ponownie kieruje zainteresowanego do lekarza orzecznika, jezeli starosta zawiadomi o braku mozliwosci przekwalifikowania do innego zawodu.

Art. 120. Jezeli prawo do swiadczen zostalo udowodnione, ale zainteresowany nie przedlozyl dowodow niezbednych do ustalenia wysokosci swiadczen, organ rentowy przyznaje zainteresowanemu swiadczenia w kwocie zaliczkowej zblizonej do kwoty przewidywanych swiadczen.

Art. 121. 1. Wyciagi z akt stanu cywilnego, zaswiadczenia wydawane w celu ustalenia uprawnien do swiadczen oraz pisma o wydanie tych dokumentow sa wolne od oplat.

2. W sprawach swiadczen przewidzianych w ustawie osoby zainteresowane i organy rentowe sa zwolnione od wszelkich oplat.

Art. 122. 1. Organy administracji rzadowej, samorzadowej i pracodawcy sa zobowiazane do udzielania organom rentowym pomocy i informacji w sprawach swiadczen przewidzianych w ustawie.

2. Podmioty, o ktorych mowa w ust. 1, sa zobowiazane - na wniosek osob zainteresowanych lub organu rentowego - do nieodplatnego poswiadczania wlasnorecznosci lub autentycznosci podpisow na oswiadczeniach (deklaracjach) i formularzach rentowych wymaganych do uzyskania lub pobierania rent z instytucji zagranicznych.

3. Przepis ust. 2 nie narusza przepisow art. 96 ustawy z 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. nr 22, poz. 91 oraz z 1997 r. nr 28, poz. 153).

Art. 123. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, w drodze rozporzadzenia, okresla szczegolowy tryb postepowania w sprawach ustalania prawa do swiadczen pienieznych przewidzianych w ustawie.

Art. 124. W postepowaniu w sprawach o swiadczenia okreslone w ustawie stosuje sie przepisy kodeksu postepowania administracyjnego, chyba ze niniejsza ustawa stanowi inaczej.

Rozdzial 2

Obowiazki platnikow skladek, swiadczeniobiorcow oraz innych podmiotow

Art. 125. 1. Pracodawcy obowiazani sa do:

1) wspoldzialania z pracownikiem w gromadzeniu dokumentacji niezbednej do przyznania swiadczenia,

2) wydawania pracownikowi lub organowi rentowemu zaswiadczen niezbednych do ustalenia prawa do swiadczen i ich wysokosci,

3) przygotowania wniosku o emeryture i przedlozenia go za zgoda pracownika organowi rentowemu nie pozniej niz na 30 dni przed zamierzonym terminem przejscia pracownika na emeryture, z uwzglednieniem art. 182,

4) przygotowania, za zgoda pracownika, wniosku o rente z tytulu niezdolnosci do pracy i przedlozenia go organowi rentowemu na 30 dni przed ustaniem prawa do zasilkow chorobowych,

5) poinformowania bezzwlocznie, po smierci pracownika, pozostalej po nim rodziny o warunkach uzyskania renty rodzinnej, przygotowania wniosku o rente i przedlozenia go organowi rentowemu.

2. Przepisy ust. 1 stosuje sie odpowiednio do innych platnikow skladek, z wyjatkiem zleceniodawcow, osob fizycznych zatrudniajacych pracownikow, nie wyplacajacych swiadczen z ubezpieczenia chorobowego oraz platnikow skladek, ktorzy oplacaja skladke za siebie i osoby wspolpracujace.

Art. 126. Osoba, ktora zlozyla wniosek o przyznanie swiadczenia, do ktorego prawo uzaleznione jest od stwierdzenia niezdolnosci do pracy, oraz osoba majaca ustalone prawo do takiego swiadczenia, jest zobowiazana, na zadanie organu rentowego poddac sie badaniom lekarskim oraz na wniosek lekarza orzecznika badaniom psychologicznym, jezeli sa one niezbedne, w celu okreslenia predyspozycji zawodowych do ustalenia prawa do swiadczen okreslonych ustawa. Przepis art. 134 ust. 1 pkt 3 stosuje sie odpowiednio.

Art. 127. 1. Emeryt lub rencista jest obowiazany zawiadomic organ rentowy o podjeciu dzialalnosci, o ktorej mowa w art. 104 ust. 1-4, oraz o wysokosci osiaganego z tego tytulu przychodu.

2. Obowiazki okreslone w ust. 1 spoczywaja odpowiednio na pracodawcy i zleceniodawcy, a w przypadku osob pelniacych sluzbe - na platniku skladek.

Art. 128. 1. Na zadanie organu rentowego emeryt lub rencista jest zobowiazany do potwierdzania wlasnorecznym podpisem istnienia dalszego prawa do pobierania swiadczen okreslonych ustawa.

2. W razie zaistnienia okolicznosci uniemozliwiajacych lub utrudniajacych emerytowi lub renciscie zlozenie tego podpisu istnienie dalszego prawa do pobierania swiadczen przez tego emeryta lub renciste moze potwierdzic wlasnorecznym podpisem upowazniona osoba sprawujaca faktyczna opieke nad emerytem lub rencista.

3. Wlasnorecznosc podpisu osob, o ktorych mowa w ust. 1 i 2, potwierdzaja nieodplatnie wlasciwe organy administracji rzadowej lub jednostek samorzadu terytorialnego.

4. Przepis ust. 3 nie narusza przepisow art. 96 ustawy - Prawo o notariacie.

5. W razie niespelnienia wymogu, o ktorym mowa w ust. 1, przepisy art. 101 i 134 stosuje sie odpowiednio.

Rozdzial 3

Ogolne zasady wyplaty swiadczen

Art. 129. 1. Swiadczenia wyplaca sie poczynajac od dnia powstania prawa do tych swiadczen, nie wczesniej jednak niz od miesiaca, w ktorym zgloszono wniosek lub wydano decyzje z urzedu, z uwzglednieniem ust. 2.

2. W razie zgloszenia wniosku o rente rodzinna w miesiacu przypadajacym bezposrednio po miesiacu, w ktorym nastapila smierc ubezpieczonego, emeryta lub rencisty, rente rodzinna wyplaca sie od dnia smierci, nie wczesniej jednak niz od dnia spelnienia warunkow do renty przez uprawnionych czlonkow rodziny.

3. Warunkiem podjecia wyplaty emerytury, o ktorej mowa w art. 26, dla czlonkow otwartych funduszy emerytalnych jest zawarcie umowy emerytalnej, o ktorej mowa w przepisach o zakladach emerytalnych.

Art. 130. 1. Swiadczenia wyplaca sie za miesiace kalendarzowe w dniu ustalonym w decyzji organu rentowego jako termin platnosci swiadczen, z uwzglednieniem ust. 4.

2. Swiadczenia wyplaca sie osobom uprawnionym, za posrednictwem osob prawnych prowadzacych dzialalnosc w zakresie doreczania swiadczen albo na wniosek tej osoby, na jej rachunek w banku lub w spoldzielczej kasie oszczednosciowo-kredytowej, z uwzglednieniem ust. 3.

3. Osobie odbywajacej kare pozbawienia wolnosci, kare aresztu wojskowego albo kare aresztu za wykroczenie oraz osobie tymczasowo aresztowanej swiadczenia wyplaca sie za posrednictwem osob prawnych prowadzacych dzialalnosc w zakresie doreczania swiadczen:

1) pod adresem zakladu karnego lub aresztu,

2) na wniosek tej osoby - na jej rachunek w banku albo osobie wskazanej przez te osobe, po uprzednim pouczeniu o okolicznosciach, o ktorych mowa w art. 138 ust. 2 pkt 1.

4. Osobom zamieszkalym za granica w panstwach, z ktorymi Rzeczpospolita Polska lacza umowy miedzynarodowe w dziedzinie ubezpieczen spolecznych, swiadczenia przekazuje sie za posrednictwem bankow kwartalnie najpozniej do ostatniego dnia kwartalu, chyba ze umowy miedzynarodowe stanowia inaczej.

5. Za dzien wyplaty swiadczen, o ktorych mowa w ust. 4, uwaza sie dzien przekazania naleznosci do banku.

Art. 131. 1. W przypadku renty rodzinnej, do ktorej uprawniona jest wiecej niz jedna osoba, czesci renty, o ktorych mowa w art. 74 ust. 2, przyslugujace:

1) osobie maloletniej,

2) osobie pelnoletniej, nad ktora ustanowiona zostala opieka prawna,

wyplaca sie osobom sprawujacym opieke nad tymi osobami, po uprzednim pouczeniu o okolicznosciach, o ktorych mowa w art. 138 ust. 2 pkt 1, z zastrzezeniem ust. 5 i 6.

2. Czesc renty rodzinnej, przyslugujaca osobie pelnoletniej innej niz wymieniona w ust. 1 pkt 2, wyplaca sie - na wniosek tej osoby - innej osobie pelnoletniej uprawnionej do czesci tej renty rodzinnej albo osobie, ktora sprawowala opieke nad wnioskodawca przed osiagnieciem pelnoletnosci, po uprzednim pouczeniu o okolicznosciach, o ktorych mowa w art. 138 ust. 2 pkt 1.

3. W razie ujawnienia okolicznosci powodujacych koniecznosc dokonania podzialu renty po raz pierwszy lub zmiany warunkow dotychczasowego podzialu renty organ rentowy wyplaca wyrownanie swiadczenia od miesiaca ujawnienia tych okolicznosci.

4. Kwoty wyplacone przed dokonaniem podzialu renty rodzinnej za okres, za ktory ustala sie ten podzial:

1) zalicza sie na poczet kwot przyslugujacych w wyniku dokonania tego podzialu, jezeli za okres ten przysluguje wyrownanie swiadczenia,

2) nie podlegaja dochodzeniu, jezeli w wyniku podzialu ustalono, ze za okres ten przyslugiwalo swiadczenie w nizszej wysokosci.

5. W przypadku pobytu sieroty zupelnej w zakladzie specjalnym, w domu dziecka lub w placowce opiekunczo-wychowawczej rente rodzinna wraz z dodatkiem dla sieroty zupelnej wplaca sie na rachunek oszczednosciowy w banku, wskazanym przez kierownika placowki lub opiekuna ustanowionego przez sad.

6. W przypadku pobytu w zakladzie specjalnym, w domu dziecka lub w placowce opiekunczo-wychowawczej wiecej niz jednej sieroty zupelnej uprawnionych do jednej renty rodzinnej, kazdej z nich wyplaca sie przyslugujaca jej czesc renty oraz dodatek dla sieroty zupelnej. Przepis ust. 5 stosuje sie odpowiednio.

Art. 132. Emerytowi lub renciscie, ktory zamieszkal za granica, swiadczenie wyplaca sie - na jego wniosek - osobie przez niego upowaznionej do odbioru, zamieszkalej w kraju lub na rachunek bankowy emeryta lub rencisty w kraju, chyba ze umowy miedzynarodowe stanowia inaczej.

Art. 133. 1. W razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do swiadczen lub ich wysokosci przyznane lub podwyzszone swiadczenia wyplaca sie, poczynajac od miesiaca, w ktorym powstalo prawo do tych swiadczen lub do ich podwyzszenia, jednak nie wczesniej niz:

1) od miesiaca, w ktorym zgloszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzje z urzedu,

2) za okres 3 lat poprzedzajacych bezposrednio miesiac, o ktorym mowa w pkt 1, jezeli odmowa lub przyznanie nizszych swiadczen byly nastepstwem bledu organu rentowego lub odwolawczego.

2. Przepis ust. 1 stosuje sie odpowiednio rowniez w razie ponownego ustalenia prawa do swiadczen lub ich wysokosci wskutek wznowienia postepowania przed organami odwolawczymi albo wskutek kasacji, z tym ze za miesiac zgloszenia wniosku przyjmuje sie miesiac wniesienia wniosku o wznowienie postepowania lub o kasacje.

Art. 134. 1. Wyplate swiadczen wstrzymuje sie, jezeli:

1) powstana okolicznosci uzasadniajace zawieszenie prawa do swiadczen lub ustanie tego prawa,

2) osoba pobierajaca swiadczenia mimo pouczenia lub zadania organu rentowego nie przedlozy dowodow stwierdzajacych dalsze istnienie prawa do swiadczen,

3) osoba uprawniona do swiadczen nie poddala sie badaniu lekarskiemu lub psychologicznemu, bez uzasadnionych przyczyn, mimo wezwania organu rentowego,

4) okaze sie, ze prawo do swiadczen nie istnialo,

5) swiadczenia nie moga byc doreczone z przyczyn niezaleznych od organu rentowego.

2. Wstrzymanie wyplaty swiadczen nastepuje poczynajac od miesiaca:

1) przypadajacego po miesiacu, w ktorym ustalo prawo do swiadczenia ustalone wskutek okresowej niezdolnosci do pracy,

2) przypadajacego po miesiacu, w ktorym organ rentowy wydal decyzje o wstrzymaniu wyplaty w przypadkach, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 1-4,

3) za ktory przyslugiwalo swiadczenie nie doreczone w przypadkach, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 5.

3. Przepis ust. 2 pkt 2 stosuje sie odpowiednio, jezeli powstana okolicznosci uzasadniajace zmniejszenie wysokosci swiadczen.

4. Decyzji o wstrzymaniu wyplaty swiadczen nie wydaje sie w przypadkach okreslonych w art. 102 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 3.

Art. 135. 1. W razie ustania przyczyny powodujacej wstrzymanie wyplaty swiadczenia wyplate wznawia sie od miesiaca ustania tej przyczyny, jednak nie wczesniej niz od miesiaca, w ktorym zgloszono wniosek o wznowienie wyplaty lub wydano z urzedu decyzje o jej wznowieniu, z uwzglednieniem ust. 2.

2. W przypadkach okreslonych w art. 134 ust. 1 pkt 5 wyplate swiadczenia wznawia sie od miesiaca, w ktorym ja wstrzymano, jednak za okres nie dluzszy niz 3 lata poprzedzajace bezposrednio miesiac, w ktorym zgloszono wniosek o wznowienie wyplaty.

3. Jezeli wstrzymanie wyplaty swiadczen nastapilo na skutek bledu organu rentowego, wyplate wznawia sie, poczynajac od miesiaca, w ktorym je wstrzymano, jednak za okres nie dluzszy niz 3 lata poprzedzajace bezposrednio miesiac, w ktorym zgloszono wniosek o wznowienie wyplaty lub wydano decyzje z urzedu o jej wznowieniu.

Art. 136. 1. W razie smierci osoby, ktora zglosila wniosek o swiadczenia okreslone ustawa, swiadczenia nalezne jej do dnia smierci wyplaca sie malzonkowi, dzieciom, z ktorymi prowadzila wspolne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - malzonkowi i dzieciom, z ktorymi osoba ta nie prowadzila wspolnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku innym czlonkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na ktorych utrzymaniu pozostawala ta osoba.

2. Osoby wymienione w ust. 1 maja prawo do udzialu w dalszym prowadzeniu postepowania o swiadczenia, nie ukonczonego wskutek smierci osoby, ktora o te swiadczenia wystapila.

3. Roszczenia o wyplate swiadczen, o ktorych mowa w ust. 1, wygasaja po uplywie 12 miesiecy od dnia smierci osoby, ktorej swiadczenia przyslugiwaly, chyba ze przed uplywem tego okresu zgloszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie postepowania.

Art. 137. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, w drodze rozporzadzenia, okresla szczegolowe zasady wyplaty swiadczen.

Rozdzial 4

Zwrot nienaleznie pobranych swiadczen, egzekucja i potracenia ze swiadczen

Art. 138. 1. Osoba, ktora nienaleznie pobrala swiadczenia, jest obowiazana do ich zwrotu.

2. Za nienaleznie pobrane swiadczenia w rozumieniu ust. 1 uwaza sie:

1) swiadczenia wyplacone mimo zaistnienia okolicznosci powodujacych ustanie lub zawieszenie prawa do swiadczen albo wstrzymanie wyplaty swiadczen w calosci lub w czesci, jezeli osoba pobierajaca swiadczenia byla pouczona o braku prawa do ich pobierania,

2) swiadczenia przyznane lub wyplacone na podstawie falszywych zeznan lub dokumentow albo w innych przypadkach swiadomego wprowadzenia w blad przez osobe pobierajaca swiadczenia.

3. Za nienaleznie pobrane swiadczenia w rozumieniu ust. 1 uwaza sie rowniez swiadczenia wyplacone z przyczyn niezaleznych od organu rentowego osobie innej niz wskazana w decyzji tego organu.

4. Nie mozna zadac zwrotu kwot nienaleznie pobranych swiadczen za okres dluzszy niz 12 miesiecy, jezeli osoba pobierajaca swiadczenia zawiadomila organ rentowy o zajsciu okolicznosci powodujacych ustanie lub zawieszenie prawa do swiadczen albo wstrzymanie wyplaty swiadczen w calosci lub w czesci, a mimo to swiadczenia byly jej nadal wyplacane, w pozostalych zas wypadkach - za okres dluzszy niz 3 lata, z zastrzezeniem ust. 5.

5. Kwoty nienaleznie pobranych swiadczen w zwiazku z osiagnieciem przychodow, o ktorych mowa w art. 104 ust. 1, podlegaja zwrotowi za okres nie dluzszy niz 1 rok kalendarzowy poprzedzajacy rok, w ktorym wydano decyzje o rozliczeniu swiadczenia, jezeli osoba pobierajaca to swiadczenie powiadomila organ rentowy o osiagnieciu przychodu, w pozostalych zas przypadkach - za okres nie dluzszy niz 3 lata kalendarzowe poprzedzajace rok wydania tej decyzji.

6. Organ rentowy moze odstapic od zadania zwrotu kwot nienaleznie pobranych swiadczen w calosci lub w czesci, zmniejszyc wysokosc potracen, ustalona zgodnie z art. 140 ust. 4 pkt 1, lub zawiesic dokonywanie tych potracen na okres nie dluzszy niz 12 miesiecy, jezeli zachodza szczegolnie uzasadnione okolicznosci.

