Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spolecznej

(Dz. U. Nr 64 z 15 kwietnia 2004 r., poz. 593)

SPIS TRESCI

 

DZIAL I

Przepisy ogolne

Rozdzial 1

Zasady ogolne i zakres podmiotowy ustawy

Spis tresci

Art. 1. Ustawa okresla:

1) zadania w zakresie pomocy spolecznej;

2) rodzaje swiadczen z pomocy spolecznej oraz zasady i tryb ich udzielania;

3) organizacje pomocy spolecznej;

4) zasady i tryb postepowania kontrolnego w zakresie pomocy spolecznej.

Art. 2. 1. Pomoc spoleczna jest instytucja polityki spolecznej panstwa, majaca na celu umozliwienie osobom i rodzinom przezwyciezanie trudnych sytuacji zyciowych, ktorych nie sa one w stanie pokonac, wykorzystujac wlasne uprawnienia, zasoby i mozliwosci.

2. Pomoc spoleczna organizuja organy administracji rzadowej i samorzadowej, wspolpracujac w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa, z organizacjami spolecznymi i pozarzadowymi, Kosciolem Katolickim, innymi kosciolami, zwiazkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi.

Art. 3. 1. Pomoc spoleczna wspiera osoby i rodziny w wysilkach zmierzajacych do zaspokojenia niezbednych potrzeb i umozliwia im zycie w warunkach odpowiadajacych godnosci czlowieka.

2. Zadaniem pomocy spolecznej jest zapobieganie sytuacjom, o ktorych mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie dzialan zmierzajacych do zyciowego usamodzielnienia osob i rodzin oraz ich integracji ze srodowiskiem.

3. Rodzaj, forma i rozmiar swiadczenia powinny byc odpowiednie do okolicznosci uzasadniajacych udzielenie pomocy.

4. Potrzeby osob i rodzin korzystajacych z pomocy powinny zostac uwzglednione, jezeli odpowiadaja celom i mieszcza sie w mozliwosciach pomocy spolecznej.

Art. 4. Osoby i rodziny korzystajace z pomocy spolecznej sa obowiazane do wspoldzialania w rozwiazywaniu ich trudnej sytuacji zyciowej.

Art. 5. Prawo do swiadczen z pomocy spolecznej, jezeli umowy miedzynarodowe nie stanowia inaczej, przysluguje:

1) osobom posiadajacym obywatelstwo polskie majacym miejsce zamieszkania i przebywajacym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) cudzoziemcom majacym miejsce zamieszkania i przebywajacym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiadajacym zezwolenie na osiedlenie sie, zgode na pobyt tolerowany lub status uchodzcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej;

3) obywatelom panstw czlonkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, przebywajacym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ktorzy uzyskali zezwolenie na pobyt.

Art. 6. Uzyte w ustawie okreslenia oznaczaja:

1) calkowita niezdolnosc do pracy - calkowita niezdolnosc do pracy w rozumieniu przepisow o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidow lub legitymowanie sie znacznym lub umiarkowanym stopniem niepelnosprawnosci w rozumieniu przepisow o rehabilitacji zawodowej i spolecznej oraz zatrudnianiu osob niepelnosprawnych;

2) dochod dziecka - dochod, do ktorego zalicza sie kwote otrzymywanej renty wraz z dodatkiem dla sierot zupelnych, zasilek pielegnacyjny, dodatek pielegnacyjny, otrzymywane alimenty oraz kwote odpowiadajaca dochodom uzyskiwanym z majatku dziecka;

3) dochod na osobe w rodzinie - dochod rodziny podzielony przez liczbe osob w rodzinie;

4) dochod rodziny - sume miesiecznych dochodow osob w rodzinie;

5) jednostka organizacyjna pomocy spolecznej - regionalny osrodek polityki spolecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, osrodek pomocy spolecznej, dom pomocy spolecznej, placowke specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, placowke opiekunczo-wychowawcza, osrodek adopcyjno-opiekunczy, osrodek wsparcia i osrodek interwencji kryzysowej;

6) kontrakt socjalny - pisemna umowe zawarta z osoba ubiegajaca sie o pomoc, okreslajaca uprawnienia i zobowiazania stron umowy, w ramach wspolnie podejmowanych dzialan zmierzajacych do przezwyciezenia trudnej sytuacji zyciowej osoby lub rodziny;

7) niezdolnosc do pracy z tytulu wieku - ukonczone 60 lat przez kobiete i 65 lat przez mezczyzne;

8) osoba bezdomna - osobe niezamieszkujaca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisow o ochronie praw lokatorow i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt staly, w rozumieniu przepisow o ewidencji ludnosci i dowodach osobistych, a takze osobe niezamieszkujaca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt staly w lokalu, w ktorym nie ma mozliwosci zamieszkania;

9) osoba samotna - osobe samotnie gospodarujaca, niepozostajaca w zwiazku malzenskim i nieposiadajaca wstepnych ani zstepnych;

10) osoba samotnie gospodarujaca - osobe prowadzaca jednoosobowe gospodarstwo domowe;

11) osoba zatrudniona - osobe pozostajaca w zatrudnieniu w rozumieniu przepisow o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu lub prowadzaca dzialalnosc gospodarcza w rozumieniu przepisow dotyczacych dzialalnosci gospodarczej;

12) praca socjalna - dzialalnosc zawodowa majaca na celu pomoc osobom i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolnosci do funkcjonowania w spoleczenstwie poprzez pelnienie odpowiednich rol spolecznych oraz tworzenie warunkow sprzyjajacych temu celowi;

13) renta - rente z polskiego lub zagranicznego systemu ubezpieczen spolecznych, rente strukturalna lub rente socjalna;

14) rodzina - osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostajace w faktycznym zwiazku, wspolnie zamieszkujace i gospodarujace;

15) sredni miesieczny koszt utrzymania w domu pomocy spolecznej lub placowce opiekunczo-wychowawczej - kwote rocznych wydatkow na dzialalnosc domu lub placowki opiekunczo-wychowawczej wynikajaca z utrzymania mieszkancow lub dzieci, z roku poprzedniego, bez wydatkow inwestycyjnych, powiekszona o prognozowany srednioroczny wskaznik cen towarow i uslug konsumpcyjnych ogolem, przyjety w ustawie budzetowej na dany rok kalendarzowy, podzielona przez liczbe miejsc w domu lub placowce i przez dwanascie;

16) swiadczenie nienaleznie pobrane - swiadczenie pieniezne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej.

Art. 7. Pomocy spolecznej udziela sie osobom i rodzinom w szczegolnosci z powodu:

1) ubostwa;

2) sieroctwa;

3) bezdomnosci;

4) bezrobocia;

5) niepelnosprawnosci;

6) dlugotrwalej lub ciezkiej choroby;

7) przemocy w rodzinie;

8) potrzeby ochrony macierzynstwa lub wielodzietnosci;

9) bezradnosci w sprawach opiekunczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwlaszcza w rodzinach niepelnych lub wielodzietnych;

10) braku umiejetnosci w przystosowaniu do zycia mlodziezy opuszczajacej placowki opiekunczo-wychowawcze;

11) trudnosci w integracji osob, ktore otrzymaly status uchodzcy;

12) trudnosci w przystosowaniu do zycia po zwolnieniu z zakladu karnego;

13) alkoholizmu lub narkomanii;

14) zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej;

15) kleski zywiolowej lub ekologicznej.

Art. 8. 1. Prawo do swiadczen pienieznych z pomocy spolecznej, z zastrzezeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysluguje:

1) osobie samotnie gospodarujacej, ktorej dochod nie przekracza kwoty 461 zl, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarujacej",

2) osobie w rodzinie, w ktorej dochod na osobe nie przekracza kwoty 316 zl, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobe w rodzinie",

3) rodzinie, ktorej dochod nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobe w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"

- przy jednoczesnym wystapieniu co najmniej jednego z powodow wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okolicznosci uzasadniajacych udzielenie pomocy spolecznej.

2. Rada gminy, w drodze uchwaly, moze podwyzszyc kwoty, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, uprawniajace do zasilkow okresowego i celowego.

3. Za dochod uwaza sie sume miesiecznych przychodow z miesiaca poprzedzajacego zlozenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiaca, w ktorym wniosek zostal zlozony, bez wzgledu na tytul i zrodlo ich uzyskania, jezeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o:

1) miesieczne obciazenie podatkiem dochodowym od osob fizycznych;

2) skladki na ubezpieczenie zdrowotne okreslone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia spoleczne okreslone w odrebnych przepisach;

3) kwote alimentow swiadczonych na rzecz innych osob.

4. Do dochodu ustalonego w mysl ust. 3 nie wlicza sie jednorazowego pienieznego swiadczenia socjalnego oraz wartosci swiadczen w naturze.

