Rozporzadzenie Ministra Infrastruktury1) z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunkow technicznych pojazdow oraz zakresu ich niezbednego wyposazenia

(Dz. U. Nr 32 z 26 lutego 2003 r., poz. 262)

SPIS TRESCI

DZIAL I Przepisy ogolne ( 1)

DZIAL II Wymiary, masy i naciski osi pojazdu ( 2-5)

DZIAL III Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do laczenia z tym pojazdem

DZIAL IV Warunki techniczne ciagnika rolniczego, lesnego i pojazdu wolnobieznego oraz przyczepy przeznaczonej do laczenia z tymi pojazdami DZIAL V Warunki techniczne roweru, motoroweru, wozka inwalidzkiego i pojazdu zaprzegowego ( 53-56)

DZIAL VI Przepisy przejsciowe i koncowe ( 57-61)

ZALACZNIKI:

Na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, z pozn. zm. 2)) zarzadza sie, co nastepuje:

DZIAL I

Przepisy ogolne

1. 1. Przepisow rozporzadzenia nie stosuje sie do:

1) pojazdu specjalnego lub uzywanego do celow specjalnych Sil Zbrojnych, z wyjatkiem oznakowania okreslonego dla pojazdu uprzywilejowanego;

2) pojazdu specjalnego lub uzywanego do celow specjalnych Policji, Biura Ochrony Rzadu, Agencji Bezpieczenstwa Wewnetrznego, Agencji Wywiadu, Strazy Granicznej, Sluzby Wieziennej i strazy pozarnej, z wyjatkiem oznakowania okreslonego dla pojazdu uprzywilejowanego;

3) pojazdu zabytkowego;

4) tramwaju i trolejbusu, dla ktorych warunki techniczne okreslaja odrebne przepisy.

2. Pojazd zarejestrowany za granica, a znajdujacy sie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, powinien odpowiadac warunkom technicznym okreslonym w Konwencji o ruchu drogowym, sporzadzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. Nr 5, poz. 40 i 41).

3. Ilekroc w rozporzadzeniu jest mowa o:

1) "dacie pierwszej rejestracji pojazdu", rozumie sie przez to:

a) dla pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granica - dzien pierwszej rejestracji za granica,

b) dla pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy przez organy Sil Zbrojnych, Policji, Agencji Bezpieczenstwa Wewnetrznego, Agencji Wywiadu i Strazy Granicznej - dzien pierwszej rejestracji podany przez te organy;

2) "Regulaminach EKG ONZ" - rozumie sie przez to Regulaminy Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodow Zjednoczonych stanowiace zalaczniki do Porozumienia dotyczacego przyjecia jednolitych wymagan technicznych dla pojazdow kolowych, wyposazenia i czesci, ktore moga byc stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymagan, sporzadzonego w Genewie dnia 20 marca 1958 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 104, poz. 1135 i 1136).

DZIAL II

Wymiary, masy i naciski osi pojazdu

2. 1. Dlugosc pojazdu, nie moze przekraczac:

1) pojedynczego pojazdu, z wylaczeniem naczepy i autobusu, o ktorym mowa w pkt 2 i 5 - 12,00 m;

2) autobusu o co najmniej dwoch osiach kierowanych - 15,00 m;

3) pojazdu czlonowego - 16,50 m;

4) zespolu zlozonego z pojazdu silnikowego i przyczepy - 18,75 m;

5) autobusu przegubowego - 18,00 m;

6) zespolu zlozonego z trzech pojazdow, w ktorym pojazdem ciagnacym

jest pojazd wolnobiezny lub ciagnik rolniczy - 22,00 m;

7) motocykla, motoroweru lub roweru oraz zespolu zlozonego z motocykla,

motoroweru lub roweru i przyczepy - 4,00 m.

2. Szerokosc pojazdu, z zastrzezeniem ust. 3 i 14, 45 ust. 3 pkt 1, 54 ust. 3, nie moze przekraczac 2,55 m; szerokosc ta nie obejmuje lusterek na przegubowych wysiegnikach, swiatel umieszczonych na bokach pojazdu oraz elementow elastycznych wykonanych z gumy lub tworzyw sztucznych.

3. Szerokosc pojazdu ciezarowego z nadwoziem rodzaju furgon moze wynosic do 2,60 m, jezeli jego sciany sa zaopatrzone w izolacje termiczna.

4. Wysokosc pojazdu, z zastrzezeniem ust. 16, nie moze przekraczac 4,00 m.

5. Odleglosc miedzy osia sworznia siodlowego urzadzenia sprzegajacego a tylnym obrysem naczepy nie moze przekraczac 12,00 m.

6. Odleglosc miedzy osia sworznia siodlowego urzadzenia sprzegajacego a dowolnym punktem przedniej czesci naczepy nie moze przekraczac 2,04 m.

7. Przepis ust. 6 stosuje sie do naczepy zarejestrowanej po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1993 r.

8. Pojazd samochodowy i zespol pojazdow powinien miec mozliwosc poruszania sie wewnatrz pierscienia o promieniu zewnetrznym 12,50 m i promieniu wewnetrznym 5,30 m.

9. Przepis ust. 8 stosuje sie do pojazdow zarejestrowanych po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1993 r.

10. Odleglosc mierzona rownolegle do podluznej osi zespolu pojazdow, miedzy najdalej wysunietym do przodu punktem czesci nadwozia pojazdu samochodowego zawierajacej przestrzen ladunkowa a tylnym obrysem przyczepy, nie moze byc wieksza niz 16,40 m, przy zachowaniu odleglosci miedzy tylnym obrysem samochodu a przednim obrysem nadwozia przyczepy wynoszacej co najmniej 0,35 m.

11. Przepis ust. 10 stosuje sie do pojazdow zarejestrowanych po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1998 r.

12. Odleglosc miedzy tylna osia pojazdu samochodowego a przednia osia przyczepy w zespole pojazdow nie moze byc mniejsza niz 3,00 m.

13. Przepis ust. 12 stosuje sie do pojazdow zarejestrowanych po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1998 r.

14. Szerokosc motocykla i motoroweru wielosladowego nie moze przekraczac 2,00 m, a jednosladowego motoroweru - 1,00 m.

15. Przepis ust. 14 stosuje sie do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1998 r.

16. Wysokosc motocykla i motoroweru nie moze przekraczac 2,50 m.

17. Przepis ust. 16 stosuje sie do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1998 r.

18. Wymiary, o ktorych mowa w ust.1 pkt 1, 2 i 3 oraz w ust. 5, nie obejmuja bagaznika mocowanego do tylnej sciany autobusu oraz platformy samozaladowczej mocowanej z tylu pojazdu samochodowego i przyczepy, przy czym nie moga one powodowac przekroczenia tych wymiarow o wiecej niz 0,30 m.

3. 1. Dopuszczalna masa calkowita pojazdu nie moze przekraczac:

1) pojazdu pojedynczego, z wylaczeniem naczepy, przyczepy z osia centralna i ciagnika siodlowego:

a) dwuosiowego, z zastrzezeniem lit. b - 16 t,

b) dwuosiowego autobusu o zawieszeniu kol pneumatycznym lub rownowaznym, o ile rownowaznosc ta zostala wykazana przez producenta pojazdu - 18 t,

c) trzyosiowego - 24 t,

d) o liczbie osi wiekszej niz trzy - 32 t,

e) autobusu przegubowego - 28 t;

2) pojazdu czlonowego lub zespolu zlozonego z pojazdu silnikowego i przyczepy:

a) o liczbie osi nie wiekszej niz cztery - 32 t.

b) o liczbie osi wiekszej niz cztery, z zastrzezeniem pkt 3 - 40 t;

3) pojazdu czlonowego skladajacego sie z trojosiowego pojazdu silnikowego i trojosiowej naczepy, przewozacego 40-stopowy kontener ISO w transporcie kombinowanym - 44 t.

2. Udzial masy na os (osie) napedowa (napedowe) pojazdu lub zespolu pojazdow nie moze byc mniejszy niz 25%, a w odniesieniu do samochodu osobowego udzial masy na os przednia nie moze byc mniejszy niz 30%.

3. Przepis ust. 2 stosuje sie do pojazdow zarejestrowanych po raz pierwszy po dniu 31 marca 1998 r.

4. W przypadku pojazdu uczestniczacego w ruchu drogowym podstawa sprawdzenia wymagan, o ktorych mowa w ust. 1 i 2, sa wartosci rzeczywiste wymienionych mas.

4. 1. Za os pojedyncza uwaza sie os oddalona od osi sasiedniej o wiecej niz 2 m lub dwie sasiednie osie oddalone od siebie o mniej niz 1 m, za os wielokrotna zas - zespol zlozony z dwoch lub wiecej osi, zwanych "osiami skladowymi", w ktorym odleglosc miedzy sasiednimi osiami skladowymi jest nie mniejsza niz 1 m i nie wieksza niz 2 m.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje sie do motorowerow, motocykli, samochodow osobowych i ciagnikow rolniczych.

5. 1. Nacisk osi pojedynczej, z zastrzezeniem ust. 4, nie moze przekraczac 80 kN (8 t).

2. Nacisk osi wielokrotnej nie moze przekraczac sumy dopuszczalnych naciskow osi skladowych.

3. Nacisk osi skladowej, z zastrzezeniem ust. 4, nie moze przekraczac przy odleglosci od sasiedniej blizszej osi skladowej:

1) do 1,20 m - 57,5 kN (6 t);

2) powyzej 1,20 m do 1,30 m - 65,0 kN (6,5 t);

3) powyzej 1,30 m - 72,5 kN (7,5 t).

4. Pojazd, ktorego nacisk osi pojedynczej przekracza wartosci okreslone w ust. 1, lecz nie przekracza 100 kN (10 t), a dla osi napedowej pojazdu, o ktorym mowa w 3 ust. 1 pkt 1 lit. b, oraz autobusu przegubowego o zawieszeniu kol pneumatycznym, przy zastosowaniu kol blizniaczych - 115 kN (11,5 t), a takze pojazd, ktorego nacisk osi skladowej przekracza wartosci okreslone w ust. 3, moze uczestniczyc w ruchu na drogach, o ktorych mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 838, Nr 86, poz. 958 i Nr 125, poz. 1371 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365, Nr 62, poz. 554, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804, Nr 113, poz. 984, Nr 214, poz. 1816 i Nr 216, poz. 1826).

5. Nacisk osi skladowej pojazdu, o ktorym mowa w ust. 4, nie moze przekraczac przy odleglosci od sasiedniej blizszej osi skladowej:

1) do 1,10 m - 57,5 kN (6 t);

2) powyzej 1,10 m do 1,20 m - 65,0 kN (6,5 t);

3) powyzej 1,20 m do 1,30 m - 72,5 kN (7,5 t);

4) powyzej 1,30 m, z zastrzezeniem pkt 5 - 80,0 kN (8 t);

5) powyzej 1,30 m, przy osi podwojnej, dla osi napedowej - 100,0 kN (10 t), pod warunkiem ze laczny nacisk nie przekracza 160,0 kN (16 t).

6. W przypadku pojazdu uczestniczacego w ruchu drogowym podstawa sprawdzenia wymagan, o ktorych mowa w ust. 1-5, sa wartosci rzeczywiste wymienionych naciskow.

DZIAL III

Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do laczenia z tym pojazdem

Rozdzial 1

Warunki ogolne

6. Ilekroc w niniejszym dziale jest mowa o "pojezdzie", rozumie sie przez to pojazd samochodowy i przyczepe.

7. 1. Zderzaki i klamki drzwi pojazdu nie moga powodowac niebezpieczenstwa zaczepienia innego uczestnika ruchu.

2. Daszek reflektora pojazdu albo krawedz wystajacej czesci reflektora lub nadwozia, przykrywajacej czesciowo reflektor, powinny byc zaokraglone.

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje sie do pojazdu Sil Zbrojnych.

4. Pojazd, ktorego zwis tylny jest wiekszy niz 600 mm i wzniesiony nad powierzchnie jezdni wiecej niz 700 mm przy zachowanej masie wlasnej, powinien byc wyposazony w tylny zderzak lub urzadzenie ochronne, zabezpieczajace przed wjechaniem pod niego innego pojazdu, odpowiadajace warunkom okreslonym w ust. 1 oraz nastepujacym warunkom:

1) odleglosc dolnej krawedzi od powierzchni jezdni nie moze przekraczac 550 mm przy zachowanej masie wlasnej pojazdu;

2) odleglosc od tylnego obrysu pojazdu nie moze przekraczac 400 mm;

3) szerokosc nie moze przekraczac w zadnym miejscu najwiekszej szerokosci tylnej osi, mierzonej na skrajnych zewnetrznych punktach kol (wylaczajac odksztalcenia opon wystepujace w poblizu ich styku z jezdnia), i nie moze byc od niej mniejsza niz 100 mm z kazdej strony;

4) konce nie powinny byc wygiete w kierunku do tylu oraz nie powinny miec zewnetrznych ostrych krawedzi;

5) powinny byc wytrzymale i dobrze zamocowane; wysokosc przekroju poprzecznego nie moze byc mniejsza niz 100 mm;

6) warunki okreslone w pkt 1-5 stosuje sie do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1998 r.

5. Dla pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy w okresie od dnia 1 stycznia 1966 r. do dnia 31 grudnia 1994 r. dopuszcza sie, aby zderzak lub urzadzenia ochronne, zabezpieczajace przed wjechaniem pod niego innego pojazdu, odpowiadaly nastepujacym warunkom:

1) odleglosc dolnej krawedzi od powierzchni jezdni nie moze przekraczac 700 mm;

2) odleglosc od tylnego obrysu pojazdu nie moze przekraczac 600 mm;

3) szerokosc nie moze byc mniejsza od szerokosci pojazdu o wiecej niz 100 mm z kazdej strony pojazdu; jezeli sklada sie z wiecej niz jednego elementu, dopuszcza sie miedzy elementami przerwe w kierunku poziomym o dlugosci nieprzekraczajacej 600 mm;

4) konce powinny byc zaokraglone w kierunku do przodu;

5) powinny miec odpowiednia wytrzymalosc i byc dobrze zamocowane.

6. Dla pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy w okresie od dnia 1 stycznia 1995 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. dopuszcza sie odleglosc zderzaka lub urzadzenia ochronnego od tylnego obrysu pojazdu nieprzekraczajaca 600 mm.

7. Zderzaka lub urzadzenia ochronnego, o ktorych mowa w ust. 4, nie wymaga sie na:

1) pojezdzie, ktorego konstrukcja uniemozliwia wjechanie pod niego innego pojazdu;

2) pojezdzie i przyczepie samowyladowczej;

3) ciagniku siodlowym;

4) przyczepie dluzycowej.

8. Pojazd przystosowany do ciagniecia przyczepy oraz przyczepa powinny byc wyposazone w odpowiednie urzadzenia sprzegajace.

9. Pojazd o dopuszczalnej masie calkowitej powyzej 3,5 t powinien byc wyposazony w homologowane oslony boczne zapobiegajace dostaniu sie niechronionego uczestnika ruchu drogowego miedzy osie tego pojazdu.

10. Przepisu ust. 9 nie stosuje sie do ciagnika siodlowego, przyczepy dluzycowej, pojazdu specjalnego o konstrukcji uniemozliwiajacej ich umieszczenie oraz pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem 18 listopada 1999 r. i pojazdu Sil Zbrojnych.

8. 1. Kabina kierowcy oraz pomieszczenie przeznaczone do przewozu osob wyposaza sie w:

1) urzadzenia zapewniajace przewietrzanie i ogrzewanie wnetrza, jezeli sa one pomieszczeniami zamknietymi; urzadzenie zapewniajace ogrzewanie wnetrza nie jest wymagane dla pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1984 r.;

2) drzwi zaopatrzone w zamki uniemozliwiajace samoczynne lub niezamierzone ich otwarcie sie.

2. Zawiasy drzwi umieszczonych z boku pojazdu i otwieranych na boki powinny znajdowac sie z przodu.

3. Przepis ust. 2 stosuje sie do pojazdu, ktorego konstrukcja umozliwia rozwijanie predkosci przekraczajacej 40 km/h i zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1972 r., z wyjatkiem pojazdu Sil Zbrojnych.