Art. 139. 1. Ze swiadczen pienieznych okreslonych w ustawie - po odliczeniu skladki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych naleznosci z tytulu podatku dochodowego od osob fizycznych - podlegaja potraceniu, z uwzglednieniem art. 141, nastepujace naleznosci:

1) swiadczenia wyplacane w kwocie zaliczkowej,

2) kwoty nienaleznie pobranych emerytur, rent i innych swiadczen z tytulu:

a) zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia spolecznego za okres przed dniem wejscia w zycie ustawy,

b) ubezpieczen spolecznych, o ktorych mowa w ustawie o systemie ubezpieczen spolecznych, wraz z odsetkami za zwloke w ich splacie,

c) zaopatrzenia okreslonego w odrebnych przepisach,

3) sumy egzekwowane na mocy tytulow wykonawczych na zaspokojenie naleznosci alimentacyjnych,

4) naleznosci alimentacyjne potracane na wniosek wierzyciela na podstawie przedlozonego przez niego tytulu wykonawczego,

5) sumy egzekwowane na mocy tytulow wykonawczych na pokrycie naleznosci innych niz swiadczenia alimentacyjne,

6) kwoty nienaleznie pobranych zasilkow rodzinnych lub pielegnacyjnych w razie braku mozliwosci potracenia z wyplacanych zasilkow rodzinnych lub pielegnacyjnych, wraz z odsetkami za zwloke w ich splacie,

7) kwoty nienaleznie pobranych swiadczen z funduszu alimentacyjnego,

8) zasilki wyplacane z tytulu pomocy spolecznej, jezeli przy wyplacie zastrzezono ich potracanie,

9) zasilki i swiadczenia wyplacone na podstawie przepisow o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu za okres, za ktory przyznano bezrobotnemu prawo do emerytury lub renty,

10) z tytulu odplatnosci za pobyt osob uprawnionych do swiadczen w domach pomocy spolecznej, zakladach opiekunczo-leczniczych lub zakladach pielegnacyjno-opiekunczych - na wniosek dyrektorow tych placowek.

2. Odliczenie skladki na ubezpieczenie zdrowotne nie moze przekraczac zaliczki i innych naleznosci z tytulu podatku dochodowego od osob fizycznych.

3. Potracenia naleznosci wymienionych w ust. 1 dokonuje sie w kolejnosci podanej w tym przepisie.

4. Przy dokonywaniu potracen, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 4, potraca sie w pierwszej kolejnosci alimenty zalegle za okres wskazany w tytule wykonawczym, pod warunkiem uzyskania od wierzyciela oswiadczenia, ze nie zostaly w inny sposob uiszczone przez dluznika.

Art. 140. 1. Potracenia, o ktorych mowa w art. 139, moga byc dokonywane, z zastrzezeniem art. 141, w nastepujacych granicach:

1) swiadczen alimentacyjnych, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3 - do wysokosci 60 proc. swiadczenia,

2) naleznosci egzekwowanych zwiazanych z:

a) odplatnoscia za pobyt w domach pomocy spolecznej,

b) odplatnoscia za pobyt w zakladach opiekunczo-leczniczych,

c) odplatnoscia za pobyt w zakladach pielegnacyjno-opiekunczych,

do wysokosci 50 proc. swiadczenia,

3) innych egzekwowanych naleznosci - do wysokosci 25 proc. swiadczenia.

2. Jezeli sumy, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3 i 5, maja byc potracane na rzecz kilku wierzycieli, a laczna suma, ktora moze byc potracona, nie wystarcza na pelne pokrycie egzekwowanych naleznosci, organ rentowy dokonuje przekazania potraconych kwot po uzyskaniu rozstrzygniecia organu egzekucyjnego. Do czasu uzyskania tego rozstrzygniecia kwoty te pozostaja w depozycie Zakladu.

3. Przepis ust. 2 stosuje sie odpowiednio w przypadku zbiegu egzekucji sum, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3 i 5, z potraceniem naleznosci alimentacyjnych, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4.

4. Potracenia, z zastrzezeniem art. 141, nie moga przekraczac:

1) 50 proc. miesiecznego swiadczenia - jezeli potraceniu podlegaja naleznosci, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w pkt 6-10,

2) 60 proc. miesiecznego swiadczenia - jezeli potraceniu podlegaja naleznosci alimentacyjne, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4.

5. Jezeli naleznosci alimentacyjne, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4, maja byc potracane na rzecz kilku wierzycieli, a laczna suma, ktora moze byc potracona, nie wystarcza na pelne pokrycie tych naleznosci, potracenia ustala sie proporcjonalnie do wysokosci udzialu kazdej z tych naleznosci w lacznej sumie naleznosci okreslonych w tytulach wykonawczych dla biezacych naleznosci.

6. W przypadku zbiegu:

1) potracen sum egzekwowanych, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3 i 5, potracenia nie moga przekraczac lacznie:

a) 60 proc. swiadczenia, jezeli podlegaja potraceniu naleznosci alimentacyjne,

b) 50 proc. swiadczenia, jezeli podlegaja potraceniu naleznosci inne niz alimentacyjne, z zastrzezeniem lit. c),

c) 25 proc. swiadczenia, jezeli podlegaja potraceniu wylacznie naleznosci egzekwowane, o ktorych mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3,

2) potracen sum egzekwowanych, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3 i 5, z potraceniami innych naleznosci, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1-2, 4, 6-10 - stosuje sie odpowiednio przepis pkt 1 lit. a) i b),

3) potracen, o ktorych mowa w ust. 4 - stosuje sie odpowiednio przepis pkt 1 lit. a) i b).

7. Wysokosc czesci swiadczenia podlegajacego egzekucjom, o ktorych mowa w ust. 1, oraz wysokosc potracen, o ktorych mowa w ust. 4, a takze wysokosc czesci swiadczenia podlegajacego potraceniom, o ktorych mowa w ust. 6, ustala sie od kwoty swiadczenia przed odliczeniem miesiecznej zaliczki na podatek dochodowy od osob fizycznych.

8. Przepisy ust. 1-7 stosuje sie odpowiednio przy dokonywaniu potracen z renty rodzinnej, do ktorej uprawniona jest wiecej niz jedna osoba, przy czym granice potracen ustala sie proporcjonalnie do czesci renty podlegajacej tym potraceniom.

Art. 141. 1. Emerytury i renty sa wolne od egzekucji i potracen, z zastrzezeniem ust. 2, w czesci odpowiadajacej:

1) 50 proc. kwoty najnizszej emerytury lub renty - zaleznie od rodzaju pobieranego przez emeryta (renciste) swiadczenia - przy potracaniu:

a) naleznosci, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3, wraz z kosztami i oplatami egzekucyjnymi,

b) naleznosci, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4,

c) naleznosci, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 5,

2) 60 proc. kwoty najnizszej emerytury lub renty - przy potracaniu naleznosci, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1 i 2 i 6-10.

2. Kwoty emerytur i rent przyznanych z uwzglednieniem okresow ubezpieczenia za granica, wolne od potracen i egzekucji, ustala sie proporcjonalnie do wyplacanego swiadczenia.

3. Kwoty wolne od potracen i egzekucji ustala sie dla emerytur i rent wraz ze wszystkimi wzrostami, zwiekszeniami, dodatkami oraz innymi swiadczeniami wyplacanymi wraz z emerytura lub renta na podstawie odrebnych przepisow, z wylaczeniem zasilku rodzinnego, dodatku dla sierot zupelnych i dodatku (zasilku) pielegnacyjnego.

4. W razie zbiegu uprawnien do dwoch lub wiecej swiadczen pienieznych kwote wolna od egzekucji i potracen ustala sie od jednego - wyzszego swiadczenia.

Art. 142. W zakresie nie uregulowanym w art. 139-141 do egzekucji ze swiadczen pienieznych stosuje sie odpowiednio przepisy kodeksu postepowania cywilnego albo przepisy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji.

Art. 143. W razie przyznania lub podwyzszenia swiadczen za okres wsteczny organ rentowy ma prawo potracic na zaspokojenie naleznosci, o ktorych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1 i 2, 4 i 6-10, kwote wyrownania nalezna do dnia wydania decyzji ustalajacej prawo do swiadczen lub ustalajacej prawo do swiadczen w podwyzszonej wysokosci.

Art. 144. Od osob nie uprawnionych do pobierania swiadczen okreslonych w ustawie kwoty nienaleznie pobranych swiadczen, o ktorych mowa w art. 138 ust. 2 i 3, podlegaja sciagnieciu w trybie przepisow o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, na podstawie prawomocnej decyzji organu rentowego.

Spis dzialow

DZIAL X

Przepisy zmieniajace, przejsciowe i koncowe

Rozdzial 1

Zmiany w przepisach obowiazujacych

Art. 145. W ustawie z 16 grudnia 1972 r. o swiadczeniach odszkodowawczych przyslugujacych w razie wypadkow i chorob pozostajacych w zwiazku ze sluzba wojskowa (Dz. U. nr 53, poz. 342, z 1985 r. nr 20, poz. 85 i z 1989 r. nr 35, poz. 192) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) tytul ustawy otrzymuje brzmienie:

"o swiadczeniach przyslugujacych w razie wypadkow i chorob pozostajacych w zwiazku ze sluzba wojskowa.";

2) w art. 1 wyrazy "Swiadczenia odszkodowawcze" zastepuje sie wyrazami "Swiadczenia w razie wypadkow i chorob pozostajacych w zwiazku ze sluzba wojskowa";

3) tytul rozdzialu 2 otrzymuje brzmienie:

"Jednorazowe odszkodowanie pieniezne oraz swiadczenia rentowe";

4) w rozdziale 2 dodaje sie art. 9a w brzmieniu:

"Art. 9a. 1. Zolnierze powolani do sluzby zawodowej po 1 stycznia 1999 r., ktorzy ulegli wypadkowi podczas lub w zwiazku z wykonywaniem obowiazkow sluzbowych, otrzymuja rente z tytulu niezdolnosci do sluzby, a w razie smierci - czlonkowie rodziny rente rodzinna, w wysokosci i na warunkach okreslonych w przepisach o swiadczeniach z tytulu wypadkow przy pracy i chorob zawodowych, z zastrzezeniem ust. 2 i 3.

2. O inwalidztwie zolnierzy i zwiazku tego inwalidztwa lub smierci ze sluzba wojskowa orzekaja wojskowe komisje lekarskie na zasadach okreslonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym zolnierzy zawodowych oraz ich rodzin.

3. Swiadczenia dla osob okreslonych w ust. 1 finansowane sa ze srodkow budzetowych bedacych w dyspozycji ministra obrony narodowej.".

Art. 146. W ustawie z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidow wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. nr 13, poz. 68, z 1990 r. nr 34, poz. 198 i nr 36, poz. 206, z 1991 r. nr 104, poz. 450, z 1992 r. nr 21, poz. 84, z 1993 r. nr 129, poz. 602, z 1994 r. nr 10, poz. 37, z 1995 r. nr 4, poz. 17 i nr 138, poz. 681, z 1996 r. nr 136, poz. 636, z 1997 r. nr 28, poz. 153 oraz z 1998 r. nr 106, poz. 668) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 21 po ust. 2 dodaje sie ust. 3 w brzmieniu:

"3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje sie do osob urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.";

2) skresla sie art. 26;

3) art. 40 otrzymuje brzmienie:

"Art. 40. Prawo do renty inwalidy wojskowego, ktorego niezdolnosc do pracy nie pozostaje w zwiazku ze sluzba wojskowa, ulega zawieszeniu lub wysokosc tej renty ulega zmniejszeniu na zasadach okreslonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych.";

4) skresla sie art. 47;

5) art. 49 otrzymuje brzmienie:

"Art. 49. Prawo do renty rodzinnej przyslugujacej po zolnierzu, ktorego smierc nie pozostaje w zwiazku ze sluzba wojskowa, ulega zawieszeniu lub wysokosc tej renty ulega zmniejszeniu na zasadach okreslonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych.";

6) w art. 54:

a) po ust. 2 dodaje sie ust. 2a w brzmieniu:

"2a. Przepis ust. 1 stosuje sie odpowiednio do osoby pobierajacej uposazenie w stanie spoczynku przyznane ze wzgledu na wiek.",

b) po ust. 3 dodaje sie ust. 3a w brzmieniu:

"3a. Przepis ust. 3 stosuje sie odpowiednio do osoby pobierajacej uposazenie w stanie spoczynku przyznane z powodu choroby lub utraty sil albo uposazenie rodzinne.",

c) w ust. 4 wyrazy "o ktorym mowa w ust. 1 pkt 2 oraz w ust. 2 i 3" zastepuje sie wyrazami "o ktorym mowa w ust. 1 pkt 2, ust. 2, 2a oraz w ust. 3 i 3a";

7) art. 64 otrzymuje brzmienie:

"Art. 64. W sprawach nie uregulowanych w ustawie stosuje sie odpowiednio: art. 12-14, 70, 74, 83, 88-93, 102, 107, 114, 126-131 i 133-144 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118).".

Art. 147. W ustawie z 17 grudnia 1974 r. o swiadczeniach pienieznych z ubezpieczenia spolecznego w razie choroby i macierzynstwa (Dz. U. z 1983 r. nr 30, poz. 143, z 1985 r. nr 4, poz. 15, z 1986 r. nr 42, poz. 202, z 1989 r. nr 4, poz. 21 i nr 35, poz. 192, z 1991 r. nr 104, poz. 450, nr 106, poz. 457 i nr 110, poz. 474 oraz z 1995 r. nr 16, poz. 77) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 2 w pkt 5 przecinek na koncu zastepuje sie kropka oraz skresla sie pkt 6 i 7;

2) w art. 12 po ust. 4 dodaje sie ust. 5 w brzmieniu:

"5. Do ustalenia podstawy wymiaru zasilku chorobowego przyjmuje sie wynagrodzenie po odliczeniu potraconych przez pracodawce skladek na ubezpieczenia spoleczne.";

3) skresla sie rozdzial 7a i 8;

4) art. 48 otrzymuje brzmienie:

"Art. 48. 1. Prawo do zasilkow okreslonych w ustawie i ich wysokosc ustalaja oraz zasilki te wyplacaja:

1) platnicy skladek, ktorzy zglaszaja do ubezpieczenia chorobowego powyzej 20 ubezpieczonych, z zastrzezeniem pkt 2,

2) Zaklad Ubezpieczen Spolecznych:

a) ubezpieczonym, ktorych platnicy skladek zglaszaja do ubezpieczenia chorobowego nie wiecej niz 20 ubezpieczonych,

b) osobom uprawnionym do swiadczen za okres po ustaniu ubezpieczenia chorobowego.

2. Liczbe ubezpieczonych, o ktorej mowa w ust. 1, ustala sie na rok kalendarzowy wedlug stanu na 30 listopada poprzedniego roku kalendarzowego, a w odniesieniu do platnikow skladek, ktorzy w poprzednim roku kalendarzowym nie zglaszali nikogo do ubezpieczenia chorobowego - wedlug stanu na pierwszy miesiac, w ktorym dokonali takiego zgloszenia.

3. Zaklad Ubezpieczen Spolecznych kontynuuje po 31 grudnia podjeta wczesniej wyplate zasilku, nawet jesli od 1 stycznia platnik skladek jest zobowiazany, zgodnie z ust. 1, do wyplaty zasilkow.

4. Jezeli do ustalenia podstawy wymiaru zasilkow przyjmowane jest wynagrodzenie z okresu, za ktory zaklad pracy, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczen spolecznych, nie mial obowiazku przedkladania imiennego raportu zawierajacego zestawienie wyplaconych skladnikow wynagrodzenia, informacje te zaklad pracy przedklada na odrebnym zaswiadczeniu, ktorego wzor okresli minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego.";

5) w art. 51 skresla sie wyrazy "i pogrzebowe";

6) w art. 54:

a) w ust. 1 skresla sie wyrazy "oraz wychowawczego",

b) w ust. 2 skresla sie wyrazy "i pogrzebowego";

7) w art. 58:

a) w ust. 2 wyrazy ", opiekunczego i wychowawczego" zastepuje sie wyrazami "i opiekunczego",

b) dodaje sie ust. 2a i 2b w brzmieniu:

"2a. Przepisy ustawy stosuje sie odpowiednio do osob odbywajacych zastepcze formy sluzby wojskowej oraz do osob wykonujacych odplatnie prace na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolnosci lub tymczasowego aresztowania.

2b. Prawo do zasilkow przyslugujacych osobom odbywajacym zastepcze formy sluzby wojskowej ustalaja oraz zasilki te wyplacaja platnicy skladek na ubezpieczenie chorobowe.".