5. W stosunku do osob prowadzacych pozarolnicza dzialalnosc gospodarcza:

1) opodatkowana podatkiem dochodowym od osob fizycznych na zasadach okreslonych w przepisach o podatku dochodowym od osob fizycznych - za dochod przyjmuje sie przychod z tej dzialalnosci pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, obciazenie podatkiem naleznym i skladkami na ubezpieczenie zdrowotne okreslonymi w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, zwiazane z prowadzeniem tej dzialalnosci oraz odliczonymi od dochodu skladkami na ubezpieczenia spoleczne niezaliczonymi do kosztow uzyskania przychodow, okreslonymi w odrebnych przepisach, z tym ze:

a) roznice przychodow i kosztow ich uzyskania ustala sie za miesiac poprzedzajacy miesiac zlozenia wniosku w oparciu o wielkosci wykazane w deklaracjach podatkowych za okresy od poczatku roku do konca miesiaca poprzedzajacego miesiac zlozenia wniosku oraz od poczatku roku do konca miesiaca poprzedzajacego ten miesiac; wysokosc miesiecznego obciazenia podatkiem, skladkami na ubezpieczenie zdrowotne oraz skladkami na ubezpieczenia spoleczne przyjmuje sie z miesiaca poprzedzajacego miesiac zlozenia wniosku,

b) jezeli podatnik wplaca zaliczki na podatek dochodowy w formie uproszczonej, a takze jezeli nie zlozyl deklaracji, jego dochod ustala sie, dzielac kwote dochodu z dzialalnosci gospodarczej za poprzedni rok kalendarzowy przez liczbe miesiecy, w ktorych podatnik prowadzil dzialalnosc, a jezeli nie prowadzil dzialalnosci, dochod ustala sie w oparciu o oswiadczenie tej osoby;

2) opodatkowana na zasadach okreslonych w przepisach o zryczaltowanym podatku dochodowym od niektorych przychodow osiaganych przez osoby fizyczne - za dochod przyjmuje sie zadeklarowana podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia spoleczne, a jezeli z tytulu prowadzenia tej dzialalnosci nie istnieje obowiazek ubezpieczenia spolecznego, przyjmuje sie kwote najnizszej podstawy wymiaru skladek na ubezpieczenia spoleczne.

6. W sytuacji gdy podatnik laczy przychody z dzialalnosci gospodarczej z innymi przychodami lub rozlicza sie wspolnie z malzonkiem, przez podatek nalezny, o ktorym mowa w ust. 5 pkt 1, rozumie sie podatek wyliczony w takiej proporcji, w jakiej pozostaje dochod podatnika z pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej wynikajacy z deklaracji podatkowych do sumy wszystkich wykazanych w nich dochodow.

7. Wysokosc dochodu z pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej w przypadku prowadzenia dzialalnosci opodatkowanej na zasadach okreslonych w przepisach o podatku dochodowym od osob fizycznych ustala sie na podstawie zaswiadczenia wydanego przez naczelnika wlasciwego urzedu skarbowego za okresy, o ktorych mowa w ust. 5 pkt 1, zawierajacego informacje o wysokosci:

1) przychodu;

2) kosztow uzyskania przychodu;

3) roznicy pomiedzy przychodem a kosztami jego uzyskania;

4) dochodow z innych niz dzialalnosc gospodarcza zrodel - w przypadkach, o ktorych mowa w ust. 6;

5) odliczonych od dochodu skladek na ubezpieczenia spoleczne;

6) naleznych zaliczek na podatek dochodowy lub naleznego podatku;

7) odliczonych od podatku skladek na ubezpieczenie zdrowotne zwiazanych z prowadzeniem pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej.

8. Wysokosc dochodu z pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej w przypadku prowadzenia dzialalnosci na zasadach okreslonych w przepisach o zryczaltowanym podatku dochodowym od niektorych przychodow osiaganych przez osoby fizyczne ustala sie na podstawie zaswiadczenia wydanego przez naczelnika wlasciwego urzedu skarbowego zawierajacego informacje o formie opodatkowania oraz na podstawie dowodu oplacenia skladek w Zakladzie Ubezpieczen Spolecznych.

9. Przyjmuje sie, ze z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje sie dochod miesieczny w wysokosci 194 zl.

10. Dochody z pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej i z ha przeliczeniowych oraz z innych zrodel sumuje sie.

11. W przypadku uzyskania w ciagu 12 miesiecy poprzedzajacych miesiac zlozenia wniosku lub w okresie pobierania swiadczenia z pomocy spolecznej dochodu jednorazowego przekraczajacego pieciokrotnie kwoty:

1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujacej, w przypadku osoby samotnie gospodarujacej,

2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

- kwote tego dochodu rozlicza sie w rownych czesciach na 12 kolejnych miesiecy, poczynajac od miesiaca, w ktorym dochod zostal wyplacony.

12. W przypadku uzyskania w ciagu 12 miesiecy poprzedzajacych miesiac zlozenia wniosku lub w okresie pobierania swiadczenia z pomocy spolecznej dochodu naleznego za dany okres, kwote tego dochodu rozlicza sie w rownych czesciach na kolejne miesiace przez okres odpowiadajacy okresowi, za ktory uzyskano dochod.

13. W przypadku uzyskiwania dochodu w walucie obcej, wysokosc tego dochodu ustala sie wedlug sredniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie swiadczenia z pomocy spolecznej.

Art. 9. 1. Kryteria dochodowe podlegaja weryfikacji co 3 lata, z uwzglednieniem wyniku badan progu interwencji socjalnej. Badania progu interwencji socjalnej dokonuje Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

2. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, sposob ustalania progu interwencji socjalnej, zakres potrzeb niezbednych do egzystencji, minimalny zakres wydatkow, okres oraz zrodlo danych, z jakiego przyjmuje sie wysokosc cen towarow i uslug, uwzgledniajac poziom wydatkow gospodarstw domowych z I kwintyla rozkladu dochodow, ktorych wydatki nalezy uwzglednic w badaniu progu interwencji socjalnej.

3. W roku, w ktorym przeprowadza sie weryfikacje, Rada Ministrow do dnia 15 maja przedstawia Trojstronnej Komisji do Spraw Spoleczno-Gospodarczych:

1) propozycje kwot kryteriow dochodowych;

2) informacje o realizacji swiadczen pienieznych z pomocy spolecznej za okres od poprzedniej weryfikacji, obejmujaca liczbe swiadczeniobiorcow, liczbe swiadczen i ogolna kwote wydatkow na swiadczenia.

4. Trojstronna Komisja do Spraw Spoleczno-Gospodarczych uzgadnia kryteria dochodowe w terminie do dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego.

5. Kwota stanowiaca podstawe ustalenia wysokosci pomocy pienieznej na czesciowe pokrycie kosztow utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastepczej oraz pomocy pienieznej na usamodzielnienie, na kontynuowanie nauki i pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej, kwoty minimalnego i maksymalnego swiadczenia pienieznego na utrzymanie i pokrycie wydatkow zwiazanych z nauka jezyka polskiego dla uchodzcow, a takze maksymalna kwota zasilku stalego ulegaja zmianie w terminach weryfikacji kryteriow dochodowych o 50 % sumy kwot, o ktore wzrosly kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarujacej i kryterium dochodowe na osobe w rodzinie.

6. Kwota dochodu z 1 ha przeliczeniowego ulega zmianie w terminach weryfikacji kryteriow dochodowych o 25 % sumy kwot, o ktore wzrosly kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarujacej i kryterium dochodowe na osobe w rodzinie.

7. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego oglasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty, o ktorych mowa w ust. 5 i 6, do dnia 15 lipca w roku, w ktorym przeprowadza sie weryfikacje.

8. W przypadku gdy Trojstronna Komisja do Spraw Spoleczno-Gospodarczych nie uzgodni w przewidzianym terminie kryteriow dochodowych, Rada Ministrow ustala, nie nizsze niz w przedstawionej propozycji, kryteria dochodowe oraz kwoty, o ktorych mowa w ust. 5 i 6, w drodze rozporzadzenia, w terminie do dnia 15 lipca danego roku.

9. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego przedklada corocznie do dnia 15 kwietnia Trojstronnej Komisji do Spraw Spoleczno-Gospodarczych informacje o wysokosci minimum egzystencji ustalonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Jesli w danym roku kalendarzowym kwota kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujacej i kwota kryterium dochodowego na osobe w rodzinie bedzie rowna lub nizsza niz minimum egzystencji, Trojstronna Komisja do Spraw Spoleczno-Gospodarczych moze wystapic do Rady Ministrow z wnioskiem o zweryfikowanie kwot kryteriow dochodowych. W takim przypadku ust. 1-8 stosuje sie odpowiednio.