4. Wnetrze kabiny kierowcy oraz pomieszczenia przeznaczonego do przewozu osob powinno odpowiadac nastepujacym warunkom:

1) powinno byc szczelne, jezeli jest pomieszczeniem zamknietym;

2) siedzenia powinny byc przymocowane do nadwozia, rowniez gdy sa przesuwane, w sposob uniemozliwiajacy niezamierzone zmiany ich polozenia;

3) gorna czesc oparcia przednich siedzen samochodu osobowego powinna byc miekko wyscielana; przepisu nie stosuje sie do samochodu terenowego;

4) tablica rozdzielcza powinna byc przynajmniej u dolu zaokraglona;

5) mechanizm do otwierania i zamykania dachu powinien byc tak urzadzony, aby nie dzialal samoczynnie, rowniez w razie zderzenia;

6) powinno byc wyposazone w wyjscia w postaci drzwi lub okien, co najmniej po jednym na kazda strone pojazdu, umozliwiajace w razie koniecznosci wyjscie na zewnatrz;

7) w samochodzie ciezarowym powinno byc oddzielone od przestrzeni ladunkowej trwala przegroda o odpowiedniej wytrzymalosci; przepis stosuje sie do samochodu ciezarowego zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 29 maja 1999 r.;

8) przegroda, o ktorej mowa w pkt 7, w samochodzie ciezarowym o dopuszczalnej masie calkowitej nieprzekraczajacej 2,5 t powinna odpowiadac nastepujacym warunkom:

a) powinna byc pelna na calym poprzecznym przekroju wnetrza pojazdu, co najmniej do wysokosci odpowiadajacej 80 % wysokosci oparc siedzen znajdujacych sie przed nia,

b) powyzej wysokosci, o ktorej mowa w lit. a, dopuszcza sie, aby odleglosc miedzy elementami przegrody wynosila nie wiecej niz 100 mm w dowolnych wzajemnie prostopadlych kierunkach,

c) odleglosc od przegrody do scian wewnetrznych bocznych oraz sufitu pojazdu nie powinna przekraczac 50 mm,

d) powinna wytrzymac rownomiernie przylozone na calej powierzchni rownolegle do osi podluznej pojazdu obciazenie odpowiadajace dwukrotnej masie ladunku przewidzianego do umieszczenia w przestrzeni ladunkowej.

5. Szyby pojazdu: 1) nie powinny dawac ostrych odpryskow w razie rozbicia; przednia szyba powinna zapewnic kierowcy pelna i wyrazna widocznosc bez znieksztalcenia obrazu, a w razie rozbicia - zapewniac jeszcze dostateczna widocznosc drogi;

2) powinny byc umocowane w taki sposob lub sporzadzone z takiego tworzywa, aby w razie koniecznosci istniala mozliwosc wyjscia na zewnatrz pojazdu co najmniej przez jeden otwor okienny z kazdej strony pojazdu;

3) powinny byc ocechowane w miejscu widocznym z zewnatrz pojazdu; przepis stosuje sie do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1968 r.;

4) przednie powinny miec wspolczynnik przepuszczania swiatla nie mniejszy niz 75%, natomiast przednie boczne nie mniejszy niz 70%;

5) nie powinny odbijac swiatla w sposob powodujacy oslepianie innych uczestnikow ruchu drogowego.

9. 1. Pojazd powinien byc tak zbudowany, wyposazony i utrzymany, aby:

1) poziom halasu zewnetrznego mierzony podczas postoju pojazdu z odleglosci 0,5 m nie przekraczal w odniesieniu do:

a) pojazdu, ktory byl poddany badaniom homologacyjnym - wartosci ustalonej w trakcie badan homologacyjnych o 5 dB (A),

b) pozostalych pojazdow - wartosci podanych w tabeli "Poziom halasu zewnetrznego", stanowiacej zalacznik nr 1 do rozporzadzenia;

2) w spalinach pojazdu z silnikiem o zaplonie iskrowym zawartosc tlenku wegla (CO), weglowodorow (CH) i wspolczynnik nadmiaru powietrza l. (lambda) nie przekraczaly wartosci podanych w tabeli "Poziomy emisji zanieczyszczen gazowych i wspolczynnika nadmiaru powietrza l", stanowiacej zalacznik nr 2 do rozporzadzenia, z tym ze:

a) dla pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy do dnia 31 grudnia 1996 r., wyposazonego w silnik o pojemnosci skokowej ponizej 700 cm3, dopuszcza sie wartosci okreslone w kolumnie 5 tabeli zalacznika nr 2 do rozporzadzenia,

b) dla pojazdu, dla ktorego w swiadectwie homologacji potwierdzono wartosci wyzsze, stanowiace dla tego pojazdu kryterium oceny, wartosci podanych w kolumnach 6, 7, 8, 9, 10 i 11 tabeli zalacznika nr 2 do rozporzadzenia nie stosuje sie,

c) wymagania dotyczace wspolczynnika nadmiaru powietrza l (lambda) stosuje sie do pojazdu wyposazonego w odpowiednia sonde;

3) zadymienie spalin pojazdu z silnikiem o zaplonie samoczynnym, mierzone przy swobodnym przyspieszaniu silnika w zakresie od predkosci obrotowej biegu jalowego do maksymalnej predkosci obrotowej, wyrazone w postaci wspolczynnika pochlaniania swiatla, nie przekraczalo: 2,5 m-1, a w odniesieniu do silnika z turbodoladowaniem 3,0 m-1;

4) w zakresie emisji zanieczyszczen pojazd zarejestrowany po raz pierwszy za granica, sprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po dniu wejscia w zycie rozporzadzenia, poza przepisami okreslonymi w pkt 2 i 3, spelnial wymagania przynajmniej 03 serii poprawek do Regulaminu Nr 83 EKG ONZ lub 02B serii poprawek do Regulaminu Nr 49 EKG ONZ (w zaleznosci od zakresu stosowania tych regulaminow) albo rownowazne wymagania okreslone w przepisach o homologacji pojazdow; dokument potwierdzajacy spelnienie tych wymagan, wystawiony przez producenta lub jednostke przez niego upowazniona, powinien byc przedstawiony do pierwszego badania technicznego pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

5) urzadzenie zaplonu iskrowego nie wytwarzalo nadmiernych zaklocen radioelektrycznych;

6) uklad zasilania:

a) byl szczelny, niezaleznie od warunkow zewnetrznych oraz drgan wystepujacych podczas pracy pojazdu,

b) byl zabezpieczony przed mozliwoscia zetkniecia z przeszkodami znajdujacymi sie na drodze oraz przed nadmiernym nagrzewaniem, tarciem i innymi nienaturalnymi warunkami,

c) byl zabezpieczony przed korozja;

7) zbiornik paliwa, z zastrzezeniem wymagan dla zbiornikow do gazu, w tym rowniez zbiornik paliwa niezaleznej instalacji ogrzewczej:

a) nie byl umieszczony w kabinie kierowcy lub w pomieszczeniu przeznaczonym do przewozu osob ani tez bezposrednio do niego nie przylegal, zas przegroda lub scianka oddzielajaca zbiornik od tych pomieszczen byla wykonana z materialu niepalnego; przepis stosuje sie do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1984 r.,

b) byl tak umieszczony, by w razie jego uszkodzenia lub przelania paliwo nie sciekalo na elementy ukladu wydechowego,

c) nie mial wlewu paliwa w kabinie kierowcy, w pomieszczeniu przeznaczonym do przewozu osob, w komorze silnikowej lub w bagazniku; przy czym jezeli wlew paliwa umieszczony jest z boku pojazdu, to korek wlewu paliwa w polozeniu zamknietym nie moze wystawac poza obrys nadwozia; przepis stosuje sie do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1984 r.;

przepisow lit. a-c nie stosuje sie do motocykla,

d) byl odporny na korozje; powinien przejsc badania szczelnosci wykonane przez wytworce, przy cisnieniu rownym dwukrotnemu cisnieniu roboczemu, ale nie mniejszemu niz 0,3 bara nadcisnienia; kazda nadwyzka cisnienia lub kazde cisnienie przekraczajace cisnienie robocze powinno byc automatycznie kompensowane za pomoca odpowiednich urzadzen, w szczegolnosci zaworow; konstrukcja zaworow powinna zapobiegac ryzyku powstawania pozaru; paliwo nie powinno wyciekac przez korek wlewu lub przez urzadzenia kompensujace nadwyzke cisnienia nawet wtedy, gdy zbiornik bedzie odwrocony; dopuszcza sie nieznaczne przesaczenia paliwa, jesli nie przekraczaja one 30 g/min, oraz skroplenia lub zroszenia,

e) byl umieszczony w taki sposob, aby byl mozliwie dobrze zabezpieczony przed skutkami zderzenia czolowego lub uderzenia w tyl, a w jego poblizu nie powinno byc zadnych wystajacych czesci, w szczegolnosci ostrych krawedzi,

f) wykonany z tworzyw sztucznych, ponadto spelnial wymagania odpornosci na ogien wedlug Regulaminu Nr 34 EKG ONZ;

8) instalacja elektryczna:

a) byla zabezpieczona przed uszkodzeniem mechanicznym wskutek tarcia o inne elementy pojazdu, a takze przed korozja,

b) byla wyposazona w umieszczony w latwo dostepnym miejscu wylacznik, umozliwiajacy odlaczenie akumulatora od zasadniczej instalacji elektrycznej bez uzycia narzedzi; przepis stosuje sie do samochodu ciezarowego i specjalnego o dopuszczalnej masie calkowitej przekraczajacej 3,5 t, ciagnika siodlowego i balastowego oraz autobusu o liczbie miejsc wiekszej niz 15 lacznie z miejscem kierowcy, zarejestrowanych po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1984 r.;

9) nie wystepowaly wyrazne wycieki w postaci spadajacych kropel materialow eksploatacyjnych z zespolow i ukladow pojazdow;

10) uklad odpowietrzania skrzyni korbowej silnika o zaplonie iskrowym, z wyjatkiem silnika dwusuwowego, byl kompletny i szczelny; przepisu nie stosuje sie do motocykla oraz pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1987 r.;

11) uklad pochlaniania par paliwa ze zbiornika paliwa pojazdu z silnikiem o zaplonie iskrowym byl kompletny i szczelny; przepis stosuje sie do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1995 r.;

12) istniala mozliwosc jazdy do tylu; przepisu nie stosuje sie do motocykla.

2. Kierownica w pojezdzie o liczbie kol wiekszej niz trzy, ktorego konstrukcja umozliwia rozwijanie predkosci przekraczajacej 40 km/h, nie powinna byc umieszczona po prawej stronie pojazdu.

3. Przepis ust. 2 stosuje sie do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1984 r.

4. Wozek boczny motocykla powinien byc umieszczony po jego prawej stronie.

5. Pojazd o nacisku osi kierowanej lub sumie naciskow osi kierowanych, przekraczajacym 45 kN (4,5 t), powinien miec uklad kierowniczy z mechanizmem wspomagajacym. W razie uszkodzenia tego mechanizmu powinna byc zapewniona kierowalnosc pojazdem.

Rozdzial 2

Wyposazenie

10. 1. Przedmioty wyposazenia i czesci pojazdow zwiazane z bezpieczenstwem ich uzytkowania i ochrona srodowiska moga byc stosowane w pojazdach, jezeli spelniony jest co najmniej jeden z nastepujacych warunkow:

1) oznakowane sa znakami homologacji miedzynarodowej stosowanymi w homologacji Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodow Zjednoczonych (EKG ONZ) - "E" lub Unii Europejskiej - "e";

2) oznakowane sa cechami producenta pojazdu, na ktory wystawiono krajowe swiadectwo homologacji typu pojazdu; ocechowanie to powinno byc zgloszone do upowaznionej jednostki celem ewidencji;

3) oznakowane sa cechami dostawcy producenta pojazdu, na ktory wystawiono krajowe swiadectwo homologacji typu pojazdu; ocechowanie to powinno byc zgloszone do upowaznionej jednostki celem ewidencji;

4) oznakowane sa znakiem zgodnosci zgodnie z przepisami o systemie oceny zgodnosci i akredytacji; przepisu nie stosuje sie do przedmiotow wyposazenia i czesci oznakowanych znakiem bezpieczenstwa na podstawie dotychczasowych przepisow o badaniach i certyfikacji;

5) tablice rejestracyjne moga byc stosowane w pojazdach, jezeli oznakowane sa znakiem producenta zgodnie z przepisami o rejestracji i oznaczaniu pojazdow.

2. Przepis ust.1 stosuje sie do producentow, importerow, dystrybutorow oraz podmiotow montujacych i swiadczacych uslugi.

3. Wykaz przedmiotow wyposazenia i czesci zwiazanych z bezpieczenstwem uzytkowania pojazdu i ochrona srodowiska podlegajacych sprawdzeniu w tym zakresie przez jednostki akredytowane w polskim systemie akredytacji okresla zalacznik nr 3 do rozporzadzenia.

4. Przedmioty wyposazenia i czesci objete obowiazkiem homologacji typu okreslone sa w przepisach o homologacji pojazdow.

11. 1. Pojazd samochodowy wyposaza sie:

1) w numer identyfikacyjny pojazdu (VIN) albo w numer nadwozia, podwozia lub ramy, umieszczony w sposob trwaly na nadwoziu, ramie lub innym podobnym podstawowym elemencie konstrukcyjnym, oraz tabliczke znamionowa okreslona w zalaczniku nr 4 do rozporzadzenia; numeru identyfikacyjnego VIN nie wymaga sie dla pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1995 r. oraz dla motocykla zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 2003 r., ciagnika rolniczego, pojazdu wolnobieznego, przyczepy przeznaczonej do laczenia z tymi pojazdami oraz pojazdu z nadanym i wybitym numerem nadwozia/podwozia zgodnie z odrebnymi przepisami;

2) w numer umieszczony na silniku;

3) w samoczynne wycieraczki przedniej szyby w liczbie zapewniajacej odpowiednie pole widzenia kierowcy oraz w urzadzenie do zmywania tej szyby; przepisu nie stosuje sie do:

a) pojazdu wyposazonego w przednia szybe o takich wymiarach i ksztalcie, ze kierowca bez zmiany normalnej pozycji moze obserwowac droge nie poprzez te szybe,

b) w zakresie wyposazenia w urzadzenie do zmywania przedniej szyby - samochodu osobowego zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem 1 lipca 1971 r., a pozostalych pojazdow zarejestrowanych przed dniem 1 lipca 1972 r.;

4) w predkosciomierz umieszczony w polu widzenia kierowcy oraz w drogomierz;

5) w lusterka zapewniajace kierujacemu niezbedna dla bezpieczenstwa ruchu widocznosc do tylu:

a) co najmniej jedno lusterko zewnetrzne po lewej stronie pojazdu - w odniesieniu do samochodu osobowego i motocykla, z zastrzezeniem lit. b,

b) co najmniej dwa lusterka zewnetrzne, jedno po lewej i jedno po prawej stronie pojazdu - w odniesieniu do pozostalych pojazdow oraz do samochodu osobowego ciagnacego przyczepe i samochodu osobowego, w ktorym lusterko wewnetrzne nie zapewnia dostatecznej widocznosci do tylu,

c) wewnetrzne - w odniesieniu do samochodu osobowego;

6) w sygnal dzwiekowy o ciaglym i nieprzerazliwym tonie, o poziomie dzwieku mierzonym podczas postoju pojazdu z odleglosci 3 m, nie mniejszym niz:

a) 87 dB (A) - w odniesieniu do motocykla,

b) 96 dB (A) - w odniesieniu do pozostalych pojazdow;

7) w punkty kotwiczenia pasow bezpieczenstwa:

a) na przednich siedzeniach - stosuje sie do pojazdu o dopuszczalnej masie calkowitej nieprzekraczajacej 2,5 t, zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 30 czerwca 1971 r., i do pojazdu o dopuszczalnej masie calkowitej nieprzekraczajacej 3,5 t zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 30 czerwca 1995 r.,

b) na siedzeniach innych niz przednie samochodu osobowego, skierowanych do przodu; warunek stosuje sie do samochodu osobowego zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1984 r.;

przepisow lit. a i b nie stosuje sie do pojazdu z nadwoziem otwartym;