Art. 148. W ustawie z 12 czerwca 1975 r. o swiadczeniach z tytulu wypadkow przy pracy i chorob zawodowych (Dz. U. z 1983 r. nr 30, poz. 144, z 1989 r. nr 35, poz. 192, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1991 r. nr 94, poz. 422, z 1995 r. nr 4, poz. 17, z 1996 r. nr 24, poz. 110 i nr 100, poz. 461 oraz z 1998 r. nr 106, poz. 668) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 18 w ust. 4 wyrazy "dyrektora wojewodzkiego urzedu pracy" zastepuje sie wyrazem "starosty";

2) art. 19 otrzymuje brzmienie:

"Art. 19. Wysokosc renty z tytulu niezdolnosci do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub choroba zawodowa ustala sie zgodnie z zasadami przewidzianymi dla rent z tytulu niezdolnosci do pracy w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych, z tym ze:

1) renta nie moze byc nizsza niz:

a) 80 proc. podstawy jej wymiaru - dla osoby calkowicie niezdolnej do pracy,

b) 60 proc. podstawy jej wymiaru - dla osoby czesciowo niezdolnej do pracy,

2) renta szkoleniowa wynosi 100 proc. podstawy jej wymiaru, jezeli niezdolnosc do pracy w dotychczasowym zawodzie spowodowana jest skutkami wypadku lub choroby zawodowej,

3) renta, o ktorej mowa w pkt 1 i 2, nie moze byc nizsza niz 120 proc. kwoty najnizszej renty z tytulu niezdolnosci do pracy ustalonej i podwyzszonej zgodnie z przepisami o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych.";

3) skresla sie art. 20, 21 i 23;

4) w art. 24:

a) po ust. 2 dodaje sie ust. 2a w brzmieniu:

"2a. Przepis ust. 1 stosuje sie odpowiednio do osoby pobierajacej uposazenie w stanie spoczynku przyznane ze wzgledu na wiek.",

b) po ust. 3 dodaje sie ust. 3a w brzmieniu:

"3a. Przepisy ust. 3 stosuje sie odpowiednio do osoby pobierajacej uposazenie w stanie spoczynku przyznane z powodu choroby lub utraty sil albo uposazenie rodzinne.";

5) po art. 25 dodaje sie art. 25a w brzmieniu:

"Art. 25a. 1. Renta z tytulu niezdolnosci do pracy spowodowana wypadkiem przy pracy lub choroba zawodowa nie ulega zawieszeniu ani zmniejszeniu w razie osiagania przychodow, o ktorych mowa w art. 104 ust. 1-4 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118).

2. Renta szkoleniowa nie przysluguje w razie osiagania przychodu, o ktorym mowa w ust. 1, bez wzgledu na wysokosc tego przychodu.";

6) art. 27 otrzymuje brzmienie:

"Art. 27. 1. Wysokosc renty rodzinnej ustala sie zgodnie z zasadami przewidzianymi dla rent rodzinnych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych, z tym ze renta rodzinna nie moze byc nizsza niz 120 proc. kwoty najnizszej renty rodzinnej ustalonej i podwyzszonej zgodnie z przepisami o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych.

2. Przepisy art. 25a stosuje sie odpowiednio.";

7) w art. 29 skresla sie pkt 2;

8) skresla sie art. 44.

Art. 149. W ustawie z 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu spolecznym osob prowadzacych dzialalnosc gospodarcza oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. nr 46, poz. 250, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1991 r. nr 104, poz. 450 i nr 110, poz. 474, z 1995 r. nr 4, poz. 17, z 1996 r. nr 100, poz. 461 i nr 124, poz. 585, z 1997 r. nr 28, poz. 153 oraz z 1998 r. nr 106, poz. 668 i nr 137, poz. 887) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 7:

a) w ust. 5:

- wyrazy ", macierzynskiego i pogrzebowego" zastepuje sie wyrazami "i macierzynskiego",

- po wyrazach "z zastrzezeniem ust." dodaje sie wyrazy "5a i",

b) po ust. 5 dodaje sie ust. 5a w brzmieniu:

"5a. Do ustalenia podstawy wymiaru zasilkow, o ktorych mowa w ust. 5, przyjmuje sie kwoty stanowiace podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadajacej 18,71 proc. podstawy wymiaru skladek na to ubezpieczenie.",

c) w ust. 6 po wyrazach "ust. 5" dodaje sie wyrazy "i ust. 5a";

2) skresla sie art. 19;

3) po art. 35 dodaje sie art. 35a w brzmieniu:

"Art. 35a. Prawo do swiadczen pienieznych w razie choroby i macierzynstwa na zasadach okreslonych w ustawie maja rowniez tworcy, artysci i osoby wykonujace wolny zawod, podlegajacy ubezpieczeniu chorobowemu jako osoby prowadzace pozarolnicza dzialalnosc w rozumieniu przepisow o systemie ubezpieczen spolecznych.".

Art. 150. W ustawie z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. nr 56, poz. 357 i z 1998 r. nr 106, poz. 668) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 88 po ust. 2 dodaje sie ust. 2a w brzmieniu:

"2a. Nauczyciele urodzeni po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r. zachowuja prawo do emerytury, o ktorej mowa w ust. 1, bez wzgledu na wiek, w ciagu osmiu lat od dnia wejscia w zycie ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118), jezeli nie przystapili do otwartego funduszu emerytalnego.";

2) skresla sie art. 89;

3) w art. 90 po ust. 4 dodaje sie ust. 5 w brzmieniu:

"5. Prezes Zakladu Ubezpieczen Spolecznych oglasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" co najmniej na 12 dni roboczych przed najblizszym terminem waloryzacji nalezna od tego terminu kwote dodatku za tajne nauczanie.".

Art. 151. W ustawie z 16 wrzesnia 1982 r. o pracownikach urzedow panstwowych (Dz. U. nr 31, poz. 214, z 1984 r. nr 35, poz. 187, z 1988 r. nr 19, poz. 132, z 1989 r. nr 4, poz. 24, nr 34, poz. 178 i 182, z 1990 r. nr 20, poz. 121, z 1991 r. nr 55, poz. 234, nr 88, poz. 400 i nr 95, poz. 425, z 1992 r. nr 54, poz. 254 i nr 90, poz. 451, z 1994 r. nr 136, poz. 704, z 1995 r. nr 132, poz. 640, z 1996 r. nr 89, poz. 402 i nr 106, poz. 496, z 1997 r. nr 98, poz. 604, nr 133, poz. 882 i 883 i nr 141, poz. 943 oraz z 1998 r. nr 131, poz. 860 i nr 155, poz. 1016) w art. 27 po ust. 3 dodaje sie ust. 4 w brzmieniu:

"4. Przepisy ust. 1-3 stosuje sie do osob urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.".

Art. 152. W ustawie z 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sadow powszechnych (Dz. U. z 1994 r. nr 7, poz. 25, nr 77, poz. 355, nr 91, poz. 421 i nr 105, poz. 509, z 1995 r. nr 34, poz. 163 i nr 81, poz. 406, z 1996 r. nr 77, poz. 367, z 1997 r. nr 75, poz. 471, nr 98, poz. 604, nr 106, poz. 679, nr 117, poz. 751-753, nr 121, poz. 769, nr 124, poz. 782 i nr 133, poz. 882 oraz z 1998 r. nr 98, poz. 607 i nr 160, poz. 1064) w art. 782 wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w § 1 wyrazy "- uposazenia, ktore pobieral sedzia w stanie spoczynku" zastepuje sie wyrazami "- podstawy wymiaru";

2) po § 1 dodaje sie § 1a w brzmieniu:

"§ 1a. Podstawe wymiaru uposazenia rodzinnego, o ktorym mowa w § 1, stanowi renta, jaka przyslugiwalaby zmarlemu z tytulu calkowitej niezdolnosci do pracy ustalana wedlug zasad okreslonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych.";

3) po § 2 dodaje sie § 3 w brzmieniu:

"§ 3. W razie zbiegu prawa do uposazenia rodzinnego z prawem do emerytury lub renty przysluguje, na wniosek zainteresowanego, albo uposazenie rodzinne, albo emerytura lub renta.".

Art. 153. W ustawie z 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z 1991 r. nr 44, poz. 194 i nr 107, poz. 464, z 1992 r. nr 54, poz. 254, z 1994 r. nr 1, poz. 3 i nr 43, poz. 163, z 1996 r. nr 41, poz. 175 i nr 89, poz. 402, z 1997 r. nr 43, poz. 272, nr 75, poz. 467 i 469, nr 104, poz. 661, nr 121, poz. 769 i 770 i nr 141, poz. 943 oraz z 1998 r. nr 117, poz. 756) w art. 60 skresla sie wyrazy ", dodatkow do emerytury lub renty".

Art. 154. W ustawie z 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu spolecznym duchownych (Dz. U. nr 29, poz. 156, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1991 r. nr 104, poz. 450, z 1995 r. nr 4, poz. 17, z 1996 r. nr 100, poz. 461, z 1997 r. nr 28, poz. 153 i z 1998 r. nr 137 poz. 887) w art. 23 wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w ust. 1 skresla sie wyrazy "i zasilku pogrzebowego w razie smierci ubezpieczonego lub czlonka rodziny";

2) w ust. 2 skresla sie wyrazy "i pogrzebowego";

3) dodaje sie ust. 3 w brzmieniu:

"3. Do ustalenia podstawy wymiaru swiadczen, o ktorych mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2, przyjmuje sie kwoty stanowiace podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadajacej 18,71 proc. podstawy wymiaru skladek na to ubezpieczenie.".

Art. 155. W ustawie z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorzadowych (Dz. U. nr 21, poz. 124, nr 43, poz. 253, z 1994 r. nr 98, poz. 471 oraz z 1997 r. nr 9, poz. 43 i nr 28, poz. 153) w art. 23 dodaje sie ust. 3 w brzmieniu:

"3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje sie do osob urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.".

Art. 156. W ustawie z 12 wrzesnia 1990 r. o szkolnictwie wyzszym (Dz. U. nr 65, poz. 385, z 1992 r. nr 54, poz. 254 i nr 63, poz. 314, z 1994 r. nr 1, poz. 3, nr 43, poz. 163, nr 105, poz. 509 i nr 121, poz. 591, z 1996 r. nr 5, poz. 34 i nr 24, poz. 110, z 1997 r. nr 28, poz. 153, nr 96, poz. 590, nr 104, poz. 661, nr 121, poz. 770 i nr 141, poz. 943 oraz z 1998 r. nr 50, poz. 310, nr 106, poz. 668 i nr 162, poz. 1115) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 112 po ust. 2 dodaje sie ust. 3 w brzmieniu:

"3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje sie do osob urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.";

2) skresla sie art. 114.

Art. 157. W ustawie z 29 listopada 1990 r. o pomocy spolecznej (Dz. U. z 1998 r. nr 64, poz. 414, nr 106, poz. 668 i nr 117, poz. 756) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 2a w ust. 1 w pkt 2 po wyrazie "fizycznych" stawia sie przecinek i dodaje wyrazy "skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie zdrowotne placone przez osrodki pomocy spolecznej, a takze skladki z tytulu ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i chorobowego okreslonych w odrebnych przepisach";

2) w art. 12a dotychczasowa tresc oznacza sie jako ust. 1 i dodaje sie ust. 2 w brzmieniu:

"2. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, zasady i formy wspoldzialania, a takze finansowania organizacji, o ktorych mowa w ust. 1.";

3) w art. 27:

a) ust. 1-3 otrzymuja brzmienie:

"1. Zasilek staly przysluguje osobie nie pozostajacej w zatrudnieniu, opiekujacej sie dzieckiem wymagajacym ze strony innej osoby stalej opieki, polegajacej na bezposredniej, osobistej opiece i pielegnacji lub systematycznym wspoldzialaniu w postepowaniu edukacyjnym, leczniczym lub rehabilitacyjnym, jezeli dziecko jest uprawnione do zasilku pielegnacyjnego i dochod rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu okreslonego zgodnie z art. 4.

2. Osobie, o ktorej mowa w ust. 1, przysluguje zasilek staly rowniez w wypadku, gdy opiekuje sie pelnoletnim dzieckiem, jezeli dziecko to jest uprawnione do zasilku pielegnacyjnego.

3. Przez dziecko, o ktorym mowa w ust. 1 i 2, nalezy rozumiec dziecko wlasne, przysposobione lub przebywajace w rodzinie zastepczej.",

b) po ust. 3 dodaje sie ust. 3a w brzmieniu:

"3a. W wypadku zbiegu uprawnien do zasilku stalego i emerytury przyznanej na podstawie przepisow o uprawnieniach do wczesniejszej emerytury pracownikow opiekujacych sie dziecmi wymagajacymi stalej opieki lub art. 31b ust. 7 zasilek staly nie przysluguje.";

4) art. 31b otrzymuje brzmienie:

"Art. 31b. 1. Za osobe, o ktorej mowa w art. 27 ust. 1 i 2, oraz osobe, o ktorej mowa w art. 31 ust. 4a, osrodek pomocy spolecznej oplaca skladke na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od kwoty najnizszego wynagrodzenia, chyba ze osoba ta podlega obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytulow.

2. Za osobe opiekujaca sie dzieckiem, o ktorym mowa w art. 27 ust. 1 i 2, osrodek pomocy spolecznej oplaca skladke na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, od kwoty, o ktorej mowa w ust. 1, jezeli dochod rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu okreslonego zgodnie z art. 4, chyba ze osoba podlega obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytulow.

3. Za osobe rezygnujaca z pracy w zwiazku z koniecznoscia sprawowania bezposredniej, osobistej opieki nad ciezko chorym czlonkiem rodziny oraz wspolnie nie zamieszkujacymi matka, ojcem lub rodzenstwem osrodek pomocy spolecznej oplaca skladke na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, od kwoty, o ktorej mowa w ust. 1, jezeli dochod w rodzinie osoby opiekujacej sie nie przekracza dwukrotnego dochodu okreslonego zgodnie z art. 4 i osoba opiekujaca sie nie podlega obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytulow. Dotyczy to rowniez osob, ktore w zwiazku z koniecznoscia sprawowania opieki pozostaja na bezplatnym urlopie.

4. Przez ojca i matke, o ktorych mowa w ust. 3, nalezy rozumiec rowniez ojca i matke wspolmalzonka.

5. Wystapienie ciezkiej choroby u osoby, o ktorej mowa w ust. 3, wymaga przedlozenia orzeczenia o stanie zdrowia tej osoby.

6. Skladka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokosci okreslonej przepisami o systemie ubezpieczen spolecznych jest oplacana za:

1) osoby, o ktorych mowa w art. 27 ust. 1 i 2 oraz w art. 31b ust. 2, przez okres niezbedny do spelnienia warunku do uzyskania prawa do emerytury, jednak nie dluzej niz przez 20 lat,

2) osobe, o ktorej mowa w art. 31 ust. 4a, przez okres pobierania gwarantowanego zasilku okresowego,

3) osobe, o ktorej mowa w ust. 3, przez okres sprawowania opieki, z zastrzezeniem ust. 8.

7. Osoby, o ktorych mowa w art. 27 ust. 1 i 2, za ktore osrodek pomocy spolecznej oplacal skladke na ubezpieczenie spoleczne przed 1 stycznia 1999 r., nabywaja prawo do emerytury bez wzgledu na wiek, jezeli 1 stycznia 1999 r. ukonczyly co najmniej 45 lat i maja okres ubezpieczenia (skladkowy i nieskladkowy) wynoszacy co najmniej 20 lat. Wysokosc emerytury dla tych osob ustala sie wedlug zasad przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych dla ubezpieczonych urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.

8. Skladke na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osoby, o ktorych mowa w ust. 6 pkt 3, oplaca sie od 1 stycznia 2000 r.".

Art. 158. W ustawie z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektorych osobach bedacych ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 oraz z 1998 r. nr 37, poz. 204 i nr 106, poz. 668) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 14 po ust. 2 dodaje sie ust. 3 w brzmieniu:

"3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje sie do osob urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.";

2) w art. 15 po ust. 5 dodaje sie ust. 6 w brzmieniu:

"6. Prezes Zakladu Ubezpieczen Spolecznych oglasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" co najmniej na 12 dni roboczych przed najblizszym terminem waloryzacji nalezna od tego terminu kwote dodatku kombatanckiego.".

Art. 159. W ustawie z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym zolnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. nr 10, poz 36, z 1995 r. nr 4, poz 17, z 1996 r. nr 1, poz. 1 oraz z 1997 r. nr 28, poz. 153 i nr 141, poz. 944) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) art. 6 otrzymuje brzmienie:

"Art. 6. Emerytury i renty podlegaja waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych.";

2) art. 40 otrzymuje brzmienie:

"Art. 40. Do emerytow i rencistow osiagajacych przychody z tytulu stosunku pracy, sluzby, innej pracy zarobkowej lub prowadzenia pozarolniczej dzialalnosci stosuje sie art. 103-106 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118).".

Art. 160. W ustawie z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzedu Ochrony Panstwa, Strazy Granicznej, Panstwowej Strazy Pozarnej i Sluzby Wieziennej oraz ich rodzin (Dz. U. nr 53, poz. 214, z 1995 r. nr 4, poz. 17 oraz z 1997 r. nr 28, poz. 153) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) art. 6 otrzymuje brzmienie:

"Art. 6. Emerytury i renty podlegaja waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych.";

2) art. 41. otrzymuje brzmienie:

"Art. 41. Do emerytow i rencistow osiagajacych przychody z tytulu stosunku pracy, sluzby, innej pracy zarobkowej lub prowadzenia pozarolniczej dzialalnosci stosuje sie art. 103-106 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118).".

Art. 161. W ustawie z 2 wrzesnia 1994 r. o dodatku i uprawnieniach przyslugujacych zolnierzom zastepczej sluzby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach wegla, kamieniolomach i zakladach wydobywania rud uranu (Dz. U. nr 111, poz. 537 i z 1995 r. nr 138, poz. 681) w art. 2 po ust. 2 dodaje sie ust. 3 w brzmieniu:

"3. Prezes Zakladu Ubezpieczen Spolecznych oglasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" co najmniej na 12 dni roboczych przed najblizszym terminem waloryzacji nalezna od tego terminu kwote dodatku, o ktorym mowa w ust. 1.".

Art. 162. W ustawie z 1 grudnia 1994 r. o zasilkach rodzinnych i pielegnacyjnych (Dz. U. z 1998 r. nr 102, poz. 651 i nr 106, poz. 668) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) tytul ustawy otrzymuje brzmienie "o zasilkach rodzinnych, pielegnacyjnych i wychowawczych";

2) w art. 14a po wyrazach "w domu pomocy spolecznej" dodaje sie wyrazy ", w zakladzie opiekunczo-leczniczym lub w zakladzie pielegnacyjno-opiekunczym";

3) po rozdziale 2 dodaje sie rozdzial 2a w brzmieniu:

"Rozdzial 2a

Art. 15a. 1. Zasilek wychowawczy przysluguje uprawnionemu do urlopu wychowawczego.