Art. 10. 1. Przy ustalaniu prawa do zasilkow stalego i okresowego w skladzie rodziny nie uwzglednia sie dzieci wychowywanych w rodzinie zastepczej oraz pelnoletnich wychowankow rodziny zastepczej, a do dochodu rodziny nie wlicza sie ich dochodow i pomocy pienieznej, o ktorej mowa w art. 78 ust. 1, 5 i 7 oraz art. 88 ust. 1.

2. Przy ustalaniu prawa do pomocy pienieznej na usamodzielnienie oraz pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki do dochodu rodziny lub pelnoletniego wychowanka rodziny zastepczej nie wlicza sie pomocy pienieznej, o ktorej mowa w art. 78 ust. 1, 5 i 7.

3. Przy ustalaniu odplatnosci rodzicow za pobyt dziecka w rodzinie zastepczej lub placowce opiekunczo-wychowawczej w skladzie rodziny uwzglednia sie to dziecko, a takze dzieci przebywajace w domu pomocy spolecznej, rodzinie zastepczej i placowce opiekunczo-wychowawczej, jezeli rodzice ponosza odplatnosc za ich pobyt.

4. Przy ustalaniu wysokosci odplatnosci za pobyt osoby w domu pomocy spolecznej, w skladzie rodziny uwzglednia sie innych czlonkow rodziny przebywajacych w instytucjonalnych placowkach opieki, jezeli rodzina ponosi odplatnosc za ich pobyt.

Art. 11. 1. W przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych swiadczen, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposob niezgodny z przeznaczeniem badz marnotrawienia wlasnych zasobow finansowych moze nastapic ograniczenie swiadczen, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie swiadczenia niepienieznego.

2. Brak wspoldzialania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiazywaniu trudnej sytuacji zyciowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowien, nieuzasadniona odmowa podjecia pracy przez osobe bezrobotna lub nieuzasadniona odmowa podjecia leczenia odwykowego w zakladzie lecznictwa odwykowego przez osobe uzalezniona, moga stanowic podstawe do odmowy przyznania swiadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu swiadczenia lub wstrzymania swiadczen pienieznych z pomocy spolecznej.

3. W przypadku odmowy przyznania albo ograniczenia wysokosci lub rozmiaru swiadczen z pomocy spolecznej nalezy uwzglednic sytuacje osob bedacych na utrzymaniu osoby ubiegajacej sie o swiadczenie lub korzystajacej ze swiadczen.

Art. 12. W przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji miedzy udokumentowana wysokoscia dochodu a sytuacja majatkowa osoby lub rodziny, wskazujaca, ze osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciezyc trudna sytuacje zyciowa, wykorzystujac wlasne zasoby majatkowe, w szczegolnosci w przypadku posiadania znacznych zasobow finansowych, wartosciowych przedmiotow majatkowych lub nieruchomosci, mozna odmowic przyznania swiadczenia.

Art. 13. 1. Osobie odbywajacej kare pozbawienia wolnosci nie przysluguje prawo do swiadczen z pomocy spolecznej.

2. Osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza sie prawo do swiadczen z pomocy spolecznej. Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela sie swiadczen.

Art. 14. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje sie odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z pozn. zm.1)), jezeli ustawa nie stanowi inaczej.

Rozdzial 2

Zadania pomocy spolecznej

Spis tresci

Art. 15. Pomoc spoleczna polega w szczegolnosci na:

1) przyznawaniu i wyplacaniu przewidzianych ustawa swiadczen;

2) pracy socjalnej;

3) prowadzeniu i rozwoju niezbednej infrastruktury socjalnej;

4) analizie i ocenie zjawisk rodzacych zapotrzebowanie na swiadczenia z pomocy spolecznej;

5) realizacji zadan wynikajacych z rozeznanych potrzeb spolecznych;

6) rozwijaniu nowych form pomocy spolecznej i samopomocy w ramach zidentyfikowanych potrzeb.

Art. 16. 1. Obowiazek zapewnienia realizacji zadan pomocy spolecznej spoczywa na jednostkach samorzadu terytorialnego oraz na organach administracji rzadowej w zakresie ustalonym ustawa.

2. Gmina i powiat, obowiazane zgodnie z przepisami ustawy do wykonywania zadan pomocy spolecznej, nie moga odmowic pomocy osobie potrzebujacej, mimo istniejacego obowiazku osob fizycznych lub osob prawnych do zaspokajania jej niezbednych potrzeb zyciowych.

3. Pomocy nie moga rowniez odmowic podmioty, ktorym jednostki samorzadu terytorialnego zlecily realizacje zadan, na zasadach okreslonych w art. 25.

Art. 17. 1. Do zadan wlasnych gminy o charakterze obowiazkowym nalezy:

1) opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiazywania problemow spolecznych ze szczegolnym uwzglednieniem programow pomocy spolecznej, profilaktyki i rozwiazywania problemow alkoholowych i innych, ktorych celem jest integracja osob i rodzin z grup szczegolnego ryzyka;

2) sporzadzanie bilansu potrzeb gminy w zakresie pomocy spolecznej;

3) udzielanie schronienia, zapewnienie posilku oraz niezbednego ubrania osobom tego pozbawionym;

4) przyznawanie i wyplacanie zasilkow okresowych;

5) przyznawanie i wyplacanie zasilkow celowych;

6) przyznawanie i wyplacanie zasilkow celowych na pokrycie wydatkow powstalych w wyniku zdarzenia losowego;

7) przyznawanie i wyplacanie zasilkow celowych na pokrycie wydatkow na swiadczenia zdrowotne osobom bezdomnym oraz innym osobom niemajacym dochodu i mozliwosci uzyskania swiadczen na podstawie przepisow o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia;

8) przyznawanie zasilkow celowych w formie biletu kredytowanego;

9) oplacanie skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobe, ktora zrezygnuje z zatrudnienia w zwiazku z koniecznoscia sprawowania bezposredniej, osobistej opieki nad dlugotrwale lub ciezko chorym czlonkiem rodziny oraz wspolnie niezamieszkujacymi matka, ojcem lub rodzenstwem;

10) praca socjalna;

11) organizowanie i swiadczenie uslug opiekunczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania, z wylaczeniem specjalistycznych uslug opiekunczych dla osob z zaburzeniami psychicznymi;

12) prowadzenie i zapewnienie miejsc w placowkach opiekunczo-wychowawczych wsparcia dziennego lub mieszkaniach chronionych;

13) tworzenie gminnego systemu profilaktyki i opieki nad dzieckiem i rodzina;

14) dozywianie dzieci;

15) sprawienie pogrzebu, w tym osobom bezdomnym;

16) kierowanie do domu pomocy spolecznej i ponoszenie odplatnosci za pobyt mieszkanca gminy w tym domu;

17) sporzadzanie sprawozdawczosci oraz przekazywanie jej wlasciwemu wojewodzie, rowniez w wersji elektronicznej, z zastosowaniem systemu informatycznego;

18) utworzenie i utrzymywanie osrodka pomocy spolecznej, w tym zapewnienie srodkow na wynagrodzenia pracownikow.

2. Do zadan wlasnych gminy nalezy:

1) przyznawanie i wyplacanie zasilkow specjalnych celowych;

2) przyznawanie i wyplacanie pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie w formie zasilkow, pozyczek oraz pomocy w naturze;

3) prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy spolecznej i osrodkach wsparcia o zasiegu gminnym oraz kierowanie do nich osob wymagajacych opieki;

4) podejmowanie innych zadan z zakresu pomocy spolecznej wynikajacych z rozeznanych potrzeb gminy, w tym tworzenie i realizacja programow oslonowych.

Art. 18. 1. Do zadan zleconych z zakresu administracji rzadowej realizowanych przez gmine nalezy:

1) przyznawanie i wyplacanie zasilkow stalych;

2) oplacanie skladek na ubezpieczenie zdrowotne okreslonych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia;

3) organizowanie i swiadczenie specjalistycznych uslug opiekunczych w miejscu zamieszkania dla osob z zaburzeniami psychicznymi;

4) przyznawanie i wyplacanie zasilkow celowych na pokrycie wydatkow zwiazanych z kleska zywiolowa lub ekologiczna;

5) prowadzenie i rozwoj infrastruktury srodowiskowych domow samopomocy dla osob z zaburzeniami psychicznymi;

6) realizacja zadan wynikajacych z rzadowych programow pomocy spolecznej, majacych na celu ochrone poziomu zycia osob, rodzin i grup spolecznych oraz rozwoj specjalistycznego wsparcia.