8) w pasy bezpieczenstwa na siedzeniach wyposazonych w punkty kotwiczenia; przepis stosuje sie do:

a) przednich siedzen w samochodach osobowych, zarejestrowanych po raz pierwszy po dniu:

- 30 czerwca 1971 r. - z silnikiem o pojemnosci skokowej powyzej 1.400 cm3,

- 31 grudnia 1971 r. - z silnikiem o pojemnosci skokowej od 1.000 cm3 do 1.400 cm3,

- 30 czerwca 1972 r. - pozostalych,

b) siedzen innych niz przednie - w samochodach osobowych zarejestrowanych po raz pierwszy po dniu 30 czerwca 1993 r.,

c) siedzen w pojazdach innych niz wymienione w lit. a i b, wyposazonych w punkty kotwiczenia pasow bezpieczenstwa - zarejestrowanych po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1993 r.;

przepisow lit. a-c nie stosuje sie do pojazdu z nadwoziem otwartym;

9) w zaglowki na siedzeniach wyposazonych w pasy bezpieczenstwa mocowane co najmniej w trzech punktach, z wyjatkiem siedzen w pojezdzie z nadwoziem otwartym oraz siedzen tylnych w pojezdzie z nadwoziem rodzaju coupe o ukladzie siedzen "2+2"; przepis stosuje sie do pojazdow wyprodukowanych po dniu 31 grudnia 1995 r.;

10) w blotniki lub inne elementy nadwozia lub podwozia, o szerokosci nie mniejszej niz szerokosc opony, a w przypadku kol blizniaczych - nie mniejszej niz odleglosc miedzy zewnetrznymi krawedziami opon; przy czym blotniki samochodu osobowego i motocykla, przy masie wlasnej pojazdu, powinny odpowiadac nastepujacym warunkom:

a) kat opasania kola przez blotnik powinien byc taki, aby obejmowal co najmniej z przodu 30 i z tylu 50 od pionowej plaszczyzny przechodzacej przez os kola,

b) odleglosc miedzy zewnetrzna krawedzia blotnika a osia kola w wymaganym kacie opasania nie moze byc wieksza niz dwukrotna wartosc statycznego promienia opony,

c) najnizszy punkt tylnej krawedzi blotnika lub innego elementu pelniacego jego funkcje znajdujacy sie w plaszczyznie symetrii opony nie moze znajdowac sie wyzej niz 150 mm ponad pozioma plaszczyzna przechodzaca przez os kola,

d) blotnikow nie wymaga sie w pojezdzie nietypowej konstrukcji;

11) w fartuchy odpowiednio przedluzajace tylne blotniki od tylu albo umieszczone dalej od kol niz blotniki, jezeli przy masie wlasnej pojazdu blotnik lub inny znajdujacy sie w plaszczyznie symetrii opony za tylnym kolem element nadwozia lub podwozia, oslaniajacy tylne kolo (kola), polozony jest wyzej nad jezdnia niz 0,25 odleglosci tego elementu od pionowej plaszczyzny przechodzacej przez os tylnego kola (kol), a dla samochodu osobowego i autobusu, samochodu ciezarowego i specjalnego o dopuszczalnej masie calkowitej do 3,5 t z pojedynczymi kolami na osi tylnej oraz motocykla - wyzej niz ta odleglosc; odleglosc dolnej krawedzi fartucha od jezdni nie powinna przekraczac tych wielkosci; szerokosc fartucha nie powinna byc mniejsza niz szerokosc opony (opon), sztywnosc fartuchow zas powinna zapewniac ograniczenie do minimum ochlapywania pojazdow jadacych z tylu; fartuchow nie wymaga sie w pojezdzie o konstrukcji uniemozliwiajacej ich umieszczenie;

12) w urzadzenie zabezpieczajace przed uzyciem przez osoby nieuprawnione;

13) w trojkat do ustawiania na drodze, przeznaczony do ostrzegania o obecnosci unieruchomionego pojazdu; przepisu nie stosuje sie do motocykla jednosladowego;

14) w gasnice umieszczona w miejscu latwo dostepnym w razie potrzeby jej uzycia; przepisu nie stosuje sie do motocykla;

15) w tlumik wydechu - w odniesieniu do pojazdu napedzanego silnikiem spalinowym; wylot rury wydechowej nie moze byc skierowany w prawa strone;

16) w przyrzad kontrolny - tachograf samochodowy; przepis stosuje sie do:

a) pojazdu o dopuszczalnej masie calkowitej 9 t i powyzej, zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1984 r.,

b) pojazdu o dopuszczalnej masie calkowitej powyzej 3,5 t, wyprodukowanego po dniu 31 grudnia 1999 r.,

z wyjatkiem autobusu miejskiego uzywanego w komunikacji miejskiej lub miejskiej i podmiejskiej oraz pojazdu Sil Zbrojnych;

17) w homologowany ogranicznik predkosci montowany przez producenta lub jednostke przez niego upowazniona; przepis:

a) stosuje sie do:

- autobusu o dopuszczalnej masie calkowitej przekraczajacej 10 t, dla ktorego ogranicznik predkosci powinien byc ustawiony na predkosc maksymalna 100 km/h,

- samochodu ciezarowego i ciagnika samochodowego o dopuszczalnej masie calkowitej przekraczajacej 12 t, dla ktorego, uwzgledniajac tolerancje, ogranicznik predkosci powinien byc ustawiony na predkosc maksymalna 85 km/h, tak aby predkosc rzeczywista pojazdu nie mogla przekroczyc 90 km/h,

b) nie stosuje sie do pojazdu:

- zarejestrowanego przed dniem 1 stycznia 1988 r.,

- specjalnego lub uzywanego do celow specjalnych Policji, Biura Ochrony Rzadu, Agencji Bezpieczenstwa Wewnetrznego, Agencji Wywiadu, Strazy Granicznej, Sluzby Wieziennej, Sil Zbrojnych i jednostek ochrony przeciwpozarowej,

- zabytkowego,

- nierozwijajacego ze wzgledow konstrukcyjnych predkosci wiekszych niz okreslone w lit. a,

- uzywanego do prowadzenia badan naukowych na drogach,

- przeznaczonego wylacznie do robot publicznych w obszarach miejskich;

18) w miejsce przewidziane do umieszczenia tablic rejestracyjnych, spelniajace wymagania okreslone w zalaczniku nr 5 do rozporzadzenia; przepis stosuje sie do pojazdu samochodowego majacego cztery i wiecej kol, wyprodukowanego po dniu 31 grudnia 1999 r.;

19) w zaczep do holowania z przodu pojazdu, a w odniesieniu do samochodu osobowego takze z tylu; zaczep do holowania powinien wytrzymywac sile zarowno ciagnaca, jak i sciskajaca rowna co najmniej polowie ciezaru wynikajacego z dopuszczalnej masy calkowitej pojazdu, na ktorym jest zamocowany; przepis stosuje sie do pojazdu wyprodukowanego po dniu 31 grudnia 1999 r.;

20) w podporke (podporki), zapewniajaca stabilne ustawienie pojazdu na podlozu, zgodna z przepisami o homologacji pojazdow;

21) w uchwyt (uchwyty) dla pasazera zgodny z przepisami o homologacji pojazdow.

2. Przepisy ust.1 pkt 1, 10, 11, 13 i 18 stosuje sie rowniez do przyczepy.

3. Pojazd samochodowy nie moze byc wyposazony w silnik dwusuwowy.

4. Przepisu ust. 3 nie stosuje sie do motocykla oraz samochodu osobowego zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1986 r. i pozostalych pojazdow zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 30 kwietnia 1993 r.

5. Pojazd powinien byc wyposazony w ogumienie pneumatyczne, o nosnosci dostosowanej do nacisku kola, oraz dostosowane do maksymalnej predkosci pojazdu; cisnienie w ogumieniu powinno byc zgodne z zaleceniami wytworni dla danej opony i obciazenia pojazdu.

6. Dopuszcza sie w celu krotkotrwalego uzycia wyposazenie pojazdu w kolo zapasowe, o parametrach odmiennych niz parametry stosowanego normalnie kola jezdnego, o ile kolo takie wchodzi w sklad fabrycznego wyposazenia pojazdu - na warunkach okreslonych przez wytwornie pojazdu.

7. Pojazd nie moze byc wyposazony, z zastrzezeniem ust. 5:

1) w opony roznej konstrukcji, w tym o roznej rzezbie bieznika, na kolach jednej osi, z zastrzezeniem pkt 3;

2) w przypadku pojazdu samochodowego o dwoch osiach z kolami pojedynczymi:

a) w opony diagonalne lub diagonalne z opasaniem na kolach tylnej osi, jezeli na kolach przedniej osi znajduja sie opony radialne,

b) w opony diagonalne na kolach tylnej osi, jezeli na kolach przedniej osi znajduja sie opony diagonalne z opasaniem;

3) w opony roznej konstrukcji na osiach skladowych;

4) w opony, ktorych wskazniki pokazuja graniczne zuzycie bieznika, a w odniesieniu do opon niezaopatrzonych w takie wskazniki - o glebokosci rzezby bieznika mniejszej niz 1,6 mm, z zastrzezeniem 23 ust. 4 pkt 3;

5) w opony o widocznych peknieciach odslaniajacych lub naruszajacych ich osnowe;

6) w opony z umieszczonymi trwale, wystajacymi na zewnatrz elementami przeciwslizgowymi.

8. Samochod ciezarowy i specjalny o dopuszczalnej masie calkowitej powyzej 3,5 t, autobus oraz przyczepa moga byc wyposazone w sygnal akustyczny ostrzegajacy o cofaniu pojazdu; sygnal ten powinien sie wlaczac i wylaczac rownoczesnie z wlaczeniem lub wylaczeniem swiatla cofania, a w odniesieniu do pojazdu niewyposazonego w to swiatlo - z wlaczeniem lub wylaczeniem biegu wstecznego.

Rozdzial 3

Swiatla

12. 1. Pojazd, z zastrzezeniem ust. 2, wyposaza sie w nastepujace swiatla zewnetrzne:

1) drogowe - pojazd samochodowy, ktorego konstrukcja umozliwia rozwijanie predkosci przekraczajacej 40 km/h;

2) mijania - pojazd samochodowy;

3) kierunkowskazow - pojazd samochodowy i przyczepa; nie stosuje sie do motocykla jednosladowego zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1986 r.;

4) hamowania "stop" - pojazd samochodowy i przyczepa;

5) oswietlajace tylna tablice rejestracyjna - pojazd samochodowy i przyczepa;

6) pozycyjne przednie - pojazd samochodowy oraz przyczepa o szerokosci 1,6 m lub wiecej;

7) pozycyjne tylne - pojazd samochodowy i przyczepa;

8) odblaskowe tylne inne niz trojkatne - pojazd samochodowy;

9) odblaskowe tylne trojkatne - przyczepa;

10) odblaskowe przednie - przyczepa;

11) odblaskowe boczne - pojazd samochodowy o dlugosci przekraczajacej 6,0 m, ciagnik siodlowy i przyczepa;

12) awaryjne - pojazd samochodowy, z wyjatkiem motocykla, i przyczepa;

13) przeciwmglowe tylne - pojazd samochodowy, z wyjatkiem motocykla, i przyczepa;

14) cofania - pojazd samochodowy, z wyjatkiem motocykla;

15) obrysowe przednie i tylne - pojazd samochodowy i przyczepa, ktorych szerokosc przekracza 2,1 m; nie stosuje sie do podwozia samochodu ciezarowego z kabina w zakresie swiatel obrysowych tylnych;

16) pozycyjne boczne - pojazd samochodowy i przyczepa, ktorych dlugosc przekracza 6 m (dlugosc przyczepy powinna byc liczona razem z dyszlem).

2. Przepisow ust. 1:

1) pkt 12-15 nie stosuje sie do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1986 r. oraz pojazdu Sil Zbrojnych;

2) pkt 16 nie stosuje sie do podwozia samochodu ciezarowego z kabina oraz pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem wejscia w zycie rozporzadzenia.

3. Ponadto dopuszcza sie wyposazenie w nastepujace swiatla:

1) drogowe - pojazdu samochodowego innego niz wymieniony w ust. 1 pkt 1;

2) przeciwmglowe przednie - pojazdu samochodowego;

3) pozycyjne przednie - przyczepy innej niz wymieniona w ust. 1 pkt 6;

4) postojowe - pojazdu samochodowego o dlugosci nieprzekraczajacej 6,0 m i szerokosci nieprzekraczajacej 2,0 m; zabrania sie umieszczania tych swiatel na innych pojazdach;

5) odblaskowe boczne - pojazdu samochodowego innego niz wymieniony w ust. 1 pkt 11;

6) odblaskowe przednie - pojazdu samochodowego;

7) jazdy dziennej - pojazdu samochodowego;

8) pozycyjne boczne - pojazdu innego niz wymieniony w ust.1 pkt 16;

9) obrysowe przednie i tylne - pojazdu samochodowego i przyczepy, o szerokosci od 1,8 m do 2,1 m oraz podwozia samochodu ciezarowego z kabina;

10) cofania - przyczepy;

11) awaryjne - motocykla;

12) przeciwmglowe tylne - motocykla;

13) odblaskowe tylne inne niz trojkatne - przyczepy;

14) oznakowanie odblaskowe konturowe - pojazdu, o ktorym mowa w 42 ust. 1.

4. Na wozku bocznym motocykla powinny byc umieszczone swiatla:

1) pozycyjne przednie,

2) pozycyjne tylne,

3) odblaskowe tylne,

4) kierunkowskazow; przepis stosuje sie do pojazdu wyprodukowanego po dniu 30 czerwca 1993 r.,

odpowiadajace warunkom okreslonym dla tych swiatel; swiatla pozycyjne powinny sie wlaczac i wylaczac rownoczesnie ze swiatlami pozycyjnymi motocykla.

5. Na wozku bocznym motocykla zabrania sie umieszczania swiatla drogowego, swiatla mijania i swiatla przeciwmglowego.

13. 1. Swiatla pojazdu powinny odpowiadac nastepujacym warunkom ogolnym:

1) swiatla przeznaczone do oswietlania drogi przed pojazdem powinny byc umieszczone w sposob umozliwiajacy latwa regulacje kierunku strumienia swietlnego;

2) osie swiatel sygnalizacyjnych powinny byc rownolegle do plaszczyzny jezdni, osie swiatel odblaskowych bocznych i pozycyjnych bocznych powinny byc ponadto prostopadle do podluznej plaszczyzny symetrii pojazdu, a osie pozostalych swiatel sygnalizacyjnych - rownolegle do tej plaszczyzny; dopuszcza sie odchylenia od powyzszych kierunkow nie wieksze niz 3;

3) swiatla tego samego rodzaju powinny miec takie same wlasciwosci swietlne i powinny byc umieszczone symetrycznie wzgledem podluznej plaszczyzny symetrii pojazdu; warunku symetrii rozmieszczenia nie stosuje sie do swiatel oswietlajacych tylna tablice rejestracyjna oraz pojedynczych swiatel cofania i przeciwmglowych tylnych;

4) nie powinny oslepiac innych uczestnikow ruchu; warunku nie stosuje sie do swiatel drogowych;

5) swiatla mijania powinny dawac wyrazna granice swiatla i cienia;

6) swiatla czerwone nie powinny byc widoczne z przodu, a swiatla biale (zolte selektywne) - z tylu, z wyjatkiem swiatla cofania oraz swiatel dodatkowych przewidzianych w 24 ust.1 pkt 8, 25 ust. 2, 26 ust. 3, 27 ust. 2, 31 ust. 1 oraz w 32 ust. 1.

2. Polaczenia elektryczne powinny zapewniac, aby:

1) swiatla pozycyjne przednie i tylne, swiatla obrysowe (jesli pojazd jest w nie wyposazony), swiatla pozycyjne boczne (jesli pojazd jest w nie wyposazony) i swiatla oswietlajace tylna tablice rejestracyjna mogly byc wlaczane i wylaczane tylko jednoczesnie; warunek ten nie obowiazuje, gdy swiatla pozycyjne pelnia funkcje swiatel postojowych lub kiedy swiatla pozycyjne boczne migaja (swieca swiatlem przerywanym) razem z kierunkowskazami po tej samej stronie pojazdu;

2) swiatla drogowe, mijania i przeciwmglowe przednie nie mogly byc wlaczone, jezeli nie sa wlaczone rownoczesnie swiatla wymienione w pkt 1; przepisu nie stosuje sie do swiatel drogowych lub mijania, kiedy sa uzywane do wysylania krotkich, przerywanych sygnalow ostrzegawczych.

