DOKUMENTACJA

Siedemnascie ustaw w jednej

Prawo o ustroju sadow powszechnych

Spis dzialow:

Ustawa z 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sadow powszechnych (tekst pierwotny: Dz. U. z 1985 r. nr 31, poz. 137) miala juz jednolity tekst urzedowy. Teraz znowu jest nieczytelna z powodu kolejnych szesnastu nowelizacji. Sporzadzilismy wiec jej aktualna ujednolicona wersje, poslugujac sie w tym celu nastepujacymi Dziennikami Ustaw:

  • z 1994 r. nr 7, poz. 25 (oficjalny tekst jednolity); nr 77, poz. 355; nr 91, poz. 421; nr 105, poz. 509
  • z 1995 r. nr 34, poz. 163; nr 81, poz. 406
  • z 1996 r. nr 77, poz. 367
  • z 1997 r. nr 75, poz. 471; nr 98, poz. 604; nr 106, poz. 679; nr 117, poz. 751-753; nr 121, poz. 769; nr 124, poz. 782; nr 133, poz. 882,
  • z 1998 r. nr 98, poz. 607.

W tym ostatnim, noszacym date 31 lipca 1998 r., jest opublikowana najnowsza, choc pochodzaca z 17 grudnia 1997 r., nowelizacja ustawy. Zakwestionowal ja prezydent. Trybunal Konstytucyjny stwierdzil niezgodnosc z konstytucja art. 6 noweli.

Ustawa z 17 grudnia 1997 r. weszla w zycie, o czym informowalismy, 15 sierpnia tego roku, z wyjatkiem art. 59 3 pkt 2, ktory zacznie obowiazywac 1 stycznia 1999 r. Wszystkie nowosci sa zaznaczone tlustym drukiem. Po przeczytaniu ujednoliconego tekstu ustawy prosimy zapoznac sie z bardzo wazna trescia ujeta w ramke.

Spis dzialow

Dzial I

SADY

Rozdzial 1

Przepisy ogolne

Art. 1. 1. Sady powszechne sprawuja wymiar sprawiedliwosci w Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Sadami powszechnymi sa sady apelacyjne, sady wojewodzkie i sady rejonowe.

Art. 2. 1. Sady powszechne rozstrzygaja sprawy z zakresu prawa karnego, cywilnego, rodzinnego i opiekunczego oraz prawa pracy i ubezpieczen spolecznych, z wyjatkiem spraw przekazanych ustawami innym sadom.

2. Sady powszechne rozstrzygaja takze sprawy nie wymienione w 1, jezeli zostaly przekazane do ich wlasciwosci odrebnymi ustawami.

Art. 3. 1. Sprawy nalezace do sadow powszechnych rozpoznaja sady rejonowe, z wyjatkiem spraw przekazanych ustawami do wlasciwosci sadow wojewodzkich.

2. Sady wojewodzkie rozpoznaja ponadto srodki odwolawcze od orzeczen sadow rejonowych; srodki odwolawcze od orzeczen sadow wojewodzkich, wydanych w pierwszej instancji, rozpoznaja sady apelacyjne.

Art. 4. 1. W sklad sadu powszechnego wchodza prezes, wiceprezes lub wiceprezesi oraz sedziowie.

2. Sedziow powoluje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sadownictwa.

Art. 5. 1. Rozpoznawanie spraw w sadach powszechnych odbywa sie z udzialem lawnikow ludowych, z wyjatkiem wypadkow okreslonych w ustawach.

2. Przy rozstrzyganiu spraw lawnicy maja rowne prawa z sedziami.

Art. 6. Sady powszechne wydaja wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 7. 1. Sady powszechne rozpoznaja i rozstrzygaja sprawy kolegialnie, w postepowaniu jawnym, chyba ze ustawy stanowia inaczej.

2. Postepowanie przed sadami powszechnymi toczy sie na zasadzie rownosci stron, z zapewnieniem stronom prawa do obrony, a takze odwolania sie do sadu wyzszej instancji, chyba ze ustawy stanowia inaczej.

Art. 8. Osoba nie wladajaca jezykiem polskim ma prawo do wystepowania przed sadem w jezyku ojczystym i bezplatnego korzystania z pomocy tlumacza.

Art. 9. Nadzor nad dzialalnoscia sadow powszechnych w zakresie orzekania sprawuje Sad Najwyzszy, w trybie okreslonym ustawami.

Art. 10. Zwierzchni nadzor nad dzialalnoscia administracyjna sadow powszechnych sprawuje minister sprawiedliwosci.

Art. 11. Minister sprawiedliwosci przedstawia Prezydentowi i Krajowej Radzie Sadownictwa informacje o dzialalnosci sadow powszechnych.

Art. 12. 1. Sedziowie wspoluczestnicza w czynnosciach z zakresu administracji sadowej poprzez organy kolegialne sadu.

2. Organami kolegialnymi sadu apelacyjnego i sadu wojewodzkiego sa: zgromadzenie ogolne sedziow oraz kolegium sadu.

Art. 13. skreslony.

Art. 14. Ilekroc w dalszych przepisach jest mowa o sadach, rozumie sie przez to sady powszechne.

Rozdzial 2

Organizacja sadow

Art. 15. 1. Sad rejonowy tworzy sie dla jednej lub wiekszej liczby gmin, w granicach tego samego wojewodztwa; w uzasadnionych wypadkach moze byc utworzony wiecej niz jeden sad rejonowy w obrebie tej samej gminy.

2. Sad wojewodzki tworzy sie dla jednego lub kilku wojewodztw; w uzasadnionych wypadkach moze byc utworzony wiecej niz jeden sad wojewodzki w granicach tego samego wojewodztwa.

3. Sad apelacyjny tworzy sie dla okregow kilku wojewodztw.

Art. 16. 1. Minister sprawiedliwosci w porozumieniu z ministrem spraw wewnetrznych i administracji, po zasiegnieciu opinii Krajowej Rady Sadownictwa, w drodze rozporzadzenia, tworzy i znosi sady apelacyjne, wojewodzkie i rejonowe oraz ustala ich siedziby i obszary wlasciwosci.

2. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, moze tworzyc poza siedziba sadu, a takze znosic:

1) osrodki zamiejscowe sadow wojewodzkich, skladajace sie z jednego lub wiecej wydzialow,

2) wydzialy zamiejscowe sadow rejonowych.

3. Pracownicy zniesionego osrodka lub wydzialu zamiejscowego przechodza do odpowiedniego sadu.

Art. 17. 1. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, tworzy w sadach wojewodzkich odrebne jednostki organizacyjne do spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczen spolecznych (sady pracy i ubezpieczen spolecznych), a w sadach rejonowych - odrebne jednostki organizacyjne do spraw z zakresu prawa pracy (sady pracy).

2. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, moze utworzyc w niektorych sadach wojewodzkich odrebne jednostki organizacyjne, wlasciwe wylacznie do spraw z zakresu prawa pracy (sady pracy) lub wylacznie do spraw z zakresu ubezpieczen spolecznych (sady ubezpieczen spolecznych).

3. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, moze przekazac jednemu sadowi wojewodzkiemu rozpoznawanie spraw z zakresu prawa pracy lub ubezpieczen spolecznych z wlasciwosci innego sadu wojewodzkiego, a jednemu sadowi rejonowemu - rozpoznawanie spraw z zakresu prawa pracy z wlasciwosci wiecej niz jednego sposrod sadow rejonowych dzialajacych na obszarze tego samego wojewodztwa.

4. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, tworzy w sadach apelacyjnych odrebne jednostki organizacyjne do spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczen spolecznych (sady pracy i ubezpieczen spolecznych).

5. Do orzekania w jednostkach organizacyjnych, o ktorych mowa w 1, 2 i 4, wyznacza sie sedziow i lawnikow szczegolnie obeznanych z problematyka spraw pracowniczych, celami ubezpieczenia i potrzebami osob ubezpieczonych.

Art. 18. 1. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, tworzy w sadach rejonowych wydzialy rodzinne i nieletnich (sady rodzinne) w szczegolnosci do spraw z zakresu:

1) prawa rodzinnego i opiekunczego,

2) postepowania w sprawach nieletnich,

3) postepowania w stosunku do osob uzaleznionych od alkoholu.

2. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, moze przekazac jednemu sadowi rejonowemu rozpoznawanie spraw nalezacych do kompetencji wydzialu rodzinnego i nieletnich w zakresie wlasciwosci wiecej niz jednego sposrod sadow rejonowych dzialajacych na obszarze tego samego wojewodztwa.

Art. 19. 1. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, tworzy w sadach wojewodzkich oraz w sadach rejonowych, majacych siedzibe w miastach bedacych siedziba wojewodow, odrebne jednostki organizacyjne do spraw gospodarczych (sady gospodarcze).

2. W tym samym trybie minister sprawiedliwosci moze przekazac jednemu sadowi wojewodzkiemu rozpoznawanie spraw gospodarczych z wlasciwosci innego sadu wojewodzkiego oraz utworzyc odrebne jednostki organizacyjne do spraw gospodarczych (sady gospodarcze) w innych sadach rejonowych niz okreslone w 1.

3. Do orzekania w jednostkach, o ktorych mowa w 1 i 2, wyznacza sie sedziow i lawnikow szczegolnie obeznanych z problematyka gospodarcza.

Art. 191. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, moze przekazac jednemu sadowi rejonowemu - sadowi gospodarczemu, w ktorym zostal utworzony wydzial dla spraw upadlosciowych i ukladowych, rozpoznawanie tych spraw, nalezacych do wlasciwosci innych sadow rejonowych - sadow gospodarczych.

Art. 20. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, utworzy w Sadzie Wojewodzkim w Warszawie odrebna jednostke organizacyjna do spraw antymonopolowych (sad antymonopolowy).

Art. 21. 1. Sady dziela sie na wydzialy. W zaleznosci od potrzeb tworzy sie wydzialy karny i cywilny, a takze inne wydzialy, z uwzglednieniem rodzaju i liczby spraw wplywajacych do sadu.

2. Wydzialy tworzy i znosi minister sprawiedliwosci.

3. Wydzialem kieruje przewodniczacy, ktorym jest prezes, wiceprezes lub sedzia.

Art. 22. 1. Sad moze pelnic czynnosci poza swoja siedziba, a w razie koniecznosci - i poza obszarem swojej wlasciwosci, jezeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwosci lub jezeli przez to nastapi znaczne zaoszczedzenie kosztow.

2. Minister sprawiedliwosci moze zarzadzic odbywanie stalych posiedzen sadow (rokow sadowych) poza siedziba sadu.

Art. 23. 1. W wypadkach przewidzianych w ustawach sady sa obowiazane spelniac poszczegolne czynnosci sadowe na zadanie innych sadow oraz innych organow.

2. Sady sa obowiazane udzielac pomocy sadowej rowniez na zadanie sadow zagranicznych, jezeli wzajemnosc jest zapewniona; zadanie pomocy sadowej, skierowane przez ministra sprawiedliwosci, jest wiazace dla sadu wezwanego.

3. O spelnienie czynnosci nalezy zwrocic sie do sadu, w ktorego okregu czynnosc ma byc wykonana.

Art. 24. 1. Sedziego w jego czynnosciach moze zastapic sedzia tego samego sadu, sadu rownorzednego lub wyzszego albo nizszego.

2. W skladzie sadzacym moze brac udzial tylko jeden sedzia innego sadu. Sedzia sadu nizszego nie moze byc przewodniczacym skladu sadzacego. Minister sprawiedliwosci moze jednak przyznac sedziemu sadu rejonowego, delegowanemu do sadu wojewodzkiego, prawo przewodniczenia w sprawach rozpoznawanych przez ten sad w pierwszej instancji w skladzie jednego sedziego i dwoch lawnikow oraz w skladzie jednego sedziego.

Art. 25. 1. Prezes sadu moze wyznaczyc sedziego dodatkowego do rozprawy, jezeli istnieje przypuszczenie, ze bedzie ona trwac czas dluzszy.

2. Sedzia dodatkowy bierze udzial w naradzie i glosowaniu, jezeli jeden z sedziow nie moze uczestniczyc w skladzie sadzacym.

Art. 26. Spelnienie czynnosci przez innego sedziego niz ten, ktory byl do niej powolany wedlug podzialu czynnosci, nie wplywa na jej waznosc.

Art. 27. 1. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, okresla:

1) urzad prowadzacy rejestr skazanych,

2) sposob prowadzenia rejestru,

3) wysokosc oplaty za udzielenie informacji z rejestru oraz sposob jej uiszczania.

2. Dane z rejestru skazanych moga byc udostepniane do celow innych niz postepowanie karne, na wniosek osob, ktorych dane te dotycza, jak rowniez zainteresowanych organow panstwowych i samorzadowych, zakladow pracy, a takze jezeli z faktem karalnosci danej osoby przepisy prawa lub umowy miedzynarodowe wiaza okreslone skutki prawne innych podmiotow. Tryb udostepniania tych informacji i szczegolowe okreslenie podmiotow upowaznionych do ich otrzymywania ustala minister sprawiedliwosci w drodze rozporzadzenia.

Art. 271. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, moze powierzyc prowadzenie rejestrow, przekazane ustawami do wlasciwosci sadow rejonowych, jednemu z nich dla dwu lub wiecej tych sadow.

Rozdzial 3

Organy sadow

Art. 28. Organami sadow sa:

1) w sadach apelacyjnych - prezes sadu, zgromadzenie ogolne sedziow oraz kolegium sadu apelacyjnego,

2) w sadach wojewodzkich - prezes sadu, zgromadzenie ogolne sedziow oraz kolegium sadu wojewodzkiego,

3) w sadach rejonowych - prezes sadu.

Art. 29. 1. Minister sprawiedliwosci sprawuje zwierzchni nadzor nad dzialalnoscia administracyjna sadow osobiscie, przez wlasciwe organy lub wyznaczone osoby.

2. Prezes sadu kieruje sadem i reprezentuje go na zewnatrz, pelni czynnosci administracji sadowej i inne czynnosci przewidziane w ustawie oraz w odrebnych przepisach.