2. Srodki na realizacje i obsluge zadan, o ktorych mowa w ust. 1, zapewnia budzet panstwa.

Art. 19. Do zadan wlasnych powiatu nalezy:

1) opracowanie i realizacja powiatowej strategii rozwiazywania problemow spolecznych, ze szczegolnym uwzglednieniem programow pomocy spolecznej, wspierania osob niepelnosprawnych i innych, ktorych celem jest integracja osob i rodzin z grup szczegolnego ryzyka - po konsultacji z wlasciwymi terytorialnie gminami;

2) prowadzenie specjalistycznego poradnictwa;

3) organizowanie opieki w rodzinach zastepczych, udzielanie pomocy pienieznej na czesciowe pokrycie kosztow utrzymania umieszczonych w nich dzieci oraz wyplacanie wynagrodzenia z tytulu pozostawania w gotowosci przyjecia dziecka albo swiadczonej opieki i wychowania niespokrewnionym z dzieckiem zawodowym rodzinom zastepczym;

4) zapewnienie opieki i wychowania dzieciom calkowicie lub czesciowo pozbawionym opieki rodzicow, w szczegolnosci przez organizowanie i prowadzenie osrodkow adopcyjno-opiekunczych, placowek opiekunczo-wychowawczych, dla dzieci i mlodziezy, w tym placowek wsparcia dziennego o zasiegu ponadgminnym, a takze tworzenie i wdrazanie programow pomocy dziecku i rodzinie;

5) pokrywanie kosztow utrzymania dzieci z terenu powiatu, umieszczonych w placowkach opiekunczo-wychowawczych i w rodzinach zastepczych, rowniez na terenie innego powiatu;

6) przyznawanie pomocy pienieznej na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki osobom opuszczajacym placowki opiekunczo-wychowawcze typu rodzinnego i socjalizacyjnego, domy pomocy spolecznej dla dzieci i mlodziezy niepelnosprawnych intelektualnie, domy dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy, rodziny zastepcze oraz schroniska dla nieletnich, zaklady poprawcze, specjalne osrodki szkolno-wychowawcze lub mlodziezowe osrodki wychowawcze;

7) pomoc w integracji ze srodowiskiem osob majacych trudnosci w przystosowaniu sie do zycia, mlodziezy opuszczajacej placowki opiekunczo-wychowawcze typu rodzinnego i socjalizacyjnego, domy pomocy spolecznej dla dzieci i mlodziezy niepelnosprawnych intelektualnie, domy dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy, rodziny zastepcze oraz schroniska dla nieletnich, zaklady poprawcze, specjalne osrodki szkolno-wychowawcze lub mlodziezowe osrodki wychowawcze, majacych braki w przystosowaniu sie;

8) pomoc osobom majacym trudnosci w integracji ze srodowiskiem, ktore otrzymaly status uchodzcy;

9) pomoc osobom majacym trudnosci w przystosowaniu sie do zycia po zwolnieniu z zakladu karnego;

10) prowadzenie i rozwoj infrastruktury domow pomocy spolecznej o zasiegu ponadgminnym oraz umieszczanie w nich skierowanych osob;

11) prowadzenie mieszkan chronionych dla osob z terenu wiecej niz jednej gminy oraz powiatowych osrodkow wsparcia, w tym domow dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy, z wylaczeniem srodowiskowych domow samopomocy i innych osrodkow wsparcia dla osob z zaburzeniami psychicznymi;

12) prowadzenie osrodkow interwencji kryzysowej;

13) udzielanie informacji o prawach i uprawnieniach;

14) szkolenie i doskonalenie zawodowe kadr pomocy spolecznej z terenu powiatu;

15) doradztwo metodyczne dla kierownikow i pracownikow jednostek organizacyjnych pomocy spolecznej z terenu powiatu;

16) podejmowanie innych dzialan wynikajacych z rozeznanych potrzeb, w tym tworzenie i realizacja programow oslonowych;

17) sporzadzanie sprawozdawczosci oraz przekazywanie jej wlasciwemu wojewodzie, rowniez w wersji elektronicznej, z zastosowaniem systemu informatycznego;

18) sporzadzanie bilansu potrzeb powiatu w zakresie pomocy spolecznej;

19) utworzenie i utrzymywanie powiatowego centrum pomocy rodzinie, w tym zapewnienie srodkow na wynagrodzenia pracownikow.

Art. 20. 1. Do zadan z zakresu administracji rzadowej realizowanych przez powiat nalezy:

1) pomoc uchodzcom w zakresie indywidualnego programu integracji oraz oplacanie za te osoby skladek na ubezpieczenie zdrowotne okreslonych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia;

2) prowadzenie i rozwoj infrastruktury osrodkow wsparcia dla osob z zaburzeniami psychicznymi;

3) realizacja zadan wynikajacych z rzadowych programow pomocy spolecznej, majacych na celu ochrone poziomu zycia osob, rodzin i grup spolecznych oraz rozwoj specjalistycznego wsparcia.

2. Srodki na realizacje zadan, o ktorych mowa w ust. 1, zapewnia budzet panstwa.

Art. 21. Do zadan samorzadu wojewodztwa nalezy:

1) opracowanie, aktualizowanie i realizacja strategii wojewodzkiej w zakresie polityki spolecznej bedacej integralna czescia strategii rozwoju wojewodztwa obejmujacej w szczegolnosci programy: przeciwdzialania wykluczeniu spolecznemu, wyrownywania szans osob niepelnosprawnych, pomocy spolecznej, profilaktyki i rozwiazywania problemow alkoholowych, wspolpracy z organizacjami pozarzadowymi - po konsultacji z powiatami;

2) organizowanie ksztalcenia, w tym prowadzenie publicznych szkol sluzb spolecznych oraz szkolenia zawodowego kadr pomocy spolecznej;

3) rozpoznawanie przyczyn ubostwa oraz opracowywanie regionalnych programow pomocy spolecznej wspierajacych samorzady lokalne w dzialaniach na rzecz ograniczania tego zjawiska;

4) inspirowanie i promowanie nowych rozwiazan w zakresie pomocy spolecznej;

5) organizowanie i prowadzenie regionalnych jednostek organizacyjnych pomocy spolecznej;

6) prowadzenie banku danych o wolnych miejscach w placowkach opiekunczo-wychowawczych na terenie wojewodztwa;

7) sporzadzanie sprawozdawczosci oraz przekazywanie jej wlasciwemu wojewodzie, rowniez w wersji elektronicznej, z zastosowaniem systemu informatycznego;

8) sporzadzanie bilansu potrzeb w zakresie pomocy spolecznej i przekazywanie go wojewodzie do dnia 1 marca kazdego roku;

9) utworzenie i utrzymanie regionalnego osrodka polityki spolecznej, w tym zapewnienie srodkow na wynagrodzenia pracownikow.

Art. 22. Do zadan wojewody nalezy:

1) ustalanie sposobu wykonywania zadan z zakresu administracji rzadowej realizowanych przez jednostki samorzadu terytorialnego;

2) stwierdzenie zgodnosci programow naprawczych w zakresie osiagania standardow w jednostkach organizacyjnych pomocy spolecznej oraz ocena stopnia ich realizacji;

3) wydawanie i cofanie zezwolen lub zezwolen warunkowych na prowadzenie domow pomocy spolecznej oraz wydawanie i cofanie zezwolen na prowadzenie placowek zapewniajacych calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku, w tym prowadzonych na podstawie przepisow o dzialalnosci gospodarczej;

4) prowadzenie rejestru domow pomocy spolecznej, placowek zapewniajacych calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku, w tym prowadzonych na podstawie przepisow o dzialalnosci gospodarczej, placowek opiekunczo-wychowawczych i osrodkow adopcyjno-opiekunczych;

5) koordynowanie dzialan w zakresie integracji osob posiadajacych status uchodzcy, w szczegolnosci w zakresie wskazania miejsca zamieszkania uchodzcy;

6) wyznaczanie, w uzgodnieniu ze starostami powiatow prowadzacych osrodki adopcyjno-opiekuncze, osrodka prowadzacego bank danych o dzieciach oczekujacych na przysposobienie i kandydatach zakwalifikowanych do pelnienia funkcji rodziny zastepczej oraz o rodzinach zglaszajacych gotowosc przysposobienia dziecka;

7) realizacja lub zlecanie jednostkom samorzadu terytorialnego lub podmiotom niepublicznym zadan wynikajacych z programow rzadowych;

8) nadzor nad realizacja zadan samorzadu gminnego, powiatowego i wojewodztwa, w tym nad jakoscia dzialalnosci jednostek organizacyjnych pomocy spolecznej oraz nad jakoscia uslug, dla ktorych minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okreslil standardy, w tym standardy opieki i wychowania, a takze nad zgodnoscia zatrudnienia pracownikow jednostek organizacyjnych pomocy spolecznej z wymaganymi kwalifikacjami;

9) kontrola jakosci uslug, o ktorych mowa w pkt 8, wykonywanych przez podmioty niepubliczne na podstawie umowy z organami administracji rzadowej i samorzadowej;

10) kontrola placowek zapewniajacych calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku, w tym prowadzonych na podstawie przepisow o dzialalnosci gospodarczej, w zakresie standardow uslug socjalno-bytowych i przestrzegania praw tych osob;

11) ocena stanu i efektywnosci pomocy spolecznej, z uwzglednieniem bilansu potrzeb sporzadzonego przez samorzad wojewodztwa;

12) sporzadzanie sprawozdawczosci oraz przekazywanie jej ministrowi wlasciwemu do spraw zabezpieczenia spolecznego, rowniez w wersji elektronicznej, z zastosowaniem systemu informatycznego;

13) realizacja zadan okreslanych przez ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego w zakresie utrzymania i rozwoju systemu informatycznego w jednostkach organizacyjnych pomocy spolecznej w wojewodztwie oraz wspolfinansowanie i sprawowanie nadzoru nad jego funkcjonowaniem.