3. Swiatla i oznakowanie odblaskowe powinny ponadto odpowiadac warunkom szczegolowym, okreslonym w zalaczniku nr 6 do rozporzadzenia.

Rozdzial 4

Hamulce

14. 1. Pojazd samochodowy, z wyjatkiem motocykla i trzykolowego pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie calkowitej nieprzekraczajacej 1 t, wyposaza sie w nastepujace rodzaje ukladow hamulcowych, zwanych dalej "hamulcami":

1) hamulec roboczy dzialajacy na wszystkie kola - przeznaczony do zmniejszania predkosci pojazdu i zatrzymywania go w sposob niezawodny, szybki i skuteczny, niezaleznie od jego predkosci i obciazenia oraz od kata wzniesienia lub spadku jezdni, z mozliwoscia:

a) regulowania intensywnosci hamowania,

b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy bez uzycia rak; w odniesieniu do pojazdu inwalidzkiego dopuszcza sie uzycie jednej reki;

2) hamulec awaryjny dzialajacy na kola co najmniej jednej osi pojazdu, przeznaczony do zatrzymania pojazdu w razie awarii hamulca roboczego, z mozliwoscia:

a) regulowania intensywnosci hamowania,

b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy z mozliwoscia trzymania kierownicy przynajmniej jedna reka;

3) hamulec postojowy, przeznaczony do unieruchamiania pojazdu na wzniesieniu i spadku, z mozliwoscia:

a) dzialania podczas nieobecnosci kierowcy, przy czym robocze czesci hamulca powinny pozostawac w polozeniu zahamowania za pomoca wylacznie mechanicznego urzadzenia,

b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy;

wyposazenie w hamulec postojowy nie jest wymagane, jezeli hamulec awaryjny, o ktorym mowa w pkt 2, spelnia wymagane warunki okreslone dla hamulca postojowego.

2. Trzykolowy pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie calkowitej nieprzekraczajacej 1 t powinien byc wyposazony w:

1) dwa niezalezne hamulce lacznie dzialajace na wszystkie kola;

2) hamulec postojowy dzialajacy na kolo (kola) co najmniej jednej osi; hamulec ten moze miec wspolne czesci z jednym z hamulcow wymienionych w pkt 1 i powinien byc niezalezny od hamulca dzialajacego na kolo (kola) drugiej osi.

3. Motocykl powinien byc wyposazony w dwa niezalezne hamulce, z ktorych jeden dziala co najmniej na przednie kolo (kola), a drugi - co najmniej na tylne kolo (kola).

4. Motocykl z bocznym wozkiem powinien byc wyposazony w hamulce wymienione w ust. 3, z tym ze jesli skutecznosc hamowania spelnia wymagania okreslone w lp. 2 tabeli zalacznika nr 7 do rozporzadzenia, o ktorej mowa w 16 ust. 2, hamulec dzialajacy na kolo wozka nie jest wymagany.

5. Przyczepa powinna byc wyposazona w nastepujace rodzaje hamulcow:

1) hamulec roboczy:

a) spelniajacy wymagania okreslone w ust. 1 pkt 1,

b) uruchamiany z miejsca kierowcy jednym ruchem lacznie z hamulcem roboczym pojazdu ciagnacego, z zastrzezeniem przepisu ust. 7,

c) zapewniajacy samoczynne zatrzymanie przyczepy w razie zerwania podczas jazdy polaczenia z pojazdem ciagnacym;

2) hamulec postojowy:

a) dzialajacy rowniez, gdy przyczepa jest odlaczona od pojazdu ciagnacego,

b) uruchamiany z zewnatrz, a w odniesieniu do przyczepy przystosowanej do przewozu osob - uruchamiany rowniez z wnetrza przyczepy; przez uruchamianie rozumie sie rowniez zwalnianie hamulca.

6. Przepisu ust. 5 nie stosuje sie do: 1) przyczepy lekkiej, pod warunkiem ze niezaleznie od urzadzenia laczacego przyczepa ta ma dodatkowe polaczenie (lancuch, linka), ktore w razie zerwania glownego urzadzenia laczacego bedzie zapobiegalo dotykaniu jezdni przez dyszel i zapewnialo niezbedna kierowalnosc przyczepy; jezeli jednak dopuszczalna masa calkowita takiej przyczepy jest wieksza niz polowa masy wlasnej pojazdu ciagnacego, powinna ona spelniac wymagania okreslone w ust. 7;

2) jednoosiowej przyczepy dluzycowej.

7. W przyczepie o dopuszczalnej masie calkowitej nieprzekraczajacej 3,5 t, przeznaczonej do ciagniecia przez pojazd, ktorego dopuszczalna masa calkowita wynosi nie mniej niz 1,33 dopuszczalnej masy calkowitej przyczepy, dopuszcza sie hamulec roboczy typu bezwladnosciowego (najazdowy), dzialajacy co najmniej na kola jednej osi; warunek stosuje sie rowniez do przyczepy o dopuszczalnej masie calkowitej nieprzekraczajacej 5 t, zarejestrowanej po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1968 r.

8. Przepisu ust. 7 nie stosuje sie do naczepy.

15. 1. Hamulce pojazdu powinny zachowywac wymagana sprawnosc niezaleznie od drgan i wplywow atmosferycznych, na jakie sa narazone w normalnych warunkach eksploatacji.

2. Hamulce powinny ponadto odpowiadac nastepujacym warunkom:

1) rownoczesne uruchomienie hamulca roboczego i awaryjnego nie moze ujemnie wplywac na dzialanie zadnego z nich, zarowno w przypadku, gdy obydwa hamulce sa sprawne, jak i w przypadku uszkodzenia jednego z nich;

2) w przypadku uszkodzenia hamulca roboczego w pojezdzie samochodowym powinna byc zapewniona mozliwosc hamowania takiej liczby kol przez dzialanie na hamulec roboczy, aby skutecznosc hamowania nie byla mniejsza niz 30% wymaganej skutecznosci; w pojezdzie, w ktorym mozna uzyskac skutecznosc hamowania wymagana dla hamulca awaryjnego, nie wymaga sie oddzielnego jego sterowania; przepis stosuje sie do zarejestrowanych po raz pierwszy:

a) po dniu 31 grudnia 1969 r. - autobusu o dopuszczalnej masie calkowitej przekraczajacej 5 t i samochodu ciezarowego o dopuszczalnej masie calkowitej przekraczajacej 12 t,

b) po dniu 31 grudnia 1983 r. - pozostalych pojazdow;

3) dzialanie hamulca roboczego powinno byc odpowiednio rozlozone miedzy osie; powinno ono byc jednakowe dla kol tej samej osi;

4) zuzycie hamulcow powinno byc latwo kompensowane systemem recznej lub samoczynnej regulacji; elementy ukladu hamulcowego powinny miec taki zapas ruchu, aby po nagrzaniu hamulcow lub po osiagnieciu okreslonego stopnia zuzycia okladzin mozliwe bylo hamowanie bez koniecznosci natychmiastowej regulacji;

5) w przypadku hamulca uruchamianego za pomoca energii znajdujacej sie w zbiorniku, jezeli hamowanie z wymagana skutecznoscia nie jest mozliwe bez uzycia zgromadzonej energii, pojazd powinien byc wyposazony, poza manometrem, w urzadzenie wysylajace swietlne lub akustyczne sygnaly, ostrzegajace o obnizeniu zapasu energii do poziomu rownego lub mniejszego niz 65% normalnego poziomu;

6) w przypadku hamulca pneumatycznego polaczenie pojazdu ciagnacego z przyczepa powinno skladac sie co najmniej z dwoch przewodow (zasilajacego i sterujacego); przepis stosuje sie do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1985 r.;

7) w przypadku hamulca hydraulicznego zbiorniczek plynu hamulcowego powinien byc umieszczony w miejscu latwo dostepnym dla kontroli.

16. 1. Skutecznosc hamowania okresla sie wskaznikiem, ktory jest stosunkiem sily hamowania do sily wynikajacej z dopuszczalnej masy calkowitej pojazdu lub stosunkiem opoznienia hamowania (uzyskanego na drodze poziomej o nawierzchni twardej, suchej i czystej) do przyspieszenia ziemskiego.

2. Wskaznik skutecznosci hamowania nie moze byc mniejszy niz podany w tabeli "Wskazniki skutecznosci hamowania", stanowiacej zalacznik nr 7 do rozporzadzenia.

3. Hamulce uwaza sie za sprawne, jezeli wymagana skutecznosc jest uzyskiwana bez nadmiernego odchylenia prostoliniowego toru ruchu pojazdu i nadmiernych drgan.

4. Hamulec postojowy powinien zapewniac unieruchomienie calkowicie obciazonego pojazdu na wzniesieniu i spadku o pochyleniu co najmniej 16%, a calkowicie obciazonego zespolu pojazdow - co najmniej 8%.

Rozdzial 5

Warunki dodatkowe dla autobusu

17. 1. Liczba miejsc dla pasazerow siedzacych i stojacych powinna byc tak ustalona, aby nie nastapilo przekroczenie dopuszczalnej masy calkowitej autobusu.

2. Przyjmuje sie, ze srednia masa jednego pasazera wraz z bagazem wynosi:

1) dla autobusu miejskiego - 68 kg;

2) dla pozostalych autobusow - 71 kg.

18. 1. Autobus powinien byc wyposazony w:

1) co najmniej jedne drzwi po prawej stronie, a autobus regularnej miejskiej komunikacji publicznej - co najmniej w dwoje drzwi po prawej stronie, wyposazone w uchwyty lub porecze; w razie urzadzenia oddzielnego przedzialu kierowcy przedzial ten powinien umozliwiac wyjscie na zewnatrz autobusu;

2) wyjscia awaryjne - w przypadku autobusu o dlugosci przekraczajacej 6,00 m; dostep do tych wyjsc nie powinien byc niczym utrudniony, przy czym siedzenia z oparciem odchylanym oraz z oparciem nie wyzszym niz 450 mm nie uwaza sie za utrudnienie; przepis stosuje sie do autobusu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1965 r.;

3) dwie gasnice, z ktorych jedna powinna byc umieszczona mozliwie blisko kierowcy, a druga - wewnatrz autobusu, w miejscu latwo dostepnym w razie potrzeby jej uzycia; autobus o dlugosci nieprzekraczajacej 6,00 m moze byc wyposazony w jedna gasnice;

4) zaslone za miejscem kierowcy, zabezpieczajaca przed pogorszeniem widocznosci drogi w razie wlaczenia oswietlenia wnetrza autobusu; przepis stosuje sie do autobusu miejskiego uzywanego w komunikacji miejskiej lub miejskiej i podmiejskiej o dlugosci przekraczajacej 6,00 m;

5) apteczke doraznej pomocy;

6) ogumione kolo zapasowe;

7) urzadzenie do oswietlania wnetrza;

8) zaslony w bocznych oknach, jezeli nie jest wyposazony w szyby przeciwsloneczne;

9) urzadzenie sluzace do dawania sygnalow z wnetrza autobusu do kierowcy, jezeli znajduje sie on w oddzielnym pomieszczeniu;

10) lusterko wewnetrzne zapewniajace kierowcy widocznosc wnetrza autobusu;

11) bagaznik urzadzony w taki sposob, aby umieszczony w nim bagaz byl zabezpieczony przed wypadnieciem, uszkodzeniem lub zanieczyszczeniem;

12) napis wskazujacy dopuszczalna liczbe miejsc do siedzenia i do stania;

13) tablice kierunkowe - na autobusie regularnej komunikacji publicznej;

14) materialy wnetrza pomieszczenia pasazerskiego o predkosci spalania nie wiekszej niz 100 mm/min zgodnie z przepisami o homologacji pojazdow; przepisu nie stosuje sie do autobusu o calkowitej liczbie miejsc dla pasazerow mniejszej niz 22 oraz autobusu z miejscami do stania.

2. Przepisu ust.1 pkt 5, 6, 8 i 11 nie stosuje sie do autobusu miejskiego uzywanego w komunikacji miejskiej lub miejskiej i podmiejskiej.

3. Ponadto autobus moze byc wyposazony w:

1) dachowe wyjscia awaryjne;

2) swiatlo przeznaczone do oswietlania stopni drzwi.

19. 1. Liczba wyjsc awaryjnych, o ktorych mowa w 18 ust.1 pkt 2, nie moze byc mniejsza niz:

1) przy liczbie miejsc dla pasazerow nie wiekszej niz 22 - trzy;

2) przy liczbie miejsc dla pasazerow wiekszej niz 22, lecz nie wiekszej niz 35 - cztery; dwa z prawej i dwa z lewej strony albo dwa z prawej strony, jedno z lewej i jedno z tylu;

3) przy liczbie miejsc dla pasazerow wiekszej niz 35 - piec; dwa z prawej strony, dwa z lewej strony i jedno z tylu albo trzy z prawej strony i dwa z lewej strony.

2. Jezeli miejsce kierowcy znajduje sie w pomieszczeniu niepolaczonym drzwiami z pomieszczeniem dla pasazerow, pomieszczenie takie powinno byc wyposazone w wyjscie awaryjne w innej scianie niz drzwi wejsciowe niezaleznie od wyjsc awaryjnych dla pasazerow, o ktorych mowa w ust.1.

20. Swiatlo przeznaczone do oswietlania stopni drzwi, o ktorych mowa w 18 ust. 3 pkt 2, powinno odpowiadac nastepujacym warunkom:

1) liczba: co najmniej jedno;

2) barwa: biala;

3) rozmieszczenie: nad gorna krawedzia drzwi lub przy stopniach;

4) polaczenia elektryczne: wlaczenie swiatla powinno nastapic po otwarciu drzwi lub rownoczesnie z ich otwarciem, a wylaczenie powinno nastapic rownoczesnie z zamknieciem drzwi; dzialanie tego oswietlenia moze byc uzaleznione od wlaczenia swiatel pozycyjnych pojazdu.

21. 1. Autobus regularnej komunikacji publicznej powinien byc wyposazony w tablice kierunkowe, o ktorych mowa w 18 ust.1 pkt 13: czolowa i boczna, przy czym autobus ten kursujacy na linii oznaczonej numerem lub litera - rowniez w tylna i wewnetrzna.

2. Przepisy 17, 18 ust. 1 pkt 1-3, 5-9, 11 i 12 oraz ust. 3, 19 i 20 stosuje sie odpowiednio rowniez do przyczepy przystosowanej do przewozu osob.