2. Zasilki wychowawcze sa finansowane z budzetu panstwa.

3. Rada Ministrow okresli, w drodze rozporzadzenia, zasady, wysokosc i tryb przyznawania zasilku wychowawczego.".

Art. 163. W ustawie z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. nr 25, poz. 128, nr 28, poz. 153, nr 41, poz. 255, nr 63, poz. 403, nr 93, poz. 569, nr 107, poz. 692, nr 121, poz. 770 i nr 123, poz. 776 oraz z 1998 r. nr 66, poz. 431, nr 106, poz. 668, nr 108, poz. 684, nr 137, poz. 887 i nr 162, poz. 1112) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 2 w ust. 1:

a) w pkt 2 w lit. c) wyrazy "renty inwalidzkiej" zastepuje sie wyrazami "renty z tytulu niezdolnosci do pracy, renty szkoleniowej",

b) po pkt 22 dodaje sie pkt 22a w brzmieniu:

"22a) skladkach na ubezpieczenia spoleczne - oznacza to skladki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, finansowane z wlasnych srodkow platnika tych skladek,";

2) w art. 16 ust. 5-7 otrzymuja brzmienie:

"5. Bezrobotnym skierowanym na szkolenie przez powiatowy urzad pracy w okresie odbywania szkolenia przysluguja na zasadach przewidzianych dla pracownikow swiadczenia z tytulu wypadkow przy pracy i chorob zawodowych powstalych w zwiazku ze szkoleniem oraz w drodze do i z miejsca szkolenia.

6. Swiadczenia, o ktorych mowa w ust. 5, z wyjatkiem renty z tytulu niezdolnosci do pracy, renty rodzinnej i szkoleniowej, wyplacane sa z Funduszu Pracy przez powiatowy urzad pracy na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika Zakladu Ubezpieczen Spolecznych, po sporzadzeniu protokolu okolicznosci i przyczyn wypadku przez zespol powypadkowy jednostki szkoleniowej lub po stwierdzeniu przez panstwowego inspektora sanitarnego choroby zawodowej.

7. Osobom skierowanym na szkolenie przez powiatowy urzad pracy, nie posiadajacym statusu bezrobotnego, przysluguje odszkodowanie z tytulu ubezpieczenia od nastepstw nieszczesliwych wypadkow powstalych w zwiazku ze szkoleniem oraz w drodze do i z miejsca szkolenia.";

3) w art. 23 w ust. 2 w pkt 3 wyraz "inwalidzkiej" zastepuje sie wyrazami "z tytulu niezdolnosci do pracy, renty szkoleniowej";

4) w art. 28 w ust. 2 w pkt 3 wyraz "inwalidzkiej" zastepuje sie wyrazami "z tytulu niezdolnosci do pracy, renty szkoleniowej";

5) w art. 29 w ust. 1 i 2 wyraz "inwalidzkiej" zastepuje sie wyrazami "z tytulu niezdolnosci do pracy, renty szkoleniowej";

6) w art. 30 w ust. 1 skresla sie wyrazy "z wyjatkiem okresow ich pobierania za czas udokumentowanej niezdolnosci do pracy, ktore wlicza sie jako okresy nieskladkowe";

7) w art. 31 ust. 3a otrzymuje brzmienie:

"3a. Bezrobotnym uprawnionym do zasilku lub stypendium przysluguja one rowniez za okres udokumentowanej niezdolnosci do pracy, za ktory na podstawie odrebnych przepisow pracownicy zachowuja prawo do wynagrodzenia lub przysluguja im zasilki z ubezpieczenia spolecznego w razie choroby lub macierzynstwa.";

8) w art. 37a wyrazy "art. 16 ust. 4-6 oraz art. 31 ust. 3a i 5" zastepuje sie wyrazami "art. 16 ust. 4 i 5 oraz art. 31 ust. 3a";

9) w art. 37b w ust. 5 wyrazy "art. 16 ust. 4-6 oraz art. 31 ust. 3a i 5" zastepuje sie wyrazami "art. 16 ust. 4 i 5 oraz art. 31 ust. 3a";

10) art. 37c otrzymuje brzmienie:

"Art. 37c. Powiatowy urzad pracy ustala i oplaca, w wysokosci i na zasadach okreslonych w odrebnych przepisach, skladke na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe od stypendiow wyplaconych na podstawie art. 37a i 37b.";

11) w art. 37j po ust. 6 dodaje sie ust. 7 w brzmieniu:

"7. Przecietne miesieczne wynagrodzenie, o ktorym mowa w ust. 6, wyplacone za okres po 31 grudnia 1998 r. pomniejsza sie o naliczone i potracone od tego wynagrodzenia skladki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe.";

12) w art. 37k w ust. 1:

a) w pkt 3, po przecinku, dodaje sie wyraz "lub",

b) w pkt 4 wyrazy "okres zatrudnienia wynoszacy, lacznie z okresami rownorzednymi i zaliczalnymi do okresu zatrudnienia" zastepuje sie wyrazami "posiada okres uprawniajacy do emerytury wynoszacy";

13) w art. 49 w ust. 1 skresla sie pkt 3;

14) w art. 53 w ust. 1 w pkt 3 kropke zastepuje sie przecinkiem i dodaje sie wyrazy "a takze zolnierzy niezawodowych w sluzbie czynnej, osob odbywajacych zastepcze formy sluzby wojskowej, osob przebywajacych na urlopach wychowawczych oraz pobierajacych zasilek macierzynski.";

15) w art. 57 ust. 1 po pkt 3 dodaje sie pkt 3a w brzmieniu:

"3a) swiadczen, o ktorych mowa w art. 16 ust. 5".

Art. 164. W ustawie z 6 lipca 1995 r. o przedsiebiorstwie panstwowym "Polskie Koleje Panstwowe" (Dz. U. nr 95, poz. 474, z 1996 r. nr 147, poz. 687, z 1997 r. nr 28, poz. 153, nr 96, poz. 591, nr 104, poz. 661 i nr 121, poz. 770 oraz z 1998 r. nr 106, poz. 668 i nr 117, poz. 756) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) skresla sie art. 9;

2) po art. 46 dodaje sie art. 46a w brzmieniu:

"Art. 46a. 1. Pracownikowi kolejowemu pobierajacemu emeryture lub rente z tytulu niezdolnosci do pracy przyznana na podstawie dotychczasowych przepisow o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikow kolejowych i ich rodzin lub przepisow ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118) oraz czlonkom rodziny tego pracownika pobierajacym po nim rente rodzinna przyznana na podstawie wymienionych przepisow przysluguje prawo do deputatu weglowego w formie ekwiwalentu pienieznego, na zasadach okreslonych w drodze rozporzadzenia przez ministra wlasciwego do spraw transportu w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw budzetu; prawo do deputatu weglowego nie przysluguje jednak emerytowi lub renciscie, jezeli nie przyslugiwalo mu w zatrudnieniu, z tytulu ktorego powstalo prawo do emerytury lub renty.

2. Ekwiwalent pieniezny, o ktorym mowa w ust. 2, przyznaje i wyplaca przy emeryturze lub rencie Zaklad Ubezpieczen Spolecznych z dotacji celowej z budzetu panstwa.

3. Swiadczenia okreslone w ust. 1 i 2 przysluguja rowniez emerytowi lub renciscie, ktory pobiera kolejowa emeryture lub kolejowa rente z tytulu zatrudnienia w okresach rownorzednych z okresami zatrudnienia na kolei, oraz osobie, ktorej przyznano kolejowa emeryture lub kolejowa rente w drodze wyjatku.".

Art. 165. W ustawie z 13 pazdziernika 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatnikow (Dz. U. nr 142, poz. 702 i z 1997 r. nr 88, poz. 554) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w tytule ustawy dodaje sie wyrazy "i platnikow";

2) w art. 1 po wyrazie "podatnikow," dodaje sie wyrazy "platnikow podatkow, a takze platnikow skladek na ubezpieczenia spoleczne oraz ubezpieczenia zdrowotne.";

3) w art. 2:

a) dotychczasowa tresc oznacza sie jako ust. 1, a wyrazy "osoby prawne, jednostki organizacyjne nie majace osobowosci prawnej oraz zaklady (oddzialy) osob prawnych, ktore na podstawie odrebnych przepisow sa podatnikami" zastepuje sie wyrazami "osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie majace osobowosci prawnej, ktore na podstawie odrebnych ustaw sa podatnikami",

b) po ust. 1 dodaje sie ust. 2 i 3 w brzmieniu:

"2. Obowiazkowi ewidencyjnemu podlegaja rowniez inne podmioty niz wymienione w ust. 1, jezeli na podstawie odrebnych ustaw sa podatnikami, a w szczegolnosci zaklady (oddzialy) osob prawnych oraz platnicy podatkow; podmioty te rowniez otrzymuja NIP.

3. Obowiazkowi ewidencyjnemu podlegaja takze podmioty bedace, na podstawie odrebnych ustaw, platnikami skladek na ubezpieczenia spoleczne lub ubezpieczenia zdrowotne, zwane dalej Çplatnikami skladek ubezpieczeniowychČ; podmioty te rowniez otrzymuja NIP.";

4) w art. 3:

a) w ust. 1 po wyrazie "podatnikow," dodaje sie wyrazy "platnikow podatkow i platnikow skladek ubezpieczeniowych",

b) po ust. 1 dodaje sie ust. 1a i 1b w brzmieniu:

"1a. Postepowanie w sprawie nadania NIP prowadzone jest na podstawie ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 i nr 160, poz. 1083 oraz z 1998 r. nr 106, poz. 668), z tym ze w sprawach o stwierdzenie niewaznosci decyzji o nadaniu NIP nie stosuje sie terminu przewidzianego w art. 249 § 1 i 2 oraz art. 338 § 1. W tym przypadku termin stwierdzenia niewaznosci decyzji wynosi 7 lat od dnia doreczenia decyzji.

1b. W przypadku umorzenia, na podstawie art. 338 § 1 ordynacji podatkowej, postepowania w sprawie stwierdzenia niewaznosci decyzji o nadaniu NIP postepowanie to wznawia sie z urzedu.",

c) w ust. 2 wyrazy "decyzji administracyjnej urzedu skarbowego" zastepuje sie wyrazami "decyzji wydanej przez urzad skarbowy",

d) w ust. 3 na koncu kropke zastepuje sie przecinkiem i dodaje wyrazy "platnika podatku albo platnika skladek ubezpieczeniowych.";

5) w art. 4 po pkt 3 dodaje sie pkt 4 w brzmieniu:

"4) dla platnikow podatkow oraz platnikow skladek ubezpieczeniowych, nie bedacych jednoczesnie podatnikami, o ktorych mowa w pkt 1-3 - urzad skarbowy wlasciwy ze wzgledu na miejsce zamieszkania lub siedzibe platnika; w pozostalych przypadkach wlasciwym urzedem skarbowym jest Drugi Urzad Skarbowy Warszawa-Srodmiescie.";

6) w art. 5:

a) w ust. 1 kropke na koncu zastepuje sie przecinkiem i dodaje wyrazy "bez wzgledu na rodzaj oraz liczbe oplacanych przez podatnika podatkow, forme opodatkowania, liczbe oraz rodzaje prowadzonej dzialalnosci gospodarczej oraz liczbe prowadzonych przedsiebiorstw.",

b) w ust. 3:

- wyrazy "numer REGON" zastepuje sie wyrazami "numer identyfikacyjny REGON",

- po pkt 2 dodaje sie pkt 3 w brzmieniu:

"3) w przypadku podatkowych grup kapitalowych - dane dotyczace spolek wchodzacych w sklad grupy, w tym rowniez NIP nadane tym spolkom.",

c) w ust. 5 wyraz "zarzadzenia" zastepuje sie wyrazem "rozporzadzenia",

d) po ust. 5 dodaje sie ust. 6 w brzmieniu:

"6. Przepisy ust. 1-4 stosuje sie odpowiednio do platnikow podatkow oraz platnikow skladek ubezpieczeniowych.";

7) w art. 6:

a) w ust. 1 dodaje sie drugie zdanie w brzmieniu:

"Zgloszenia identyfikacyjnego dokonuje sie niezaleznie od zgloszenia rejestracyjnego, o ktorym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarow i uslug oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50, nr 28, poz. 127 i nr 129, poz. 599, z 1994 r. nr 132, poz. 670, z 1995 r. nr 44, poz. 231 i nr 142, poz. 702 i 703, z 1996 r. nr 137, poz. 640, z 1997 r. nr 111, poz. 722, nr 123, poz. 776 i 780, nr 137, poz. 926, nr 141, poz. 943 i nr 162, poz. 1104 oraz z 1998 r. nr 139, poz. 905 i nr 161, poz. 1076).",

b) w ust. 6 po wyrazie "lub" dodaje sie wyraz "samodzielnie",

c) ust. 9 otrzymuje brzmienie:

"9. Platnicy podatkow, nie podlegajacy obowiazkowi ewidencyjnemu jako podatnicy, dokonuja zgloszenia identyfikacyjnego nie pozniej niz w terminie przekazania do organu podatkowego pierwszej deklaracji podatkowej, do ktorej skladania obowiazani sa platnicy podatkow.",

d) po ust. 9 dodaje sie ust. 10 w brzmieniu:

"10. Platnicy skladek ubezpieczeniowych, nie podlegajacy obowiazkowi ewidencyjnemu jako podatnicy ani jako platnicy podatkow, dokonuja zgloszenia identyfikacyjnego nie pozniej niz w terminach przewidzianych w odrebnych przepisach dotyczacych terminow zglaszania do ubezpieczen spolecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego.";

8) w art. 7 wyrazy "art. 6 ust. 1-7" zastepuje sie wyrazami "art. 6 ust. 1-7, 9 i 10", a po wyrazie "podatnik," dodaje sie wyrazy "platnik podatku oraz platnik skladek ubezpieczeniowych";

9) w art. 9:

a) w ust. 1:

- w pkt 1 liczbe "60" zastepuje sie liczba "30" i wyrazy "informacje o zmianie danych" zastepuje sie wyrazami "zgloszenie aktualizacyjne",

- w pkt 2 wyrazy "informacje o zmianie danych" zastepuje sie wyrazami "zgloszenie aktualizacyjne",

- w pkt 3 wyrazy "informacje o zmianie danych objetych zgloszeniem identyfikacyjnym w terminie przewidzianym do zlozenia zeznania rocznego" zastepuje sie wyrazami "zgloszenie aktualizacyjne wraz z zeznaniem rocznym",

b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Obowiazek dokonania zgloszenia aktualizacyjnego przez podatnikow, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1, wystepuje rowniez w przypadku, gdy podatnikom tym, w wyniku utraty prawa do zwolnienia od podatku od towarow i uslug lub rezygnacji z tego prawa, zmienila sie wlasciwosc urzedu skarbowego; w tym przypadku zgloszenia aktualizacyjnego dokonuje sie w urzedzie skarbowym wlasciwym w sprawach podatku od towarow i uslug, wraz ze zgloszeniem rejestracyjnym, o ktorym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy powolanej w art. 6 ust. 1.",

c) po ust. 2 dodaje sie ust. 3-6 w brzmieniu:

"3. Aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczacych podatkowych grup kapitalowych dokonuje spolka bedaca platnikiem podatku dochodowego od osob prawnych, wskazanym w umowie. Powyzszy obowiazek jest niezalezny od obowiazku aktualizacji danych, ciazacego na kazdej ze spolek wchodzacych w sklad podatkowej grupy kapitalowej.

4. Platnicy podatkow, nie podlegajacy obowiazkowi aktualizacji danych ewidencyjnych jako podatnicy, dokonuja zgloszenia aktualizacyjnego nie pozniej niz w - nastepujacym bezposrednio po zaistnieniu zdarzenia powodujacego obowiazek aktualizacji - terminie przekazania do organu podatkowego pierwszej deklaracji podatkowej, do skladania ktorej obowiazani sa platnicy podatkow.