Art. 23. 1. Do zadan ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego nalezy:

1) tworzenie koncepcji i okreslanie kierunkow rozwoju w obszarze pomocy spolecznej;

2) zlecanie i finansowanie badan, ekspertyz i analiz w obszarze pomocy spolecznej;

3) monitorowanie standardow, o ktorych mowa w art. 22 pkt 8;

4) analiza skutecznosci pomocy spolecznej;

5) inspirowanie i promowanie nowych form i metod dzialania, a takze szkolenie kadr;

6) nadzor merytoryczny nad szkoleniem w zakresie organizacji pomocy spolecznej i specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny;

7) opracowywanie i finansowanie programow oslonowych;

8) zatwierdzanie w drodze decyzji administracyjnej programow szkolenia rodzin zastepczych;

9) okreslanie zadan administracji publicznej w zakresie utrzymania i rozwoju systemu informatycznego w jednostkach organizacyjnych pomocy spolecznej w wojewodztwach, przekazywanie srodkow na wspolfinansowanie oraz sprawowanie nadzoru nad funkcjonowaniem tego systemu;

10) wspoldzialanie z organizacjami pozarzadowymi.

2. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia:

1) standardy dla poszczegolnych rodzajow uslug, kwalifikacje osob wykonujacych te uslugi oraz termin dostosowania do wymaganych standardow, uwzgledniajac zakres uslug, miejsce i sposob ich realizacji oraz koniecznosc zapewnienia respektowania praw osob korzystajacych z uslug;

2) standardy dzialalnosci zawodowej w jednostkach organizacyjnych pomocy spolecznej, uwzgledniajac aspekty etyczne tej dzialalnosci i koniecznosc zapewnienia wysokiej jakosci dzialan.

3. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, standardy wymagan homologacyjnych i tryb homologacji systemow informatycznych, o ktorych mowa w art. 17 ust. 1 pkt 17, art. 19 pkt 17, art. 21 pkt 7, art. 22 pkt 12, stosowanych w jednostkach organizacyjnych pomocy spolecznej, przez wskazanie rodzajow oprogramowania objetych procedurami homologacji, ogolnego zakresu wymagan homologacyjnych, sposobu oglaszania wymagan, warunkow zglaszania oprogramowania do homologacji, przebiegu procedury homologacji, majac na uwadze jednorodnosc zakresu i rodzaju danych, ktora umozliwia ich scalanie w zbior centralny.

4. W przypadku gdy realizacja zadan okreslonych w ustawie jest zwiazana z przekazywaniem informacji w wersji elektronicznej z zastosowaniem systemu elektronicznego, minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw informatyzacji:

1) oglosi, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", pelna specyfikacje standardow stosowanych w oprogramowaniu umozliwiajacym laczenie, wspolprace i wymiane informacji pomiedzy systemami informatycznymi;

2) nieodplatnie udostepni oprogramowanie lub dostep do serwera internetowego, pozwalajace na sprawdzenie poprawnosci implementacji opublikowanych standardow przez oprogramowanie stworzonego w celu przekazywania informacji przez podmioty obowiazane na podstawie ustawy do jej przekazywania;

3) nieodplatnie udostepni podmiotom obowiazanym do przekazywania informacji na podstawie niniejszej ustawy oprogramowanie spelniajace standardy, o ktorych mowa w pkt 1, w wersjach dzialajacych na wszystkich powszechnie uzywanych w kraju systemach operacyjnych.

5. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, realizujac zadania okreslone w ustawie zwiazane z przekazywaniem informacji w wersji elektronicznej z zastosowaniem systemu elektronicznego, uwzglednia zasade rownego traktowania wszystkich powszechnie uzytkowanych w kraju systemow operacyjnych oraz uwzglednia potrzebe umozliwienia wszystkim podmiotom obowiazanym do przechowywania informacji w wersji elektronicznej, stosowania oprogramowania dostosowanego do uzywanych systemow informatycznych bez koniecznosci ponoszenia dodatkowych kosztow licencyjnych.

Art. 24. 1. Rada Ministrow moze przyjac rzadowy program pomocy spolecznej majacy na celu ochrone poziomu zycia osob, rodzin i grup spolecznych oraz rozwoj specjalistycznego wsparcia.

2. Rada Ministrow okresla, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe warunki realizacji programu, o ktorym mowa w ust. 1, uwzgledniajac potrzebe zapewnienia efektywnosci rzadowego programu pomocy spolecznej.

Art. 25. 1. Organy administracji rzadowej i samorzadowej, zwane dalej "organami", moga zlecac realizacje zadania z zakresu pomocy spolecznej, udzielajac dotacji na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania:

1) organizacjom pozarzadowym prowadzacym dzialalnosc w zakresie pomocy spolecznej,

2) osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym dzialajacym na podstawie przepisow o stosunku Panstwa do Kosciola Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, stosunku Panstwa do innych kosciolow i zwiazkow wyznaniowych oraz o gwarancji wolnosci sumienia i wyznania, jezeli ich cele statutowe obejmuja prowadzenie dzialalnosci w zakresie pomocy spolecznej

- zwanym dalej "podmiotami uprawnionymi".

2. Zlecenie realizacji zadan z zakresu pomocy spolecznej nie moze obejmowac ustalania uprawnien do swiadczen, oplacania skladek na ubezpieczenia spoleczne i zdrowotne oraz wyplaty swiadczen pienieznych.

3. Przepisu ust. 1 nie stosuje sie do:

1) partii politycznych;

2) zwiazkow zawodowych i organizacji pracodawcow;

3) samorzadow zawodowych;

4) fundacji utworzonych przez partie polityczne.

4. Zlecenie realizacji zadania z zakresu pomocy spolecznej odbywa sie po uprzednim przeprowadzeniu konkursu ofert.

Art. 26. Konkurs ofert realizacji zadania z zakresu pomocy spolecznej odbywa sie przy uwzglednieniu zasady pomocniczosci, efektywnosci, uczciwej konkurencji i jawnosci.

Art. 27. 1. Podmioty uprawnione moga z wlasnej inicjatywy wystapic z oferta realizacji zadania z zakresu pomocy spolecznej, zwana dalej "oferta".

2. Oferta, o ktorej mowa w ust. 1, moze dotyczyc takze zadania realizowanego dotychczas przez inny podmiot.

3. W przypadku, o ktorym mowa w ust. 1 i 2, organ w terminie nieprzekraczajacym 2 miesiecy:

1) rozpatruje celowosc zlecenia okreslonego zadania podmiotom uprawnionym, biorac pod uwage stopien, w jakim oferta odpowiada priorytetom zadan z zakresu pomocy spolecznej, daje gwarancje realizacji zadania zgodnie z obowiazujacymi standardami, srodki dostepne na realizacje okreslonego zadania i korzysci wynikajace z realizacji zadania przez te podmioty;

2) podejmuje decyzje, a w przypadku stwierdzenia celowosci realizacji okreslonego zadania z zakresu pomocy spolecznej przez podmioty uprawnione informuje skladajacego oferte o przyblizonym terminie wszczecia konkursu ofert.

Art. 28. 1. Organ planujacy zlecenie realizacji zadania podmiotom uprawnionym oglasza otwarty konkurs ofert z terminem skladania ofert nie krotszym niz 30 dni.

2. Ogloszenie o otwartym konkursie ofert powinno zawierac informacje o:

1) rodzaju zadania;

2) wysokosci dotacji na realizacje zadania;

3) warunkach przyznawania dotacji;

4) terminie i warunkach realizacji zadania;

5) terminie skladania ofert;

6) terminie, trybie i kryteriach stosowanych przy wyborze oferty.