22. 1. Autobus szkolny powinien byc tak zbudowany, aby:

1) miejsce kierowcy nie znajdowalo sie w kabinie wydzielonej z przestrzeni pasazerskiej;

2) drzwi spelnialy nastepujace wymagania:

a) byly zdalnie sterowane z miejsca kierowcy; przepisu nie stosuje sie do drzwi tylnych, o ile istnieja,

b) mozliwe bylo zablokowanie ich otwarcia od wewnatrz z miejsca kierowcy; funkcja ta nie moze ograniczac dzialania ukladu awaryjnego otwierania drzwi,

c) byly automatycznie blokowane, gdy pojazd porusza sie z predkoscia przekraczajaca 5 km/h,

d) otwarcie drzwi bylo sygnalizowane przerywanym sygnalem akustycznym o nieprzenikliwym dzwieku wewnatrz autobusu; funkcja ta moze byc wylaczona, gdy autobus nie przewozi dzieci,

e) spelnialy warunek zapobiegania niebezpieczenstwu odniesienia obrazen przez pasazera spowodowanych ruchem drzwi i jego uwiezieniem podczas ich zamykania, poprzez zastosowanie mechanizmu samopowrotu, szerokich i miekkich uszczelek lub innych podobnych rozwiazan;

3) byl wyposazony w:

a) miejsce z przodu i z tylu wewnatrz pojazdu przeznaczone na umieszczenie tablicy "AUTOBUS SZKOLNY" okreslonej w przepisach w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdow,

b) miejsce z przodu i z tylu po lewej stronie pojazdu na wysokosci od 60 cm do 180 cm od powierzchni jezdni przeznaczone na umieszczenie tablicy ze znakiem "STOP", okreslonej w przepisach w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdow, wyposazone w urzadzenie uwidaczniajace te tablice sterowane z miejsca kierowcy; dzialanie urzadzenia powinno byc automatyczne po otwarciu drzwi autobusu i sygnalizowane kierowcy lampka kontrolna koloru czerwonego; powinna istniec mozliwosc wylaczenia tej funkcji,

c) miejsce z przodu i z tylu po lewej stronie pojazdu przeznaczone na umieszczenie kwadratowej tablicy barwy zoltej z symbolem dzieci barwy czarnej okreslonej w przepisach w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdow; miejsce z tylu pojazdu powinno byc oswietlone, z mozliwoscia wylaczenia oswietlenia z miejsca kierowcy,

d) ostrzegawczy sygnal swietlny blyskowy, o ktorym mowa w 38 ust.1, wlaczajacy sie wraz ze swiatlami awaryjnymi automatycznie przy otwartych drzwiach; powinna istniec mozliwosc wylaczenia tej funkcji przez kierowce,

e) sygnal akustyczny ostrzegajacy na zewnatrz o cofaniu pojazdu,

f) urzadzenie zapobiegajace przed ruszeniem pojazdu z otwartymi drzwiami, takze na pochylosciach;

4) okna uniemozliwialy wychylanie sie na zewnatrz;

5) liczba miejsc stojacych nie przekraczala 25% liczby siedzen, przy czym dopuszcza sie zwiekszenie tej liczby o 4, w przypadku gdy w przestrzeni, o ktorej mowa w pkt 6, nie jest przewozony pasazer na wozku inwalidzkim; powierzchnia przeznaczona na miejsca stojace moze byc powierzchnia, nad ktora wysokosc wolnej przestrzeni wynosi co najmniej 190 cm lub co najmniej 180 cm w przypadku czesci przejscia usytuowanego ponad tylna osia i za nia;

6) istniala oznakowana przestrzen przeznaczona dla pasazera niepelnosprawnego na wozku inwalidzkim, taka, ktora:

a) umozliwia przewoz co najmniej jednej osoby na wozku inwalidzkim tylem do kierunku jazdy,

b) jest wyposazona w pas bezpieczenstwa ze zwijaczem i blokada, umozliwiajacy zapiecie pasazera wraz z wozkiem, a dostep do niej jest zapewniony przez urzadzenie do zaladunku i wyladunku bedace na wyposazeniu autobusu;

w przestrzeni tej moga byc umieszczone siedzenia skladane, o ile zachowane beda powyzsze warunki, gdy siedzenia sa zlozone;

7) siedzenia mialy nastepujace cechy:

a) byly skierowane do przodu; wymagania tego nie stosuje sie do skladanych siedzen, o ktorych mowa w pkt 6; siedzenia skierowane do przodu powinny byc wyposazone w pasy bezpieczenstwa,

b) siedzenia skrajne byly wyposazone w elementy zabezpieczajace pasazerow przed przemieszczeniem w bok,

c) miejsca do siedzenia mialy wymiary i rozmieszczenie okreslone w tabeli nr 1 "Wymiary i rozmieszczenie siedzen w autobusie szkolnym", zamieszczonej w zalaczniku nr 8 do rozporzadzenia.

2. Przyjmuje sie, z zastrzezeniem ust. 3, ze masa pasazera w autobusie szkolnym wynosi 68 kg, a w przypadku pasazerow stojacych, w sytuacji, o ktorej mowa w ust. 3 pkt 2, przyjmuje sie wartosc srednia wazona masy pasazera wynikajaca z zastosowanych wymiarow siedzen. 3. Dopuszcza sie:

1) siedzenia o wymiarach (rozmieszczeniu), w zaleznosci od wieku/masy pasazerow, okreslone w tabeli nr 2 "Wymiary i rozmieszczenie siedzen w autobusie szkolnym", zamieszczonej w zalaczniku nr 8 do rozporzadzenia;

2) stosowanie siedzen o roznych wymiarach i rozmieszczeniu w tej samej przestrzeni pasazerskiej;

3) wyposazenie autobusu w demontowane siedzenia, zamocowane w przestrzeni, o ktorej mowa w ust.1 pkt 6, pod warunkiem ze takie siedzenia moga byc latwo usuniete.

Rozdzial 6

Warunki dodatkowe dla autobusu o dopuszczalnej predkosci do 100 km/h

23. 1. Stosunek mocy maksymalnej silnika autobusu do dopuszczalnej masy calkowitej powinien wynosic co najmniej 11 kW/t.

2. Autobus powinien byc typu homologowanego w zakresie hamowania wedlug Regulaminu nr 13 EKG ONZ zgodnie co najmniej z 06 seria poprawek.

3. Autobus powinien byc przebadany przez producenta z wynikiem pozytywnym w zakresie statecznosci ruchu po rozerwaniu jednej z opon kol osi przedniej.

4. Autobus powinien byc wyposazony w:

1) przyrzad kontrolny - tachograf samochodowy o zakresie pomiarowym co najmniej do 125 km/h;

2) ogranicznik predkosci o nastawionej predkosci granicznej 100 km/h;

3) opony o glebokosci rzezby bieznika co najmniej 3 mm;

4) opony homologowane wedlug Regulaminu nr 54 EKG ONZ; nie dopuszcza sie opon bieznikowanych na osiach z kolami pojedynczymi, o ile nie sa osiami skladowymi osi wielokrotnych, oraz opon o poglebionych (nacinanych) rowkach bieznika;

5) siedzenia wyscielane o wysokosci oparc co najmniej 650 mm, a w przypadku siedzen w ostatnim rzedzie - 560 mm;

6) pasy bezpieczenstwa co najmniej dwupunktowo mocowane, automatycznie blokujace sie, ze zwijaczami na siedzeniach, przed ktorymi nie ma innych siedzen, oraz na siedzeniu kierowcy; punkty kotwiczenia pasow powinny spelniac wymagania Regulaminu nr 14 EKG ONZ; w poblizu takich siedzen powinno byc oznakowanie nakazujace zapiecie pasow;

7) siedzenia homologowane wedlug Regulaminu nr 17 lub spelniajace wymagania Regulaminu nr 80 EKG ONZ oraz w pasy bezpieczenstwa na wszystkich siedzeniach, przy czym punkty kotwiczenia pasow powinny spelniac wymagania Regulaminu nr 14 EKG ONZ; przepis stosuje sie do zarejestrowanych po raz pierwszy:

a) autobusu nowego typu - po dniu 31 grudnia 1998 r.,

b) pozostalych autobusow o dopuszczalnej masie calkowitej przekraczajacej 3,5 t - po dniu 30 wrzesnia 1999 r.;

8) wyscielane podlokietniki na skraju kazdego zespolu dwoch siedzen uniemozliwiajace przemieszczanie sie pasazerow na boki;

9) przegrode zabezpieczajaca kierowce przed uderzeniem z tylu;

10) urzadzenia zabezpieczajace bagaz przed przemieszczaniem sie w przestrzeni pasazerskiej.

Rozdzial 7

Warunki dodatkowe dla taksowki

24. 1. Taksowke wyposaza sie w:

1) taksometr z waznym dowodem legalizacji;

2) co najmniej dwa miejsca dla pasazerow, a taksowke bagazowa - co najmniej w jedno miejsce dla pasazera;

3) co najmniej dwoje drzwi z kazdego boku nadwozia lub dwoje drzwi z prawej strony, jedne z lewej strony i jedne z tylu nadwozia; przepisu nie stosuje sie do taksowki bagazowej;

4) pomieszczenie na podreczny bagaz pasazerow taksowki osobowej;

5) gasnice umieszczona w miejscu latwo dostepnym w razie potrzeby jej uzycia;

6) apteczke doraznej pomocy;

7) ogumione kolo zapasowe;

8) dodatkowe swiatlo z napisem "TAXI", odpowiadajace nastepujacym warunkom:

a) rozmieszczenie: na dachu,

b) barwa: biala lub zolta samochodowa z czarnymi napisami widocznymi z przodu i z tylu pojazdu; w taksowce bagazowej napis moze byc widoczny tylko z przodu pojazdu,

c) polaczenia elektryczne: swiatlo moze byc wlaczone wowczas, gdy taksometr jest wylaczony, niezaleznie od wlaczenia innych swiatel i polozenia urzadzenia umozliwiajacego prace silnika; wlaczenie lub wylaczenie taksometru powinno powodowac rownoczesne odpowiednio wylaczenie lub wlaczenie swiatla,

d) powinno byc widoczne po zapadnieciu zmroku z odleglosci co najmniej 50 m przy dobrej przejrzystosci powietrza.

2. Dopuszcza sie uzupelnienie swiatla, o ktorym mowa w ust. 1 pkt 8, o dwa swiatla migajace barwy zoltej samochodowej, umieszczone po obu stronach lampy we wspolnej obudowie. Swiatla te moga byc wlaczane i wylaczane odrebnym wylacznikiem przez kierowce taksowki w razie zagrozenia jego bezpieczenstwa. 3. Dopuszcza sie stosowanie dodatkowych lamp z napisami okreslajacymi firme, jej telefon lub inne dane dodatkowo identyfikujace taksowke, odpowiadajacych nastepujacym warunkom:

1) rozmieszczenie: na dachu, symetrycznie z lewej i z prawej strony swiatla z napisem "TAXI";

2) barwa: biala lub zolta samochodowa;

3) nie moga one utrudniac czytelnosci i widocznosci napisu "TAXI".

4. Dopuszcza sie stosowanie dodatkowych oznaczen zawierajacych nazwe miejscowosci, herb miejscowosci, numer boczny oraz inne oznaczenia identyfikujace miejscowa taksowke, pod warunkiem ze sa one zgodne z ustaleniami obowiazujacymi na obszarze danych gmin lub zwiazku komunalnego.

Rozdzial 8

Warunki dodatkowe dla pojazdu samochodowego uprzywilejowanego

25. 1. Pojazd samochodowy uprzywilejowany wyposaza sie w sygnaly ostrzegawcze:

1) dzwiekowy;

2) swietlny blyskowy.

2. Pojazd samochodowy uprzywilejowany moze byc ponadto wyposazony w umieszczone na zewnatrz dodatkowe swiatlo barwy bialej lub zoltej selektywnej, umocowane w sposob umozliwiajacy zmiane kierunku strumienia swietlnego (szperacz); swiatlo to powinno byc wlaczane i wylaczane niezaleznie od innych swiatel.

26. 1. Urzadzenia wysylajace ostrzegawcze sygnaly dzwiekowe powinny spelniac nastepujace wymagania:

1) wysylac sygnaly dzwiekowe o zmiennym tonie;

2) fale dzwiekowe powinny byc wysylane co najmniej do przodu, a os ich rozchodzenia sie powinna byc rownolegla do podluznej osi symetrii pojazdu; dopuszcza sie odchylenie od tego kierunku nie wieksze niz 15;

3) byc tak sterowane, aby ich wlaczenie nie bylo mozliwe bez rownoczesnego wlaczenia sygnalu swietlnego.

2. Ostrzegawczy sygnal swietlny blyskowy powinien odpowiadac nastepujacym warunkom:

1) liczba swiatel: co najmniej jedno, lecz nie wiecej niz szesc;

2) rozmieszczenie swiatel: na dachu nadwozia (kabiny); dopuszcza sie umieszczenie swiatel w innym miejscu, przy zapewnieniu wymaganej widocznosci sygnalu;

3) barwa swiatla: niebieska;

4) wlaczanie swiatel blyskowych powinno byc niezalezne od polozenia urzadzenia umozliwiajacego prace silnika oraz od wlaczenia sygnalow dzwiekowych;

5) powinien byc widoczny z kazdej strony pojazdu z odleglosci co najmniej 150 m przy oswietleniu slonecznym i nie powinien oslepiac innych uczestnikow ruchu.

3. Pojazd moze byc dodatkowo wyposazony w sygnaly swietlne blyskowe barwy czerwonej, odpowiadajace warunkom okreslonym w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, widoczne co najmniej z przodu i z tylu pojazdu z odleglosci co najmniej 150 m przy oswietleniu slonecznym i nieoslepiajace innych uczestnikow ruchu.

27. 1. Pojazd samochodowy strazy pozarnej - pozarniczy, z wyjatkiem pojazdu wymienionego w ust. 2, powinien miec barwe czerwieni sygnalowej, blotniki zas i zderzaki - barwe biala. Dopuszcza sie pojazd pozarniczy o barwie khaki, rowniez w odniesieniu do blotnikow i zderzakow.

2. Samochod osobowy operacyjny strazy pozarnej z nadwoziem zamknietym powinien byc oznakowany pasem wyrozniajacym barwy czerwieni sygnalowej. Po obu stronach pojazdu powinny byc umieszczone napisy "STRAZ" barwy bialej lub czerwonej. Na dachu pojazdu moze byc umieszczony swietlny napis "STRAZ" barwy czerwonej na bialym tle.

3. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotycza pojazdu wojskowej strazy pozarnej.

28. 1. Karetka sanitarna powinna miec barwe biala, kremowa lub zolta samochodowa z niebieskim pasem wyrozniajacym; dla karetki reanimacyjnej dopuszcza sie dodatkowo pasy wyrozniajace barwy czerwonej, umieszczone wokol dachu oraz bezposrednio pod pasem barwy niebieskiej.

2. Przepisu ust.1 nie stosuje sie do wojskowej karetki sanitarnej, ktora powinna byc oznakowana emblematem czerwonego krzyza na bialym tle, umieszczonym co najmniej na kazdym boku pojazdu; karetka ta moze byc rowniez oznakowana pasem wyrozniajacym barwy niebieskiej.

29. Pojazd gorniczego pogotowia ratunkowego powinien byc oznakowany pasem wyrozniajacym barwy czerwonej.

30. Pojazd jednostki ratownictwa chemicznego powinien byc oznakowany pasem wyrozniajacym barwy srebrzystej.

31. 1. Pojazd Policji, z wyjatkiem motocykla, powinien posiadac niebiesko-granatowa barwe nadwozia oraz powinien byc oznakowany pasem wyrozniajacym barwy bialej i umieszczonym po obu stronach pojazdu napisem "POLICJA" barwy bialej, z zastrzezeniem ust. 2. Na dachu pojazdu moze byc umieszczony swietlny napis "POLICJA" barwy niebieskiej na bialym tle; napis "POLICJA" barwy bialej moze byc takze umieszczony z przodu i z tylu pojazdu, przy czym napis z przodu moze byc odwrocony (lustrzany).

2. Samochod osobowy Policji o liczbie miejsc siedzacych nie wiekszej niz 5 i rodzaju nadwozia sedan, hatchback, kombi lub coupe powinien byc oznakowany pasem wyrozniajacym barwy bialej odblaskowej; drzwi boczne powinny miec kolor bialy nieodblaskowy; na pasie wyrozniajacym drzwi bocznych przednich powinien byc umieszczony napis "POLICJA" w kolorze niebiesko-granatowym odblaskowym, w odcieniu koloru nadwozia.

3. W wyjatkowym przypadku moze uczestniczyc w ruchu pojazd Policji niespelniajacy warunkow okreslonych w ust. 1 i 2 oraz w 26 ust. 1 pkt 2.

4. Motocykl Policji powinien miec blotniki barwy bialej. Z przodu motocykla powinien byc umieszczony napis "POLICJA".

5. Pojazd Inspekcji Transportu Drogowego powinien byc oznakowany pasem wyrozniajacym barwy bialej odblaskowej i umieszczonym po obu stronach pojazdu napisem "INSPEKCJA TRANSPORTU DROGOWEGO". Na dachu pojazdu moze byc umieszczony swietlny napis "INSPEKCJA TRANSPORTU DROGOWEGO" barwy czarnej na bialym tle; napis "INSPEKCJA TRANSPORTU DROGOWEGO" barwy czarnej moze byc takze umieszczony z przodu i z tylu pojazdu, przy czym napis z przodu moze byc odwrocony (lustrzany).