3. Prezes sadu apelacyjnego sprawuje nadzor nad dzialalnoscia administracyjna sadow wojewodzkich na obszarze wlasciwosci sadu apelacyjnego.

4. Prezes sadu wojewodzkiego wykonuje czynnosci administracji sadowej w stosunku do sadow rejonowych na obszarze wlasciwosci sadu wojewodzkiego oraz sprawuje nadzor nad dzialalnoscia tych sadow.

5. Prezes sadu w zakresie administracji sadowej jest organem podleglym ministrowi sprawiedliwosci.

6. Prezesa sadu zastepuje wyznaczony wiceprezes lub sedzia.

Art. 291. 1. Prezesa sadu apelacyjnego powoluje i odwoluje minister sprawiedliwosci sposrod sedziow sadu apelacyjnego, Naczelnego Sadu Administracyjnego badz Sadu Najwyzszego, po zasiegnieciu opinii zgromadzenia ogolnego sedziow danego sadu apelacyjnego, z zastrzezeniem 2.

2. Minister sprawiedliwosci nie moze jednak powolac ani odwolac prezesa sadu apelacyjnego, jezeli zgromadzenie ogolne sedziow sadu apelacyjnego wyrazilo sprzeciw.

3. Wiceprezesa sadu apelacyjnego powoluje i odwoluje minister sprawiedliwosci sposrod sedziow sadu apelacyjnego, Naczelnego Sadu Administracyjnego badz Sadu Najwyzszego, na wniosek prezesa danego sadu apelacyjnego lub z wlasnej inicjatywy, po zasiegnieciu opinii kolegium.

4. Minister sprawiedliwosci nie moze jednak powolac ani odwolac wiceprezesa sadu apelacyjnego, jezeli kolegium sadu apelacyjnego wyrazilo sprzeciw bezwzgledna wiekszoscia glosow.

Art. 30. 1. Prezesa sadu wojewodzkiego powoluje i odwoluje minister sprawiedliwosci sposrod sedziow sadu wojewodzkiego, sadu apelacyjnego, Naczelnego Sadu Administracyjnego badz Sadu Najwyzszego, po zasiegnieciu opinii zgromadzenia ogolnego sedziow danego sadu wojewodzkiego i opinii prezesa wlasciwego sadu apelacyjnego. Przepis art. 291 2 stosuje sie odpowiednio.

2. Wiceprezesa sadu wojewodzkiego oraz prezesa i wiceprezesa sadu rejonowego powoluje i odwoluje minister sprawiedliwosci sposrod sedziow sadow powszechnych, na wniosek prezesa danego sadu wojewodzkiego lub z wlasnej inicjatywy, po zasiegnieciu opinii kolegium tego sadu.

3. Minister sprawiedliwosci nie moze jednak powolac ani odwolac wiceprezesa sadu wojewodzkiego oraz prezesa i wiceprezesa sadu rejonowego, jezeli kolegium sadu wojewodzkiego wyrazilo sprzeciw bezwzgledna wiekszoscia glosow.

Art. 301. Prezes i wiceprezes sadu jest powolywany na okres czterech lat i nie moze byc powolany ponownie, jezeli zajmowal to samo stanowisko przez dwie kolejne kadencje.

Art. 31. skreslony.

Art. 32. 1. Osoby powolane do kierowania i nadzoru nad dzialalnoscia administracyjna sadow maja prawo wgladu w czynnosci sadow, moga zadac wyjasnien oraz usuniecia uchybien. Minister sprawiedliwosci oraz prezesi sadow moga uchylac zarzadzenia administracyjne niezgodne z prawem.

2. Osoby, o ktorych mowa w 1, moga byc obecne na rozprawie toczacej sie z wylaczeniem jawnosci.

3. W razie stwierdzenia uchybienia w zakresie sprawnosci postepowania sadowego, minister sprawiedliwosci oraz prezesi sadow moga zwrocic na nie uwage i zadac usuniecia skutkow tego uchybienia.

Art. 33. Czynnosci, o ktorych mowa w art. 29 i 32, nie moga wkraczac w dziedzine, w ktorej sedziowie sa niezawisli.

Art. 34. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, okresla szczegolowo tryb wykonywania nadzoru nad dzialalnoscia administracyjna sadow przez organy i osoby do tego wyznaczone oraz podzial zadan tego nadzoru pomiedzy prezesami sadow.

Art. 35. 1. Prezes sadu wojewodzkiego zawiadamia prezesa wlasciwego sadu rejonowego o stwierdzonych uchybieniach w dzialaniu tego sadu.

2. Przepis 1 stosuje sie odpowiednio do prezesa sadu apelacyjnego.

Art. 36. 1. Sad apelacyjny lub sad wojewodzki jako sad odwolawczy w razie stwierdzenia przy rozpoznawaniu sprawy oczywistej obrazy przepisow, niezaleznie od innych uprawnien, wytyka uchybienie wlasciwemu sadowi. Sad apelacyjny lub sad wojewodzki przed wytknieciem uchybienia moze zadac wyjasnien. Stwierdzenie i wytkniecie uchybienia nie wplywa na rozstrzygniecie sprawy.

2. O wytknieciu uchybienia sad apelacyjny lub sad wojewodzki, o ktorym mowa w 1, zawiadamia prezesa wlasciwego sadu, a o wypadkach powazniejszych uchybien - takze ministra sprawiedliwosci.

Art. 361. Sad Najwyzszy na wniosek ministra sprawiedliwosci uniewaznia prawomocne orzeczenie wydane w sprawie, ktora ze wzgledu na osobe lub przedmiot nie podlegala orzecznictwu sadow w chwili orzekania, jezeli w trybie postepowania sadowego orzeczenie to nie moze byc wzruszone.

Art. 37. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia:

1) ustala regulamin okreslajacy tryb wewnetrznego urzedowania sadow,

2) okresla, po uplywie jakiego czasu i z dopelnieniem jakich warunkow akta spraw sadowych podlegaja zniszczeniu w calosci lub w czesci albo przekazaniu archiwom panstwowym.

Art. 38. 1. Zgromadzenie ogolne sedziow sadu wojewodzkiego sklada sie z sedziow sadu wojewodzkiego oraz delegatow sedziow sadow rejonowych dzialajacych na obszarze wlasciwosci sadu wojewodzkiego. Delegatow sedziow sadow rejonowych, w liczbie rownej liczbie sedziow sadu wojewodzkiego, wybieraja na okres dwoch lat zebrania sedziow sadow rejonowych. Minister sprawiedliwosci ustala regulamin wyboru delegatow.

2. Jezeli zgromadzenie ogolne sklada sie z wiecej niz stu czlonkow, moze byc zastapione przez zebranie przedstawicieli. Zgromadzenie ogolne ustala regulamin wyboru przedstawicieli oraz wskazuje sprawy, ktorych rozpatrywanie powierza sie zebraniu przedstawicieli.

3. Przewodniczacym zgromadzenia ogolnego (zebrania przedstawicieli) jest prezes sadu wojewodzkiego.

4. Czlonkowie zgromadzenia ogolnego (zebrania przedstawicieli) sa obowiazani brac udzial w posiedzeniach zgromadzenia (zebrania przedstawicieli). Dotyczy to rowniez sedziow delegowanych do pelnienia czynnosci na podstawie art. 63. Pozostali sedziowie i asesorzy moga brac udzial w posiedzeniu zgromadzenia ogolnego (zebrania przedstawicieli) bez prawa glosowania i wyboru.

5. Do podjecia uchwal zgromadzenia ogolnego (zebrania przedstawicieli) jest wymagana obecnosc przynajmniej dwoch trzecich liczby jego czlonkow. Uchwaly zapadaja bezwzgledna wiekszoscia glosow. Glosowanie jest tajne, jezeli zadanie takie zglosi chociazby jeden z obecnych czlonkow zgromadzenia (zebrania przedstawicieli).

6. Zgromadzenie ogolne (zebranie przedstawicieli) zbiera sie co najmniej raz w roku; posiedzenia zgromadzenia (zebrania przedstawicieli) zwoluje prezes sadu wojewodzkiego z wlasnej inicjatywy lub na wniosek ministra sprawiedliwosci, kolegium sadu wojewodzkiego, jednej piatej liczby czlonkow zgromadzenia albo jednej piatej liczby sedziow danego obszaru sadu wojewodzkiego.

Art. 39. Zgromadzenie ogolne realizuje zadania okreslone w ustawie, a w szczegolnosci:

1) przedstawia Krajowej Radzie Sadownictwa kandydatow na stanowiska sedziow sposrod osob zaopiniowanych przez kolegium wlasciwego sadu,

2) wybiera przedstawicieli na zebranie przedstawicieli zgromadzen ogolnych sedziow,

3) opiniuje kandydatow na stanowisko prezesa sadu wojewodzkiego oraz wyraza opinie w sprawie jego odwolania,

4) wysluchuje informacji prezesa sadu wojewodzkiego o dzialalnosci sadow oraz wyraza opinie w tym zakresie,

5) ustala liczbe i wybiera czlonkow kolegium sadu wojewodzkiego,

6) rozpatruje sprawozdania z dzialalnosci kolegium sadu wojewodzkiego oraz omawia kierunki jego pracy.

Art. 40. 1. Kolegium sadu wojewodzkiego sklada sie z czterech do dziesieciu czlonkow, wybieranych przez zgromadzenie ogolne sposrod jego czlonkow. Przewodniczacym kolegium jest prezes sadu wojewodzkiego, a w razie jego nieobecnosci - zastepca przewodniczacego, wybierany przez kolegium sposrod jego czlonkow.

2. Kadencja kolegium sadu wojewodzkiego trwa dwa lata.

3. Do podjecia uchwal jest wymagana obecnosc co najmniej dwoch trzecich skladu kolegium sadu wojewodzkiego. Uchwaly zapadaja wiekszoscia glosow, a w razie rownosci glosow przesadza glos przewodniczacego.

4. Kolegium sadu wojewodzkiego zbiera sie w zaleznosci od potrzeb co najmniej raz na kwartal. Posiedzenia kolegium zwoluje prezes sadu wojewodzkiego z wlasnej inicjatywy lub na wniosek jednej trzeciej liczby czlonkow kolegium.

Art. 41. 1. Kolegium sadu wojewodzkiego realizuje zadania okreslone w ustawie, nie zastrzezone do wylacznej wlasciwosci zgromadzenia ogolnego, a w szczegolnosci:

1) ustala podzial czynnosci w sadach, okresla zasady zastepstw sedziow i referendarzy sadowych, a takze zasady przydzialu spraw poszczegolnym sedziom oraz referendarzom sadowym, chyba ze ustawa stanowi inaczej,

2) przedstawia zgromadzeniu ogolnemu opinie o kandydatach na stanowiska sedziow,

3) wyraza na wniosek prezesa sadu wojewodzkiego opinie o kandydatach na stanowiska wiceprezesa sadu wojewodzkiego oraz prezesa i wiceprezesa sadu rejonowego,

4) wyraza opinie o kandydatach na asesorow sadowych,

5) ustala projekt listy kandydatow na aplikantow sadowych,

6) skreslony,

7) powoluje i odwoluje przewodniczacych wydzialow,

8) rozpatruje wnioski wynikajace z wizytacji i lustracji sadow,

9) rozpatruje odwolania od rozstrzygniecia prezesa sadu wojewodzkiego, odmawiajacego zgody na podjecie dodatkowego zatrudnienia przez sedziego,

10) wyraza opinie w innych sprawach osobowych dotyczacych sedziow oraz referendarzy sadowych, a takze w sprawach przedstawionych przez prezesa sadu wojewodzkiego, prezesa sadu apelacyjnego, Krajowa Rade Sadownictwa oraz ministra sprawiedliwosci.

2. W sprawach istotnych dla danego sadu rejonowego kolegium sadu wojewodzkiego moze zasiegnac opinii sedziow tego sadu, wyrazonej na zebraniu sedziow.

3. Podzial czynnosci na nastepny rok kalendarzowy ustala kolegium sadu wojewodzkiego najpozniej w listopadzie kazdego roku, opierajac sie na projekcie przedstawionym przez prezesa sadu wojewodzkiego, po zasiegnieciu opinii prezesow sadow rejonowych co do podzialu czynnosci w tych sadach.

Art. 411. 1. Zgromadzenie ogolne sedziow sadu apelacyjnego sklada sie z sedziow tego sadu. Przepisy art. 38 2-6 oraz art. 39 i 40 stosuje sie odpowiednio do zgromadzenia ogolnego sedziow i kolegium sadu apelacyjnego.

2. Kolegium sadu apelacyjnego realizuje zadania okreslone w ustawie, nie zastrzezone do wylacznej wlasciwosci zgromadzenia ogolnego, a w szczegolnosci:

1) ustala podzial czynnosci w sadzie, okresla zasady zastepstw sedziow oraz zasady przydzialu spraw poszczegolnym sedziom, chyba ze ustawa stanowi inaczej,

2) przedstawia zgromadzeniu ogolnemu opinie o kandydatach na stanowiska sedziow sadu apelacyjnego,

3) wyraza, na wniosek prezesa sadu, opinie o kandydatach na stanowisko wiceprezesa sadu apelacyjnego,

4) powoluje i odwoluje przewodniczacych wydzialow w sadzie apelacyjnym,

5) wyraza opinie o kandydatach na stanowiska: przewodniczacych wydzialow w sadach wojewodzkich, wizytatorow oraz kierownikow szkolenia w sadzie apelacyjnym i w sadach wojewodzkich,

6) rozpatruje wnioski wynikajace z wizytacji i lustracji sadow,

7) rozpatruje odwolania od rozstrzygniecia prezesa sadu apelacyjnego, odmawiajacego zgody na podjecie dodatkowego zatrudnienia przez sedziego,

8) wyraza opinie w innych sprawach osobowych dotyczacych sedziow, a takze w sprawach przedstawionych przez prezesa sadu apelacyjnego, Krajowa Rade Sadownictwa i ministra sprawiedliwosci.

Art. 412. 1. Minister sprawiedliwosci ustala corocznie liczbe wolnych stanowisk sedziowskich dla poszczegolnych sadow.