3. Ogloszenie o otwartym konkursie ofert zamieszcza sie, w zaleznosci od rodzaju zadania, w dzienniku o zasiegu ogolnopolskim lub lokalnym oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, jak rowniez na tablicy ogloszen w siedzibie organu zlecajacego realizacje zadania w miejscu przeznaczonym na ogloszenia. Ogloszenie moze byc ponadto rozpowszechniane w inny sposob zapewniajacy dostep do informacji potencjalnym oferentom, w tym, w miare mozliwosci, z uzyciem powszechnie dostepnych sieci teleinformatycznych.

4. W ogloszeniu o otwartym konkursie ofert organ planujacy zlecic realizacje zadania zamieszcza informacje o zrealizowanych w biezacym roku i w roku poprzednim zadaniach tego samego rodzaju oraz o koszcie ich realizacji, przy udziale podmiotow uprawnionych, ze szczegolnym uwzglednieniem dotacji przekazanych tym podmiotom.

Art. 29. 1. Oferta podmiotu uprawnionego powinna zawierac:

1) szczegolowy zakres rzeczowy proponowanego do realizacji zadania zawierajacy opis planowanego dzialania;

2) informacje o terminie i miejscu realizacji zadania;

3) kalkulacje przewidywanych kosztow realizacji zadania;

4) informacje o posiadanych zasobach rzeczowych i kadrowych zapewniajacych realizacje zadania;

5) informacje o wysokosci srodkow finansowych wlasnych albo pozyskanych z innych zrodel na realizacje danego zadania;

6) informacje o wczesniejszej dzialalnosci podmiotu skladajacego oferte w zakresie, ktorego dotyczy zadanie;

7) inne informacje wymagane zgodnie z ogloszeniem o otwartym konkursie ofert.

2. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, wzor oferty podmiotu uprawnionego, uwzgledniajac koniecznosc podania pelnych informacji dotyczacych skladanej oferty.

Art. 30. Warunkiem rozpatrzenia oferty jest:

1) zamieszczenie w ofercie informacji, o ktorych mowa w art. 29 ust. 1;

2) dolaczenie aktualnego odpisu potwierdzajacego wpis do wlasciwej ewidencji lub rejestru dotyczacych statusu prawnego uprawnionego podmiotu i prowadzonej przez niego dzialalnosci;

3) przedstawienie sprawozdania finansowego i merytorycznego z dzialalnosci podmiotu za ubiegly rok lub - w przypadku dotychczasowej krotszej dzialalnosci - za okres tej dzialalnosci.

Art. 31. 1. Przy rozpatrywaniu ofert organ oglaszajacy konkurs:

1) dokonuje oceny zgloszonych mozliwosci realizacji zadania przez podmioty uprawnione;

2) uwzglednia zadeklarowana przez podmiot uprawniony jakosc dzialania i kwalifikacje osob, przy udziale ktorych podmiot uprawniony ma realizowac zadanie;

3) dokonuje oceny przedstawionej we wniosku kalkulacji kosztow realizacji zadania, w tym w relacji do zakresu rzeczowego zadania;

4) uwzglednia zadeklarowany udzial srodkow finansowych wlasnych albo pozyskanych z innych zrodel na realizacje zadania;

5) uwzglednia analize i ocene realizacji zadan zleconych podmiotowi uprawnionemu w okresie poprzednim, biorac pod uwage rzetelnosc i terminowosc oraz sposob rozliczenia otrzymanych na ten cel srodkow;

6) uwzglednia wysokosc dotacji, ktora jest przeznaczona na realizacje zadania.

2. Organ oglaszajac otwarty konkurs ofert jest obowiazany w uzasadnieniu wyboru oferty ustosunkowac sie do spelniania przez podmiot uprawniony wymogow okreslonych w ustawie oraz w ogloszeniu, o ktorym mowa w art. 28.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje sie rowniez w przypadku, gdy w wyniku ogloszenia otwartego konkursu ofert zostala zgloszona jedna oferta.

Art. 32. 1. Organ oglaszajacy otwarty konkurs ofert moze powolac zespol opiniujacy oferty w celu przedlozenia propozycji co do wyboru oferty.

2. Oferty sporzadzone wadliwie albo niekompletne co do wymaganego zestawu dokumentow lub informacji pozostaja bez rozpatrzenia.

3. Wyniki otwartego konkursu ofert oraz warunki zlecenia realizacji zadania podaje sie do wiadomosci publicznej.

4. Wyloniony w drodze otwartego konkursu ofert podmiot zawiera umowe o realizacje zadania.

Art. 33. 1. Podmiot przyjmujacy zlecenie realizacji zadania zobowiazuje sie do wykonania zadania w zakresie i na zasadach okreslonych w umowie o realizacje zadania, a organ zlecajacy realizacje zadania do przekazania okreslonych srodkow finansowych w formie dotacji.

2. Umowa o realizacje zadania jest sporzadzana w formie pisemnej i okresla:

1) szczegolowy opis zadania i termin jego realizacji;

2) dotacje celowa nalezna podmiotowi realizujacemu zadanie i tryb platnosci;

3) tryb kontroli realizacji zadania;

4) sposob rozliczenia udzielonej dotacji celowej i zasady zwrotu niewykorzystanej czesci dotacji.

3. Umowa niespelniajaca wymogow okreslonych w ust. 2 jest niewazna.

4. Umowe o realizacje zadania z zakresu pomocy spolecznej zawiera sie na czas okreslony, uzalezniony od rodzaju zleconego zadania, nie dluzszy jednak niz 5 lat.

5. Zadanie z zakresu pomocy spolecznej nie moze byc realizowane przez podmiot niebedacy strona umowy, chyba ze umowa przewiduje taka mozliwosc.

6. Podmiot przyjmujacy zlecenie jest obowiazany do wyodrebnienia w ewidencji ksiegowej srodkow otrzymanych na realizacje umowy.

7. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, ramowy wzor umowy o realizacje zadania z zakresu pomocy spolecznej, uwzgledniajac koniecznosc zapewnienia pelnych informacji dotyczacych wykonania zlecenia.

Art. 34. Organ zlecajacy realizacje zadania z zakresu pomocy spolecznej dokonuje okresowej kontroli i oceny realizacji zadania, w szczegolnosci badajac:

1) stan realizacji zadania;

2) efektywnosc, rzetelnosc i jakosc realizacji zadania;

3) prawidlowosc wykorzystania dotacji na realizacje zadania;

4) prawidlowosc prowadzonej dokumentacji dotyczacej realizacji zadania.

Art. 35. 1. Podmiot przyjmujacy zlecenie realizacji zadania z zakresu pomocy spolecznej jest obowiazany do zlozenia sprawozdania z jego realizacji.

2. Okresem sprawozdawczym jest rok budzetowy.

3. W przypadku zawarcia umowy na okres krotszy niz rok, okresem sprawozdawczym jest okres, na ktory umowa zostala zawarta.

4. Sprawozdanie z realizacji zadania powinno zostac sporzadzone w terminie 30 dni po uplywie okresu, na ktory umowa zostala zawarta.

5. W przypadku gdy umowa zostala zawarta na czas dluzszy niz okres sprawozdawczy lub jest wykonywana przez okres dluzszy niz okres sprawozdawczy, podmiot wykonujacy zadanie przedstawia podmiotowi zlecajacemu realizacje zadania sprawozdanie z realizacji zadania w terminie 30 dni po uplywie kazdego roku budzetowego oraz w terminie 30 dni po uplywie okresu, na ktory umowa zostala zawarta.

6. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, wzor sprawozdania, o ktorym mowa w ust. 1, uwzgledniajac koniecznosc zapewnienia pelnych informacji dotyczacych wykonania zlecenia.

DZIAL II

Swiadczenia z pomocy spolecznej

Rozdzial 1

Zasilki i uslugi

Spis tresci

Art. 36. Swiadczeniami z pomocy spolecznej sa:

1) swiadczenia pieniezne:

a) zasilek staly,

b) zasilek okresowy,

c) zasilek celowy i specjalny zasilek celowy,

d) zasilek i pozyczka na ekonomiczne usamodzielnienie,

e) pomoc dla rodzin zastepczych,

f) pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki,

g) swiadczenie pieniezne na utrzymanie i pokrycie wydatkow zwiazanych z nauka jezyka polskiego dla uchodzcow;

2) swiadczenia niepieniezne:

a) praca socjalna,

b) bilet kredytowany,

c) skladki na ubezpieczenie zdrowotne,

d) skladki na ubezpieczenia spoleczne,

e) pomoc rzeczowa, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie,

f) sprawienie pogrzebu,

g) poradnictwo specjalistyczne,

h) interwencja kryzysowa,

i) schronienie,

j) posilek,

k) niezbedne ubranie,

l) uslugi opiekuncze w miejscu zamieszkania, w osrodkach wsparcia oraz w rodzinnych domach pomocy,

m) specjalistyczne uslugi opiekuncze w miejscu zamieszkania oraz w osrodkach wsparcia,

n) mieszkanie chronione,

o) pobyt i uslugi w domu pomocy spolecznej,

p) opieka i wychowanie w rodzinie zastepczej i w placowce opiekunczo-wychowawczej,

q) pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunkow mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym, pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, pomoc na zagospodarowanie - w formie rzeczowej dla osob usamodzielnianych,

r) szkolenia, poradnictwo rodzinne i terapia rodzinna prowadzone przez osrodki adopcyjno-opiekuncze.