6. W wyjatkowym przypadku moze uczestniczyc w ruchu pojazd Inspekcji Transportu Drogowego niespelniajacy warunkow okreslonych w ust. 5 i 26 ust.1 pkt 2.

32. 1. Pojazd Strazy Granicznej, z wyjatkiem motocykla, powinien byc oznakowany pasem wyrozniajacym barwy jasnozielonej oraz umieszczonym po obu stronach pojazdu napisem "STRAZ GRANICZNA" barwy jasnozielonej. Na dachu pojazdu moze byc umieszczony swietlny napis "STRAZ GRANICZNA" barwy jasnozielonej na bialym tle.

2. W wyjatkowym przypadku moze uczestniczyc w ruchu pojazd Strazy Granicznej niespelniajacy warunkow okreslonych w ust.1 i 26 ust.1 pkt 2.

3. Motocykl Strazy Granicznej powinien miec blotniki barwy jasnozielonej; z przodu motocykla powinien byc umieszczony napis "SG" barwy jasnozielonej.

33. 1. Pojazd Sil Zbrojnych inny niz wymieniony w 27 ust. 3 i 28 ust. 2, z wyjatkiem motocykla, powinien byc oznakowany pasem wyrozniajacym barwy bialej. Po obu stronach pojazdu powinny byc umieszczone napisy barwy bialej, okreslajace jego przynaleznosc do okreslonego organu wojskowego.

2. Motocykl Sil Zbrojnych powinien miec blotniki barwy bialej. Z przodu motocykla powinien byc umieszczony napis barwy khaki, okreslajacy jego przynaleznosc do okreslonego organu wojskowego.

34. 1. Pojazd Sluzby Wieziennej powinien byc oznakowany pasem wyrozniajacym barwy granatowej; po obu stronach pojazdu powinny byc umieszczone napisy "SW" barwy bialej lub granatowej.

2. W wyjatkowym przypadku moze uczestniczyc w ruchu pojazd Sluzby Wieziennej niespelniajacy warunkow okreslonych w ust.1 i w 26 ust.1 pkt 2.

35. Inny pojazd uprzywilejowany na podstawie zezwolenia wydanego przez ministra wlasciwego do spraw wewnetrznych powinien byc oznakowany pasem wyrozniajacym barwy pomaranczowej.

36. Pasy wyrozniajace o szerokosci 8-15 cm, z zastrzezeniem 28 ust. 1, powinny byc umieszczone wokol pojazdu ponizej dolnej krawedzi okien.

37. Oznakowanie okreslone w 27-35 nie moze byc stosowane na pojezdzie innym niz pojazd, dla ktorego zostalo ono okreslone.

Rozdzial 9

Warunki dodatkowe dla pojazdu samochodowego przeznaczonego do wykonywania czynnosci na drodze oraz dla innego pojazdu samochodowego, na ktory ze wzgledu na bezpieczenstwo ruchu nalezy zwracac szczegolna uwage

38. 1. Pojazd samochodowy przeznaczony do wykonywania czynnosci na drodze, pojazd pomocy drogowej i ciagnik balastowy ciagnacy przyczepe o szerokosci przekraczajacej 2,55 m powinny byc wyposazone w ostrzegawczy sygnal swietlny blyskowy barwy zoltej samochodowej, widoczny ze wszystkich stron pojazdu z odleglosci co najmniej 150 m przy dobrej przejrzystosci powietrza i niepowodujacy oslepiania innych uczestnikow ruchu oraz odpowiadajacy warunkom okreslonym w 26 ust. 2 pkt 1, 2 i 4.

2. Pojazd pomocy drogowej powinien posiadac:

1) kabine kierowcy lub nadwozie barwy zoltej lub oznaczone pasem wyrozniajacym barwy zoltej spelniajacym warunki, o ktorych mowa w 36;

2) nadwozie konstrukcyjnie przeznaczone do przewozu uszkodzonych pojazdow lub byc wyposazony w:

a) hol gietki do holowania motocykla i hol sztywny do holowania pojazdu,

b) ostrzegawczy sygnal swietlny blyskowy barwy zoltej, o konstrukcji umozliwiajacej umieszczenie na pojezdzie holowanym,

c) dodatkowy zestaw swiatel tylnych przeznaczony do umieszczania na pojezdzie holowanym w przypadku tymczasowego zakrycia swiatel pojazdu holujacego.

39. 1. Czesci urzadzen zamontowanych na pojezdzie, wystajace poza obrys pojazdu, powinny byc oznakowane pasami barwy na przemian bialej i czerwonej. 2. Czesci, o ktorych mowa w ust. 1, powinny byc wyposazone w:

1) swiatlo barwy bialej, widoczne z przodu i z bokow pojazdu - jezeli czesc wystaje poza przedni obrys pojazdu na odleglosc wieksza niz 1 m;

2) swiatlo barwy czerwonej, widoczne z tylu pojazdu - jezeli czesc wystaje poza tylny obrys pojazdu na odleglosc wieksza niz 1 m;

3) swiatlo barwy bialej, widoczne z przodu pojazdu, i barwy czerwonej, widoczne z tylu pojazdu - jezeli czesc wystaje poza boczny obrys pojazdu na odleglosc wieksza niz 40 cm od zewnetrznych krawedzi powierzchni swietlnych przednich lub tylnych swiatel pozycyjnych.

3. Swiatla, o ktorych mowa w ust. 2, powinny wlaczac sie i wylaczac jednoczesnie ze swiatlami pozycyjnymi pojazdu oraz nie powinny oslepiac innych uczestnikow ruchu.

Rozdzial 10

Warunki dodatkowe dla samochodu ciezarowego przystosowanego do przewozu osob

40. 1. Samochod ciezarowy przewozacy osoby poza kabina kierowcy i pomieszczenie przystosowane do przewozu osob odpowiadaja nastepujacym warunkom:

1) nadwozie powinno byc rodzaju furgon albo skrzyniowe kryte oponcza;

2) wysokosc burt nadwozia skrzyniowego nie moze byc mniejsza niz 1.100 mm;

3) odchylane burty boczne powinny byc krotko spiete, a tylna burta zabezpieczona przed samoczynnym lub niezamierzonym otwarciem.

2. Samochod ciezarowy przewozacy osoby poza kabina kierowcy i pomieszczenie przystosowane do przewozu osob powinny byc wyposazone w:

1) stopnie lub drabinke z porecza, zapewniajaca bezpieczne wsiadanie i wysiadanie;

2) oswietlenie wnetrza;

3) okienka sluzace do oswietlania i do przewietrzania wnetrza, jezeli nie ma innych wywietrznikow;

4) przymocowane lawki o dlugosci co najmniej 400 mm na jedna osobe i szerokosci (glebokosci) nie mniejszej niz 300 mm; odstep miedzy dwiema sasiednimi lawkami ustawionymi jedna za druga nie powinien byc mniejszy niz 650 mm, a ustawionymi naprzeciw - 900 mm, wliczajac w to szerokosc (glebokosc) jednej lawki;

5) urzadzenie sygnalizacyjne (swietlne lub akustyczne) zapewniajace lacznosc przewozonych osob z kierowca;

6) apteczke doraznej pomocy;

7) ogumione kolo zapasowe; kolo to moze byc umieszczone na powierzchni ladunkowej, jezeli konstrukcja samochodu przewiduje umieszczenie tam tego kola;

8) dwie gasnice, z ktorych jedna powinna byc umieszczona mozliwie blisko kierowcy, a druga wewnatrz przestrzeni przeznaczonej do przewozu osob.

3. Samochod ciezarowy przewozacy osoby poza kabina kierowcy lub pomieszczeniem do tego przeznaczonym powinien byc oznakowany:

1) z przodu - napisem "PRZEWOZ OSOB" barwy czarnej na bialym tle, umieszczonym na prostokatnej tablicy o powierzchni co najmniej 800 cm2;

2) z tylu - znakiem okreslajacym dopuszczalna predkosc.

4. Przepisow ust. 1-3 nie stosuje sie do pojazdu przewozacego konwojentow, druzyny robocze i osoby wykonujace czynnosci ladunkowe oraz pojazdu Sil Zbrojnych, Sluzby Wieziennej, organow i jednostek organizacyjnych podleglych ministrowi wlasciwemu do spraw wewnetrznych.

5. Przepisy ust. 2 i ust. 3 pkt 2 stosuje sie do przyczepy przystosowanej do przewozu osob.

Rozdzial 11

Warunki dodatkowe dla pojazdu przystosowanego do zasilania gazem

41. Pojazd przystosowany do zasilania gazem powinien odpowiadac warunkom okreslonym w zalaczniku nr 9 do rozporzadzenia.

Rozdzial 12

Warunki dodatkowe dla pojazdu dlugiego i ciezkiego

42. 1. Pojazd lub zespol pojazdow, ktorego dlugosc przekracza 12 m albo dopuszczalna masa calkowita przekracza 16 t, z wylaczeniem autobusu i ciagnika siodlowego, oznacza sie z tylu w sposob okreslony w zalaczniku nr 10 do rozporzadzenia.

2. Przepis ust. 1 stosuje sie rowniez do autobusu przegubowego klasy II i III okreslonej w przepisach o homologacji pojazdow.

Rozdzial 13

Warunki dodatkowe dla pojazdu przeznaczonego do nauki jazdy i egzaminowania osob ubiegajacych sie o uprawnienia do kierowania

43. 1. Pojazd silnikowy przeznaczony do nauki jazdy i egzaminowania, z zastrzezeniem ust. 2, powinien byc wyposazony w:

1) przyrzad kontrolny - tachograf samochodowy; przepis stosuje sie do pojazdow wymienionych w ust. 4 pkt 5-8 i 11;

2) uklad hamulcowy posiadajacy urzadzenia przeciwblokujace kola jezdne; przepis stosuje sie do pojazdow wymienionych w ust. 4 pkt 5-8 i 11;

3) dodatkowy pedal hamulca roboczego, ktory umozliwia przejecie sterowania ukladem hamulcowym;

4) dodatkowe lusterka zewnetrzne: prawe i lewe;

5) dodatkowe lusterko wewnetrzne;

6) ogrzewana tylna szybe; przepis stosuje sie do samochodu osobowego;

7) apteczke doraznej pomocy;

8) ogumione kolo zapasowe.

2. Przepisow ust.1 nie stosuje sie do:

1) motocykla, trojkolowego lub czterokolowego pojazdu samochodowego o masie wlasnej nieprzekraczajacej 550 kg;

2) pojazdu osoby niepelnosprawnej posiadajacej orzeczenie lekarskie z adnotacja, ze moze prowadzic pojazd silnikowy po przystosowaniu go do okreslonego rodzaju schorzenia.

3. Dopuszcza sie wyposazenie pojazdu przeznaczonego do nauki jazdy i egzaminowania w inne dodatkowe urzadzenia powtarzajace istniejace mechanizmy sterowania i kierowania pojazdem.

4. Pojazd przeznaczony do nauki jazdy i egzaminowania w zakresie danej kategorii prawa jazdy powinien odpowiadac nastepujacym warunkom:

1) motocykl w zakresie kategorii A powinien:

a) byc wyposazony w silnik o pojemnosci przekraczajacej 120 cm3,

b) osiagac predkosc co najmniej 100 km/h;

2) motocykl w zakresie kategorii A1 powinien byc wyposazony w silnik:

a) o pojemnosci co najmniej 75 cm3,

b) o mocy nieprzekraczajacej 11 kW;

3) samochod osobowy w zakresie kategorii B powinien miec dlugosc przekraczajaca 3,5 m i osiagac predkosc co najmniej 100 km/h;

4) trojkolowy lub czterokolowy pojazd samochodowy w zakresie kategorii B1 powinien:

a) miec mase wlasna nieprzekraczajaca 550 kg,

b) osiagac predkosc co najmniej 60 km/h;

5) samochod ciezarowy w zakresie kategorii C powinien:

a) miec dopuszczalna mase calkowita co najmniej 12 t,

b) miec dlugosc co najmniej 8 m,

c) miec szerokosc co najmniej 2,40 m,

d) osiagac predkosc co najmniej 80 km/h,

e) byc wyposazony w skrzynie biegow z co najmniej 8 przelozeniami w jezdzie do przodu,

f) posiadac skrzynie ladunkowa zamknieta o szerokosci i wysokosci co najmniej takiej samej jak kabina,

g) miec rzeczywista mase calkowita co najmniej 10 t;

6) samochod ciezarowy w zakresie kategorii C1 powinien:

a) miec dopuszczalna mase calkowita co najmniej 4 t,

b) miec dlugosc co najmniej 5 m,

c) osiagac predkosc co najmniej 80 km/h,

d) posiadac skrzynie ladunkowa zamknieta o szerokosci i wysokosci co najmniej takiej samej jak kabina;

7) autobus w zakresie kategorii D powinien:

a) byc przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu wiecej niz 17 osob lacznie z kierowca,

b) miec dlugosc co najmniej 10 m,

c) miec szerokosc co najmniej 2,40 m,

d) osiagac predkosc co najmniej 80 km/h;

8) autobus w zakresie kategorii D1 powinien:

a) byc przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie wiecej niz 17 osob lacznie z kierowca,

b) miec dlugosc co najmniej 5 m,

c) miec dopuszczalna mase calkowita co najmniej 4 t,

d) osiagac predkosc co najmniej 80 km/h;

9) zespol pojazdow w zakresie kategorii B+E powinien miec dopuszczalna mase calkowita powyzej 3,5 t i skladac sie z pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie calkowitej nieprzekraczajacej 3,5 t, z wyjatkiem autobusu lub motocykla oraz przyczepy, ktorej:

a) skrzynia ladunkowa powinna byc zamknieta i posiadac szerokosc i wysokosc co najmniej taka jak pojazd lub nieznacznie wezsza, o ile widocznosc do tylu jest mozliwa wylacznie przy uzyciu lusterek zewnetrznych pojazdu,

b) dopuszczalna masa calkowita wynosi co najmniej 1 t,

c) rzeczywista masa calkowita wynosi co najmniej 800 kg;

10) zespol pojazdow w zakresie kategorii C+E powinien skladac sie z samochodu ciezarowego, o ktorym mowa w pkt 5, i przyczepy o dlugosci co najmniej 7,5 m, przy czym zespol pojazdow powinien:

a) miec dopuszczalna mase calkowita co najmniej 20 t,

b) miec szerokosc co najmniej 2,40 m,

c) osiagac predkosc co najmniej 80 km/h,

d) miec rzeczywista mase calkowita co najmniej 15 t;

11) ciagnik siodlowy z naczepa w zakresie kategorii C+E powinien:

a) miec dlugosc co najmniej 14 m,

b) byc wyposazony w skrzynie biegow z co najmniej 8 przelozeniami w jezdzie do przodu,

c) jako zespol pojazdow spelniac warunki okreslone w pkt 10 lit. a-d;

12) zespol pojazdow w zakresie kategorii C1+E powinien skladac sie z samochodu ciezarowego, o ktorym mowa w pkt 6, oraz przyczepy, ktorej:

a) dopuszczalna masa calkowita wynosi co najmniej 1,25 t,

b) skrzynia ladunkowa powinna byc zamknieta i posiadac szerokosc i wysokosc co najmniej taka sama jak kabina lub nieznacznie wezsza, o ile widocznosc do tylu jest mozliwa wylacznie przy uzyciu lusterek zewnetrznych samochodu,

c) rzeczywista masa calkowita wynosi co najmniej 800 kg;

13) zespol pojazdow, o ktorym mowa w pkt 12, powinien osiagac predkosc co najmniej 80 km/h i miec dlugosc co najmniej 8 m;

14) zespol pojazdow w zakresie kategorii D+E powinien skladac sie z autobusu, o ktorym mowa w pkt 7, oraz przyczepy, ktorej:

a) dopuszczalna masa calkowita wynosi co najmniej 1,25 t,

b) szerokosc wynosi co najmniej 2,40 m,

c) skrzynia ladunkowa powinna byc zamknieta i posiadac szerokosc i wysokosc co najmniej 2 m,

d) rzeczywista masa calkowita wynosi co najmniej 800 kg;

15) zespol pojazdow, o ktorym mowa w pkt 14, powinien osiagac predkosc co najmniej 80 km/h;

16) zespol pojazdow w zakresie kategorii D1+E powinien skladac sie z autobusu, o ktorym mowa w pkt 8, oraz przyczepy, ktorej:

a) dopuszczalna masa calkowita wynosi co najmniej 1,25 t,

b) skrzynia ladunkowa powinna byc zamknieta i posiadac szerokosc i wysokosc co najmniej 2 m,

c) rzeczywista masa calkowita wynosi co najmniej 800 kg;

17) zespol pojazdow, o ktorym mowa w pkt 16, powinien osiagac predkosc co najmniej 80 km/h;

18) zespol pojazdow w zakresie kategorii T powinien skladac sie z ciagnika rolniczego i przyczepy wieloosiowej innej niz lekka oraz powinien miec dlugosc co najmniej 7,5 m;

19) pojazd szynowy w zakresie pozwolenia powinien byc wieloczlonowy lub stanowic sklad tramwajow co najmniej 2-wagonowy.