2. Minister sprawiedliwosci moze zglosic Krajowej Radzie Sadownictwa - po zasiegnieciu opinii kolegium wlasciwego sadu - kandydatow na stanowiska sedziow sadow powszechnych.

Rozdzial 4

Utrzymanie powagi sadu

Art. 42. 1. Przewodniczacy sadu moze upomniec osobe, ktora narusza powage, spokoj lub porzadek czynnosci sadowych, a po bezskutecznym upomnieniu moze ja wydalic z sali rozpraw.

2. Osoby biorace udzial w sprawie sad moze wydalic tylko wtedy, gdy mimo uprzedzenia o skutkach prawnych ich nieobecnosci przy czynnosciach sadowych nadal zachowuja sie w sposob okreslony w 1.

Art. 43. 1. W razie ciezszego naruszenia powagi, spokoju lub porzadku czynnosci sadowych albo ublizenia sadowi, innemu organowi panstwowemu lub osobom bioracym udzial w sprawie, sad moze ukarac winnego kara porzadkowa grzywny do wysokosci dwukrotnego najnizszego wynagrodzenia lub kara pozbawienia wolnosci do 7 dni; osobie pozbawionej wolnosci mozna wymierzyc kare przewidziana w przepisach o wykonywaniu kary pozbawienia wolnosci.

2. Za ublizenie w pismie powadze sadu lub uzycie wyrazow obrazliwych sad moze ukarac winnego kara porzadkowa grzywny do wysokosci dwukrotnego najnizszego wynagrodzenia, niezaleznie od jego odpowiedzialnosci za ten czyn przewidzianej w innej ustawie.

3. Jezeli czynu okreslonego w 1 i 2 dopuscil sie zolnierz w czynnej sluzbie wojskowej, sad - zamiast wymierzenia kary - zwraca sie do wlasciwego dowodcy jednostki wojskowej, ktory stosuje srodki przewidziane w przepisach wojskowych; przepis ten stosuje sie odpowiednio do osoby odbywajacej zasadnicza sluzbe wojskowa w obronie cywilnej.

Art. 44. 1. Postanowienie o ukaraniu kara porzadkowa (art. 43 1 i 2) jest natychmiast wykonalne, nie podlega zaskarzeniu oraz nie uchyla odpowiedzialnosci karnej i dyscyplinarnej za ten sam czyn.

2. W razie niemoznosci sciagniecia grzywny zamienia sie ja na kare pozbawienia wolnosci do 7 dni.

Art. 45. Zarzadzenia porzadkowe przewodniczacego oraz kary porzadkowe wymierzane przez sad nie maja zastosowania do sedziow i lawnikow, nalezacych do skladu orzekajacego, oraz do prokuratora, adwokata i radcy prawnego, bioracych udzial w sprawie.

Art. 46. Sad moze wydalic z sali rozpraw publicznosc z powodu niewlasciwego jej zachowania sie.

Art. 47. Sedziemu dokonujacemu czynnosci sadowej jednoosobowo przysluguja prawa przewodniczacego i sadu przewidziane w art. 42, 43 i 46.

Spis dzialow

Dzial II

SEDZIOWIE

Rozdzial 1

Niezawislosc sedziowska

Art. 48. Sedziowie sa w sprawowaniu swojego urzedu niezawisli i podlegaja tylko ustawom.

Art. 49. Niezawislosc sedziego nie wylacza obowiazku spelniania zlecen w zakresie administracji sadowej. Sedzia moze jednak zadac, aby zlecenie doreczono mu na pismie.

Art. 50. 1. Sedzia nie moze byc zatrzymany ani pociagniety do odpowiedzialnosci karnej sadowej lub administracyjnej bez zezwolenia wlasciwego sadu dyscyplinarnego. Nie dotyczy to zatrzymania na goracym uczynku popelnienia przestepstwa. Do czasu wydania uchwaly zezwalajacej na pociagniecie sedziego do odpowiedzialnosci karnej sadowej lub administracyjnej wolno podejmowac tylko czynnosci nie cierpiace zwloki.

2. Do czasu rozstrzygniecia wniosku o zezwolenie na pociagniecie sedziego do odpowiedzialnosci wlasciwy sad dyscyplinarny moze polecic niezwloczne zwolnienie sedziego zatrzymanego na goracym uczynku.

3. W terminie 7 dni od doreczenia uchwaly odmawiajacej zezwolenia na pociagniecie sedziego do odpowiedzialnosci karnej sadowej lub administracyjnej przysluguje organowi lub osobie, ktora wniosla o zezwolenie, oraz rzecznikowi dyscyplinarnemu zazalenie do wlasciwego sadu dyscyplinarnego drugiej instancji. W tym samym terminie sedziemu przysluguje zazalenie na uchwale zezwalajaca na pociagniecie go do odpowiedzialnosci karnej sadowej.

4. Za wykroczenia sedzia odpowiada tylko dyscyplinarnie.

Rozdzial 2

Powstanie i ustanie stosunku sluzbowego sedziow

Art. 51. 1. Na stanowisko sedziego moze byc powolany ten, kto:

1) posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pelni praw cywilnych i obywatelskich,

2) jest nieskazitelnego charakteru,

3) ukonczyl wyzsze studia prawnicze,

4) odbyl aplikacje sadowa lub prokuratorska,

5) zlozyl egzamin sedziowski lub prokuratorski,

6) pracowal w charakterze asesora sadowego lub prokuratorskiego co najmniej dwa lata,

7) ukonczyl 26 lat.

2. Na stanowisko sedziego sadu apelacyjnego moze byc powolany ten, kto poza wymogami, o ktorych mowa w 1, posiada ponadto co najmniej piecioletni staz pracy na stanowisku sedziego.

3. Na stanowisko sedziego moze byc powolany profesor oraz doktor habilitowany nauk prawnych w polskich szkolach wyzszych, w Polskiej Akademii Nauk oraz w instytucie naukowo-badawczym i innej placowce naukowej.

4. Osoby, o ktorych mowa w 3, moga byc zatrudniane na podstawie powolania na stanowisku sedziego rowniez w niepelnym wymiarze czasu pracy.

Art. 52. 1. Wymagania, o ktorych mowa w art. 51 1 pkt 4-6 i w 2, nie dotycza:

1) profesorow i doktorow habilitowanych nauk prawnych w polskich szkolach wyzszych, w Polskiej Akademii Nauk oraz w instytutach naukowo-badawczych i innych placowkach naukowych,

2) prokuratorow, wiceprokuratorow i podprokuratorow powszechnych i wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury,

3) oficerow, ktorzy w sadach wojskowych i wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury zajmowali stanowiska sedziow, prokuratorow, wiceprokuratorow i podprokuratorow,

4) arbitrow Panstwowego Arbitrazu Gospodarczego (PAG zostal zniesiony - dopisek redakcji),

5) adwokatow oraz radcow prawnych, ktorzy wykonywali ten zawod co najmniej trzy lata,

6) notariuszy.

2. Osoby wymienione w 1 pkt 2-6 moga byc powolane na stanowisko sedziego sadu apelacyjnego, jezeli ponadto przez okres co najmniej piecioletni zajmowaly stanowisko lub wykonywaly zawod, o ktorym mowa w tych przepisach.

Art. 521. 1. Wnioski o powolanie na stanowiska sedziow organy sadow kieruja do Krajowej Rady Sadownictwa za posrednictwem ministra sprawiedliwosci, ktory moze wyrazic swoja opinie o kandydatach.

2. Jezeli wnioski skladane przez organy sadow nie zawieraja dostatecznych danych o kandydatach, minister sprawiedliwosci moze zadac ich uzupelnienia.

Art. 53. 1. Nie moze byc sedzia osoba, ktorej malzonek:

1) wykonuje zawod adwokata,

2) wykonuje zawod radcy prawnego w kancelarii radcy prawnego oraz w spolce jawnej lub cywilnej z wylacznym udzialem radcow prawnych lub radcow prawnych i adwokatow, albo w spolce komandytowej, w ktorej komplementariuszami sa wylacznie radcowie prawni lub radcowie prawni i adwokaci, przy czym wylacznym przedmiotem dzialalnosci takich spolek jest swiadczenie pomocy prawnej.

2. Nie moze byc sedzia rowniez osoba, ktorej krewny do drugiego stopnia lub powinowaty pierwszego stopnia:

1) wykonuje zawod adwokata,

2) wykonuje zawod radcy prawnego w kancelarii radcy prawnego oraz w spolkach, o ktorych mowa w 1 pkt 2

- na obszarze wlasciwego sadu wojewodzkiego.

Art. 54. Osoby pozostajace ze soba w stosunku pokrewienstwa do drugiego stopnia wlacznie lub powinowactwa pierwszego stopnia oraz malzonkowie nie moga byc sedziami w tym samym wydziale sadu ani brac udzialu w tym samym skladzie orzekajacym.

Art. 55. 1. Stosunek sluzbowy sedziego nawiazuje sie z chwila doreczenia mu aktu powolania.

2. Sedzia powinien zglosic sie w celu objecia stanowiska w ciagu czternastu dni od dnia otrzymania aktu powolania, jezeli nie oznaczono innego terminu.

3. W razie nie usprawiedliwionego nieobjecia stanowiska w terminie okreslonym w 2, powolanie traci moc; okolicznosc te stwierdza minister sprawiedliwosci.

Art. 56. 1. Przy powolaniu sedzia sklada slubowanie wobec Prezydenta wedlug nastepujacej roty:

"Slubuje uroczyscie na powierzonym mi stanowisku sedziego sluzyc wiernie narodowi polskiemu, stac na strazy prawa, obowiazki mojego urzedu wypelniac sumiennie, sprawiedliwosc wymierzac bezstronnie wedlug mego sumienia i zgodnie z przepisami prawa, dochowac tajemnicy panstwowej i sluzbowej, a w postepowaniu kierowac sie zasadami godnosci i uczciwosci".

2. Sedzia, przechodzac na inne stanowisko sedziowskie, nie sklada ponownie slubowania.

Art. 57. 1. Prezes sadu wojewodzkiego prowadzi dla kazdego sedziego sadu rejonowego i sedziego sadu wojewodzkiego osobny wykaz sluzbowy, zawierajacy istotne dane dotyczace jego stosunkow osobistych i sluzbowych. Prezes sadu apelacyjnego prowadzi taki wykaz dla sedziow sadu apelacyjnego.

2. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, okresla sposob prowadzenia wykazow sluzbowych.

Art. 58. Sedziowie sa nieusuwalni ze swojego stanowiska, z wyjatkiem przypadkow przewidzianych w niniejszej ustawie.

Art. 59. 1. Stosunek sluzbowy sedziego rozwiazuje sie z mocy prawa, jezeli sedzia zrzekl sie swojego stanowiska. Zrzeczenie sie stanowiska jest skuteczne po uplywie miesiaca od dnia zlozenia oswiadczenia o zrzeczeniu ministrowi sprawiedliwosci, chyba ze na wniosek sedziego okreslono inny termin.

2. Stosunek sluzbowy sedziego rozwiazuje sie takze z mocy prawa, jezeli wymaga tego przepis ustawy ze wzgledu na zawarty zwiazek malzenski.

3. Sedzia przechodzi w stan spoczynku, jezeli:

1) ukonczyl 65 rok zycia, chyba ze Krajowa Rada Sadownictwa, na wniosek sedziego, po zasiegnieciu opinii kolegium wlasciwego sadu, wyrazi zgode na dalsze zajmowanie stanowiska, nie dluzej jednak niz do ukonczenia 70 roku zycia,

2) z powodu choroby lub utraty sil uznany zostal przez lekarza orzecznika Zakladu Ubezpieczen Spolecznych za trwale niezdolnego do pelnienia obowiazkow sedziego. Od orzeczenia lekarza orzecznika Zakladu Ubezpieczen Spolecznych sedziemu przysluguje odwolanie do sadu pracy i ubezpieczen spolecznych.

4. Sedziego przenosi sie na jego wniosek w stan spoczynku, z zachowaniem prawa do uposazenia okreslonego w art. 711 2 i 4, po ukonczeniu 55 lat przez kobiete, a 60 lat przez mezczyzne, jezeli przepracowal na stanowisku sedziego nie mniej niz 25 lat w wypadku kobiet i nie mniej niz 30 lat w wypadku mezczyzn.

5. Sedzia moze byc przeniesiony w stan spoczynku, na wniosek kolegium wlasciwego sadu, przez Krajowa Rade Sadownictwa, jezeli z powodu choroby i platnego urlopu dla poratowania zdrowia nie pelnil sluzby przez okres roku. Do okresu tego wlicza sie okresy poprzedniej przerwy w pelnieniu sluzby z powodu choroby i platnego urlopu dla poratowania zdrowia, jezeli okres czynnej sluzby nie przekroczyl 30 dni. Od decyzji Krajowej Rady Sadownictwa sedziemu przysluguje skarga do sadu administracyjnego.

6. Sedzia moze byc rowniez przeniesiony w stan spoczynku, w trybie okreslonym w 5, w razie zmiany ustroju sadow lub zmiany granic okregow sadowych, jezeli nie zostal przeniesiony do innego sadu.

7. Sedzia, przeniesiony w stan spoczynku z powodu wymienionego w 5, ma prawo powrocic na stanowisko zajmowane poprzednio lub otrzymac stanowisko rownorzedne poprzednio zajmowanemu, jezeli ustaly przyczyny bedace podstawa przeniesienia w stan spoczynku.

Art. 591. skreslony.

Art. 60. 1. Prawomocne orzeczenie sadu dyscyplinarnego o wydaleniu ze sluzby sedziowskiej oraz prawomocne orzeczenie sadu skazujacego na kare dodatkowa pozbawienia praw publicznych lub zakazu zajmowania stanowiska sedziego pociaga za soba, z mocy prawa, utrate stanowiska sedziego; stosunek sluzbowy sedziego wygasa z chwila uprawomocnienia sie orzeczenia.

2. Minister sprawiedliwosci zawiadamia sedziego o rozwiazaniu albo wygasnieciu stosunku sluzbowego, o ktorym mowa w 1 i w art. 59 1 i 2, oraz o przejsciu w stan spoczynku.