Art. 37. 1. Zasilek staly przysluguje:

1) pelnoletniej osobie samotnie gospodarujacej, calkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepelnosprawnosci, jezeli jej dochod jest nizszy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujacej;

2) pelnoletniej osobie pozostajacej w rodzinie, calkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepelnosprawnosci, jezeli jej dochod, jak rowniez dochod na osobe w rodzinie sa nizsze od kryterium dochodowego na osobe w rodzinie.

2. Zasilek staly ustala sie w wysokosci:

1) w przypadku osoby samotnie gospodarujacej - roznicy miedzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarujacej a dochodem tej osoby, z tym ze kwota zasilku nie moze byc wyzsza niz 418 zl miesiecznie;

2) w przypadku osoby w rodzinie - roznicy miedzy kryterium dochodowym na osobe w rodzinie a dochodem na osobe w rodzinie.

3. Kwota zasilku stalego nie moze byc nizsza niz 30 zl miesiecznie.

4. W przypadku zbiegu uprawnien do zasilku stalego i renty socjalnej zasilek staly nie przysluguje.

5. Osobe przebywajaca w domu pomocy spolecznej lub ubiegajaca sie o przyjecie do niego uznaje sie za osobe samotnie gospodarujaca, jezeli przed przyjeciem do domu pomocy spolecznej lub rozpoczeciem oczekiwania na miejsce w takim domu byla uprawniona do zasilku stalego.

Art. 38. 1. Zasilek okresowy przysluguje w szczegolnosci ze wzgledu na dlugotrwala chorobe, niepelnosprawnosc, bezrobocie, mozliwosc utrzymania lub nabycia uprawnien do swiadczen z innych systemow zabezpieczenia spolecznego:

1) osobie samotnie gospodarujacej, ktorej dochod jest nizszy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujacej;

2) rodzinie, ktorej dochod jest nizszy od kryterium dochodowego rodziny.

2. Zasilek okresowy ustala sie:

1) w przypadku osoby samotnie gospodarujacej - do wysokosci roznicy miedzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarujacej a dochodem tej osoby, z tym ze kwota zasilku nie moze byc wyzsza niz 418 zl miesiecznie;

2) w przypadku rodziny - do wysokosci roznicy miedzy kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.

3. Kwota zasilku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie moze byc nizsza niz 50 % roznicy miedzy:

1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarujacej a dochodem tej osoby;

2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.

4. Kwota zasilku okresowego nie moze byc nizsza niz 20 zl miesiecznie.

5. Okres, na jaki jest przyznawany zasilek okresowy, ustala osrodek pomocy spolecznej na podstawie okolicznosci sprawy.

6. Rada gminy, w drodze uchwaly, moze podwyzszyc minimalne kwoty zasilku okresowego, o ktorych mowa w ust. 2 i 3.

Art. 39. 1. W celu zaspokojenia niezbednej potrzeby bytowej moze byc przyznany zasilek celowy.

2. Zasilek celowy moze byc przyznany w szczegolnosci na pokrycie czesci lub calosci kosztow zakupu zywnosci, lekow i leczenia, opalu, odziezy, niezbednych przedmiotow uzytku domowego, drobnych remontow i napraw w mieszkaniu, a takze kosztow pogrzebu.

3. Osobom bezdomnym i innym osobom niemajacym dochodu oraz mozliwosci uzyskania swiadczen na podstawie przepisow o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia moze byc przyznany zasilek celowy na pokrycie czesci lub calosci wydatkow na swiadczenia zdrowotne.

4. Zasilek celowy moze byc przyznany w formie biletu kredytowanego.

Art. 40. 1. Zasilek celowy moze byc przyznany rowniez osobie albo rodzinie, ktore poniosly straty w wyniku zdarzenia losowego.

2. Zasilek celowy moze byc przyznany takze osobie albo rodzinie, ktore poniosly straty w wyniku kleski zywiolowej lub ekologicznej.

3. Zasilek celowy, o ktorym mowa w ust. 1 i 2, moze byc przyznany niezaleznie od dochodu i moze nie podlegac zwrotowi.

Art. 41. W szczegolnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczajacych kryterium dochodowe moze byc przyznany:

1) specjalny zasilek celowy w wysokosci nieprzekraczajacej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujacej lub rodziny, ktory nie podlega zwrotowi;

2) zasilek okresowy, zasilek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu czesci lub calosci kwoty zasilku lub wydatkow na pomoc rzeczowa.

Art. 42. 1. Za osobe, ktora zrezygnuje z zatrudnienia w zwiazku z koniecznoscia sprawowania bezposredniej, osobistej opieki nad dlugotrwale lub ciezko chorym czlonkiem rodziny oraz wspolnie niezamieszkujacymi matka, ojcem lub rodzenstwem, osrodek pomocy spolecznej oplaca skladke na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od kwoty kryterium dochodowego na osobe w rodzinie, jezeli dochod na osobe w rodzinie osoby opiekujacej sie nie przekracza 150 % kwoty kryterium dochodowego na osobe w rodzinie i osoba opiekujaca sie nie podlega obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytulow lub nie otrzymuje emerytury albo renty. Dotyczy to rowniez osob, ktore w zwiazku z koniecznoscia sprawowania opieki pozostaja na bezplatnym urlopie.

2. Przez ojca i matke, o ktorych mowa w ust. 1, nalezy rozumiec rowniez ojca i matke wspolmalzonka.

3. Koniecznosc sprawowania bezposredniej, osobistej opieki nad osobami, o ktorych mowa w ust. 1, stwierdza lekarz ubezpieczenia zdrowotnego w zaswiadczeniu wydanym nie wczesniej niz na 14 dni przed zlozeniem wniosku o przyznanie swiadczenia.

4. Skladka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokosci okreslonej przepisami o systemie ubezpieczen spolecznych jest oplacana przez okres sprawowania opieki.

5. Skladka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie przysluguje osobie, ktora w dniu zlozenia wniosku o przyznanie swiadczenia:

1) ukonczyla 50 lat i nie posiada okresu ubezpieczenia (skladkowego i nieskladkowego) wynoszacego co najmniej 10 lat;

2) posiada okres ubezpieczenia (skladkowy i nieskladkowy) wynoszacy 20 lat w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku mezczyzn.

6. Przy ustalaniu okresu ubezpieczenia, o ktorym mowa w ust. 5, okresy nieskladkowe ustala sie w wymiarze nieprzekraczajacym jednej trzeciej udowodnionych okresow skladkowych.

Art. 43. 1. Osobie albo rodzinie gmina moze przyznac pomoc w formie pienieznej lub rzeczowej, w celu ekonomicznego usamodzielnienia.

2. Pomoc w formie pienieznej w celu ekonomicznego usamodzielnienia moze byc przyznana w formie jednorazowego zasilku celowego lub nieoprocentowanej pozyczki.

3. Warunki udzielenia i splaty pozyczki oraz jej zabezpieczenie okresla sie w umowie z gmina.

4. Pozyczka moze byc umorzona w calosci lub w czesci, jezeli przyczyni sie to do szybszego osiagniecia celow pomocy spolecznej.

5. Pomoc w formie rzeczowej w celu ekonomicznego usamodzielnienia nastepuje przez udostepnienie maszyn i narzedzi pracy stwarzajacych mozliwosc zorganizowania wlasnego warsztatu pracy oraz urzadzen ulatwiajacych prace niepelnosprawnym.

6. Przedmioty, o ktorych mowa w ust. 5, sa udostepniane na podstawie umowy uzyczenia.

7. Podstawa odmowy przyznania albo ograniczenia rozmiarow pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie moze byc uchylanie sie przez osobe lub rodzine ubiegajaca sie o pomoc od podjecia odpowiedniej pracy w rozumieniu przepisow o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu albo poddania sie przeszkoleniu zawodowemu.

8. Pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia nie przysluguje, jezeli osoba lub rodzina ubiegajaca sie otrzymala juz pomoc na ten cel z innego zrodla.

9. W sprawach, o ktorych mowa w ust. 1-8, gmina wspoldziala z powiatowym urzedem pracy.

10. Rada gminy, w drodze uchwaly, okresla wysokosc oraz szczegolowe warunki i tryb przyznawania i zwrotu zasilku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie.

Art. 44. Sprawienie pogrzebu odbywa sie w sposob ustalony przez gmine, zgodnie z wyznaniem zmarlego.