5. Przepisu ust. 4 pkt 3 nie stosuje sie do samochodu osobowego osoby niepelnosprawnej posiadajacej orzeczenie lekarskie z adnotacja, ze moze prowadzic ten pojazd po przystosowaniu go do okreslonego rodzaju schorzenia.

DZIAL IV

Warunki techniczne ciagnika rolniczego, lesnego i pojazdu wolnobieznego oraz przyczepy przeznaczonej do laczenia z tymi pojazdami

Rozdzial 1

Warunki ogolne

44. Ilekroc w niniejszym dziale jest mowa o "pojezdzie", rozumie sie przez to ciagnik rolniczy, lesny i pojazd wolnobiezny oraz przyczepe przeznaczona do laczenia z tymi pojazdami.

45. 1. Ciagnik rolniczy, pojazd wolnobiezny oraz przyczepa przeznaczona do laczenia z tymi pojazdami sa zbudowane, wyposazone i utrzymane tak, aby:

1) wystajace czesci, ktore moga naruszac statecznosc pojazdu lub zagrazac bezpieczenstwu innych uczestnikow ruchu, mogly byc na czas jazdy zdemontowane lub zlozone; 39 stosuje sie odpowiednio;

2) poziom halasu zewnetrznego mierzony podczas postoju pojazdu silnikowego z odleglosci 0,5 m nie przekraczal 104 dB(A);

3) maksymalna predkosc konstrukcyjna ciagnika rolniczego i lesnego nie przekraczala o wiecej niz 3 km/h wartosci 40 km/h zmierzonej zgodnie z przepisami o homologacji pojazdow.

2. Do pojazdow, o ktorych mowa w ust.1, stosuje sie przepisy 7 ust.1 i 7, 8 ust. 4 pkt 2 i ust. 5, 9 ust.1 pkt 2, 3, 5, 6, pkt 7 lit. a, pkt 9 i pkt 12, 11 ust. 1 pkt 2 oraz 41.

3. Dopuszczalne jest uczestniczenie w ruchu:

1) pojazdu wolnobieznego, ciagnika rolniczego z maszyna zawieszana i przyczepy specjalnej o szerokosci nieprzekraczajacej 3,00 m;

2) pojazdu z gasienicowym ukladem jezdnym, jezeli:

a) dopuszczalna masa calkowita pojazdu nie przekracza 16 t,

b) nacisk gasienicy miedzy skrajnymi krazkami bieznymi nie przekracza 40 kN (4 t) na 1 m; przy mechanizmie polgasienicowym lub przy zastosowaniu dwoch gasienic, jedna za druga, nacisk ten nie moze przekraczac 60 kN (6 t), pod warunkiem ze odleglosc pomiedzy srodkami powierzchni styku z jezdnia pierwszej gasienicy lub kol przedniej osi a srodkami powierzchni styku z jezdnia drugiej gasienicy wynosi co najmniej 3 m,

c) gasienice nie maja ostrych krawedzi mogacych uszkodzic nawierzchnie drogi,

d) predkosc maksymalna jest konstrukcyjnie ograniczona do 10 km/h; przepisu nie stosuje sie do pojazdu na gasienicach gumowych lub z innego tworzywa o odpowiedniej elastycznosci, jednak bez elementow metalowych mogacych uszkodzic nawierzchnie drogi.

Rozdzial 2

Wyposazenie

46. 1. Pojazd silnikowy, o ktorym mowa w 44:

1) wyposaza sie w:

a) kabine lub rame ochronna; przepis stosuje sie do zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 1993 r. pojazdu o masie wlasnej powyzej 800 kg,

b) wycieraczke przedniej szyby, zapewniajaca dostateczne pole widzenia kierowcy; przepis stosuje sie do pojazdu wyposazonego w przednia szybe o takich wymiarach i ksztalcie, ze kierowca moze obserwowac droge tylko przez te szybe bez zmiany normalnej pozycji,

c) predkosciomierz lub inne urzadzenia umozliwiajace odczyt predkosci jazdy co najmniej na najwyzszym biegu; przepis stosuje sie do zarejestrowanego po dniu 30 wrzesnia 1993 r. ciagnika rolniczego, ktorego konstrukcja umozliwia przekroczenie predkosci 25 km/h,

d) co najmniej dwa lusterka zewnetrzne, jedno po lewej, a drugie po prawej stronie pojazdu, zapewniajace strefe widocznosci drogi do tylu co najmniej:

- o szerokosci 2,5 m w lewo od bocznego obrysu pojazdu ciagnietego w odleglosci 10 m od oczu kierowcy,

- o szerokosci 3,5 m w prawo od bocznego obrysu pojazdu ciagnietego w odleglosci 30 m od oczu kierowcy, przy czym w odleglosci 4 m od oczu kierowcy odleglosc ta powinna wynosic 0,75 m;

2) powinien odpowiadac warunkom okreslonym w 10, 11 ust.1 pkt 1, pkt 5 lit. b, pkt 11, 12 i 14 oraz ust. 7 pkt 1 i 4-6.

2. Do przyczepy, o ktorej mowa w 44, stosuje sie przepisy 11 ust.1 pkt 1 i 12, ust. 5 oraz ust. 7 pkt 1 i 4-6.

3. Dopuszczalne jest uczestniczenie w ruchu przyczepy lekkiej specjalnej:

1) z kolami nieogumionymi, pod warunkiem ze nacisk kola na droge nie przekracza 1,5 kN na 1 cm szerokosci obreczy, przy ograniczeniu predkosci jazdy do 10 km/h;

2) z kolami na pelnych obreczach gumowych, pod warunkiem ze nacisk kola na droge nie przekracza 1 kN na 1 cm szerokosci obreczy gumowej, przy ograniczeniu predkosci jazdy do 25 km/h.

4. Dopuszcza sie umieszczenie w ciagniku rolniczym i lesnym siedzenia dla pasazera, o ile spelnione sa nastepujace warunki:

1) siedzenie powinno byc tak umieszczone, aby pasazer nie byl narazony na niebezpieczenstwo i nie stwarzal ograniczenia w kierowaniu ciagnikiem;

2) siedzenie powinno byc wyposazone w oparcie ustalajace boczne i tylne o wysokosci co najmniej 200 mm; wymagania tego nie stosuje sie, jezeli oparcie siedzenia jest utworzone przez czesc kabiny lub ramy ochronnej;

3) poduszka siedzenia powinna byc miekka i elastyczna;

4) ciagnik powinien byc wyposazony w podnozek na stopy pasazera oraz uchwyty reczne umozliwiajace dostep do siedzenia pasazera oraz ulatwiajace pasazerowi utrzymanie tej pozycji;

5) siedzenie powinno miec co najmniej 400 mm szerokosci i 300 mm glebokosci;

6) oparcie siedzenia powinno miec wysokosc od 200 mm do 250 mm wraz z oparciem bocznym; warunku nie stosuje sie do ciagnikow, w ktorych istnieje zamknieta konstrukcyjnie przestrzen za siedzeniem pasazera;

7) wolna przestrzen ponad powierzchnia siedzenia dla pasazera powinna wynosic 920 mm; jezeli ciagnik spelnia wszystkie wymagania dotyczace ochrony kierowcy, lecz jego konstrukcja uniemozliwia wolna przestrzen o takim wymiarze, to warunek dotyczacy wolnej przestrzeni ponad powierzchnia siedzenia dla pasazera mozna ograniczyc do 800 mm, o ile czesc dachu nad siedzeniem pasazera bedzie miala wlasciwe miekkie pokrycie;

8) gorna czesc wolnej przestrzeni nad siedzeniem pasazera moze byc ograniczona z tylu i z bokow wylacznie przez promien nieprzekraczajacy 300 mm, przy czym jako wolna przestrzen rozumie sie w tym przypadku obszar zaczynajacy sie w pionie nad przednim skrajem siedzenia dla pasazera;

9) wyposazenie w siedzenie dla pasazera nie moze powodowac powiekszenia szerokosci calkowitej ciagnika.

5. Wymagania ust. 4 dotycza siedzenia dla pasazera w ciagnikach rolniczych i lesnych majacych maksymalna predkosc konstrukcyjna od 6 km/h do 40 km/h i najmniejszy rozstaw kol powyzej 1.150 mm.

6. Dopuszcza sie umieszczenie w ciagniku rolniczym i lesnym platform ladunkowych, o ile spelnione sa nastepujace warunki:

1) srodek ciezkosci platformy (platform) powinien byc polozony miedzy osiami ciagnika;

2) dlugosc platformy (platform) nie moze przekraczac 1,4 razy najwiekszego rozstawu kol ciagnika, a jej (ich) szerokosc - maksymalnej szerokosci ciagnika bez wyposazenia dodatkowego;

3) platforma (platformy) powinna byc polozona symetrycznie wzgledem podluznej srodkowej plaszczyzny ciagnika;

4) platforma nie moze byc polozona wyzej niz 150 cm ponad powierzchnia podloza;

5) konstrukcja platformy i sposob jej montazu do ciagnika powinny byc takie, aby w normalnych warunkach uzywania nie powodowala zaklocenia pola widzenia kierujacego ciagnikiem i nie ograniczala widocznosci urzadzen oswietlenia i sygnalizacji swietlnej;

6) platforma powinna byc demontowalna, lecz w taki sposob, aby jej przypadkowe odlaczenie sie od ciagnika bylo niemozliwe.

Rozdzial 3

Swiatla

47. 1. Do pojazdu, o ktorym mowa w 44, stosuje sie przepisy 12 ust.1 pkt 2-12 i 15, ust. 3 oraz 13, z tym ze:

1) nie wymaga sie wyposazenia w swiatla:

a) mijania i hamowania "stop" - pojazdu, ktorego konstrukcja uniemozliwia rozwijanie predkosci przekraczajacej 10 km/h,

b) kierunkowskazow - przyczepy specjalnej, pod warunkiem zachowania widocznosci kierunkowskazow pojazdu ciagnacego,

c) przeciwmglowe tylne,

d) cofania;

jezeli jednak pojazd wyposazony jest w te swiatla, powinny one odpowiadac okreslonym dla nich warunkom;

2) dopuszcza sie wyposazenie w swiatla:

a) obrysowe zamiast pozycyjnych - pojazdu wolnobieznego i przyczepy specjalnej o asymetrycznej konstrukcji,

b) o ktorych mowa w 38 - pojazdu silnikowego o szerokosci przekraczajacej 2,55 m albo ciagnacego przyczepe przekraczajaca te szerokosc,

c) robocze, przeznaczone do oswietlenia miejsca pracy.

2. Do swiatel pojazdu, o ktorym mowa w niniejszym rozdziale, stosuje sie zasady rozmieszczenia okreslone w 1 ust. 2-4 zalacznika nr 6 do rozporzadzenia.

Rozdzial 4

Hamulce

48. 1. Pojazd silnikowy, o ktorym mowa w 44, wyposaza sie w nastepujace rodzaje hamulcow:

1) hamulec roboczy dzialajacy na kola co najmniej jednej osi - przeznaczony do zmniejszania predkosci pojazdu, zatrzymywania go w sposob niezawodny, szybki i skuteczny, niezaleznie od jego predkosci, obciazenia oraz kata wzniesienia lub spadku jezdni, z mozliwoscia:

a) regulowania intensywnosci hamowania,

b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy, z mozliwoscia trzymania urzadzenia kierowniczego przynajmniej jedna reka; jezeli hamulec roboczy sklada sie z lewego i prawego hamulca, powinien byc tak urzadzony, aby mogl byc uruchamiany jednym ruchem; lewy i prawy hamulec powinien miec samoczynny system regulacji, przy zachowaniu mozliwosci swobodnej regulacji rownomiernosci dzialania;

2) hamulec postojowy, o ktorym mowa w 14 ust. 1 pkt 3.

2. Przyczepa, o ktorej mowa w 44, powinna byc wyposazona w nastepujace rodzaje hamulcow:

1) hamulec roboczy spelniajacy wymagania okreslone w ust.1 pkt 1 lit. a, a ponadto:

a) uruchamiany z miejsca kierowcy jednym ruchem lacznie z hamulcem roboczym pojazdu ciagnacego, z zastrzezeniem ust. 3,

b) zapewniajacy samoczynne zatrzymanie przyczepy w razie zerwania podczas jazdy polaczenia z pojazdem ciagnacym;

2) hamulec postojowy:

a) dzialajacy rowniez, gdy przyczepa jest odlaczona od pojazdu ciagnacego,

b) uruchamiany z zewnatrz przez osoby znajdujace sie na drodze; przez uruchamianie rozumie sie rowniez zwalnianie hamulca.

3. W przyczepie, ktorej dopuszczalna masa calkowita nie przekracza 5 t, dopuszcza sie hamulec roboczy: 1) niezalezny od hamulca pojazdu ciagnacego, pod warunkiem ze urzadzenie sterowania hamulcem przyczepy jest umieszczone w pojezdzie ciagnacym w taki sposob, aby moglo byc latwo uruchamiane z miejsca kierowcy, albo

2) typu bezwladnosciowego (najazdowy).

4. Przepisu ust. 2 nie stosuje sie do przyczepy bedacej srodkiem transportu, ktorej dopuszczalna masa calkowita nie przekracza 1,5 t, oraz przyczepy bedacej maszyna przystosowana do poruszania sie po drodze, ktorej dopuszczalna masa calkowita nie przekracza 3 t, pod warunkiem ze przyczepa ta ma dodatkowe polaczenie (lancuch, lina), ktore w razie zerwania urzadzenia laczacego zapobiega dotykaniu jezdni przez dyszel i zapewnia niezbedna kierowalnosc przyczepy.

49. Hamulce pojazdu silnikowego, o ktorym mowa w 44, powinny odpowiadac warunkom okreslonym w 15 ust. 1 i ust. 2 pkt 4, z tym ze:

1) w razie uszkodzenia hamulca roboczego powinna byc zapewniona mozliwosc zahamowania pojazdu przez dzialanie na hamulec roboczy lub hamulec postojowy ze skutecznoscia nie mniejsza niz 50% wymaganej skutecznosci;

2) w pojezdzie o masie wlasnej nieprzekraczajacej 2 t, ktorego konstrukcja ogranicza predkosc do 25 km/h, dopuszcza sie jeden hamulec spelniajacy funkcje hamulca roboczego i hamulca postojowego, pod warunkiem ze w razie uszkodzenia hamulca bedzie zapewnione hamowanie co najmniej jednego kola;

3) dzialanie hamulca roboczego powinno byc jednakowe dla kol tej samej osi, a jezeli hamulec dziala na kola wiecej niz jednej osi, dzialanie jego powinno byc odpowiednio rozlozone miedzy osie.

50. Uklady hamulcowe przyczepy, o ktorej mowa w 44, powinny odpowiadac warunkom okreslonym w 15 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 oraz 48 ust. 3.

51. 1. Wskaznik skutecznosci hamowania, o ktorym mowa w 16 ust.1, dla pojazdu wymienionego w 44 nie moze byc mniejszy niz 27%.