5. Do platnikow skladek ubezpieczeniowych stosuje sie odpowiednio tryb aktualizacji danych okreslony w ust. 1 pkt 1.

6. Do aktualizacji danych objetych zgloszeniem identyfikacyjnym stosuje sie odpowiednio wzory formularzy zgloszen identyfikacyjnych, ustalone przez ministra finansow, w drodze rozporzadzenia.";

10) w art. 10:

a) dotychczasowa tresc oznacza sie jako ust. 1, a wyrazy "skladania informacji o zmianie danych objetych tym zgloszeniem" zastepuje sie wyrazami "zgloszen aktualizacyjnych",

b) po ust. 1 dodaje sie ust. 2 w brzmieniu:

"2. Minister finansow moze okreslic, w drodze rozporzadzenia:

1) inne, nie krotsze niz przewidziane w ustawie, terminy dokonywania zgloszenia identyfikacyjnego i aktualizacyjnego,

2) terminy dokonywania zgloszenia identyfikacyjnego przez podatnikow innych podatkow niz wymienione w art. 6 ust. 1-8,

3) tryb przekazywania do urzedow skarbowych zgloszen identyfikacyjnych oraz aktualizacyjnych, dokonywanych przez podatnikow za posrednictwem platnika podatku dochodowego od osob fizycznych, z wykorzystaniem masowych form transmisji danych.";

11) w art. 11 po ust. 3 dodaje sie ust. 4 w brzmieniu:

"4. Osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne nie majace osobowosci prawnej oraz inne podmioty bedace podatnikami na podstawie przepisow prawa polskiego oraz ratyfikowanych umow miedzynarodowych, ktorych Rzeczpospolita Polska jest strona, w tym takze majace miejsce zamieszkania, siedzibe lub zarzad za granica, w przypadku uzyskania numeru sluzacego identyfikacji dla celow podatkowych lub ubezpieczen spolecznych w innym panstwie sa obowiazane podawac ten numer na zadanie:

1) organow podatkowych,

2) organow kontroli skarbowej i jednostek organizacyjnych kontroli skarbowej,

3) platnikow podatkow,

4) organow i instytucji ubezpieczen spolecznych.";

12) w art. 12:

a) w ust. 2 po wyrazie "wygasa" dodaje sie wyrazy "z mocy prawa",

b) w ust. 3 liczbe "60" zastepuje sie liczba "30";

13) po art. 12 dodaje sie art. 12a w brzmieniu:

"Art. 12a. Przepisy niniejszego rozdzialu, dotyczace podatnikow, stosuje sie odpowiednio do platnikow podatkow oraz platnikow skladek ubezpieczeniowych.";

14) w art. 13:

a) w ust. 3 dodaje sie zdanie drugie w brzmieniu:

"Zainteresowanym moze byc zarowno sam podatnik, ktorego potwierdzenie dotyczy, jak i osoba trzecia, majaca interes prawny w zlozeniu wniosku.",

b) po ust. 3 dodaje sie ust. 4 w brzmieniu:

"4. Urzad skarbowy wydaje, na wniosek podatnika, duplikat decyzji o nadaniu NIP. Za wydanie duplikatu pobierana jest przez urzad skarbowy oplata w wysokosci 3 zl, stanowiaca dochod budzetu panstwa.";

15) w art. 14 w ust. 2 w pkt 1 i 2 po wyrazie "identyfikacyjnych" dodaje sie wyrazy "i aktualizacyjnych";

16) w art. 15 w ust. 2 po pkt 4 dodaje sie pkt 5 w brzmieniu:

"5) Zakladowi Ubezpieczen Spolecznych - do realizacji zadan i celow okreslonych w odrebnych ustawach.";

17) po art. 15 dodaje sie art. 15a w brzmieniu:

"Art. 15a. Przepisy niniejszego rozdzialu, dotyczace podatnikow, stosuje sie odpowiednio do platnikow podatkow oraz platnikow skladek ubezpieczeniowych.";

18) w art. 17:

a) w ust. 1 po wyrazach "w art. 8 ust. 3, 4 lub 6" dodaje sie wyrazy "oraz art. 9 ust. 1 pkt 2",

b) w ust. 2 po wyrazie "ustawy" dodaje sie wyrazy "oraz platnik podatku, a takze platnik skladek ubezpieczeniowych";

19) w art. 22:

a) w ust. 1 liczbe "3" zastepuje sie liczba "4",

b) w ust. 3 wyraz "zarzadzenia" zastepuje sie wyrazem "rozporzadzenia".

Art. 166. W ustawie z 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posla i senatora (Dz. U. nr 73, poz. 350 i nr 137, poz. 638 oraz z 1997 r. nr 28, poz. 153, nr 98, poz. 604, nr 106, poz. 679, nr 121, poz. 770 i nr 160, poz. 1080) w art. 28 skresla sie ust. 3.

Art. 167. W ustawie z 31 maja 1996 r. o swiadczeniu pienieznym przyslugujacym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzesze i Zwiazek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. nr 87, poz. 395) w art. 3 po ust. 2 dodaje sie ust. 3 w brzmieniu:

"3. Prezes Zakladu Ubezpieczen Spolecznych oglasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" co najmniej na 12 dni roboczych przed najblizszym terminem waloryzacji nalezna od tego terminu kwote swiadczenia, o ktorym mowa w ust. 1.".

Art. 168. W ustawie z 22 sierpnia 1997 r. o pracowniczych programach emerytalnych (Dz. U. nr 139, poz. 932 i z 1998 r. nr 98, poz. 610) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) art. 3 otrzymuje brzmienie:

"Art. 3. 1. Pracowniczy program emerytalny stanowia zakladowe umowy emerytalne, pracownicze umowy emerytalne oraz, z zastrzezeniem ust. 2, umowy z zakladami albo towarzystwami ubezpieczen, umowy z funduszami inwestycyjnymi badz statuty pracowniczych funduszy emerytalnych, ktore okreslaja warunki gromadzenia srodkow ze skladek pracownikow wplacanych przez pracodawce, przeznaczonych do wyplat w wieku emerytalnym lub w przypadku uzyskania uprawnien do swiadczen rentowych z tytulu niezdolnosci do pracy, spelniajace kryteria ustalone w ustawie.

2. Jezeli pracodawca jest zaklad lub towarzystwo ubezpieczen, pracownicze towarzystwo emerytalne albo towarzystwo funduszy inwestycyjnych, warunki gromadzenia srodkow, o ktorych mowa w ust. 1, okresla zakladowa umowa emerytalna.";

2) w art. 4:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Pracodawca, ktory na podstawie odrebnych przepisow podlega wpisowi do wlasciwego rejestru albo do ewidencji dzialalnosci gospodarczej, nie moze zawrzec zakladowej umowy emerytalnej przed uplywem roku od wpisania go do takiego rejestru lub ewidencji. Nie dotyczy to spolek powstalych w wyniku przeksztalcen wlasnosciowych przedsiebiorstw panstwowych.",

b) po ust. 4 dodaje sie ust. 5 w brzmieniu:

"5. Przepisy ustawy dotyczace pracownikow stosuje sie odpowiednio do osob, ktore sa uczestnikami pracowniczych programow emerytalnych na podstawie ust. 4.";

3) w art. 7 po ust. 1 dodaje sie ust. 1a w brzmieniu:

"1a. Umowy, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 2, moga byc takze zawierane przez pracodawce z roznymi funduszami inwestycyjnymi zarzadzanymi przez to samo towarzystwo funduszy inwestycyjnych.";

4) w art. 11 w ust. 1 wyrazy "Pracowniczy program emerytalny moze przewidywac" zastepuje sie wyrazami "Dopuszczalne jest";

5) w art. 14:

a) w ust. 2 w pkt 1 po wyrazie "inwestycyjnego" dodaje sie wyrazy "lub funduszy inwestycyjnych",

b) w ust. 4 po wyrazie "inwestycyjnym" dodaje sie wyrazy "lub w funduszach inwestycyjnych";

6) w art. 17:

a) w ust. 3 po wyrazach "przyjac deklaracje" dodaje sie wyrazy "i wydac uczestnikowi podpisana przez siebie umowe",

b) ust. 4 utrzymuje brzmienie:

"4. Do zawarcia umowy dochodzi z chwila wydania uczestnikowi podpisanej przez pracodawce umowy, nie pozniej jednak niz z uplywem terminu przewidzianego do zwrotu deklaracji.";

7) art. 18 otrzymuje brzmienie:

"Art. 18. 1. Pracodawca moze ustalic w programie emerytalnym prowadzonym w formie funduszu emerytalnego, ze zawarcie pracowniczej umowy emerytalnej lub otwarcie rachunku w funduszu jest uzaleznione od wniesienia przez uczestnika funduszu na jego rachunek akcji pracodawcy, ktore uczestnik nabyl w procesie prywatyzacji. Warunek ten moze dotyczyc wylacznie pracownikow, ktorzy nabyli akcje od Skarbu Panstwa, i nie moze obowiazywac przez okres dluzszy niz 5 lat od dnia okreslonego w programie. W tym przypadku nie stosuje sie zakazu zbywania akcji zawartego w przepisach o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiebiorstw panstwowych.

2. Zakladowa umowa emerytalna powinna okreslac jednolita, okreslona w stosunku do ilosci akcji nabytych przez pracownika od Skarbu Panstwa, liczbe akcji, ktora wszyscy uprawnieni, ktorzy takie akcje nabyli, powinni wniesc do funduszu. Okreslenie stosunku ilosci akcji nabytych przez pracownika przed 1 stycznia 1999 r. moze dotyczyc wylacznie akcji znajdujacych sie w posiadaniu pracownika w tym dniu.

3. W pracowniczej umowie emerytalnej powinny byc okreslone terminy i warunki wnoszenia akcji na rachunek w funduszu oraz warunki prowadzenia tych rachunkow. Uczestnik w deklaracji w sytuacji, o ktorej mowa w tym artykule, deklaruje liczbe akcji pracodawcy, ktora wniesie na swoj rachunek, wynikajaca z zakladowej umowy emerytalnej.";

8) w art. 34:

a) po ust. 1 dodaje sie ust. 1a w brzmieniu:

"1a. Jezeli umowy, o ktorych mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2, zostaly zawarte przez pracodawce z roznymi funduszami inwestycyjnymi zarzadzanymi przez to samo towarzystwo funduszy inwestycyjnych, to likwidacja pracowniczego programu emerytalnego moze nastapic tylko w przypadku likwidacji tych wszystkich funduszy.",

b) po ust. 3 dodaje sie ust. 3a i 3b w brzmieniu:

"3a. Przepis ust. 3 stosuje sie odpowiednio w przypadku, o ktorym mowa w ust. 1a.

3b. Jezeli umowy, o ktorych mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2, zostaly zawarte przez pracodawce z roznymi funduszami inwestycyjnymi zarzadzanymi przez to samo towarzystwo funduszy inwestycyjnych, to w przypadku likwidacji jednego z funduszy pracodawca ma obowiazek zapewnic zawarcie umowy o wnoszeniu skladek pracownikow do innego z tych funduszy.";

9) w art. 35 w ust. 2 po wyrazie "powinien" dodaje sie wyrazy "byc zlozony przez pracodawce niezwlocznie oraz";

10) w art. 36:

a) w ust. 2 po wyrazie "zglosic" dodaje sie wyrazy "do rejestru",

b) w ust. 3 po wyrazie "Nadzoru" dodaje sie wyrazy "zmian, o ktorych mowa w ust. 2";

11) w art. 39 w ust. 3 i 4 wyrazy "osobe prowadzaca" zastepuje sie wyrazami "pracodawce prowadzacego";

12) w art. 45 skresla sie ust. 1 i 2;

13) po art. 45 dodaje sie art. 45a w brzmieniu:

"Art. 45a. W przypadku gdy pracodawca i reprezentacja pracownikow zamierzaja nadac pracowniczemu programowi emerytalnemu forme pracowniczego funduszu emerytalnego, zakladowa umowa emerytalna moze byc zawarta poczawszy od 1 stycznia 1999 r.; dotyczy to rowniez umowy o wspolnym miedzyzakladowym programie emerytalnym.";

14) art. 46 otrzymuje brzmienie:

"Art. 46. Ustawa wchodzi w zycie 1 kwietnia 1999 r., z wyjatkiem:

1) art. 45a, ktory wchodzi w zycie 1 stycznia 1999 r.,

2) art. 3-6, art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3, art. 9-11, 13, 14 ust. 1-3 i 5, art. 15, 18, 27, 28 i 34 w zakresie dotyczacym pracowniczych programow emerytalnych w formie pracowniczego funduszu emerytalnego, ktore wchodza w zycie 1 stycznia 1999 r.".

Art. 169. W ustawie z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i spolecznej oraz zatrudnianiu osob niepelnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776, nr 160, poz. 1082 oraz z 1998 r. nr 99, poz. 628, nr 106, poz. 668, nr 137, poz. 887 i nr 156, poz. 1019) art. 5 otrzymuje brzmienie:

"Art. 5. Orzeczenie lekarza orzecznika Zakladu Ubezpieczen Spolecznych o:

1) calkowitej niezdolnosci do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 i niezdolnosci do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118) traktowane jest na rowni z orzeczeniem o znacznym stopniu niepelnosprawnosci,

2) calkowitej niezdolnosci do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy wymienionej w pkt 1, jest traktowane na rowni z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepelnosprawnosci,

3) czesciowej niezdolnosci do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 3 oraz celowosci przekwalifikowania, o ktorym mowa w art. 119 ust. 2 i 3 ustawy wymienionej w pkt 1, jest traktowane na rowni z orzeczeniem o lekkim stopniu niepelnosprawnosci.".

Art. 170. W ustawie z 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. nr 139, poz. 934 oraz z 1998 r. nr 98, poz. 610 i nr 106, poz. 668) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 13 w ust. 2:

a) pkt 6 otrzymuje brzmienie:

"6) rodzaje, maksymalna wysokosc, sposob oraz tryb kalkulacji i pokrywania kosztow obciazajacych fundusz,",

b) po pkt 6 dodaje sie pkt 6a w brzmieniu:

"6a) rodzaje, wysokosc, sposob kalkulacji i pokrywania kosztow obciazajacych czlonkow funduszu, w tym wysokosc oplat, o ktorych mowa w art. 134 ust. 1,";

2) w art. 35 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Jezeli zalozycielem lub zalozycielami pracowniczego towarzystwa sa pracodawcy bedacy osobami prawnymi, przepis art. 34 stosuje sie odpowiednio.";

3) w art. 38 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Jezeli obejmujacym akcje jest dotychczasowy akcjonariusz, zawiadamia on Urzad Nadzoru o objeciu akcji w terminie 14 dni od daty ich objecia. Objecie akcji w liczbie powodujacej przekroczenie odpowiednio 20 proc., 25 proc., 33 proc., 50 proc., 66 proc., 75 proc. lub 80 proc. glosow na walnym zgromadzeniu wymaga jednak uzyskania zezwolenia Urzedu Nadzoru.";

4) art. 47 otrzymuje brzmienie:

"Art. 47. Pracownikiem powszechnego towarzystwa, podejmujacym decyzje o sposobie lokowania aktywow otwartego funduszu, nie moze byc osoba bedaca czlonkiem organu zarzadzajacego lub organu nadzoru albo pozostajaca w stosunku pracy, stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym o podobnym charakterze z podmiotami, o ktorych mowa w art. 42 ust. 1 pkt 1-7.";

5) w art. 62 w ust. 3 wyrazy "Niezaleznie od cofniecia zezwolenia, o ktorym mowa w ust. 1, lub wezwania," zastepuje sie wyrazami "Cofajac zezwolenie, o ktorym mowa w ust. 1, lub dokonujac wezwania,";

6) w art. 64:

a) w ust. 2 na koncu kropke zastepuje sie przecinkiem i dodaje wyrazy "z zastrzezeniem ust. 3.",

b) po ust. 2 dodaje sie ust. 3 w brzmieniu:

"3. Jezeli cofniecie zezwolenia na utworzenie powszechnego towarzystwa nastapilo w zwiazku z wystapieniem w otwartym funduszu niedoboru, pierwszenstwo w przejeciu zarzadzania tym funduszem przysluguje powszechnemu towarzystwu zarzadzajacemu funduszem o najwiekszej stopie zwrotu, o ktorej mowa w art. 172.";

7) w art. 71 skresla sie ust. 6;

8) w art. 81 po ust. 3 dodaje sie ust. 4-7 w brzmieniu:

"4. Uzyskanie czlonkostwa w okreslonym otwartym funduszu nastepuje rowniez w wyniku losowania, przeprowadzonego przez Zaklad Ubezpieczen Spolecznych na zasadach przewidzianych w przepisach o systemie ubezpieczen spolecznych.

5. Zaklad Ubezpieczen Spolecznych zobowiazany jest zawiadomic o wyniku losowania. Zawiadomienie jest doreczane osobie zainteresowanej oraz otwartemu funduszowi, ktorego czlonkiem zostala ta osoba.

6. Wraz z zawiadomieniem Zakladu Ubezpieczen Spolecznych czlonek otrzymuje dane otwartego funduszu objete wpisem do rejestru funduszy, a otwarty fundusz podstawowe dane osobowe czlonka, o ktorych mowa w art. 89 ust. 2, przy czym otwarty fundusz moze otrzymac te dane takze w formie elektronicznej.

7. Po otrzymaniu zawiadomienia Zakladu Ubezpieczen Spolecznych oraz podstawowych danych osobowych czlonka, zgodnie z ust. 6, otwarty fundusz niezwlocznie potwierdza na pismie warunki czlonkostwa oraz wzywa czlonka do niezwlocznego dopelnienia obowiazkow okreslonych w art. 82 ust. 1 i art. 83 ust. 1, informujac jednoczesnie o skutkach niedopelnienia lub nienalezytego dopelnienia tych obowiazkow, zgodnie z art. 132 ust. 1 lub art. 83 ust. 3 i 4.";

9) w art. 82:

a) w ust. 1:

- skresla sie wyrazy "odrebnymi przepisami dotyczacymi renty rodzinnej z ubezpieczenia spolecznego oraz",

- po wyrazie "funduszu" dodaje sie wyrazy "moze wskazac" oraz skresla sie wyraz "wskazuje",

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Czlonek moze w kazdym czasie zmienic poprzednia dyspozycje, wskazujac jednoczesnie inne osoby uprawnione do otrzymania srodkow po jego smierci, zamiast lub oprocz osob, o ktorych mowa w ust. 1, jak rowniez oznaczajac w inny sposob udzial wskazanych osob w tych srodkach.",

c) w ust. 4 dodaje sie na koncu zdanie trzecie w brzmieniu:

"Jezeli jednak zmarly byl jedyna osoba wskazana, czlonek moze wskazac inna osobe uprawniona do otrzymania srodkow po jego smierci.",

d) po ust. 4 dodaje sie ust. 5 w brzmieniu:

"5. Fundusz jest obowiazany poinformowac osobe przystepujaca do otwartego funduszu o skutkach niedopelnienia lub nienalezytego dopelnienia obowiazku, o ktorym mowa w ust. 4 zdanie trzecie, stosownie do art. 132 ust. 1.";

10) w art. 83 po ust. 2 dodaje sie ust. 3 i 4 w brzmieniu:

"3. W razie niedopelnienia obowiazku, o ktorym mowa w ust. 1 zdanie drugie lub w ust. 2, przyjmuje sie odpowiednio, ze miedzy malzonkami istnieje wspolnosc ustawowa albo ze malzenskie stosunki majatkowe uregulowane sa zgodnie z trescia umowy zawartej z otwartym funduszem lub ostatnim zawiadomieniem dokonanym przez czlonka otwartego funduszu zgodnie z ust. 2.