Rozdzial 3

Zmiana stanowiska

Art. 61. 1. Powolanie sedziego na inne stanowisko lub przeniesienie go na inne miejsce sluzbowe moze nastapic tylko za jego zgoda.

2. Zgoda sedziego na przeniesienie nie jest wymagana w wypadkach:

1) zniesienia stanowiska wywolanego zmiana w organizacji sadownictwa lub zniesienia danego sadu, osrodka lub wydzialu zamiejscowego albo przeniesienia siedziby sadu,

2) zawarcia zwiazku malzenskiego pomiedzy sedziami danego sadu nie podzielonego na wydzialy albo wskutek powstalej podleglosci sluzbowej pomiedzy sedziami-malzonkami,

3) pozostawania sedziego w stosunku pokrewienstwa do drugiego stopnia lub powinowactwa pierwszego stopnia do osoby, ktora wykonuje zawod adwokata albo radcy prawnego, o ktorym mowa w art. 53 1 pkt 2, na obszarze wlasciwego sadu wojewodzkiego,

4) gdy wymaga tego wzglad na powage stanowiska sedziego na podstawie uchwaly Krajowej Rady Sadownictwa, podjetej na wniosek kolegium wlasciwego sadu; przed podjeciem uchwaly Krajowa Rada Sadownictwa wysluchuje wyjasnien sedziego, chyba ze nie jest to mozliwe,

5) przeniesienia w drodze dyscyplinarnej.

2a. W wypadkach, o ktorych mowa w 2 pkt 2-4, sedziemu przysluguje skarga do sadu administracyjnego.

3. Przeniesienie sedziego w wypadkach okreslonych w 1 i 2 zarzadza minister sprawiedliwosci, z tym ze przeniesienie sedziego z przyczyn wymienionych w 2 pkt 1 moze nastapic, jezeli uwzglednienie wniosku sedziego co do nowego miejsca sluzbowego nie jest mozliwe.

Art. 62. W razie przeniesienia sedziego do innej miejscowosci, przysluguje mu zwrot kosztow przeniesienia, z wyjatkiem wypadku, gdy przeniesienie nastapilo w drodze dyscyplinarnej lub na prosbe sedziego. Sedziemu przenoszonemu na jego prosbe minister sprawiedliwosci, w szczegolnie uzasadnionych wypadkach, moze przyznac zwrot kosztow przeniesienia.

Art. 63. 1. Minister sprawiedliwosci moze delegowac sedziego za jego zgoda do pelnienia obowiazkow sedziego lub czynnosci administracyjnych w innym sadzie, Ministerstwie Sprawiedliwosci lub innej jednostce organizacyjnej podleglej ministrowi sprawiedliwosci albo przez niego nadzorowanej, a na wniosek pierwszego prezesa Sadu Najwyzszego - takze w Sadzie Najwyzszym.

2. Minister sprawiedliwosci moze delegowac sedziego nawet bez jego zgody na okres nie dluzszy niz trzy miesiace w ciagu roku.

3. Prezes sadu wojewodzkiego, po uzyskaniu zgody kolegium sadu wojewodzkiego, moze delegowac sedziego do pelnienia obowiazkow sedziego na obszarze wlasciwosci tego samego sadu wojewodzkiego, jednakze na czas nie dluzszy niz miesiac w ciagu roku. Prezes sadu apelacyjnego, po uzyskaniu zgody kolegium sadu apelacyjnego, moze delegowac do sadu apelacyjnego sedziego sadu wojewodzkiego z obszaru wlasciwosci danego sadu apelacyjnego rowniez na czas nie dluzszy niz miesiac w ciagu roku.

4. Laczny czas delegacji na podstawie przepisow 2 i 3 nie moze przekraczac trzech miesiecy w ciagu roku.

5. Minister sprawiedliwosci okresla szczegolowe zasady delegowania sedziow do pelnienia obowiazkow w Ministerstwie Sprawiedliwosci.

Rozdzial 4

Obowiazki i prawa sedziow

Art. 64. 1. Sedzia jest obowiazany postepowac zgodnie ze slubowaniem sedziowskim oraz stale podnosic kwalifikacje zawodowe.

2. Sedzia powinien w sluzbie i poza sluzba strzec powagi stanowiska sedziego i unikac wszystkiego, co mogloby przyniesc ujme godnosci sedziego lub oslabiac zaufanie do jego bezstronnosci.

3. W okresie zajmowania stanowiska sedzia nie moze nalezec do partii politycznej ani brac udzialu w zadnej dzialalnosci politycznej.

4. Sedziemu ubiegajacemu sie o mandat posla lub senatora udziela sie urlopu bezplatnego na czas kampanii wyborczej, a w razie uzyskania mandatu - na czas jego wykonywania.

Art. 65. Czas pracy sedziego jest okreslony wymiarem jego zadan.

Art. 66. Sedziowie na rozprawach uzywaja stroju urzedowego. Wzor stroju okresla minister sprawiedliwosci w drodze rozporzadzenia.

Art. 67. 1. Sedzia jest obowiazany zachowac w tajemnicy okolicznosci sprawy, o ktorych powzial wiadomosc ze wzgledu na swoje stanowisko poza jawna rozprawa sadowa.

2. Obowiazek zachowania tajemnicy trwa takze po ustaniu stosunku sluzbowego.

3. Obowiazek zachowania tajemnicy ustaje, gdy sedzia sklada zeznania jako swiadek przed sadem, chyba ze ujawnienie tajemnicy zagraza dobru panstwa albo takiemu waznemu interesowi prywatnemu, ktory nie jest sprzeczny z celami wymiaru sprawiedliwosci. W tych wypadkach od obowiazku zachowania tajemnicy moze zwolnic sedziego minister sprawiedliwosci.

Art. 68. 1. Sedzia sadu rejonowego oraz sedzia sadu wojewodzkiego nie moze podejmowac dodatkowego zatrudnienia bez uzyskania uprzedniej zgody prezesa wlasciwego sadu wojewodzkiego, a prezes sadu wojewodzkiego - bez uzyskania zgody ministra sprawiedliwosci, z wyjatkiem zatrudnienia na stanowisku naukowo-dydaktycznym, dydaktycznym lub naukowym, jezeli wykonywanie tego zatrudnienia nie przeszkadza w pelnieniu obowiazkow sedziego.

2. Sedziemu nie wolno takze podejmowac innego zajecia, ktore by przeszkadzalo w pelnieniu obowiazkow sedziego albo moglo uchybiac jego godnosci lub zachwiac zaufanie do jego bezstronnosci.

3. O zamiarze podjecia dodatkowego zatrudnienia, a takze o podjeciu innego zajecia sedzia jest obowiazany zawiadomic prezesa wlasciwego sadu wojewodzkiego, a prezes sadu wojewodzkiego - ministra sprawiedliwosci. Prezes sadu wojewodzkiego w stosunku do sedziow, a minister sprawiedliwosci w stosunku do prezesow sadow wojewodzkich decyduja o tym, czy podjecie dodatkowego zatrudnienia na stanowisku pracownika naukowo-dydaktycznego, dydaktycznego lub naukowego nie przeszkadza w pelnieniu obowiazkow sedziego.

4. Jezeli prezes sadu wojewodzkiego nie wyrazi zgody na zatrudnienie lub na zajecie, o ktorych mowa w 1 i 2, sprawe, na wniosek sedziego, rozstrzyga kolegium wlasciwego sadu wojewodzkiego.

5. Przepisy 1-4 stosuje sie odpowiednio do sedziego i prezesa sadu apelacyjnego.

Art. 681. 1. Sedziowie sa obowiazani do zlozenia oswiadczenia o swoim stanie majatkowym. Oswiadczenie o stanie majatkowym dotyczy majatku odrebnego oraz objetego malzenska wspolnoscia majatkowa. Oswiadczenie to powinno zawierac w szczegolnosci informacje o posiadanych zasobach pienieznych, nieruchomosciach, udzialach i akcjach w spolkach prawa handlowego, a ponadto o nabytym przez te osobe albo jej malzonka od Skarbu Panstwa, innej panstwowej osoby prawnej, gminy lub zwiazku miedzygminnego mieniu, ktore podlegalo zbyciu w drodze przetargu. Oswiadczenie to powinno rowniez zawierac dane dotyczace prowadzenia dzialalnosci gospodarczej oraz pelnienia funkcji w spolkach prawa handlowego lub spoldzielniach, z wyjatkiem funkcji w radzie nadzorczej spoldzielni mieszkaniowej.

2. Oswiadczenie, o ktorym mowa w 1, sedziowie skladaja wlasciwemu terytorialnie prezesowi sadu apelacyjnego.

3. Analizy danych zawartych w oswiadczeniu, o ktorym mowa w 1 i 2, dokonuje wlasciwe kolegium sadu apelacyjnego.

4. Prezesi sadow apelacyjnych skladaja oswiadczenie, o ktorym mowa w 1, Krajowej Radzie Sadownictwa, ktora dokonuje analizy zawartych w nim danych.

5. Oswiadczenie, o ktorym mowa w 1, sklada sie przed objeciem stanowiska, a nastepnie co roku do 31 marca, wedlug stanu na 31 grudnia roku poprzedniego, a takze w dniu opuszczenia stanowiska sedziego.

6. Informacje zawarte w oswiadczeniu o stanie majatkowym stanowia tajemnica sluzbowa, chyba ze sedzia, ktory zlozyl oswiadczenie, wyrazil pisemna zgoda na ich ujawnienie. W szczegolnie uzasadnionych wypadkach podmiot uprawniony, zgodnie z 2 lub 4, do odebrania oswiadczenia moze je ujawnic pomimo braku zgody skladajacego oswiadczenie. Oswiadczenie przechowuje sie przez 6 lat.

Art. 682. Do zlozenia oswiadczenia, o ktorym mowa w art. 681 1, stosuje sie odpowiednio formularz, okreslony przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia dzialalnosci gospodarczej przez osoby pelniace funkcje publiczne (Dz. U. nr 106, poz. 679), dotyczacymi oswiadczenia, o ktorym mowa w art. 10 ust. 1 tejze ustawy.

Art. 683. Przepisy art. 68 stosuje sie odpowiednio do sedziow w stanie spoczynku.

Art. 69. 1 Zadania, przedstawienia i zazalenia w sprawach zwiazanych ze swoim stanowiskiem sedzia moze wnosic tylko w drodze sluzbowej. W takich sprawach sedzia nie moze zwracac sie do instytucji i osob postronnych ani podawac tych spraw do wiadomosci publicznej.

2. W sprawach o roszczenia ze stosunku pracy sedziemu przysluguje droga sadowa.

Art. 70. Sedzia powinien niezwlocznie zawiadomic prezesa sadu wojewodzkiego o toczacej sie sprawie sadowej, w ktorej wystepuje w charakterze strony lub uczestnika postepowania. Dotyczy to takze sedziego sadu apelacyjnego, ktory powinien niezwlocznie zawiadomic prezesa sadu apelacyjnego.

Art. 71. 1. Wynagrodzenie zasadnicze sedziow rownorzednych sadow jest rowne i stanowi, odpowiednio do rangi stanowiska sedziego, wielokrotnosc prognozowanego przecietnego wynagrodzenia w panstwowej sferze budzetowej; wysokosc wynagrodzenia sedziow sadow rownorzednych roznicuje staz pracy i pelnione funkcje.

2. Wynagrodzenie sedziow okresla, w drodze rozporzadzenia, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej po zasiegnieciu opinii Krajowej Rady Sadownictwa.

Art. 711. 1. Sedziemu, ktory zostal przeniesiony w stan spoczynku, w razie zmiany ustroju sadow lub zmiany granic okregow sadowych, przysluguje do czasu osiagniecia wieku, o ktorym mowa w art. 59 3 pkt 1, uposazenie w wysokosci wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku.

2. Sedziemu, przeniesionemu w stan spoczynku z powodu wieku, choroby lub utraty sil, przysluguje uposazenie w wysokosci 75 proc. wynagrodzenia zasadniczego wraz z dodatkiem za wysluge lat, pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku.

3. Uposazenie, o ktorym mowa w 1, jest waloryzowane w terminach i w wysokosci stosownie do zmian wynagrodzen zasadniczych sedziow czynnych zawodowo.

4. Uposazenie, o ktorym mowa w 2, jest waloryzowane stosownie do wzrostu cen towarow i uslug konsumpcyjnych okreslonych dla celow waloryzacji emerytur i rent.

5. Sedziemu przechodzacemu w stan spoczynku przysluguje jednorazowa odprawa w wysokosci 6-miesiecznego wynagrodzenia, z wyjatkiem wypadku, o ktorym mowa w 1.

6. Przejscie sedziego w stan spoczynku powoduje utrate prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia spolecznego.

Art. 712. Minister sprawiedliwosci w porozumieniu z ministrem pracy i polityki socjalnej, w drodze rozporzadzenia, okresli szczegolowe zasady i tryb ustalania i wyplacania uposazen oraz uposazen rodzinnych sedziom w stanie spoczynku i czlonkom ich rodzin.

Art. 72. 1. Sedziemu przysluguje corocznie urlop dodatkowy w wymiarze:

1) 6 dni roboczych - po 10 latach pracy,

2) 12 dni roboczych - po 15 latach pracy.

2. Do okresu pracy, od ktorego zalezy wymiar urlopu dodatkowego, wlicza sie wszystkie okresy zatrudnienia w sadzie lub prokuraturze na stanowiskach: aplikantow, asesorow, sedziow i prokuratorow, a takze okresy wykonywania zawodu adwokata, radcy prawnego lub zajmowania samodzielnego stanowiska w organach administracji panstwowej, z ktorym zwiazana byla praktyka prawnicza, oraz inne okresy pracy, jezeli z tytulu tego zatrudnienia przyslugiwal zwiekszony wymiar urlopu.

Art. 73. 1. Sedziemu mozna udzielic platnego urlopu dla poratowania zdrowia lub zalatwienia waznych spraw osobistych i rodzinnych.

2. Urlop dla poratowania zdrowia nie moze przekraczac szesciu miesiecy, a z innych przyczyn - miesiaca w ciagu roku kalendarzowego.