2. Przepisy 16 ust. 3 i 4 stosuje sie odpowiednio.

Rozdzial 5

Warunki dodatkowe dla pojazdu wolno poruszajacego sie

52. 1. Ciagnik rolniczy i pojazd wolnobiezny oraz przyczepa przeznaczona do laczenia z tymi pojazdami powinny byc oznakowane trojkatna tablica wyrozniajaca.

2. Tablicy wyrozniajacej nie wymaga sie, jezeli pojazd wchodzi w sklad zespolu i nie jest w nim ostatnim pojazdem.

3. Tablica wyrozniajaca powinna byc umieszczona z tylu pojazdu prostopadle i symetrycznie do jego osi podluznej oraz prostopadle do powierzchni jezdni; dopuszcza sie umieszczenie tablicy po lewej stronie pojazdu, z zachowaniem pozostalych warunkow. Wierzcholek trojkata powinien byc skierowany ku gorze.

4. Tablica wyrozniajaca powinna byc umieszczona tak, aby jej dolna krawedz nie byla nizej niz 500 mm, a gorny wierzcholek - nie wyzej niz 1.500 mm od powierzchni jezdni; jezeli konstrukcja pojazdu uniemozliwia zachowanie tej wysokosci - dopuszcza sie 2.500 mm.

5. Wzor tablicy wyrozniajacej pojazd wolno poruszajacy sie okresla zalacznik nr 11 do rozporzadzenia.

6. Pojazd wolnobiezny powinien byc wyposazony takze w tabliczke o wymiarach nie mniejszych niz 25 x 15 cm, umieszczona na prawym boku pojazdu, podajaca imie i nazwisko (nazwe) wlasciciela pojazdu oraz jego adres; jezeli jeden wlasciciel posiada kilka pojazdow, na tabliczce nalezy dodatkowo umiescic numer kolejny pojazdu.

DZIAL V

Warunki techniczne roweru, motoroweru, wozka inwalidzkiego i pojazdu zaprzegowego

53. 1. Rower powinien byc wyposazony:

1) z przodu - w jedno swiatlo pozycyjne barwy bialej lub zoltej selektywnej;

2) z tylu - w jedno swiatlo odblaskowe barwy czerwonej o ksztalcie innym niz trojkat oraz jedno swiatlo pozycyjne barwy czerwonej, ktore moze byc migajace;

3) co najmniej w jeden skutecznie dzialajacy hamulec;

4) w dzwonek lub inny sygnal ostrzegawczy o nieprzerazliwym dzwieku.

2. Motorower powinien byc wyposazony w nastepujace swiatla:

1) jedno swiatlo mijania barwy bialej lub zoltej selektywnej, umieszczone z przodu w pionowej plaszczyznie symetrii pojazdu, nie nizej niz 500 mm oraz nie wyzej niz 1.200 mm od powierzchni jezdni, oswietlajace droge na odleglosc co najmniej 30 m przed pojazdem przy dobrej przejrzystosci powietrza oraz spelniajace wymagania okreslone w 13 ust. 1 pkt 4;

2) jedno tylne swiatlo pozycyjne barwy czerwonej, umieszczone z tylu w pionowej plaszczyznie symetrii pojazdu, nie nizej niz 250 mm oraz nie wyzej niz 1.200 mm od powierzchni jezdni; jezeli szerokosc pojazdu przekracza 80 cm, powinny byc dwa swiatla umieszczone symetrycznie wzgledem pionowej plaszczyzny symetrii pojazdu;

3) tylne swiatlo (swiatla) odblaskowe, o ksztalcie innym niz trojkat, odpowiadajace wymaganiom okreslonym w pkt 2;

4) boczne swiatlo odblaskowe, o ksztalcie innym niz trojkat, barwy zoltej samochodowej, w liczbie jedno lub dwa z kazdej strony pojazdu, umieszczone nie nizej niz 300 mm oraz nie wyzej niz 900 mm od powierzchni jezdni.

3. Motorower ponadto moze byc wyposazony w:

1) jedno swiatlo drogowe barwy bialej lub zoltej selektywnej, umieszczone z przodu, w pionowej plaszczyznie symetrii pojazdu;

2) jedno swiatlo pozycyjne przednie, barwy bialej lub zoltej selektywnej, umieszczone w pionowej plaszczyznie symetrii pojazdu, umieszczone z przodu nie nizej niz 350 mm i nie wyzej niz 1.200 mm od powierzchni jezdni;

3) dwa przednie i dwa tylne swiatla kierunkowskazu, barwy zoltej samochodowej; odleglosc miedzy swiatlami nie moze byc mniejsza niz 240 mm dla swiatel przednich i 180 mm dla swiatel tylnych, przy czym powinna byc zachowana minimalna odleglosc 100 mm od swiatla mijania; w przypadku motoroweru, w ktorym konstrukcja uniemozliwia uzyskanie tych odleglosci, dopuszcza sie dla swiatel przednich odleglosc miedzy swiatlami nie mniejsza niz 150 mm, a odleglosc miedzy tylnymi swiatlami nie mniejsza niz 100 mm;

4) jedno swiatlo hamowania "stop" barwy czerwonej, umieszczone z tylu pojazdu nie nizej niz 250 mm i nie wyzej niz 1.500 mm od powierzchni jezdni.

4. Motorower powinien byc ponadto wyposazony w:

1) numer rozpoznawczy lub numer identyfikacyjny pojazdu (VIN), umieszczony w sposob trwaly na ramie lub innym podobnym podstawowym elemencie konstrukcyjnym oraz tabliczke znamionowa;

2) dwa niezalezne, skutecznie dzialajace hamulce; wskaznik skutecznosci hamowania, o ktorym mowa w 16 ust. 1, nie moze byc mniejszy niz 38%;

3) dzwonek lub inny sygnal ostrzegawczy o nieprzerazliwym dzwieku;

4) tlumik wydechu;

5) lusterko wsteczne umieszczone po lewej stronie pojazdu;

6) podporke (podporki), zgodnie z przepisem 11 ust. 1 pkt 20;

7) uchwyt (uchwyty) dla pasazera, zgodnie z przepisem 11 ust. 1 pkt 21;

8) numer umieszczony na silniku zgodnie z przepisem 11 ust. 1 pkt 2.

5. Poziom halasu zewnetrznego, mierzony podczas postoju motoroweru z odleglosci 0,5 m, nie moze przekraczac 90 dB (A). Przepis 9 ust.1 pkt 1 lit. a stosuje sie odpowiednio.

54. 1. Wozek inwalidzki bez silnika pomocniczego powinien odpowiadac przepisom 53 ust. 1.

2. Dopuszczalne jest uczestniczenie w ruchu wozka inwalidzkiego napedzanego silnikiem pomocniczym pod warunkiem:

1) nieprzekroczenia 50 cm3 pojemnosci skokowej w przypadku silnika spalinowego;

2) spelnienia wymagan okreslonych w 53 ust. 2-5.

3. Szerokosc wozka inwalidzkiego nie moze przekraczac 1,5 m.

55. 1. Pojazd zaprzegowy wyposaza sie w:

1) dwa swiatla pozycyjne barwy bialej widoczne z przodu oraz dwa swiatla pozycyjne barwy czerwonej widoczne z tylu;

2) dwa swiatla odblaskowe barwy bialej widoczne z przodu oraz dwa swiatla odblaskowe barwy czerwonej widoczne z tylu; tylne swiatla odblaskowe powinny miec ksztalt trojkata rownobocznego o dlugosci boku nie mniejszej niz 15 cm, zwroconego wierzcholkiem do gory; trojkat odblaskowy moze byc jednolity lub stanowic ramke o bokach szerokosci co najmniej 2 cm albo moze byc zlozony z szesciu okraglych odblysnikow o srednicy 5 cm, po trzy na kazdym z bokow trojkata;

3) ogumione kola;

4) tabliczke o wymiarach nie mniejszych niz 25 x 15 cm, umieszczona na prawym boku pojazdu, okreslajaca imie i nazwisko (nazwe) wlasciciela pojazdu oraz jego adres; jezeli jeden wlasciciel posiada kilka pojazdow zaprzegowych, na tabliczce nalezy dodatkowo umiescic numer kolejny pojazdu.

2. Dopuszczalne jest uczestniczenie w ruchu pojazdu zaprzegowego:

1) wyposazonego w kola nieogumione, pod warunkiem ze nacisk kola na droge nie przekracza 1,5 kN na 1 cm szerokosci obreczy;

2) na plozach; jezeli masa calkowita pojazdu przekracza 300 kg, ploza powinna miec w dolnej czesci co najmniej 120 cm dlugosci i 10 cm szerokosci.

56. 1. Swiatla pojazdu, o ktorych mowa w 53-55, powinny odpowiadac nastepujacym warunkom:

1) swiatla pozycyjne oraz swiatla odblaskowe oswietlone swiatlem drogowym innego pojazdu powinny byc widoczne w nocy przy dobrej przejrzystosci powietrza z odleglosci co najmniej 150 m;

2) powinny byc umieszczone nie wyzej niz 900 mm i nie nizej niz 350 mm od powierzchni jezdni;

3) swiatla pojedyncze na pojezdzie wielosladowym powinny byc umieszczone po lewej stronie pojazdu mozliwie najblizej jego bocznego obrysu, jednak nie dalej niz 150 mm od tego obrysu; przepisu nie stosuje sie do swiatel oswietlajacych droge, ktore powinny byc umieszczone posrodku;

4) dwa swiatla powinny byc umieszczone symetrycznie po obu stronach pojazdu mozliwie najblizej jego bocznego obrysu, jednak nie dalej niz 100 mm od tego obrysu oraz na jednakowej wysokosci nad jezdnia; widocznosc dwoch swiatel powinna byc jednakowa;

5) swiatla czerwone nie moga byc widoczne z przodu, a swiatla biale (zolte selektywne) - z tylu.

2. Dopuszcza sie umieszczanie swiatel odblaskowych barwy zoltej samochodowej:

1) na bocznych plaszczyznach kol pojazdu, o ktorym mowa w 53-55, z tym zastrzezeniem, ze z kazdego boku pojazdu powinny byc widoczne dwa swiatla: jedno umieszczone na kole przedniej osi, a drugie - na kole tylnej osi;

2) na pedalach roweru i motoroweru;

swiatla, o ktorych mowa w pkt 1 i 2, nie musza spelniac warunkow okreslonych w ust.1 pkt 2-4.

3. Jezeli do pojazdu zaprzegowego lub roweru (motoroweru) przyczepiony jest inny pojazd, maszyna lub urzadzenie, powinien on byc wyposazony co najmniej w jedno swiatlo pozycyjne barwy czerwonej oraz w jedno swiatlo odblaskowe barwy czerwonej widoczne z tylu, a ponadto w jedno swiatlo pozycyjne barwy bialej widoczne z przodu, jezeli szerokosc pojazdu ciagnietego (maszyny, urzadzenia) przekracza szerokosc pojazdu ciagnacego; swiatla te powinny odpowiadac warunkom okreslonym w ust.1.

4. Do swiatel pojazdu, o ktorym mowa w niniejszym rozdziale, stosuje sie zasady rozmieszczenia okreslone w 1 ust. 2-4 zalacznika nr 6 do rozporzadzenia.

DZIAL VI

Przepisy przejsciowe i koncowe

57. 1. Do samochodu ciezarowego, ciagnika siodlowego i balastowego o szerokosci nieprzekraczajacej 2,7 m, pochodzacego z importu, zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1986 r., przepisu 2 ust. 2 nie stosuje sie, pod warunkiem ze pojazdy te beda wyposazone w swiatla obrysowe, o ktorych mowa w 12 ust. 1 pkt 15.

2. Do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1984 r. wyposazonego w kierunkowskazy barwy bialej swiecace do przodu i barwy czerwonej swiecace do tylu nie stosuje sie przepisu 2 lp. 3a kol. 7 i lp. 3b kol. 7 zalacznika nr 6 do rozporzadzenia.

3. Pojazd czlonowy lub zespol zlozony z pojazdu silnikowego i przyczepy o dopuszczalnej masie calkowitej 42 t zarejestrowany po raz pierwszy przed dniem wejscia w zycie rozporzadzenia moze nie spelniac wymagania, o ktorym mowa w 3 ust. 1 pkt 2 lit. b.

58. Pojazdy zarejestrowane przed terminami okreslonymi w przepisach 2 ust. 11, 13, 15, 17, 3 ust. 3, 7 ust. 4 pkt 6, 11 ust. 1 pkt 16, 18, 19 i 23 ust. 4 pkt 7 moga spelniac wymagania zawarte w tych przepisach.

59. 1. Przepis 9 ust. 1 pkt 7 lit. d-f stosuje sie do pojazdu wyprodukowanego po raz pierwszy po dniu 31 marca 2003 r.

2. Przepis 11 ust. 1 pkt 17 lit. a stosuje sie do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 1 stycznia 2003 r., a do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy pomiedzy dniem 1 stycznia 1988 r. a dniem 31 grudnia 2002 r. - po dniu 31 grudnia 2003 r.

3. Wymagania zalacznika nr 5 do rozporzadzenia stosuje sie do motocykla i czterokolowego pojazdu samochodowego o maksymalnej mocy silnika do 15 kW oraz motoroweru i czterokolowego pojazdu samochodowego o masie wlasnej do 350 kg i maksymalnej mocy netto silnika nieprzekraczajacej 4 kW, wyprodukowanego po dniu 31 marca 2003 r.

4. Przepis 11 ust. 1 pkt 20 stosuje sie do motocykli jednosladowych zarejestrowanych po raz pierwszy po dniu 31 marca 2003 r.

5. Przepis 11 ust. 1 pkt 21 stosuje sie do motocykli zarejestrowanych po raz pierwszy po dniu 31 marca 2003 r.

6. Przepis 12 ust. 1 pkt 16 stosuje sie do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 marca 2003 r.

7. Przepis 18 ust. 1 pkt 14 stosuje sie do autobusow zarejestrowanych po raz pierwszy po dniu 31 marca 2003 r.

8. Samochod osobowy Policji, o ktorym mowa w 31 ust. 2, dopuszczony do ruchu przed dniem 31 marca 2003 r., moze byc oznakowany w sposob okreslony w 31 ust. 1.

9. Do pojazdu lub zespolu pojazdow, ktorego dlugosc przekracza 8 m albo dopuszczalna masa calkowita przekracza 12 t, oznakowanie, o ktorym mowa w 42, stosuje sie po dniu 31 marca 2003 r.

10. Przepis 43 ust. 4 pkt 1-4 stosuje sie od dnia 1 stycznia 2004 r.

11. Przepis 43 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 5-17 stosuje sie od dnia 1 lipca 2010 r.

12. Przepis 45 ust. 1 pkt 2 stosuje sie do ciagnikow wyprodukowanych po raz pierwszy po dniu 31 marca 2003 r.

13. Przepis 46 ust. 4 i 5 stosuje sie do pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 marca 2003 r.

14. Numeru identyfikacyjnego pojazdu (VIN), o ktorym mowa w 53 ust. 4 pkt 1, nie wymaga sie dla motoroweru zarejestrowanego przed dniem 1 stycznia 2003 r.

60. Traci moc rozporzadzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunkow technicznych pojazdow oraz zakresu ich niezbednego wyposazenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432 oraz z 2001 r. Nr 154, poz. 1810).

61. Rozporzadzenie wchodzi w zycie po uplywie 14 dni od dnia ogloszenia (czyli 13 marca 2003 r.).

ZALACZNIKI


1) Minister Infrastruktury kieruje dzialem administracji rzadowej - transport, na podstawie 1 ust. 2 pkt 4 rozporzadzenia Prezesa Rady Ministrow z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegolowego zakresu dzialania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r. Nr 19, poz. 165).

2) Zmiany wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz. 872, z 1999 r. Nr 106, poz. 1216, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 483 i Nr 53, poz. 649, z 2001 r. Nr 27, poz. 298, Nr 106, poz. 1149, Nr 110, poz. 1189, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz. 1371, Nr 129, poz. 1444 i Nr 130, poz. 1452, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804, Nr 113, poz. 984, Nr 183, poz. 1524, Nr 199, poz. 1671, Nr 216, poz. 1825 i 1826 i Nr 238, poz. 2021 oraz z 2003 r. Nr 7, poz. 79.

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.