4. Otwarty fundusz nie odpowiada za szkody powstale wskutek niedopelnienia lub nienalezytego dopelnienia obowiazku, o ktorym mowa w ust. 1 lub 2.";

11) art. 84 otrzymuje brzmienie:

"Art. 84. 1. Jezeli czlonek otwartego funduszu przystepuje do innego otwartego funduszu, jest obowiazany zawiadomic na pismie o zawarciu umowy z tym funduszem otwarty fundusz, do ktorego dotychczas wplacal skladki. Wraz z zawiadomieniem czlonek sklada na pismie, wedlug wzoru okreslonego w rozporzadzeniu Rady Ministrow, oswiadczenie woli o rozwiazaniu dotychczasowej umowy, a jezeli uzyskal czlonkostwo w wyniku losowania przeprowadzonego przez Zaklad Ubezpieczen Spolecznych lub z chwila otwarcia rachunku - oswiadczenie woli o rezygnacji z czlonkostwa w dotychczasowym otwartym funduszu, z dniem dokonania wyplaty transferowej, o ktorej mowa w art. 119.

2. Wlasnorecznosc podpisu pod oswiadczeniem woli o rezygnacji z czlonkostwa w dotychczasowym otwartym funduszu oraz o wyrazeniu zgody na dokonanie potracenia, o ktorym mowa w art. 134 ust. 1 pkt 3, powinna zostac poswiadczona przez dowolna jednostke organizacyjna Zakladu Ubezpieczen Spolecznych lub samorzadu terytorialnego wlasciwa dla miejsca zamieszkania czlonka otwartego funduszu albo w polskiej placowce dyplomatyczno-konsularnej.";

12) po art. 84 dodaje sie art. 84a w brzmieniu:

"Art. 84a. 1. Osoby urodzone w latach 1949-1953 zawierajace umowe z otwartym funduszem, sa obowiazane zlozyc pisemne oswiadczenie o zapoznaniu sie z trescia art. 24, 26, 46-50, 53, 183, 184 i 185 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118), co osoba zawierajaca umowe winna potwierdzic wlasnorecznym podpisem.

2. Osoba wykonujaca czynnosci akwizycyjne na rzecz otwartego funduszu w stosunku do osoby okreslonej w ust. 1, obowiazana jest do pouczenia tej osoby o konsekwencjach wynikajacych z przepisow, o ktorych mowa w ust. 1, a w szczegolnosci o tym, ze w wyniku przystapienia do otwartego funduszu, emerytura z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych moze byc istotnie nizsza lub emerytura nie bedzie mogla byc przyznana w wieku nizszym niz okreslony w art. 24 ustawy, o ktorej mowa w ust. 1.";

13) w art. 85 w pkt 3 kropke zastepuje sie przecinkiem i dodaje sie pkt 4 i 5 w brzmieniu:

"4) tryb i terminy powiadamiania Zakladu Ubezpieczen Spolecznych przez otwarty fundusz o zawarciu umowy z czlonkiem funduszu oraz zakres danych, jakie powinno zawierac powiadomienie,

5) wzory oswiadczen woli, o ktorych mowa w art. 84.";

14) w art. 89 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Podstawowe dane osobowe czlonkow, o ktorych mowa w ust. 1, obejmuja:

1) imiona i nazwisko,

2) date urodzenia,

3) numer powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludnosci PESEL, a w przypadku jego braku lub gdy budzi on watpliwosci - numer identyfikacji podatkowej NIP oraz serie i numer dowodu osobistego lub paszportu,

4) adres miejsca zamieszkania.";

15) w art. 93:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Dzialalnosc akwizycyjna na rzecz otwartego funduszu w zakresie wynikajacym z art. 92 ust. 3 moga prowadzic otwarty fundusz lub na zlecenie tego funduszu wylacznie nastepujace podmioty:

1) banki krajowe w rozumieniu ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. nr 140, poz. 939 i z 1998 r. nr 160, poz. 1063),

2) zaklady ubezpieczen,

3) domy maklerskie w rozumieniu przepisow o publicznym obrocie papierami wartosciowymi,

4) agenci ubezpieczeniowi,

5) podmioty prowadzace dzialalnosc brokerska w rozumieniu przepisow o dzialalnosci ubezpieczeniowej,

6) panstwowe przedsiebiorstwo uzytecznosci publicznej "Poczta Polska",

7) spoldzielcze kasy oszczednosciowo-kredytowe.",

b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Podmiot wykonujacy czynnosci zwiazane z przygotowaniem i emisja reklam, w ramach swojego przedmiotu dzialalnosci gospodarczej, na zlecenie podmiotow, o ktorych mowa w ust. 1, nie prowadzi dzialalnosci akwizycyjnej w rozumieniu art. 92 ust. 3.",

c) ust. 6 otrzymuje brzmienie:

"6. Osoba fizyczna wpisana do rejestru, o ktorym mowa w ust. 3, moze wykonywac czynnosci akwizycyjne na rzecz tylko jednego otwartego funduszu emerytalnego.";

16) po art. 93 dodaje sie art. 93a w brzmieniu:

"Art. 93a. Dzialalnosc akwizycyjna na rzecz otwartego funduszu nie moze byc prowadzona wsrod pracownikow przez pracodawce, inna osobe pozostajaca w stosunku nadrzednosci sluzbowej do pracownika.";

17) w art. 94 w ust. 2 dodaje sie zdanie trzecie w brzmieniu:

"Dokonanie wpisu lub wydanie decyzji odmawiajacej wpisu nastepuje w terminie 1 miesiaca od daty zlozenia wniosku.";

18) w art. 95 wyrazy "w planie emerytalnym, o ktorym" zastepuje sie wyrazami "na zasadach, o ktorych";

19) w art. 99 skresla sie ust. 2;

20) w art. 100:

a) w ust. 1 po wyrazie "okreslonym" dodaje sie wyrazy "zgodnie z ust. 2",

b) po ust. 1 dodaje sie ust. 1a w brzmieniu:

"1a. Wartosc jednostki rozrachunkowej w dniu przeliczenia jest ustalana przez podzielenie wartosci aktywow netto funduszu w dniu przeliczenia przez liczbe jednostek rozrachunkowych zapisanych w tym dniu na rachunkach prowadzonych przez fundusz.",

c) w ust. 2 dodaje sie zdanie drugie w brzmieniu:

"W przypadku otwartych funduszy dniem przeliczenia jest kazdy dzien roboczy.",

d) skresla sie ust. 6;

21) w art. 119 skresla sie ust. 2 oraz oznaczenie ust. 1;

22) w art. 122 w ust. 1 wyrazy "kazdego miesiaca konczacego kwartal" zastepuje sie wyrazami "lutego, maja, sierpnia i listopada";

23) dotychczasowa tresc art. 123 oznacza sie jako ust. 1 i dodaje sie ust. 2 i 3 w brzmieniu:

"2. Powszechne towarzystwo bedace organem otwartego funduszu, ktory dokonal wyplaty transferowej, uiszcza oplaty na rzecz Zakladu Ubezpieczen Spolecznych z tytulu refundacji kosztow za wykonanie czynnosci zwiazanych z przystapieniem czlonka do innego otwartego funduszu oraz na rzecz Krajowego Depozytu z tytulu refundacji kosztow za wykonywanie czynnosci zwiazanych z rozliczaniem wyplat transferowych.

3. Rada Ministrow moze ustalic, w drodze rozporzadzenia, maksymalna oplate, o ktorej mowa w ust. 2.";

24) po art. 123 dodaje sie art. 123a w brzmieniu:

"Art. 123a. Rada Ministrow okresli, w drodze rozporzadzenia, termin i tryb dokonywania wyplat transferowych w przypadkach, o ktorych mowa w art. 70 ust. 2 i art. 119 oraz w przepisach rozdzialu 12 i 13. Rozporzadzenie powinno w szczegolnosci okreslac zasady wspoldzialania Krajowego Depozytu i Zakladu Ubezpieczen Spolecznych oraz otwartych funduszy emerytalnych i Zakladu Ubezpieczen Spolecznych przy dokonywaniu rozliczen wyplat transferowych oraz sposob rozdysponowania odsetek z tytulu przechowywania na rachunku srodkow przekazanych przez otwarte fundusze w ramach rozliczenia tej wyplaty.";

25) w art. 124 dodaje sie zdanie drugie w brzmieniu:

"Regulamin okresla takze wysokosc oplat naleznych Krajowemu Depozytowi, wnoszonych przez otwarte fundusze w zwiazku z dokonaniem rozliczenia wyplat transferowych.";

26) w art. 127 wyrazy "w terminie 3 miesiecy od dnia przedstawienia" zastepuje sie wyrazami "w terminie, o ktorym mowa w art. 122, po przedstawieniu";

27) w art. 128 w ust. 1 zdanie trzecie otrzymuje brzmienie:

"Fundusz niezwlocznie potwierdza na pismie warunki czlonkostwa uprawnionego wspolmalzonka.";

28) w art. 131:

a) w ust. 1 skresla sie wyrazy ", a odrebne przepisy dotyczace renty rodzinnej z ubezpieczenia spolecznego nie stanowia inaczej",

b) w ust. 2 wyrazy "w terminie 3 miesiecy od dnia przedstawienia" zastepuje sie wyrazami "w terminie, o ktorym mowa w art. 122, po przedstawieniu",

c) po ust. 3 dodaje sie ust. 4 i 5 w brzmieniu:

"4. Jezeli zmarly nie dopelnil obowiazku okreslonego w art. 83 ust. 1 zdanie drugie lub w ust. 2, jego malzonek powinien potwierdzic na pismie, ze do chwili smierci czlonka funduszu nie zmienil sie stan stosunkow majatkowych miedzy malzonkami ustalony stosownie do art. 83 ust. 3, a w przypadku zmiany tego stanu - przedstawic odpowiednie dowody tej zmiany.

5. Otwarty fundusz nie ponosi odpowiedzialnosci za skutki niedopelnienia lub nienalezytego dopelnienia obowiazku okreslonego w ust. 2 lub 3.";

29) w art. 132 w ust. 1:

a) skresla sie wyrazy "odrebnymi przepisami dotyczacymi renty rodzinnej z ubezpieczenia spolecznego oraz",

b) wyrazy "a w ich braku" zastepuje sie wyrazami "a w przypadku ich braku lub niewskazania";

30) w art. 134 w ust. 1:

a) pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) w formie potracenia, w momencie dokonywania wyplaty transferowej, okreslonej kwoty ze srodkow na rachunku czlonka funduszu, z zastrzezeniem ze moze to nastapic tylko wowczas, gdy od dnia wplywu pierwszej skladki na rachunek czlonka w tym funduszu do dnia dokonania wyplaty transferowej do innego otwartego funduszu uplynelo mniej niz 24 miesiace,",

b) po pkt 2 dodaje sie pkt 3 w brzmieniu:

"3) w formie potracenia w momencie dokonywania oplaty transferowej kwoty stanowiacej rownowartosc 4 proc. kwoty najnizszego wynagrodzenia ustalanej przez ministra wlasciwego do spraw pracy, na podstawie art. 774 kodeksu pracy, niezaleznie od kwoty, o ktorej mowa w ust. 2.";

31) w art. 135 dotychczasowa tresc oznacza sie jako ust. 1 i dodaje sie ust. 2 i 3 w brzmieniu:

"2. Przy okreslaniu stazu czlonkowskiego w danym otwartym funduszu uwzglednia sie takze:

1) staz czlonkowski w otwartym funduszu innego typu, o ktorym mowa w art. 229 ust. 2, zarzadzanym przez to samo powszechne towarzystwo,

2) staz czlonkowski w innym otwartym funduszu, w przypadku gdy jego likwidacja nastapila w drodze przeniesienia jego aktywow do tego funduszu.

3. Staz czlonkowski, z zastrzezeniem ust. 2, ustala sie od dnia wplaty pierwszej skladki do otwartego funduszu. Dla celow, o ktorych mowa w ust. 1, uwzglednia sie okres nieprzerwanego czlonkostwa w danym otwartym funduszu, z wylaczeniem okresow nieoplacania skladki przez okres dluzszy niz kolejnych 12 miesiecy.";

32) w art. 141 w ust. 1 pkt 13 otrzymuje brzmienie:

"13) obligacjach i innych dluznych papierach wartosciowych emitowanych przez spolki publiczne, innych niz papiery wartosciowe, o ktorych mowa w pkt. 11 i 12,";

33) w art. 142 w ust. 4 w zdaniu pierwszym po wyrazach "o ktorych mowa w ust. 2" dodaje sie wyrazy "pkt 5";

34) w art. 146 w ust. 1 wyrazy "bez wzgledu na to, czy papiery te sa dopuszczone do publicznego obrotu." zastepuje sie wyrazami "o ile papiery te nie sa dopuszczone do publicznego obrotu.";

35) w art. 160 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Umowa z depozytariuszem o przechowywanie aktywow funduszu powinna okreslac szczegolowo obowiazki depozytariusza i funduszu, sposob ich wykonywania, wynagrodzenie depozytariusza, sposob obliczania kosztow i pobierania oplat obciazajacych fundusz, a takze wskazywac osoby wyznaczone przez depozytariusza do wykonywania umowy. Umowa moze takze okreslac w szczegolnosci wynagrodzenie z tytulu pelnienia przez depozytariusza funkcji podmiotu reprezentujacego fundusz, zgodnie z art. 64 ust. 1, lub funkcji likwidatora pracowniczego funduszu. Umowa nie moze ograniczac ustawowych obowiazkow depozytariusza.";

36) art. 177 otrzymuje brzmienie:

"Art. 177. 1. Niedobor nie pokryty z wlasnych srodkow powszechnego towarzystwa, zgodnie z art. 176 ust. 2, pokrywany jest ze srodkow Funduszu Gwarancyjnego w terminie 21 dni od dnia podania przez prezesa Urzedu Nadzoru do publicznej wiadomosci wysokosci sredniej wazonej stopy zwrotu wszystkich otwartych funduszy.

2. Z tytulu pokrycia niedoboru Fundusz Gwarancyjny nabywa w stosunku do powszechnego towarzystwa lub jego masy upadlosci roszczenie o zwrot srodkow Funduszu Gwarancyjnego wykorzystanych na pokrycie niedoboru.";

37) art. 178 otrzymuje brzmienie:

"Art. 178. 1. Jezeli pokrycie niedoboru, w sposob okreslony w art. 176 ust. 2, okaze sie niemozliwe, zarzad powszechnego towarzystwa jest obowiazany zawiadomic o tym niezwlocznie Urzad Nadzoru, ktory wystepuje do wlasciwego sadu z wnioskiem o ogloszenie upadlosci tego towarzystwa.

2. W przypadku ogloszenia upadlosci towarzystwa zaspokojenie roszczen Funduszu Gwarancyjnego, o ktorych mowa w art. 177 ust. 2, z jego masy upadlosci moze nastapic dopiero po uprzednim zaspokojeniu naleznosci innych wierzycieli towarzystwa wedlug kolejnosci okreslonej w art. 204 § 1 pkt 1 i 2 rozporzadzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 pazdziernika 1934 r. - Prawo upadlosciowe (Dz. U. z 1991 r. nr 118, poz. 512, z 1994 r. nr 1, poz. 1, z 1995 r. nr 85, poz. 426, z 1996 r. nr 6, poz. 43, nr 43, poz. 189, nr 106, poz. 496 i nr 149, poz. 703, z 1997 r. nr 28, poz. 153, nr 54, poz. 349, nr 117, poz. 751, nr 121, poz. 770 i nr 140, poz. 940 oraz z 1998 r. nr 117, poz. 756), jednakze przed zaspokojeniem naleznosci, o ktorych mowa w art. 204 § 1 pkt 2a-9 tego rozporzadzenia.";

38) w art. 185 w ust. 3 wyrazy "o ile wartosc zobowiazan otwartego funduszu nie przekroczy tej wielkosci." zastepuje sie wyrazami "chyba ze wartosc zobowiazan Funduszu Gwarancyjnego wobec otwartych funduszy emerytalnych przekracza te wielkosc";

39) w art. 186 w ust. 2 po wyrazach "srodkami Funduszu Gwarancyjnego," dodaje sie wyrazy "wysokosc oplat wnoszonych do Krajowego Depozytu za administrowanie Funduszem i tryb ich wnoszenia,";

40) w art. 197 w ust. 1 po wyrazach "przez powszechne towarzystwo" dodaje sie wyrazy "lub na zlecenie powszechnego towarzystwa, a takze na rzecz powszechnego towarzystwa lub otwartego funduszu emerytalnego";

41) w art. 201 po ust. 4 dodaje sie ust. 4a w brzmieniu:

"4a. Prezes Rady Ministrow okresla, w drodze rozporzadzenia, zasady wynagradzania osob wymienionych w ust. 4, z uwzglednieniem sposobu ustalania wielkosci srodkow na wynagrodzenia, o ktorych mowa w ust. 4.";

42) w art. 202 po ust. 3 dodaje sie ust. 4 w brzmieniu:

"4. Przy ustalaniu wysokosci kary pienieznej nakladanej na podstawie przepisow ustawy Urzad Nadzoru jest obowiazany uwzgledniac rodzaj i wage stwierdzonych nieprawidlowosci.";

43) w art. 219 po ust. 3 dodaje sie ust. 4 w brzmieniu:

"4. Tej samej karze podlega ten, kto wbrew zakazowi okreslonemu w art. 230a zawiera umowy lub przyjmuje oswiadczenia, z ktorych wynika zobowiazanie do przystapienia do okreslonego otwartego funduszu badz do korzystania z posrednictwa okreslonego podmiotu przy przystepowaniu do otwartego funduszu.";

44) po art. 219 dodaje sie art. 219a w brzmieniu:

"Art. 219a. Kto prowadzi dzialalnosc akwizycyjna na rzecz otwartego funduszu z naruszeniem zasad okreslonych w art. 93a,

podlega grzywnie do 20.000 zl.".

Art. 171. W ustawie z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. nr 140, poz. 939 1 z 1998 r. nr 160, poz. 1063) po art. 63 dodaje sie art. 63a w brzmieniu:

"Art. 63a. Banki zobowiazane sa do niezwlocznej realizacji polecen przelewu na rachunki Zakladu Ubezpieczen Spolecznych z tytulu skladek na ubezpieczenia spoleczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz innych skladek i wplat, do ktorych poboru zobowiazany jest Zaklad Ubezpieczen Spolecznych.".