3. Urlopu dla poratowania zdrowia nie mozna udzielic, jezeli sedzia nie pelnil sluzby przez okres roku z powodu choroby.

4. Urlopu dla poratowania zdrowia udziela minister sprawiedliwosci, a urlopu dla zalatwienia waznych spraw osobistych i rodzinnych - prezes sadu wojewodzkiego lub kierownik wlasciwej jednostki organizacyjnej, w ktorej sedzia pelni sluzbe. Urlopu do zalatwienia spraw osobistych i rodzinnych sedziom sadu apelacyjnego udziela prezes sadu apelacyjnego.

Art. 74. 1. W okresie nieobecnosci w pracy z powodu choroby sedzia otrzymuje wynagrodzenie, nie dluzej jednak niz przez okres roku. W razie niemoznosci niewykonywania pracy z innych powodow okreslonych w przepisach o swiadczeniach pienieznych z ubezpieczenia spolecznego, sedziemu przysluguja swiadczenia przewidziane w tych przepisach.

2. Za usprawiedliwiona nieobecnosc w pracy sedziemu przysluguje wynagrodzenie.

Art. 75. 1. Sedzia powinien mieszkac w miejscowosci bedacej siedziba sadu, w ktorym pelni sluzbe. Prezes sadu wojewodzkiego w stosunku do sedziego sadu rejonowego oraz sedziego sadu wojewodzkiego, a prezes sadu apelacyjnego w stosunku do sedziego tego sadu w wyjatkowych wypadkach moze wyrazic zgode na zamieszkanie sedziego w innej miejscowosci.

2. W razie uzyskania zgody na zamieszkanie sedziego w innej miejscowosci, sedziemu przysluguje zwrot kosztow przejazdu.

Art. 76. skreslony.

Art. 77. 1. Sedziemu moze byc przyznana pomoc finansowa na zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych.

2. Minister sprawiedliwosci w porozumieniu z ministrem finansow, w drodze rozporzadzenia, okresli zasady planowania i wykorzystywania srodkow na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych sedziow oraz warunki przyznawania pomocy, o ktorej mowa w 1.

Art. 78. 1. Sedzia w stanie spoczynku moze uzywac dotychczasowego tytulu z dodaniem wyrazow "w stanie spoczynku".

2. W razie smierci sedziego w stanie spoczynku jego rodzinie przysluguje odprawa posmiertna na zasadach przewidzianych w kodeksie pracy dla rodzin pracownikow.

Art. 781. 1. Od wynagrodzenia sedziow nie odprowadza sie skladek na ubezpieczenie spoleczne.

2. W razie rozwiazania albo wygasniecia stosunku sluzbowego sedziego w sposob, o ktorym mowa w art. 59 1 i 2 oraz w art. 60 1, od wynagrodzenia wyplaconego sedziemu w okresie sluzby, od ktorego nie odprowadzono skladki na ubezpieczenie spoleczne, przekazuje sie skladke do Zakladu Ubezpieczen Spolecznych, przewidziana za ten okres w przepisach o ubezpieczeniu spolecznym.

Art. 782. 1. W razie smierci sedziego albo sedziego w stanie spoczynku czlonkom jego rodziny spelniajacym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej, w mysl przepisow o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikow i ich rodzin, przysluguje uposazenie rodzinne w wysokosci:

1) dla jednej osoby uprawnionej - 85 proc.,

2) dla dwoch osob uprawnionych - 90 proc.,

3) dla trzech lub wiecej osob uprawnionych - 95 proc.

- uposazenia, ktore pobieral sedzia w stanie spoczynku.

2. Przepis art. 711 4 stosuje sie odpowiednio.

Art. 783. 1. Sedzia w stanie spoczynku obowiazany jest dochowac godnosci urzedu sedziego.

2. Za uchybienie godnosci urzedu sedziego po przejsciu w stan spoczynku oraz godnosci urzedu sedziego w okresie pelnienia sluzby sedzia w stanie spoczynku odpowiada dyscyplinarnie.

3. Do odpowiedzialnosci dyscyplinarnej sedziow w stanie spoczynku stosuje sie odpowiednio przepisy o odpowiedzialnosci dyscyplinarnej sedziow, z tym ze zamiast kar przewidzianych dla sedziow sad dyscyplinarny orzeka kary:

1) upomnienia,

2) nagany,

3) zawieszenia waloryzacji uposazenia na okres od 1 roku do 3 lat,

4) pozbawienia prawa do stanu spoczynku wraz z prawem do uposazenia.

4. Skazanie sedziego w stanie spoczynku prawomocnym wyrokiem sadu na kare dodatkowa pozbawienia praw publicznych za przestepstwo popelnione przed przejsciem w stan spoczynku lub prawomocne orzeczenie kary wydalenia ze sluzby za przewinienie popelnione w tym okresie powoduje utrate uprawnien do stanu spoczynku i uposazenia sedziego oraz uposazenia rodzinnego czlonkow jego rodziny.

5. W razie orzeczenia kary wymienionej w 3 pkt 4 lub w wypadkach przewidzianych w 4 sedzia pozbawiony prawa do stanu spoczynku i uposazenia albo czlonek jego rodziny pozbawiony prawa do uposazenia rodzinnego nabywa prawo do emerytury lub renty, jezeli spelnia warunki okreslone w przepisach o ubezpieczeniu spolecznym.

Art. 784. 1. W razie utraty uprawnien do stanu spoczynku wskutek prawomocnego orzeczenia kary, o ktorej mowa w art. 783 3 pkt 4, albo w wypadkach przewidzianych w art. 783 4 stosuje sie odpowiednio przepis art. 781 2.

2. Skladka na ubezpieczenie spoleczne, o ktorej mowa w art. 781 2, podlega waloryzacji wskaznikiem wzrostu plac.

3. Minister sprawiedliwosci, w porozumieniu z ministrem pracy i polityki socjalnej, w drodze rozporzadzenia, okresli szczegolowe zasady waloryzacji skladek, o ktorych mowa w 2.

Art. 79. 1. W razie powolania sedziego do niezawodowej sluzby wojskowej, jego prawa i obowiazki sluzbowe ulegaja zawieszeniu na czas trwania sluzby. Sedzia zachowuje jednak swoje stanowisko, a czas sluzby wojskowej wlicza sie do okresu stosunku sluzbowego na stanowisku sedziego.

2. Inne szczegolne uprawnienia zwiazane ze stosunkiem sluzbowym sedziego powolanego do czynnej sluzby wojskowej i zwolnionego z tej sluzby normuja przepisy o powszechnym obowiazku obrony Rzeczypospolitej Polskiej lub przepisy o sluzbie wojskowej zolnierzy zawodowych.

3. Sedzia powolany do niezawodowej sluzby wojskowej odbywa ja w organach sadownictwa wojskowego.

Art. 791. 1. Sedzia mianowany, powolany lub wybrany do pelnienia funkcji w organach panstwowych, samorzadu terytorialnego, w sluzbie dyplomatycznej, konsularnej lub w organach organizacji miedzynarodowych dzialajacych na podstawie umow miedzynarodowych ratyfikowanych przez Rzeczpospolita Polska jest obowiazany zrzec sie swojego stanowiska.

2. Sedzia, ktory zrzekl sie stanowiska z przyczyn okreslonych w 1, moze powrocic na poprzednio zajmowane stanowisko sedziego, jezeli przerwa w pelnieniu obowiazkow sedziego nie przekracza 5 lat.

3. W wypadku przewidzianym w 2 Krajowa Rada Sadownictwa z inicjatywy sedziego, po uzyskaniu pozytywnej opinii zgromadzenia ogolnego sedziow wlasciwego sadu, moze przedstawic Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o powolanie go na poprzednio zajmowane stanowisko, niezaleznie od liczby stanowisk sedziowskich w danym sadzie.

Rozdzial 5

Odpowiedzialnosc dyscyplinarna

Art. 80. 1. Za przewinienia sluzbowe, w tym za oczywista i razaca obraze przepisow prawnych i uchybienia godnosci urzedu, sedzia odpowiada dyscyplinarnie.

2. Sedzia odpowiada dyscyplinarnie takze za swoje postepowanie przed objeciem stanowiska, jezeli przez nie uchybil obowiazkowi piastowanego wowczas urzedu panstwowego lub okazal sie niegodnym stanowiska sedziego.

Art. 81. 1. Po uplywie trzech lat od chwili czynu nie mozna wszczac postepowania dyscyplinarnego, a w razie wszczecia - ulega ono umorzeniu.

2. Jezeli jednak czyn zawiera znamiona przestepstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie moze nastapic wczesniej niz przedawnienie przewidziane w przepisach kodeksu karnego.

Art. 82. 1. Karami dyscyplinarnymi sa:

1) upomnienie,

2) nagana,

3) usuniecie z zajmowanego stanowiska funkcyjnego,

4) przeniesienie na inne miejsce sluzbowe,

5) wydalenie ze sluzby sedziowskiej.

2. Wymierzenie kary okreslonej w 1 pkt 2-4 pociaga za soba pozbawienie mozliwosci awansowania przez okres trzech lat oraz niemoznosc udzialu w tym okresie w kolegium sadu wojewodzkiego i sadzie dyscyplinarnym oraz uzyskania utraconego stanowiska.

Art. 83. 1. Do orzekania w sprawach dyscyplinarnych sedziow sa powolane sady dyscyplinarne:

1) w pierwszej instancji - Sad Dyscyplinarny,

2) w drugiej instancji - Wyzszy Sad Dyscyplinarny.

2. Sady dyscyplinarne skladaja sie z sedziow wybranych - w liczbie wskazanej przez Krajowa Rade Sadownictwa - przez zgromadzenia ogolne sedziow Sadu Najwyzszego i Naczelnego Sadu Administracyjnego oraz zebranie zgromadzen ogolnych sedziow sadow apelacyjnych i zebranie przedstawicieli zgromadzen ogolnych sedziow w sadach wojewodzkich oraz przez Zgromadzenie Sedziow Sadow Wojskowych.

3. Przewodniczacych i wiceprzewodniczacych sadow dyscyplinarnych wybieraja sposrod siebie sedziowie tych sadow.

4. Sad Dyscyplinarny oraz Wyzszy Sad Dyscyplinarny orzekaja w skladzie trzech sedziow.

5. Przewodniczacego skladu wyznacza przewodniczacy sadu dyscyplinarnego.

6. Sad dyscyplinarny moze orzekac na sesjach wyjazdowych w sadzie wojewodzkim, na obszarze wlasciwosci ktorego obwiniony zajmuje stanowisko sedziego, chyba ze sprzeciwia sie temu dobro wymiaru sprawiedliwosci.

7. Kadencja sadow dyscyplinarnych trwa 4 lata.

8. Obsluge administracyjna zapewnia sadom dyscyplinarnym Biuro Prezydialne Sadu Najwyzszego.

Art. 84. 1. Sklad orzekajacy sadu dyscyplinarnego wyznacza przewodniczacy tego sadu.

2. Skladowi orzekajacemu sadu dyscyplinarnego przewodniczy przewodniczacy tego sadu lub jego zastepca.

Art. 85. 1. Rzecznika dyscyplinarnego wybiera kolegium sadu apelacyjnego sposrod sedziow tego sadu.

2. Rzecznik dyscyplinarny jest zwiazany wskazaniem organu uprawnionego do zadania wszczecia postepowania dyscyplinarnego.

Art. 86. Obwiniony moze ustanowic obronce tylko sposrod sedziow.

Art. 87. 1. Postepowanie dyscyplinarne toczy sie z wylaczeniem jawnosci. Na rozprawie moga byc obecni sedziowie oraz asesorzy pelniacy czynnosci sedziowskie.

2. Orzeczenie dyscyplinarne mozna podac do wiadomosci publicznej po jego uprawomocnieniu sie, na podstawie uchwaly sadu dyscyplinarnego.

3. Protokolantem moze byc sedzia, asesor lub aplikant wyznaczony przez przewodniczacego sadu dyscyplinarnego w porozumieniu z prezesem wlasciwego sadu.

Art. 88. 1. Rzecznik dyscyplinarny sklada wniosek o wszczecie postepowania dyscyplinarnego na zadanie ministra sprawiedliwosci, prezesa sadu apelacyjnego lub wojewodzkiego oraz kolegium sadu apelacyjnego lub wojewodzkiego, po wstepnym wyjasnieniu okolicznosci koniecznych do ustalenia znamion przewinienia, a takze zlozeniu wyjasnien przez obwinionego, chyba ze zlozenie tych wyjasnien nie jest mozliwe.

2. Sad dyscyplinarny rozpoznaje wniosek i w razie jego uwzglednienia podejmuje uchwale o wszczeciu postepowania. Uchwala powinna zawierac dokladne okreslenie czynu, ktory ma byc przedmiotem postepowania. Odpis uchwaly dorecza sie rzecznikowi dyscyplinarnemu organu, ktory zlozyl wniosek o wszczecie postepowania, kolegium sadu wojewodzkiego i obwinionemu.

3. W terminie 7 dni od dnia doreczenia uchwaly oddalajacej wniosek o wszczecie postepowania dyscyplinarnego przysluguje rzecznikowi dyscyplinarnemu i kolegium sadu wojewodzkiego zazalenie do Wyzszego Sadu Dyscyplinarnego.

4. Wniosek o wszczecie postepowania dyscyplinarnego oraz zazalenie powinny byc rozpoznane w terminie 7 dni od dnia ich wplywu do sadu.

Art. 89. 1. Wszczynajac postepowanie dyscyplinarne, sad wyznacza rozprawe.

2. Pomiedzy podjeciem uchwaly o wszczeciu postepowania a terminem rozprawy nie powinno uplynac wiecej niz 14 dni; postepowanie w pierwszej instancji powinno byc zakonczone w ciagu 6 tygodni od jego wszczecia.

3. Nie usprawiedliwione niestawiennictwo obwinionego lub jego obroncy nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.

Art. 90. Jezeli w toku rozprawy ujawni sie inne przewinienie, oprocz objetego uchwala o wszczeciu postepowania dyscyplinarnego, sad moze wydac co do tego przewinienia wyrok tylko za zgoda rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obroncy; w razie braku zgody wszczyna sie w tym zakresie odrebne postepowanie dyscyplinarne.