Art. 172. W ustawie z 13 pazdziernika 1998 r. o systemie ubezpieczen spolecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) dodaje sie art. 2a w brzmieniu:

"Art. 2a. 1. Ustawa stoi na gruncie rownego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez wzgledu na plec, stan cywilny, stan rodzinny.

2. Zasada rownego traktowania dotyczy w szczegolnosci:

1) warunkow objecia systemem ubezpieczen spolecznych,

2) obowiazku oplacania i obliczania wysokosci skladek na ubezpieczenie spoleczne,

3) obliczania wysokosci swiadczen,

4) okresu wyplaty swiadczen i zachowania prawa do swiadczen.

3. Ubezpieczony, ktory uwaza, ze nie zastosowano wobec niego zasady rownego traktowania, ma prawo dochodzic roszczen z tytulu ubezpieczen z ubezpieczenia spolecznego przed sadem. Przepis art. 83 stosuje sie odpowiednio.";

2) w art. 6:

a) ust. 1 pkt 4 po wyrazach "niz 14 dni" skresla sie wyrazy "a okres przerw miedzy nimi wynosi mniej niz 60 dni" i dodaje sie na koncu wyrazy "i ust. 5",

b) po ust. 4 dodaje sie ust. 5 w brzmieniu:

"5. Obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegaja rowniez zleceniobiorca i osoby z nim wspolpracujace, wykonujace na rzecz jednego zleceniodawcy prace na podstawie umow agencyjnych lub zlecenia krotszych niz 15 dni, jezeli laczny okres, na ktory umowy zostaly zawarte, wynosi co najmniej 15 dni, a przerwy pomiedzy tymi umowami sa krotsze niz 60 dni.";

3) w art. 13:

a) w pkt 2 na koncu dodaje sie wyrazy "z zastrzezeniem pkt 2a",

b) dodaje sie pkt 2a w brzmieniu:

"2a) zleceniobiorcy, o ktorych mowa w art. 6 ust. 5 - od pierwszego dnia tej umowy, z ktorej wynika, ze laczny okres wykonywania umow wynosi co najmniej 15 dni.";

4) w art. 41 w ust. 2 wyrazy "w terminie 7 dni od zaistnienia tego faktu" zastepuje sie wyrazami "w terminie i na zasadach okreslonych w art. 47 ust. 1 i 2";

5) w art. 84 w ust. 7 dodaje sie drugie zdanie w brzmieniu:

"Przepisy art. 24 ust. 4 i 5 stosuje sie odpowiednio.";

6) w art. 85 dodaje sie ust. 2a w brzmieniu:

"2a. Przepis ust. 1 stosuje sie rowniez do platnikow skladek zobowiazanych z mocy odrebnych przepisow do wyplaty swiadczen pienieznych z ubezpieczen spolecznych.";

7) w art. 110:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Platnicy skladek podwyzsza ubezpieczonym, o ktorych mowa w art. 16 ust. 1 przychod nalezny od dnia 1 stycznia 1999 r., przeliczajac go w taki sposob, aby po potraceniu skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe nie byl on nizszy niz przed przeliczeniem.",

b) skresla sie ust. 2,

c) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, sposob przeliczania przychodu, o ktorym mowa w ust. 1.",

d) po ust. 4 dodaje sie ust. 5 w brzmieniu:

"5. Ilekroc w przepisach dotyczacych zakladowego funduszu swiadczen socjalnych jest mowa o Çprzecietnym wynagrodzeniu miesiecznym w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim polroczu roku poprzedniegoČ lub Çplanowanych rocznych srodkach przeznaczonych na wynagrodzenia osoboweČ oznacza to:

1) przecietne wynagrodzenie miesieczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub drugim polroczu roku poprzedniego,

2) planowane roczne srodki przeznaczone na wynagrodzenia osobowe

- pomniejszone o potracone od ubezpieczonych skladki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe.";

8) w art. 111 w ust. 3 po wyrazach "a przed 1 stycznia 1969 r." dodaje sie wyrazy "z wyjatkiem osob pobierajacych emeryture";

9) po art. 113 dodaje sie art. 113a-113c w brzmieniu:

"Art. 113a. 1. Do dnia powolania prezesa Zakladu, o ktorym mowa w art. 73, jego funkcje sprawuje prezes Zakladu Ubezpieczen Spolecznych powolany w trybie ustawy, o ktorej mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1.

2. Z dniem powolania prezesa Zakladu, o ktorym mowa w art. 73, wygasa akt powolania prezesa sprawujacego jego funkcje.

Art. 113b. 1. Z 1 stycznia 1999 r. wygasaja akty powolania dyrektorow oddzialow Zakladu.

2. Osoby, o ktorych mowa w ust. 1, pelnia obowiazki do czasu powolania kierownikow terenowych jednostek organizacyjnych Zakladu, o ktorych mowa w art. 67 ust. 1 pkt 2.

Art. 113c. 1. Strona stosunkow pracy pracownikow zatrudnionych w Zakladzie Ubezpieczen Spolecznych dzialajacym na podstawie art. 7 ustawy, o ktorej mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 oraz w jednostkach, o ktorych mowa w art. 117 ust. 1, staje sie Zaklad, z uwzglednieniem ust. 4 i 5.

2. Pracownikom, o ktorych mowa w ust. 1, nie przysluguja odprawy i inne swiadczenia pieniezne wyplacane na podstawie przepisow o szczegolnych zasadach rozwiazywania z pracownikami stosunkow pracy z przyczyn dotyczacych zakladu pracy oraz na podstawie przepisow o pracownikach urzedow panstwowych, z zastrzezeniem ust. 4 i 5.

3. Zaklad w terminie do 31 stycznia 1999 r. zawiadamia na pismie pracownikow zatrudnionych na podstawie umowy o prace o warunkach pracy oraz o skutkach w zakresie stosunkow pracy zwiazanych ze zmiana, o ktorej mowa w ust. 1 oraz w art. 113b ust. 1.

4. W terminie 30 dni od zawiadomienia przewidzianego w ust. 3 pracownik zatrudniony na podstawie umowy o prace moze bez wypowiedzenia, za siedmiodniowym uprzedzeniem, rozwiazac stosunek pracy. Rozwiazanie stosunku pracy w tym trybie powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy wiaza z rozwiazaniem stosunku pracy przez pracodawce z przyczyn dotyczacych zakladu pracy.

5. Pracownikom zatrudnionym na podstawie mianowania Zaklad do 31 stycznia 1999 r. przedstawi na pismie nowe warunki pracy i plac z wynagrodzeniem nie nizszym niz dotychczasowe. Pracownicy w terminie 30 dni winni zlozyc oswiadczenie o przyjeciu lub odmowie przyjecia proponowanych warunkow. W razie nieuzgodnienia warunkow dotychczasowy stosunek pracy rozwiazuje sie z uplywem okresu rownego okresowi wypowiedzenia, liczonego od dnia, w ktorym pracownik zlozyl oswiadczenie o odmowie przyjecia proponowanych warunkow, lub od dnia, do ktorego winien zlozyc takie oswiadczenie. Rozwiazanie stosunku pracy w tym trybie powoduje skutki, jakie przepisy ustawy o pracownikach urzedow panstwowych wiaza z rozwiazaniem stosunku pracy w zwiazku z likwidacja urzedu.

6. Do czasu zawarcia ukladu zbiorowego zasady wynagradzania pracownikow Zakladu oraz wielkosc srodkow na wynagrodzenia okresla prezes Zakladu.";

10) w art. 122 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Traca moc:

1) ustawa z 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczen spolecznych (Dz. U. z 1989 r. nr 25, poz. 137 i nr 74, poz. 441, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1991 r. nr 7, poz. 24, nr 104, poz. 450 i nr 110, poz. 474, z 1994 r. nr 84, poz. 385, z 1995 r. nr 4, poz. 17 i nr 85, poz. 426, z 1997 r. nr 121, poz. 770 oraz z 1998 r. nr 106, poz. 668 i nr 108, poz. 684),

2) art. 1, art. 8, art. 14 ustawy z 27 wrzesnia 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym tworcow i ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. nr 31, poz. 145, z 1986 r. nr 42, poz. 202, z 1989 r. nr 35, poz. 190, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1995 r. nr 4, poz. 17, z 1996 r. nr 100, poz. 461 oraz z 1997 r. nr 28, poz. 153),

3) art. 1-5, art. 25-32, art. 34 ustawy z 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu spolecznym osob wykonujacych prace na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz. U. z 1995 r. nr 65, poz. 333 i nr 128, poz. 617, z 1996 r. nr 100, poz. 461 oraz z 1997 r. nr 28, poz. 153),

4) art. 1-4, art. 22-26, art. 28, art. 32 ustawy z 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu spolecznym osob prowadzacych dzialalnosc gospodarcza oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. nr 46, poz. 250, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1991 r. nr 104, poz. 450 i nr 110, poz. 474, z 1995 r. nr 4, poz. 17, z 1996 r. nr 100, poz. 461 i nr 124, poz. 585, z 1997 r. nr 28, poz. 153 oraz z 1998 r. nr 106, poz. 668),

5) rozdzial 8 ustawy z 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikow kolejowych i ich rodzin (Dz. U. nr 23, poz. 99, z 1985 r. nr 20, poz. 85, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1997 r. nr 43, poz. 272 i z 1998 r. nr 66, poz. 431),

6) art. 1-6, art. 27-32, art. 34 ustawy z 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu spolecznym duchownych (Dz. U. nr 29, poz. 156, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1991 r. nr 104, poz. 450, z 1995 r. nr 4, poz. 17, z 1996 r. nr 100, poz. 461 i z 1997 r. nr 28, poz. 153).".

Rozdzial 2

Przepisy przejsciowe

Art. 173. 1. Dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., ktorzy przed dniem wejscia w zycie ustawy oplacali skladki na ubezpieczenie spoleczne lub za ktorych skladki oplacali platnicy skladek, ustala sie kapital poczatkowy.

2. Kapital poczatkowy stanowi rownowartosc kwoty obliczonej wedlug zasad okreslonych w art. 174 pomnozonej przez wyrazone w miesiacach srednie dalsze trwanie zycia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osob w wieku 62 lat.

3. Wartosc kapitalu poczatkowego ustala sie na dzien wejscia w zycie ustawy.

4. Pierwszej waloryzacji kapitalu poczatkowego dokonuje sie od 1 czerwca 1999 r. poprzez pomnozenie tego kapitalu wskaznikiem wzrostu przecietnego wynagrodzenia z pierwszego kwartalu 1999 r. pomniejszonego o naliczone i potracone od ubezpieczonego skladki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe w stosunku do przecietnego wynagrodzenia z drugiego kwartalu 1998 r.

5. Drugiej waloryzacji przeprowadzanej od 1 wrzesnia 1999 r. oraz kolejnych dokonuje sie na zasadach okreslonych w art. 25 ust. 3-6.

6. Kapital poczatkowy ewidencjonowany jest na koncie ubezpieczonego.

Art. 174. 1. Kapital poczatkowy ustala sie na zasadach okreslonych w art. 53, z uwzglednieniem ust. 2-12.

2. Przy ustalaniu kapitalu poczatkowego przyjmuje sie przebyte przed dniem wejscia w zycie ustawy okresy skladkowe, o ktorych mowa w art. 6, i okresy nieskladkowe, o ktorych mowa w art. 7, w wymiarze nie wiekszym niz okreslony w art. 5 ust. 2.

3. Podstawe wymiaru kapitalu poczatkowego ustala sie na zasadach okreslonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym ze okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala sie z okresu od 1 stycznia 1980 r. do 31 grudnia 1998 r.

4. Do obliczenia kapitalu poczatkowego dla osoby majacej ustalone prawo do renty z tytulu niezdolnosci do pracy przyjmuje sie podstawe wymiaru renty przyjeta w decyzji ustalajacej prawo do swiadczenia po raz pierwszy lub ponownie ustalajacej wysokosc renty bez uwzglednienia waloryzacji tej podstawy. W przypadku gdy renta przyznana zostala przed 15 listopada 1991 r., do ustalenia kapitalu poczatkowego przyjmuje sie podstawe wymiaru ustalona w wyniku rewaloryzacji, chyba ze po tej dacie ponownie byla ustalana jej wysokosc.

5. Jezeli z powodu niemoznosci ustalenia podstawy wymiaru renty jej wysokosc zostala ustalona w kwocie najnizszej renty, to w podstawie wymiaru kapitalu poczatkowego przyjmuje sie najnizsze wynagrodzenie pracownikow obowiazujace w okresie, o ktorym mowa w art. 15 ust. 1.

6. Przepisy ust. 5 stosuje sie odpowiednio do ustalenia kapitalu poczatkowego osob uznanych za repatriantow.

7. Do obliczenia kapitalu poczatkowego przyjmuje sie kwote bazowa wynoszaca 100 proc. przecietnego miesiecznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym 1998 r.

8. Przy obliczaniu kapitalu poczatkowego czesc kwoty bazowej wynoszacej 24 proc. tej kwoty mnozy sie przez wspolczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu skladkowego i nieskladkowego osiagnietego do 31 grudnia 1998 r. Wspolczynnik ten oblicza sie wedlug nastepujacego wzoru:

gdzie:

"p" - oznacza wspolczynnik;

wiek ubezpieczonego - oznacza wiek na 31 grudnia 1998 r.;

wiek emerytalny - oznacza 60 - dla kobiet i 65 - dla mezczyzn;

staz ubezpieczeniowy - oznacza udowodniony okres skladkowy i nieskladkowy,

wymagany staz - oznacza 20 - dla kobiet i 25 - dla mezczyzn;

z zastrzezeniem ust. 12.

9. Staz ubezpieczonego, o ktorym mowa w ust. 8, okresla sie w pelnych latach, z tym ze jezeli ubezpieczony ma wiecej niz 6 miesiecy tego stazu ponad pelne lata, staz ten zaokragla sie w gore.

10. Wiek ubezpieczonego, o ktorym mowa w ust. 8, okresla sie w pelnych latach, z tym ze jezeli 31 grudnia 1998 r. ubezpieczony ma wiecej niz 6 miesiecy ponad wiek ustalony, to przyjmuje sie pelne lata po zaokragleniu w gore.

11. W przypadku gdy w momencie objecia ubezpieczeniem po raz pierwszy ubezpieczony nie ukonczyl 18 roku zycia, we wzorze, o ktorym mowa w ust. 8, liczbe 18 zastepuje sie faktycznym wiekiem, w ktorym powstal obowiazek ubezpieczenia.

12. Wspolczynnik, o ktorym mowa w ust. 8:

1) zaokragla sie do setnych czesci procentu,

2) nie moze byc wyzszy od 100 proc..

13. Wartosc wspolczynnika, obliczonego na podstawie ust. 8, w zaleznosci od plci, wieku ubezpieczonego oraz stazu ubezpieczeniowego 31 grudnia 1998 r., przedstawiona jest w tabeli, stanowiacej zalacznik do ustawy.

Art. 175. 1. Ubezpieczeni oraz platnicy skladek zobowiazani sa do przekazywania Zakladowi, w terminie i trybie ustalonym przez organ rentowy, dokumentacji umozliwiajacej ustalenie kapitalu poczatkowego nie pozniej niz w ciagu 5 lat od wejscia w zycie ustawy. Przepisy art. 115 ust. 1-3, art. 116 ust. 5, art. 117, 121, 122 ust. 1, art. 123, 124 i 125 stosuje sie odpowiednio.

2. Dla osob, ktore w dniu wejscia w zycie ustawy nie pozostaja w ubezpieczeniu, kapital poczatkowy ustala sie na ich udokumentowany wniosek.

3. Ustalenie kapitalu poczatkowego nastepuje w formie decyzji organu rentowego w terminie 6 miesiecy od wyjasnienia ostatniej okolicznosci niezbednej do obliczenia tego kapitalu. Od decyzji organu rentowego przysluguja osobie zainteresowanej srodki odwolawcze okreslone w odrebnych przepisach.

4. Ponowne ustalenie wysokosci kapitalu poczatkowego nastepuje w okolicznosciach okreslonych w art. 114.

5. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady wspolpracy Zakladu z ubezpieczonymi i platnikami skladek w zakresie ustalania kapitalu poczatkowego.

Art. 176. Podstawe wymiaru emerytury i renty w 1999 r. stanowi ustalona, w sposob okreslony w art. 15 ust. 4 i 5, przecietna podstawa wymiaru skladki na ubezpieczenie spoleczne w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 19 lat kalendarzowych, poprzedzajacych bezposrednio rok, w ktorym zgloszono wniosek o emeryture lub rente, lub wniosek o ponowne ustalenie wysokosci tych swiadczen.

Art. 177. W dniu wejscia w zycie ustawy kwota bazowa stanowi 100 proc. przecietnego miesiecznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym 1998 r. i wynosi 1220,89 zl.

Art. 178. W okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 maja 1999 r. do przychodu, o ktorym mowa w art. 104 ust. 8, nie wlicza sie placonej przez ubezpieczonego skladki z tytulu ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i chorobowego.

Art. 179. Od 1 stycznia 1999 r. emerytury i renty przyznane od uposazen osiagnietych przed ta data na podstawie przepisow o zaopatrzeniu emerytalnym osob, o ktorych mowa w art. 1 ust. 2, podlegaja dodatkowej waloryzacji wskaznikiem 104,3 proc.

Art. 180. 1. Osoby, ktorym w dniu wejscia w zycie ustawy przysluguja emerytury, renty z tytulu niezdolnosci do pracy i renty rodzinne na podstawie:

1) przepisow, o ktorych mowa w art. 195,

2) art. 19a ustawy z 24 maja 1990 r. o zmianie niektorych przepisow o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. nr 36, poz. 206, nr 66, poz. 390 i nr 92, poz. 540),

3) ustawy z 14 grudnia 1990 r. o rewaloryzacji emerytur i rent dla osob, ktore ukonczyly 80 lat, oraz o zmianie niektorych przepisow o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. nr 92, poz. 540)

- zachowuja prawo do tych swiadczen w wysokosci ustalonej przed dniem wejscia w zycie ustawy, z zastrzezeniem ust. 2-5 i z uwzglednieniem ust. 6-9.