Art. 91. W razie rozwiazania stosunku sluzbowego sedziego w toku postepowania dyscyplinarnego, postepowanie to toczy sie nadal. Jezeli obwiniony podjal prace w urzedzie panstwowym, adwokaturze lub jako radca prawny, sad przesyla wyrok odpowiednio temu urzedowi, Naczelnej Radzie Adwokackiej lub Krajowej Radzie Radcow Prawnych.

Art. 92. Jezeli przewinienie zawiera znamiona przestepstwa, sad dyscyplinarny wydaje uchwale, o ktorej mowa w art. 50 1, co nie wstrzymuje biegu postepowania dyscyplinarnego.

Art. 93. 1. Po prawomocnym zakonczeniu postepowania karnego przeciwko sedziemu sad lub prokurator przesyla akta sprawy wlasciwemu sadowi dyscyplinarnemu pierwszej instancji. Jezeli postepowanie dyscyplinarne nie bylo wszczete, sad dyscyplinarny podejmuje uchwale w sprawie jego wszczecia, chocby w postepowaniu karnym zostal wydany wyrok uniewinniajacy; przepis art. 88 3 stosuje sie odpowiednio.

2. Jezeli przeciwko sedziemu zapadl prawomocny wyrok pociagajacy za soba w mysl ustawy utrate stanowiska, sad dyscyplinarny zawiadamia o tym ministra sprawiedliwosci, ktory zarzadza wydalenie ukaranego ze sluzby, chociazby wykonano juz wyrok dyscyplinarny skazujacy na kare lagodniejsza niz wydalenie.

Art. 94. Koszty postepowania dyscyplinarnego ponosi Skarb Panstwa.

Art. 95. Od wyroku sadu dyscyplinarnego pierwszej instancji przysluguje odwolanie obwinionemu i rzecznikowi dyscyplinarnemu. Odwolanie powinno byc rozpoznane w terminie 7 dni od dnia jego wplywu do sadu dyscyplinarnego drugiej instancji.

Art. 96. 1. Po uprawomocnieniu sie wyroku sadu dyscyplinarnego przewodniczacy sadu dyscyplinarnego pierwszej instancji przesyla odpis wyroku ministrowi sprawiedliwosci, a ponadto - prezesowi wlasciwego sadu i kolegium tego sadu.

2. Wykonanie wyroku nalezy do ministra sprawiedliwosci, a co do kar wymienionych w art. 82 1 pkt 1 i 2 - do prezesa sadu wojewodzkiego oraz do prezesa sadu apelacyjnego w stosunku do sedziow tego sadu.

Art. 97. 1. Odpis prawomocnego wyroku skazujacego na kare dyscyplinarna dolacza sie do akt osobowych obwinionego.

2. Po uplywie trzech lat od uprawomocnienia sie wyroku orzekajacego kare przewidziana w art. 82 1 pkt 1-4, a po uplywie pieciu lat od uprawomocnienia sie wyroku orzekajacego kare przewidziana w art. 82 1 pkt 5, minister sprawiedliwosci, na wniosek ukaranego, zarzadza usuniecie odpisu wyroku z akt osobowych, jezeli w tym okresie nie wydano przeciwko ukaranemu innego wyroku skazujacego.

Art. 98. 1. Od kazdego prawomocnego orzeczenia konczacego postepowanie dyscyplinarne rewizje nadzwyczajna do Wyzszego Sadu Dyscyplinarnego moga wniesc Krajowa Rada Sadownictwa, pierwszy prezes Sadu Najwyzszego i minister sprawiedliwosci.

2. Wyzszy Sad Dyscyplinarny rozpoznaje rewizje nadzwyczajne w skladzie siedmiu sedziow, z tym ze przewodniczacym skladu jest sedzia Sadu Najwyzszego.

3. Rewizje nadzwyczajna na niekorzysc obwinionego mozna wniesc tylko w terminie 6 miesiecy od uprawomocnienia sie orzeczenia.

4. Niedopuszczalna jest rewizja nadzwyczajna od orzeczenia Wyzszego Sadu Dyscyplinarnego zapadlego w nastepstwie rozpoznania rewizji nadzwyczajnej.

5. Rewizje nadzwyczajna od orzeczenia Wyzszego Sadu Dyscyplinarnego rozpoznaje Wyzszy Sad Dyscyplinarny w skladzie siedmiu sedziow, z wylaczeniem sedziow, ktorzy wydali zaskarzone orzeczenie.

Art. 99. O wznowienie postepowania dyscyplinarnego moga rowniez wystapic Krajowa Rada Sadownictwa, pierwszy prezes Sadu Najwyzszego i minister sprawiedliwosci.

Art. 100. 1. Wznowienie postepowania dyscyplinarnego na niekorzysc obwinionego moze nastapic, jezeli umorzenie postepowania lub wydanie wyroku nastapilo wskutek przestepstwa albo jezeli w ciagu pieciu lat od umorzenia lub od wydania wyroku wyjda na jaw nowe okolicznosci lub dowody, ktore mogly uzasadniac skazanie lub wymierzenie kary surowszej.

2. Wznowienie postepowania na korzysc skazanego moze nastapic takze po jego smierci, jezeli wyjda na jaw nowe okolicznosci lub dowody, ktore moga uzasadniac uniewinnienie lub wymierzenie kary lagodniejszej.

3. W razie smierci skazanego, wniosek o wznowienie postepowania moga zlozyc jego malzonek, krewni w linii prostej, rodzenstwo, przysposabiajacy lub przysposobiony oraz rzecznik dyscyplinarny.

Art. 101. Rozstrzygniecia zapadajace w toku postepowania dyscyplinarnego wymagaja z urzedu uzasadnienia na pismie i doreczenia ich stronom.

Art. 102. W sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje sie odpowiednio przepisy kodeksu postepowania karnego.

Rozdzial 6

Zawieszenie w czynnosciach sluzbowych

Art. 103. 1. Sad dyscyplinarny moze zawiesic w czynnosciach sluzbowych sedziego, przeciwko ktoremu wszczeto postepowanie karne, dyscyplinarne lub o ubezwlasnowolnienie.

2. Sad dyscyplinarny, zawieszajac sedziego w czynnosciach sluzbowych, moze obnizyc do 50 proc. wysokosc jego wynagrodzenia na czas trwania tego zawieszenia; nie dotyczy to osob, w stosunku do ktorych wszczeto postepowanie o ubezwlasnowolnienie.

3. Jezeli postepowanie dyscyplinarne zostalo umorzone lub zakonczylo sie uniewinnieniem, sedziemu wyplaca sie zatrzymane wynagrodzenie.

Art. 104. 1. Jezeli sedziego zatrzymano z powodu schwytania na goracym uczynku popelnienia przestepstwa albo jezeli ze wzgledu na rodzaj czynu dokonanego przez sedziego powaga sadu lub istotne interesy sluzbowe wymagaja natychmiastowego odsuniecia go od wykonywania obowiazkow sluzbowych, prezes sadu moze zarzadzic natychmiastowa przerwe w czynnosciach sluzbowych az do czasu wydania uchwaly przez sad dyscyplinarny.

2. O zarzadzeniu, o ktorym mowa w 1, prezes sadu zawiadamia sad dyscyplinarny, ktory niezwlocznie wydaje uchwale w sprawie zawieszenia sedziego w czynnosciach sluzbowych lub uchyla zarzadzenie o przerwie w wykonywaniu tych czynnosci.

Art. 105. 1. W wypadkach przewidzianych w art. 50 oraz w sprawie zawieszenia sedziego w czynnosciach sluzbowych lub uchylenia zarzadzenia o przerwie, o ktorej mowa w art. 104 1, sad dyscyplinarny wydaje uchwale po wysluchaniu rzecznika dyscyplinarnego oraz sedziego, chyba ze nie jest to mozliwe.

2. Na uchwale o zawieszeniu w czynnosciach sluzbowych sedziemu przysluguje zazalenie, a rzecznikowi dyscyplinarnemu - takze na uchwale, o ktorej mowa w art. 104 2, o uchyleniu zarzadzenia o przerwie; zazalenie nie wstrzymuje wykonania uchwaly.

3. Zazalenie rozpoznaje sad dyscyplinarny drugiej instancji.

Art. 106. Zawieszenie w czynnosciach sluzbowych ustaje z chwila prawomocnego zakonczenia postepowania dyscyplinarnego, chyba ze sad dyscyplinarny uchylil je wczesniej.

Spis dzialow

Dzial III

Art. 107-110. wygasly.

Spis dzialow

Dzial IV

APLIKANCI I ASESORZY SADOWI

Art. 111. Aplikacja sadowa polega na zaznajomieniu sie z czynnosciami sedziego i sekretariatow sadowych oraz uzyskaniu wiedzy potrzebnej do zajmowania stanowiska sedziego.

Art. 112. Aplikantem sadowym moze byc mianowany ten, kto odpowiada wymaganiom okreslonym w art. 51 pkt 1-3.

Art. 113. 1. Stosunek pracy z aplikantem sadowym nawiazuje sie na podstawie mianowania na czas okreslony, oznaczony w akcie mianowania.

2. Aplikanta sadowego mianuje i zwalnia prezes sadu apelacyjnego.

3. Mianowanie aplikanta nastepuje po przeprowadzeniu konkursu przez prezesa sadu apelacyjnego.

4. Przed podjeciem obowiazkow aplikant sadowy sklada slubowanie wobec prezesa sadu apelacyjnego wedlug nastepujacej roty:

"Slubuje uroczyscie sumiennie wypelniac obowiazki aplikanta sadowego, w postepowaniu kierowac sie zasadami godnosci i uczciwosci oraz dochowac tajemnicy panstwowej i sluzbowej".

5. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, okresla tryb przeprowadzania konkursu, o ktorym mowa w 3.

Art. 114. 1. Aplikacja sadowa trwa dwa lata i szesc miesiecy.

2. Po uplywie okresu aplikacji aplikant sklada egzamin sedziowski. W razie niedostatecznego wyniku egzaminu, aplikant moze przystapic do ponownego jego skladania w ciagu roku od dnia egzaminu poprzedniego.

3. skreslony.

4. Zezwolenia na zdawanie egzaminu w pozniejszym terminie od przewidzianego w 2 mozna udzielic w razie stwierdzenia niemoznosci przystapienia do egzaminu w tym terminie. Zezwolenia udziela prezes sadu wojewodzkiego.

Art. 115. 1. Minister sprawiedliwosci moze mianowac asesorem sadowym aplikanta, ktory ukonczyl aplikacje sadowa lub prokuratorska i zdal egzamin sedziowski lub prokuratorski.

2. Minister sprawiedliwosci moze powierzyc asesorowi sadowemu pelnienie czynnosci sedziowskich w sadzie rejonowym na czas okreslony, nie przekraczajacy dwoch lat, za zgoda kolegium sadu wojewodzkiego. Mozliwe jest ponowne powierzenie tych czynnosci asesorowi, jednakze ten okres, lacznie z okresem poprzednim, nie moze byc dluzszy niz trzy lata. W tym samym trybie asesorowi moga byc powierzone czynnosci sedziowskie w sadzie wojewodzkim jako odwolawczym.

3. Do asesorow sadowych, ktorym powierzono pelnienie czynnosci sedziowskich, stosuje sie przepisy dotyczace sedziow.

4. Asesorem sadowym nie mozna byc dluzej niz trzy lata. Minister sprawiedliwosci moze zwolnic asesora, po uprzednim wypowiedzeniu, za zgoda kolegium sadu wojewodzkiego; przepis art. 60 1 stosuje sie odpowiednio.

Art. 116. Do aplikantow sadowych stosuje sie odpowiednio przepisy art. 65, 69 1, art. 71 i 79 1 i 2.

Art. 117. Aplikant za naruszenie swoich obowiazkow ponosi odpowiedzialnosc porzadkowa lub dyscyplinarna na zasadach obowiazujacych mianowanych urzednikow panstwowych.

Art. 1171. Prezes sadu apelacyjnego, na wniosek kolegium sadu wojewodzkiego, moze zezwolic na odbywanie aplikacji pozaetatowej osobie, ktora:

1) spelnia wymagania okreslone w art. 51 1 pkt 1-3,

2) zostala zakwalifikowana na aplikacje przez komisje egzaminacyjna po przeprowadzeniu konkursu, o ktorym mowa w art. 113 3.

Art. 1172. 1. Prezes sadu apelacyjnego, na wniosek prezesa sadu wojewodzkiego, cofa aplikantowi zezwolenie na odbywanie aplikacji pozaetatowej, jezeli:

1) zrezygnuje on z odbywania aplikacji,

2) razaco narusza obowiazki aplikanta.

2. Cofniecie zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej nastepuje z dniem okreslonym przez prezesa sadu apelacyjnego.

Art. 1173. Do aplikantow pozaetatowych stosuje sie odpowiednio przepisy art. 111, art. 113 2, art. 114 1, 2 i 4.

Art. 118. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, okresla szczegolowe zasady i tryb mianowania, zmiany warunkow pracy oraz rozwiazywania stosunku pracy, a takze szczegolowe obowiazki zwiazane z zajmowaniem stanowiska aplikanta, organizacje aplikacji sadowej, zakres egzaminu sedziowskiego, sklad komisji egzaminacyjnej, sposob powolywania jej czlonkow, wysokosc ich wynagrodzenia i postepowanie komisji egzaminacyjnej.

Art. 119. skreslony.

Spis dzialow

Dzial V

KURATORZY, REFERENDARZE SADOWI, SEKRETARZE I INNI PRACOWNICY SADOWI

Art. 120. 1. W sadach dzialaja kuratorzy sadowi (kuratorzy rodzinni i kuratorzy dla doroslych), ktorzy wykonuja czynnosci o charakterze wychowawczo-resocjalizacyjnym i profilaktycznym oraz inne czynnosci okreslone w przepisach szczegolnych.