2. Wysokosc swiadczen dla osob wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 3, ktore zglosza wniosek o przyznanie zwiekszenia okreslonego w art. 56, oblicza sie poprzez doliczenie tego zwiekszenia do kwoty przyslugujacego swiadczenia. Kwota emerytury lub renty wraz z tymi zwiekszeniami nie moze przekraczac 100 proc. podstawy wymiaru. Przepisy art. 73 ust. 3 i 4 stosuje sie odpowiednio.

3. Jezeli osobie, o ktorej mowa w ust. 2, przysluguje emerytura lub renta w kwocie swiadczenia najnizszego, zwiekszenie, o ktorym mowa w art. 56, dolicza sie przed podwyzszeniem swiadczenia do kwoty najnizszej.

4. Do ustalenia wysokosci oraz przy wyplacie rent rodzinnych przyslugujacych w dniu wejscia w zycie ustawy przepisy art. 74 i 131 stosuje sie odpowiednio.

5. Swiadczenia, o ktorych mowa w ust. 1 i 2, wyplaca sie z Funduszu, z tym ze koszty tych swiadczen - w czesci odpowiadajacej czesci skladkowej emerytury lub renty rolniczej, zwiekszeniu z tytulu oplacania skladek na ubezpieczenie spoleczne rolnikow za caly udowodniony okres pracy w gospodarstwie rolnym, w tym rowniez przypadajacy wczesniej niz 25 lat przed ustaleniem prawa do emerytury lub renty oraz podwyzszeniu do kwoty najnizszej emerytury lub renty - podlegaja odpowiedniej refundacji z funduszu emerytalno-rentowego okreslonego w przepisach o ubezpieczeniu spolecznym rolnikow.

6. Emerytury i renty, o ktorych mowa w ust. 1, podlegaja waloryzacji na zasadach okreslonych w ustawie.

7. W razie zlozenia wniosku o ponowne ustalenie wysokosci swiadczenia:

1) przez doliczenie nie uwzglednionych dotychczas w wymiarze swiadczenia okresow skladkowych lub nieskladkowych stosuje sie art. 112 i 113,

2) przez zmiane okresu, z ktorego podstawe wymiaru skladki przyjmuje sie jako podstawe wymiaru swiadczenia, stosuje sie odpowiednio art. 110 lub art. 111.

8. Do ustalenia wysokosci swiadczen dla osob wymienionych w ust. 1 pkt 1, ktore zglosza wniosek o zastosowanie przelicznikow do okresow pracy gorniczej, stosuje sie odpowiednio przepisy art. 51 lub 52.

9. W razie przyznania emerytury osobie, ktora wczesniej miala ustalone prawo do renty z tytulu niezdolnosci do pracy, przyjmuje sie wszystkie okresy uwzglednione w decyzji o przyznaniu renty z tytulu niezdolnosci do pracy lub o ponownym ustaleniu jej wysokosci.

Art. 181. Prawo do gorniczej renty rodzinnej ustalonej na podstawie przepisow ustawy, o ktorej mowa w art. 195 pkt 6, zachowuje wdowa, ktora zawarla ponownie zwiazek malzenski przed dniem wejscia w zycie niniejszej ustawy, jezeli:

1) wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnukow lub rodzenstwa, uprawnione do renty rodzinnej po zmarlym mezu,

2) po dniu wejscia w zycie niniejszej ustawy osiagnie wiek 50 lat zycia albo stanie sie niezdolna do pracy, jezeli nie wychowuje co najmniej jednego z dzieci, wnukow lub rodzenstwa, uprawnionych do renty rodzinnej po zmarlym mezu.

Art. 182. Ubezpieczeni urodzeni po 31 grudnia 1948 r., do ktorych nie stosuje sie art. 46-50, zglaszaja wnioski o emeryture bezposrednio w organie rentowym.

Art. 183. 1. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej urodzonej po 31 grudnia 1948 r., z wyjatkiem ubezpieczonych, ktorzy pobrali emeryture na podstawie przepisow art. 46 lub 50, o ile osoba ta nie byla czlonkiem otwartego funduszu emerytalnego, zgloszony w roku kalendarzowym 2009 wynosi:

1) 80 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz

2) 20 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26.

2. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o ktorej mowa w ust. 1, zgloszony w roku kalendarzowym 2010 wynosi:

1) 70 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz

2) 30 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26.

3. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o ktorej mowa w ust. 1, zgloszony w roku kalendarzowym 2011 wynosi:

1) 55 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz

2) 45 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26.

4. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o ktorej mowa w ust. 1, zgloszony w roku kalendarzowym 2012 wynosi:

1) 35 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz

2) 65 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26.

5. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o ktorej mowa w ust. 1, zgloszony w roku kalendarzowym 2013 wynosi:

1) 20 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz

2) 80 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26.

6. Do ponownego ustalenia wysokosci emerytury, o ktorej mowa w ust. 1-5, z tytulu podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym po dniu przyznania emerytury stosuje sie art. 108.

Art. 184. 1. Ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysluguje emerytura po osiagnieciu wieku przewidzianego w art. 32-34, 39 i 40, jezeli w dniu wejscia w zycie ustawy osiagneli:

1) okres zatrudnienia w szczegolnych warunkach lub w szczegolnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku nizszym niz 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mezczyzn, oraz

2) okres skladkowy i nieskladkowy, o ktorym mowa w art. 27.

2. Emerytura, o ktorej mowa w ust. 1, przysluguje pod warunkiem nieprzystapienia do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiazania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego bedacego pracownikiem.

Art. 185. 1. Przy ustalaniu wysokosci emerytury dla osob nabywajacych prawo do emerytury w wieku okreslonym w art. 184 kapital poczatkowy podlega przeliczeniu poprzez dodanie do okresow skladkowych okresu rownego roznicy pomiedzy wiekiem emerytalnym, o ktorym mowa w art. 24, a faktycznym wiekiem przejscia na emeryture. Do przeliczonego kapitalu poczatkowego stosuje sie przepisy art. 173 ust. 3-6.

2. Okresy skladkowe, o ktorych mowa w ust. 1, ustala sie z dokladnoscia do pelnego miesiaca.

Art 186. 1. Rozpatrzeniu na podstawie ustawy podlegaja wnioski:

1) osob, ktore nie odpowiadaly warunkom wymaganym do uzyskania prawa do emerytury lub renty na podstawie przepisow dotychczasowych, jezeli osoby te odpowiadaja warunkom do uzyskania swiadczen na podstawie ustawy,

2) osob, ktore przedlozyly nowe dowody majace wplyw na prawo do swiadczen lub ich wysokosc.

2. Przepisy ustawy stosuje sie do wnioskow o swiadczenia zgloszonych:

1) poczawszy od dnia wejscia w zycie ustawy,

2) przed dniem wejscia w zycie ustawy, jezeli chocby jeden z warunkow do uzyskania prawa do swiadczenia zostal spelniony, poczynajac od tego dnia.

3. Do wnioskow osob urodzonych przed 1 stycznia 1949 r., ktore do dnia wejscia w zycie ustawy nie zglosily wniosku o emeryture, mimo ze spelnily warunki do nabycia prawa do tego swiadczenia - stosuje sie przepisy ustaw i dekretu wymienionych w art. 195 dotyczace warunkow nabycia prawa do emerytury, chyba ze przepisy ustawy sa dla tych osob korzystniejsze.

4. Prawo do emerytury okreslonej w art. 28 ust. 3 ustawy, o ktorej mowa w art. 166, w brzmieniu obowiazujacym do dnia wejscia w zycie niniejszej ustawy, zachowuje posel lub senator, ktory do 31 grudnia 1997 r. spelnil warunki wymagane do jej przyznania.

Art 187. Orzekanie w sprawach niezdolnosci do pracy osob majacych ustalone prawo do renty na podstawie przepisow obowiazujacych 31 sierpnia 1997 r., w przypadkach gdy osoby te maja wyznaczone kontrolne badania stopnia ich niezdolnosci do pracy, nastepuje przy zastosowaniu przepisow art. 12-14.

Art. 188. Potracen z tytulu zaleglych skladek na ubezpieczenie spoleczne ubezpieczonego bedacego jednoczesnie platnikiem skladek, za okres poprzedzajacy nabycie prawa do pobieranej emerytury, renty z tytulu niezdolnosci do pracy albo renty rodzinnej po tym ubezpieczonym, ustalonych przed dniem wejscia w zycie ustawy, dokonuje sie na zasadach okreslonych w ustawie dla swiadczen wyplacanych w kwocie zaliczkowej.

Art. 189. Do czasu wprowadzenia zewnetrznej wymienialnosci zlotego swiadczenia przekazywane za granice, na podstawie umow miedzynarodowych, przelicza sie ze zlotych na walute obca (wymienialna) wedlug kursu tej waluty, obowiazujacego w dniu dokonywania przeliczenia przez organ rentowy.

Art. 190. 1. Czlonkow rodziny emeryta lub rencisty, odbywajacego kare pozbawienia wolnosci na mocy orzeczenia sadu, ktorym wyplacano przyslugujace emerytowi lub renciscie swiadczenia w calosci lub w czesci, uznaje sie poczawszy od dnia wejscia w zycie ustawy za osoby, o ktorych mowa w art. 130 ust. 3 pkt 2, bez koniecznosci ich wskazania przez osobe uprawniona do swiadczen.

2. Osobom tym wyplaca sie swiadczenia okreslone ustawa, po uprzednim pouczeniu o okolicznosciach, o ktorych mowa w art. 138 ust. 2 pkt 1.

3. W razie wydania orzeczenia uniewinniajacego lub umarzajacego postepowanie emerytowi lub renciscie wyplaca sie, za caly okres pozbawienia wolnosci przypadajacy przed dniem wejscia w zycie ustawy, czesc swiadczenia, ktorej wyplata byla wstrzymana na podstawie art. 85 ust. 1 lub 4 ustawy wymienionej w art. 195 pkt 5.

Art. 191. 1. Ponowne ustalenie wysokosci swiadczenia, przy uwzglednieniu nowych okresow skladkowych, o ktorych mowa w art. 6 ust. 2 pkt 8, nastepuje na wniosek zainteresowanego, z tym ze swiadczenia w podwyzszonej wysokosci wyplaca sie od miesiaca, w ktorym zgloszony zostal ten wniosek, i nie wczesniej niz od dnia wejscia w zycie ustawy.

2. Do emerytur i rent podlegajacych zawieszeniu lub zmniejszeniu w zwiazku z osiaganiem dochodow w 1998 r. stosuje sie zamiast przepisow art. 103-106, przepisy art. 24 i 25 ustawy, o ktorej mowa w art. 195 pkt 9.

3. Do potracen i egzekucji ze swiadczen pienieznych okreslonych w ustawie, dokonywanych na podstawie przepisow dotychczasowych, poczawszy od dnia wejscia w zycie ustawy stosuje sie przepisy art. 139-141, 143 i 144.

Art. 192. Ilekroc przepisy odsylaja do przepisow o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikow i ich rodzin oraz o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektorych ustaw, nalezy przez to rozumiec odeslanie do przepisow o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych.

Art. 193. 1. Zasilek chorobowy, do ktorego prawo okreslone w przepisach wymienionych w art. 147, 149, 154, art. 195 pkt 2 i 3 powstalo przed dniem wejscia w zycie ustawy, wyplaca sie w wysokosci i na zasadach okreslonych w przepisach dotychczasowych za caly okres nieprzerwanej niezdolnosci do pracy z powodu choroby.

2. Przepis ust. 1 stosuje sie do zasilku wyrownawczego, macierzynskiego, opiekunczego i swiadczenia rehabilitacyjnego.

3. Wysokosc swiadczenia rehabilitacyjnego przyznanego po zakonczeniu pobierania zasilku chorobowego ustalonego wedlug dotychczasowych przepisow ustala sie z uwzglednieniem podstawy wymiaru zasilku chorobowego ustalonej wedlug dotychczasowych zasad.

Art. 194. Do czasu wydania przepisow wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostaja w mocy przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustaw i dekretu wymienionych w art. 195, jezeli nie sa sprzeczne z przepisami niniejszej ustawy.

Rozdzial 3

Przepisy koncowe i uchylajace

Art. 195. Traca moc:

1) art. 2 pkt 1 lit. a) i e), art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 6, art. 6 pkt 1, art. 7 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 3, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 13, art. 17, art. 18, art. 19 pkt 1 i art. 20 ustawy z 27 wrzesnia 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym tworcow i ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. nr 31, poz. 145, z 1986 r. nr 42, poz. 202, z 1989 r. nr 35, poz. 190, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1995 r. nr 4, poz. 17, z 1996 r. nr 100, poz. 461, z 1997 r. nr 28, poz. 153 i z 1998 r. nr 137, poz. 887),

2) art. 6 ust. 1 pkt 4 i 7, ust. 2 pkt 3, art. 15-18, art. 24, art. 33 ust. 1-3 i art. 41 ustawy z 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu spolecznym osob wykonujacych prace na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz. U. z 1995 r. nr 65, poz. 333 i nr 128, poz. 617, z 1996 r. nr 100, poz. 461, z 1997 r. nr 28, poz. 153 oraz z 1998 r. nr 137, poz. 887),

3) art. 1, 2, 3 pkt 3, 5 i 9, ust. 2 pkt 3 i ust. 3, art. 13-16, art. 18-20, art. 22, art. 25, art. 26, art. 28 dekretu z 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu spolecznym czlonkow rolniczych spoldzielni produkcyjnych i spoldzielni kolek rolniczych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. nr 27, poz. 135, z 1989 r. nr 35, poz. 190, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1995 r. nr 4, poz. 17, z 1996 r. nr 100, poz. 461 i z 1997 r. nr 28, poz. 153),

4) art. 5 pkt 4 i 7, art. 9, art. 11 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 12, art. 15 ust. 2 i 3, art. 16, art. 17, art. 21, art. 29, art. 31 ustawy z 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu spolecznym osob prowadzacych dzialalnosc gospodarcza oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. nr 46, poz. 250, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1991 r. nr 104, poz. 450 i nr 110, poz. 474, z 1995 r. nr 4, poz. 17, z 1996 r. nr 100, poz. 461 i nr 124, poz. 585, z 1997 r. nr 28, poz. 153 oraz z 1998 r. nr 106, poz. 668 i nr 137, poz. 887),

5) ustawa z 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikow i ich rodzin (Dz. U. nr 40, poz. 267, z 1984 r. nr 52, poz. 268 i 270, z 1986 r. nr 1, poz. 1, z 1989 r. nr 35, poz. 190 i 192, z 1990 r. nr 10, poz. 58 i 61, nr 36, poz. 206, nr 66, poz. 390 i nr 87, poz. 506, z 1991 r. nr 7, poz. 24, nr 80, poz. 350 i nr 94, poz. 422, z 1992 r. nr 21, poz. 84 i nr 64, poz. 321, z 1994 r. nr 74, poz. 339 i nr 108, poz. 516, z 1995 r. nr 4, poz. 17, z 1996 r. nr 100, poz. 461, nr 136, poz. 636 i nr 147, poz. 687, z 1997 r. nr 93, poz. 569 i nr 111, poz. 725 oraz z 1998 r. nr 106, poz. 668 i nr 117, poz. 756),

6) ustawa z 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym gornikow i ich rodzin (Dz. U. z 1995 r. nr 30, poz. 154, z 1997 r. nr 28, poz. 153 i z 1998 r. nr 74, poz. 473),

7) ustawa z 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikow kolejowych i ich rodzin (Dz. U. nr 23, poz. 99, z 1985 r. nr 20, poz. 85, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1997 r. nr 43, poz. 272 i z 1998 r. nr 66, poz. 431),

8) art. 7 ust. 1 pkt 4 i 7, ust. 2 pkt 3, art. 11, art. 12 pkt 3, art. 17, 21, 22, 24, 25, 33, 34, 36 i 37 ustawy z 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu spolecznym duchownych (Dz. U. nr 29, poz. 156, z 1990 r. nr 36, poz. 206, z 1991 r. nr 104, poz. 450, z 1995 r. nr 4, poz. 17, z 1996 r. nr 100, poz. 461, z 1997 r. nr 28, poz. 153 oraz z 1998 r. nr 137, poz. 887),

9) ustawa z 7 pazdziernika 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektorych ustaw (Dz. U. nr 104, poz. 450, z 1992 r. nr 21, poz. 84, z 1993 r. nr 127, poz. 583 i nr 129, poz. 602, z 1994 r. nr 84, poz. 385, z 1995 r. nr 4, poz. 17, nr 95, poz. 473 i nr 138, poz. 681, z 1996 r. nr 87, poz. 395, nr 100, poz. 461, nr 136, poz. 636 i nr 147, poz. 687, z 1997 r. nr 30, poz. 164, nr 106, poz. 676, nr 111, poz. 725 i nr 141, poz. 943 oraz z 1998 r. nr 55, poz. 351),

10) art. 2-4 ustawy z 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym gornikow i ich rodzin oraz o zmianie niektorych innych ustaw (Dz. U. nr 84, poz. 385 i z 1997 r. nr 30, poz. 164),

11) ustawa z 25 pazdziernika 1996 r. o waloryzacji emerytur i rent oraz o zmianie niektorych ustaw (Dz. U. nr 136, poz. 636).

Art. 196. Ustawa wchodzi w zycie 1 stycznia 1999 r., z tym ze art. 182 wchodzi w zycie 1 stycznia 2004 r.

Ustawa jest ogloszona w Dz. U.nr 162 z 30 grudnia 1998 r. pod poz. 1118

Spis dzialow

Zalaczniki

Spis dzialow

 

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.