2. Kuratorzy sadowi pelnia swoje czynnosci zawodowo (kuratorzy zawodowi) albo spolecznie (kuratorzy spoleczni).

3. Warunkiem mianowania na stanowisko kuratora zawodowego jest odbycie stazu pracy w sadzie i zlozenie egzaminu. W szczegolnie uzasadnionych wypadkach minister sprawiedliwosci na wniosek prezesa sadu wojewodzkiego moze zwolnic od obowiazku odbycia stazu i zlozenia egzaminu.

4. Kuratora zawodowego mianuje i zwalnia prezes sadu wojewodzkiego.

5. Do kuratorow zawodowych stosuje sie odpowiednio przepisy art. 72 i art. 73.

6. Wynagrodzenie zasadnicze kuratorow zawodowych stanowi, odpowiednio do rangi stanowiska, wielokrotnosc prognozowanego przecietnego wynagrodzenia w panstwowej sferze budzetowej.

Art. 121. skreslony.

Art. 1211. Do zlozenia oswiadczenia, o ktorym mowa w art. 681 1, przez komornika sadowego stosuje sie odpowiednio formularz, okreslony przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia dzialalnosci gospodarczej przez osoby pelniace funkcje publiczne (Dz. U. nr 106, poz. 679), dotyczacymi oswiadczenia, o ktorym mowa w art. 10 ust. 1 tejze ustawy.

Art. 122. 1. W sadach rejonowych moga byc zatrudnieni referendarze sadowi do wykonywania okreslonych czynnosci nalezacych do sadow w zakresie postepowania w sprawach zwiazanych z prowadzeniem ksiag wieczystych i rejestrow sadowych.

2. Na stanowisko referendarza sadowego moze byc mianowany ten, kto:

1) posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pelni praw cywilnych i obywatelskich,

2) jest nieskazitelnego charakteru,

3) ukonczyl wyzsze studia prawnicze lub wyzsze studia administracyjne,

4) odbyl aplikacje referendarska i zlozyl egzamin referendarski albo odbyl aplikacja sadowa, prokuratorska, notarialna, adwokacka lub radcowska i zlozyl odpowiedni egzamin albo zlozyl egzamin referendarski,

5) ukonczyl 24 lata.

3. Aplikacja referendarska trwa szesc miesiecy.

Art. 1221. 1. Stosunek pracy z referendarzem sadowym nawiazuje sie na podstawie mianowania, z dniem okreslonym w akcie mianowania.

2. Referendarza sadowego mianuje i zwalnia minister sprawiedliwosci na wniosek prezesa sadu wojewodzkiego.

3. Przed podjeciem pracy referendarz sadowy sklada slubowanie wobec prezesa sadu wojewodzkiego wedlug nastepujacej roty:

"Slubuje uroczyscie na powierzonym mi stanowisku referendarza sadowego sluzyc wiernie narodowi polskiemu, sumiennie i starannie wykonywac obowiazki urzedowe, przestrzegac prawa, kierowac sie zasadami godnosci i uczciwosci oraz dochowac tajemnicy panstwowej i sluzbowej".

4. Do referendarzy sadowych stosuje sie odpowiednio przepisy art. 24 1, art. 26, 53, art. 69 1, art. 72, 73 i art. 79 1.

5. Za naruszenie swoich obowiazkow referendarz sadowy ponosi odpowiedzialnosc porzadkowa lub dyscyplinarna na zasadach obowiazujacych urzednikow panstwowych.

Art. 123. 1. W sadach sa zatrudnieni sekretarze i inni pracownicy sadowi.

2. Na stanowisku sekretarza sadowego moze byc zatrudniony pracownik sadowy, ktory odbyl praktyke i zlozyl egzamin sekretarski. Od odbycia praktyki i zlozenia egzaminu sa zwolnieni aplikanci sadowi, ktorzy zlozyli egzamin sedziowski.

Art. 1231. Rada Ministrow, w drodze rozporzadzenia, okresla wysokosc wynagrodzenia kuratorow zawodowych.

Art. 124. 1. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, okresla:

1) szczegolne warunki mianowania na stanowisko kuratora zawodowego, szczegolowe obowiazki i prawa oraz organizacje pracy kuratorow zawodowych w sadzie, zakres egzaminu, sklad komisji egzaminacyjnej, sposob powolywania jej czlonkow i postepowanie komisji egzaminacyjnej,

2) tryb powolywania i odwolywania kuratorow spolecznych oraz szczegolowy zakres ich obowiazkow i praw,

3) skreslony,

4) szczegolne warunki przyjecia na stanowisko sekretarza sadowego, organizacje praktyki, zakres egzaminu, sklad komisji egzaminacyjnej, sposob powolywania jej czlonkow i postepowanie komisji egzaminacyjnej,

5) szczegolne warunki mianowania referendarza sadowego, zmiany warunkow pracy oraz rozwiazywania stosunku pracy, a takze organizacje aplikacji referendarskiej, przebieg egzaminu, sklad komisji egzaminacyjnej, sposob powolywania jej czlonkow i postepowania komisji egzaminacyjnej.

2. Minister sprawiedliwosci w porozumieniu z ministrem pracy i polityki socjalnej okresla wysokosc wynagrodzenia czlonkow komisji egzaminacyjnych, o ktorych mowa w 1.

2a. Minister sprawiedliwosci w porozumieniu z ministrem pracy i polityki socjalnej, w drodze rozporzadzenia, okresla szczegolowe zasady wynagradzania referendarza sadowego.

3. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, moze okreslac zasady i tryb dokonywania okresowych ocen kwalifikacyjnych kuratorow, referendarzy sadowych i sekretarzy sadowych oraz innych pracownikow sadowych.

Art. 125. Minister sprawiedliwosci okresla:

1) organizacje i zakres dzialania sekretariatow sadowych oraz innych dzialow administracji sadowej, a takze kategorie pracownikow sadowych obowiazanych do noszenia stroju urzedowego lub oznak i warunki ich przydzialu,

2) skreslony.

Art. 126. 1. Przy sadach moga byc ustanowieni biegli sadowi i tlumacze przysiegli.

2. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, okresla tryb ustanawiania bieglych sadowych i tlumaczy przysieglych, pelnienia przez nich czynnosci, zwalniania ich z funkcji oraz zasady i wysokosc wynagrodzen tlumaczy. W tym samym trybie minister sprawiedliwosci moze rowniez okreslac zasady powolywania i dzialania zespolow bieglych sadowych i tlumaczy przysieglych.

Spis dzialow

Dzial VI

Art. 127-131. skreslone.

Spis dzialow

Dzial VII

LAWNICY LUDOWI

Rozdzial 1

Wybory lawnikow ludowych i ich kadencja

Art. 132. 1. Lawnikiem moze byc wybrany ten, kto:

1) posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pelni praw cywilnych i obywatelskich,

2) jest nieskazitelnego charakteru,

3) ukonczyl 26 lat,

4) jest zatrudniony lub zamieszkuje w miejscu kandydowania co najmniej od roku.

2. Do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczen spolecznych lawnikiem powinna byc wybrana osoba szczegolnie obeznana z problematyka spraw pracowniczych, celami ubezpieczenia i potrzebami osob ubezpieczonych.

Art. 133. 1. Lawnikami nie moga byc:

1) osoby zatrudnione w sadach powszechnych i innych sadach, panstwowych biurach notarialnych [zostaly zniesione przez ustawe z 14 lutego 1991 r.; Dz. U. nr 22, poz. 92] oraz w prokuraturze,

2) osoby wchodzace w sklad organow, od ktorych orzeczenia mozna zadac skierowania sprawy na droge postepowania sadowego,

3) funkcjonariusze Policji oraz inne osoby zajmujace stanowiska zwiazane ze sciganiem przestepstw,

4) adwokaci i aplikanci adwokaccy,

5) duchowni,

6) zolnierze w czynnej sluzbie wojskowej,

7) funkcjonariusze Sluzby Wieziennej.

2. Nie mozna byc lawnikiem jednoczesnie w wiecej niz jednym sadzie.

Art. 134. 1. Lawnikow do sadow wojewodzkich oraz do sadow rejonowych wybieraja rady gmin, ktorych obszar jest objety wlasciwoscia tych sadow - w glosowaniu tajnym.

2. Wybory przygotowuja gminy jako zadanie zlecone z zakresu administracji rzadowej.

Art. 135. 1. Liczbe lawnikow wybieranych przez poszczegolne rady gmin do wszystkich sadow dzialajacych na obszarze wlasciwosci sadu wojewodzkiego, w tym takze liczbe lawnikow do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczen spolecznych, ustala kolegium sadu wojewodzkiego; liczbe lawnikow do poszczegolnych sadow rejonowych ustala sie po zasiegnieciu opinii tych sadow.

2. Prezes sadu wojewodzkiego podaje liczbe lawnikow do wiadomosci poszczegolnym radom gmin najpozniej na 30 dni przed uplywem terminu zglaszania kandydatow.

Art. 136. 1. Kandydatow na lawnikow zglaszaja radom gmin prezesi sadow, zaklady pracy, stowarzyszenia, organizacje i zwiazki zawodowe, zarejestrowane na podstawie przepisow prawa, oraz co najmniej 25 obywateli majacych czynne prawo wyborcze, zamieszkujacych stale na danym terenie, w terminie do 31 lipca ostatniego roku kadencji, w trybie, ktory okresli Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Kandydatow na lawnikow do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczen spolecznych zglaszaja w rownej liczbie organy administracji panstwowej oraz zwiazki zawodowe.

Art. 137. 1. Wybory lawnikow odbywaja sie najpozniej w pazdzierniku roku kalendarzowego, w ktorym uplywa kadencja dotychczasowych lawnikow.

2. Przed przystapieniem do wyborow rada gminy powoluje zespol, ktory przedstawia radzie gminy na sesji swoja opinie o zgloszonych kandydatach.

Art. 138. 1. Liste wybranych lawnikow wraz z dotyczacymi ich danymi rady gmin, ktore dokonaly ich wyboru, przesylaja prezesom wlasciwych sadow najpozniej do konca listopada. Sposrod lawnikow znajdujacych sie na tej liscie rady gmin wskazuja lawnikow wybranych do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczen spolecznych, wymieniajac oddzielnie lawnikow sposrod kandydatow zgloszonych przez organy administracji panstwowej oraz przez zwiazki zawodowe.

2. Prezes sadu wrecza lawnikom zawiadomienie o wyborze i odbiera od nich slubowanie wedlug roty ustalonej dla sedziow.

3. Po odebraniu slubowania prezes sadu wpisuje lawnika na liste lawnikow, ktorzy moga byc wyznaczani do orzekania, i wydaje mu legitymacje.

Art. 139. 1. Kadencja lawnikow sadow wojewodzkich i rejonowych trwa cztery lata kalendarzowe nastepujace po roku, w ktorym dokonano wyborow, jednak mandat lawnika wybranego dodatkowo wygasa z uplywem kadencji ogolu lawnikow.

2. Po uplywie kadencji lawnik moze brac udzial jedynie w rozpoznawaniu sprawy rozpoczetej wczesniej z jego udzialem, do czasu jej zakonczenia.

Art. 140. 1. Mandat lawnika wygasa w razie orzeczenia prawomocnym wyrokiem pozbawienia go praw publicznych. Wygasniecie mandatu z tego powodu stwierdza rada gminy, ktora wybrala lawnika.

2. Rada gminy, ktora wybrala lawnika, moze go odwolac z wlasnej inicjatywy lub na wniosek prezesa wlasciwego sadu w razie:

1) skazania go prawomocnym wyrokiem w wypadku innym niz okreslony w 1,

2) niewykonywania obowiazkow lawnika,

3) zachowania godzacego w powage sadu,

4) niezdolnosci do wykonywania obowiazkow lawnika.

Art. 141. 1. Przed uplywem kadencji mandat lawnika wygasa z dniem doreczenia mu zawiadomienia prezesa sadu o skresleniu z listy lawnikow wskutek zrzeczenia sie mandatu z waznych przyczyn lub odwolania lawnika przez rade gminy.

2. W czasie trwania kadencji nie powoluje sie lawnika do pelnienia obowiazkow w razie ujawnienia okolicznosci, ktore nie pozwalaly na jego wybor, oraz w razie wszczecia postepowania karnego przeciwko lawnikowi, do czasu prawomocnego rozstrzygniecia sprawy.

3. W razie zniesienia sadu, osrodka zamiejscowego lub wydzialu zamiejscowego - lawnicy tych jednostek staja sie lawnikami sadow, ktore przejmuja kompetencje zniesionych jednostek.

Art. 142. W razie potrzeby, zwlaszcza z powodu zmniejszenia sie w czasie kadencji liczby lawnikow, rada gminy na wniosek prezesa sadu wojewodzkiego dokonuje uzupelnienia listy, wybierajac nowych lawnikow w sposob okreslony w ustawie.

Rozdzial 2

Prawa i obowiazki lawnikow

Art. 143. 1. W zakresie orzekania lawnicy sa niezawisli i podlegaja tylko ustawom.

2. Lawnik nie moze przewodniczyc na rozprawie i naradzie ani tez wykonywac czynnosci sedziego poza rozprawa, chyba ze ustawy stanowia inaczej.

Art. 144. 1. Lawnik moze byc wyznaczony do udzialu w rozprawach do 12 dni w ciagu roku; liczba tych dni moze byc zwiekszona przez prezesa sadu tylko z waznych przyczyn, a zwlaszcza w wypadku koniecznosci zakonczenia rozprawy z udzialem tego lawnika.

2. Do udzialu w rozprawie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczen spolecznych prezes sadu wyznacza jednego lawnika wybranego sposrod kandydatow zgloszonych przez organ administracji panstwowej i jednego lawnika wybranego sposrod kandydatow zgloszonych przez zwiazki zawodowe.

3. Wyznaczajac lawnika do udzialu w rozprawie, zawiadamia sie o tym jednoczesnie zaklad pracy zatrudniajacy lawnika.

Art. 1441. Do rozpoznawania przez sad apelacyjny spraw z zakresu ubezpieczen spolecznych prezes tego sadu wyznacza do skladu orzekajacego lawnikow z listy lawnikow powolanych do orzekania w tych sprawach w sadach wojewodzkich z obszaru wlasciwosci sadu apelacyjnego.

Art. 145. 1. Prezes sadu moze wyznaczyc jednego lub dwoch lawnikow dodatkowych do rozprawy, jezeli istnieje przypuszczenie, ze bedzie ona trwac czas dluzszy.

2. W naradzie i glosowaniu lawnik dodatkowy bierze udzial, jezeli inny lawnik nie moze uczestniczyc w skladzie orzekajacym.

Art. 146. 1. Zaklad pracy zatrudniajacy lawnika jest obowiazany zwolnic go od pracy na czas pelnienia czynnosci w sadzie.

2. Za czas zwolnienia od pracy lawnik zachowuje prawo do pelnego wynagrodzenia oraz swiadczen wynikajacych ze stosunku pracy.

3. Lawnicy, ktorzy nie pozostaja w stosunku pracy, otrzymuja za czas wykonywania czynnosci w sadzie rekompensate na zasadach okreslonych w drodze rozporzadzenia przez ministra sprawiedliwosci w porozumieniu z ministrem finansow.

Art. 147. Lawnicy zamieszkali poza siedziba sadu otrzymuja diety oraz zwrot kosztow przejazdu i noclegu wedlug zasad ustalonych w tym zakresie dla sedziow.

Art. 148. 1. Naleznosci, o ktorych mowa w art. 146 3 i art. 147, przyznaje prezes wlasciwego sadu.

2. Od decyzji prezesa sadu rejonowego przysluguje odwolanie do prezesa sadu wojewodzkiego, a gdy decyzje w pierwszej instancji wydal prezes sadu wojewodzkiego lub prezes sadu apelacyjnego - do ministra sprawiedliwosci.

Art. 149. 1. Lawnicy kazdego sadu wybieraja ze swego grona rade lawnicza, jej przewodniczacego i zastepcow.

2. Do zadan rady lawniczej nalezy w szczegolnosci podnoszenie poziomu pracy lawnikow i ich reprezentowanie oraz pobudzanie dzialalnosci wychowawczej lawnikow w spoleczenstwie.

3. Minister sprawiedliwosci, w drodze rozporzadzenia, moze okreslac szczegolowe zadania rady lawniczej oraz jej organizacje i sposob dzialania.

Spis dzialow

Dzial VIII

PRZEPISY SZCZEGOLNE, ZMIANY W PRZEPISACH OBOWIAZUJACYCH ORAZ PRZEPISY PRZEJSCIOWE I KONCOWE

Art. 150. W sprawach nie uregulowanych niniejsza ustawa do sedziow i innych pracownikow sadowych stosuje sie odpowiednio przepisy ustawy z 16 wrzesnia 1982 r. o pracownikach urzedow panstwowych (Dz. U. nr 31, poz. 214, z 1984 r. nr 35, poz. 187, z 1988 r. nr 19, poz. 132, z 1989 r. nr 4, poz. 24, nr 34, poz. 178 i 182, z 1990 r. nr 20, poz. 121, z 1991 r. nr 55, poz. 234, nr 88, poz. 400 i nr 95, poz. 425 oraz z 1992 r. nr 54, poz. 254 i nr 90, poz. 451), a w sprawach nie uregulowanych takze ta ustawa - przepisy kodeksu pracy.

Art. 151. Ilekroc w obowiazujacych przepisach jest mowa o sadzie dla nieletnich, nalezy przez to rozumiec sad rodzinny.

Art. 152. 1. Traca moc:

1) Prawo o ustroju sadow powszechnych (Dz. U. z 1964 r. nr 6, poz. 40, z 1967 r. nr 13, poz. 55, z 1969 r. nr 13, poz. 98, z 1974 r. nr 50, poz. 316, z 1975 r. nr 16, poz. 91 i nr 34, poz. 183, z 1982 r. nr 16, poz. 125, nr 19, poz. 145, nr 31, poz. 214, nr 35, poz. 228 oraz z 1985 r. nr 20, poz. 85 i nr 23, poz. 100),

2) ustawa z 2 grudnia 1960 r. o lawnikach ludowych w sadach powszechnych (Dz. U. nr 54, poz. 309, z 1970 r. nr 16, poz. 136, z 1974 r. nr 24, poz. 142 i nr 39, poz. 231 oraz z 1975 r. nr 16, poz. 91).

2. Do czasu wydania przepisow wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie pozostaja w mocy dotychczasowe przepisy wykonawcze, jezeli nie sa z nia sprzeczne.Ustawa z 17 grudnia 1997 r. sklada sie z jedenastu artykulow.

Art. 1, bezposrednio ingerujacy w tresc ustawy, w calosci uwzglednilismy w naszym tekscie jednolitym.

Art. 2. W ustawie z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 1994 r. nr 19, poz. 70 z pozn. zm.) w art. 62a zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

"Do prokuratorow stosuje sie odpowiednio przepisy art. 59 2-5 i 7, art. 711 2-6, art. 78-784 ustawy z 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sadow powszechnych".

Art. 3. W ustawie z 20 grudnia 1989 r. o Krajowej Radzie Sadownictwa (Dz. U. nr 73, poz. 435 z pozn. zm.) w art. 2 po pkt 3 dodaje sie pkt 3a w brzmieniu:

"wyraza zgode na dalsze zajmowanie stanowiska przez sedziego, ktory ukonczyl 65 rok zycia".

Art. 4. W ustawie z 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sadow powszechnych oraz niektorych innych ustaw (Dz. U. nr 124, poz. 782) art. 7 otrzymuje brzmienie:

"Przepisy art. 1 i 6 niniejszej ustawy stosuje sie odpowiednio do sedziow sadow wojskowych, a takze do sedziow Trybunalu Konstytucyjnego, z tym ze sedziowie Trybunalu Konstytucyjnego przechodza w stan spoczynku po ukonczeniu swojej kadencji niezaleznie od osiagnietego wieku. Uposazenie, o ktorym mowa w art. 1 pkt 6 niniejszej ustawy, przysluguje im z dniem osiagniecia 65 roku zycia".

Art. 5. Sedziowie i prokuratorzy w stanie spoczynku oraz czlonkowie ich rodzin korzystaja z prawa do swiadczenia opieki zdrowotnej w zakresie i na zasadach okreslonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikow i ich rodzin.

Art. 68*). Pominiety jako niezgodny z art. 7 konstytucji, stosowanie do wyroku Trybunalu Konstytucyjnego z 24 czerwca 1998 r. (sygn. akt K.3/98; Monitor Polski nr 22, poz. 331).

Art. 7. 1. Przepisy art. 6 ust. 1 i 2 ustawy, o ktorej mowa w art. 4 (zwyczajnie mowiac, chodzi o stan spoczynku i zwiazane z tym przywileje - dopisek redakcji), nie maja zastosowania do:

1) sedziow i prokuratorow, ktorzy w okresie od wrzesnia 1939 r. do konca 1956 r. sluzyli w formacji Ludowego Komisariatu Spraw Wewnetrznych Zwiazku Socjalistycznych Republik Radzieckich (NKWD) lub innych organach represji Zwiazku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR), dzialajacych przeciwko narodowi i panstwu polskiemu,

2) sedziow i prokuratorow, ktorzy w latach 1944-1956 byli zatrudnieni, pelnili sluzbe lub funkcje w strukturach Urzedow Bezpieczenstwa, Sluzby Bezpieczenstwa i Informacji Wojskowej, a takze w nadzorujacych je komorkach jednostek zwierzchnich, zwiazanych ze stosowaniem represji wobec osob dzialajacych na rzecz suwerennosci i niepodleglosci panstwa polskiego,

3) sedziow i prokuratorow, ktorzy w latach 1944-1956 byli zatrudnieni w sadach wojskowych lub w prokuraturze wojskowej - w jednostkach organizacyjnych albo na stanowiskach zwiazanych ze stosowaniem represji wobec osob dzialajacych na rzecz suwerennosci i niepodleglosci panstwa polskiego,

4) sedziow sadow powszechnych, ktorzy w latach 1944-1956 byli zatrudnieni w wyspecjalizowanych komorkach organizacyjnych stosujacych represje za dzialalnosc niepodleglosciowa, polityczna lub obrone praw czlowieka (sekcjach i wydzialach spraw tajnych, wydzialach doraznych),

5) sedziow i prokuratorow, ktorzy zostali skazani prawomocnym wyrokiem sadu na kare dodatkowa pozbawienia praw publicznych za przestepstwo popelnione w okresie sluzby lub zostali wydaleni ze sluzby za przewinienia w okresie jej pelnienia,

6) sedziow i prokuratorow, ktorzy zlozyli falszywe oswiadczenia dotyczace pracy, sluzby lub wspolpracy z organami wymienionymi w art. 2 ustawy z 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub sluzby w organach bezpieczenstwa panstwa lub wspolpracy z nimi w latach 1944-1990 osob pelniacych funkcje publiczne (Dz. U. nr 70, poz. 443).

2. Przepisy art. 6 ust. 2 ustawy, o ktorej mowa w art. 4, nie maja zastosowania do czlonkow rodzin po zmarlych sedziach lub prokuratorach okreslonych w ust. 1.

3. Przepisow ust. 1 pkt 1-4 nie stosuje sie wobec osob, ktore:

1) udowodnia, ze do sluzb i organow, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 1-4, zostaly skierowane przez organizacje niepodleglosciowe lub przez te organizacje byly zwerbowane w celu udzielenia im pomocy,

2) udowodnia, ze podczas zatrudnienia, pelnienia sluzby lub funkcji w strukturach, jednostkach i na stanowiskach, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 1-4, wykonywaly wylacznie zadania nie zwiazane ze zwalczaniem organizacji oraz osob dzialajacych na rzecz suwerennosci i niepodleglosci Rzeczypospolitej Polskiej.

4. Okolicznosci wymienione w ust. 1 pkt 1-5, ust. 2 i 3 w stosunku do sedziow lub czlonkow ich rodzin stwierdza Krajowa Rada Sadownictwa, w drodze decyzji. Wniosek o wydanie decyzji moze zlozyc minister sprawiedliwosci, a takze osoba represjonowana za dzialalnosc niepodleglosciowa lub obrone praw czlowieka, a w razie smierci tej osoby - jej malzonek, rodzenstwo lub dzieci. Od decyzji zainteresowanym przysluguje skarga do sadu administracyjnego.

5. W stosunku do prokuratorow przepisy ust. 1-4 stosuje sie odpowiednio, z tym ze uprawnienia Krajowej Rady Sadownictwa przysluguja prokuratorowi generalnemu.

6. Sedziowie i prokuratorzy, ktorzy uzyskali prawo do emerytury lub renty, skladaja oswiadczenia przewidziane w art. 1 ust. 2 ustawy wymienionej w ust. 1 pkt 6.

7. Stwierdzenie okolicznosci wymienionych w ust. 1 pkt 6 nastepuje w trybie przewidzianym w ustawie o ujawnieniu pracy lub sluzby w organach bezpieczenstwa panstwa lub wspolpracy z nimi w latach 1944-1990 osob pelniacych funkcje publiczne.

Art. 8. 1. Sedziowie w stanie spoczynku i prokuratorzy w stanie spoczynku, ktorzy pelnili sluzbe lub pracowali w organach lub komorkach organizacyjnych wymienionych w art. 7 ust. 1 pkt 1-4 lub zlozyli falszywe oswiadczenia dotyczace pracy, sluzby lub wspolpracy z organami, o ktorych mowa w art. 2 ustawy o ujawnieniu pracy lub sluzby w organach bezpieczenstwa panstwa lub wspolpracy z nimi w latach 1944-1990 osob pelniacych funkcje publiczne, traca prawo do stanu spoczynku i uposazenia w stanie spoczynku.

2. Czlonkowie rodzin sedziow i prokuratorow, okreslonych w ust. 1, traca prawo do uposazenia rodzinnego.

3. Okolicznosci, o ktorych mowa w ust. 1, stwierdza sie w trybie okreslonym w art. 7 ust. 4 i 5. Utrata uprawnien nastepuje z dniem wydania decyzji.

4. Przepis art. 7 ust. 6 i 7 stosuje sie do sedziow i prokuratorow w stanie spoczynku, ktorzy nie zlozyli w okresie sluzby oswiadczen, o ktorych mowa w art. 1 ust. 2 ustawy wymienionej w art. 7 ust. 1 pkt 6.

Art. 9. 1. Z dniem wszczecia postepowania o wydanie decyzji przewidzianych w art. 7 ust. 4 i 5 oraz w art. 8 ust. 3 i 4 wyplate uposazenia lub uposazenia rodzinnego ogranicza sie do wysokosci swiadczen, jakie przyslugiwalyby uprawnionemu na podstawie przepisow o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikow i ich rodzin.

2. W razie wydania decyzji odmawiajacej stwierdzenia okolicznosci powodujacych utrate uprawnien wyplaca sie pozostala czesc uposazenia.

3. W razie wydania decyzji stwierdzajacej okolicznosci powodujace utrate uprawnien osoba pozbawiona prawa do stanu spoczynku lub uposazenia albo uposazenia rodzinnego nabywa prawo do emerytury lub renty, jezeli spelnia warunki okreslone w przepisach o ubezpieczeniu spolecznym. W takim wypadku od wynagrodzenia wyplaconego sedziemu lub prokuratorowi w okresie sluzby, od ktorego nie odprowadzono skladki na ubezpieczenie spoleczne, przekazuje sie skladke przewidziana za ten okres w przepisach o ubezpieczeniu spolecznym. Przepis art. 784 2 ustawy, o ktorej mowa w art. 1, stosuje sie odpowiednio.

Art. 10. Sedziowie i prokuratorzy, ktorzy przed 17 pazdziernika 1997 r. otrzymali od Krajowej Rady Sadownictwa i odpowiednio od prokuratora generalnego zgode na dalsze zajmowanie stanowiska pomimo ukonczenia 65 roku zycia, zachowuja prawo do zajmowania tego stanowiska do konca terminu okreslonego w tej zgodzie.

Art. 11. Ustawa wchodzi w zycie, po uplywie 14 dni od dnia ogloszenia, z wyjatkiem przepisu art. 1 pkt 1, ktory wchodzi w zycie 1 stycznia 1999 r.

Spis dzialow

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.