Art. 45. 1. Praca socjalna swiadczona jest na rzecz poprawy funkcjonowania osob i rodzin w ich srodowisku spolecznym. Praca socjalna prowadzona jest:

1) z osobami i rodzinami w celu rozwiniecia lub wzmocnienia ich aktywnosci i samodzielnosci zyciowej;

2) ze spolecznoscia lokalna w celu zapewnienia wspolpracy i koordynacji dzialan instytucji i organizacji istotnych dla zaspokajania potrzeb czlonkow spolecznosci.

2. Praca socjalna moze byc prowadzona w oparciu o kontrakt socjalny.

3. W pracy socjalnej wykorzystuje sie wlasciwe tej dzialalnosci metody i techniki, stosowane z poszanowaniem godnosci osoby i jej prawa do samostanowienia.

4. Praca socjalna swiadczona jest osobom i rodzinom bez wzgledu na posiadany dochod.

Art. 46. 1. Poradnictwo specjalistyczne, w szczegolnosci prawne, psychologiczne i rodzinne, jest swiadczone osobom i rodzinom, ktore maja trudnosci lub wykazuja potrzebe wsparcia w rozwiazywaniu swoich problemow zyciowych, bez wzgledu na posiadany dochod.

2. Poradnictwo prawne realizuje sie przez udzielanie informacji o obowiazujacych przepisach z zakresu prawa rodzinnego i opiekunczego, zabezpieczenia spolecznego, ochrony praw lokatorow.

3. Poradnictwo psychologiczne realizuje sie przez procesy diagnozowania, profilaktyki i terapii.

4. Poradnictwo rodzinne obejmuje szeroko rozumiane problemy funkcjonowania rodziny, w tym problemy wychowawcze w rodzinach naturalnych i zastepczych oraz problemy opieki nad osoba niepelnosprawna, a takze terapie rodzinna.

Art. 47. 1. Interwencja kryzysowa stanowi zespol dzialan podejmowanych na rzecz osob i rodzin, w tym dotknietych przemoca, w celu zapobiegania lub poglebiania sie wystepujacych dysfunkcji.

2. Interwencja kryzysowa obejmuje sie osoby i rodziny bez wzgledu na posiadany dochod.

3. W ramach interwencji kryzysowej udziela sie w szczegolnosci poradnictwa specjalistycznego oraz schronienia dostepnego przez cala dobe.

4. Matki z maloletnimi dziecmi oraz kobiety w ciazy dotkniete przemoca lub znajdujace sie w innej sytuacji kryzysowej moga w ramach interwencji kryzysowej znalezc schronienie i wsparcie w domach dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy. Do tych domow moga byc rowniez przyjmowani ojcowie z maloletnimi dziecmi albo inne osoby sprawujace opieke prawna nad dziecmi.

5. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, standard obowiazujacych podstawowych uslug swiadczonych przez domy dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy oraz tryb kierowania i przyjmowania do takich domow, uwzgledniajac mozliwosci odizolowania ubiegajacych sie o pomoc osob od sprawcy przemocy i przezwyciezenia sytuacji kryzysowej.

Art. 48. 1. Osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posilku i niezbednego ubrania, jezeli jest tego pozbawiona.

2. Udzielenie schronienia nastepuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych.

3. Przyznanie niezbednego ubrania nastepuje przez dostarczenie osobie potrzebujacej bielizny, odziezy i obuwia odpowiednich do jej indywidualnych wlasciwosci oraz pory roku.

4. Pomoc dorazna albo okresowa w postaci jednego goracego posilku dziennie przysluguje osobie, ktora wlasnym staraniem nie moze go sobie zapewnic.

5. Pomoc, o ktorej mowa w ust. 4, przyznana dzieciom i mlodziezy w okresie nauki w szkole moze byc realizowana w formie zakupu posilkow.

Art. 49. 1. Osoba bezdomna moze zostac objeta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomnosci, polegajacym na wspieraniu osoby bezdomnej w rozwiazywaniu jej problemow zyciowych, w szczegolnosci rodzinnych i mieszkaniowych, oraz pomocy w uzyskaniu zatrudnienia.

2. Indywidualny program wychodzenia z bezdomnosci jest opracowywany przez pracownika socjalnego osrodka pomocy spolecznej wraz z osoba bezdomna i podlega zatwierdzeniu przez kierownika osrodka.

3. Jezeli osoba bezdomna przebywa w schronisku lub domu dla bezdomnych, indywidualny program wychodzenia z bezdomnosci moze byc opracowany przez pracownika socjalnego zatrudnionego w tej placowce, z zastrzezeniem ust. 5.

4. Realizatorem indywidualnego programu wychodzenia z bezdomnosci w przypadku, o ktorym mowa w ust. 3, jest schronisko lub dom dla bezdomnych.

5. Jezeli indywidualny program wychodzenia z bezdomnosci wykracza poza bedace w dyspozycji placowki srodki pomocy lub zachodzi koniecznosc objecia osoby bezdomnej ubezpieczeniem zdrowotnym, podlega on zatwierdzeniu przez kierownika osrodka pomocy spolecznej. W takim przypadku w programie wskazuje sie podmioty odpowiedzialne za realizacje poszczegolnych postanowien programu.

6. Indywidualny program wychodzenia z bezdomnosci powinien uwzgledniac sytuacje osoby bezdomnej oraz zapewniac szczegolne wspieranie osobie aktywnie uczestniczacej w wychodzeniu z bezdomnosci.

7. Indywidualny program wychodzenia z bezdomnosci, stosownie do potrzeb osoby bezdomnej, moze uwzgledniac wszelkie srodki pomocy, jakimi dysponuje osrodek pomocy spolecznej realizujacy program.

8. Za osobe bezdomna objeta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomnosci osrodek pomocy spolecznej oplaca skladke na ubezpieczenie zdrowotne na zasadach okreslonych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.

Art. 50. 1. Osobie samotnej, ktora z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osob, a jest jej pozbawiona, przysluguje pomoc w formie uslug opiekunczych lub specjalistycznych uslug opiekunczych.

2. Uslugi opiekuncze lub specjalistyczne uslugi opiekuncze moga byc przyznane rowniez osobie, ktora wymaga pomocy innych osob, a rodzina, a takze wspolnie niezamieszkujacy malzonek, wstepni, zstepni nie moga takiej pomocy zapewnic.

3. Uslugi opiekuncze obejmuja pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb zyciowych, opieke higieniczna, zalecona przez lekarza pielegnacje oraz, w miare mozliwosci, zapewnienie kontaktow z otoczeniem.

4. Specjalistyczne uslugi opiekuncze sa to uslugi dostosowane do szczegolnych potrzeb wynikajacych z rodzaju schorzenia lub niepelnosprawnosci, swiadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.

5. Osrodek pomocy spolecznej, przyznajac uslugi opiekuncze, ustala ich zakres, okres i miejsce swiadczenia.

6. Rada gminy okresla, w drodze uchwaly, szczegolowe warunki przyznawania i odplatnosci za uslugi opiekuncze i specjalistyczne uslugi opiekuncze, z wylaczeniem specjalistycznych uslug opiekunczych dla osob z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegolowe warunki czesciowego lub calkowitego zwolnienia od oplat, jak rowniez tryb ich pobierania.

7. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw zdrowia okresli, w drodze rozporzadzenia, rodzaje specjalistycznych uslug opiekunczych i kwalifikacje osob swiadczacych te uslugi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania oplat za specjalistyczne uslugi opiekuncze swiadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak rowniez warunki czesciowego lub calkowitego zwolnienia z tych oplat, ze wzgledu na szczegolne potrzeby osob korzystajacych z uslug, uwzgledniajac sytuacje materialna tych osob.

Art. 51. 1. Osobom, ktore ze wzgledu na wiek, chorobe lub niepelnosprawnosc wymagaja czesciowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbednych potrzeb zyciowych, moga byc przyznane uslugi opiekuncze i specjalistyczne uslugi opiekuncze swiadczone w osrodku wsparcia.

2. Osrodek wsparcia jest jednostka organizacyjna pomocy spolecznej dziennego pobytu.

3. W osrodku wsparcia moga byc prowadzone miejsca calodobowe okresowego pobytu.

4. Osrodkiem wsparcia jest srodowiskowy dom samopomocy, dzienny dom pomocy, dom dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy, schronisko i dom dla bezdomnych oraz klub samopomocy.

Art. 52. 1. W przypadku braku mozliwosci zapewnienia uslug opiekunczych w miejscu zamieszkania osoba wymagajaca z powodu wieku pomocy innych osob moze korzystac z uslug opiekunczych i bytowych w formie rodzinnego domu pomocy.

2. Rodzinny dom pomocy stanowi forme uslug opiekunczych i bytowych swiadczonych calodobowo przez osobe w jej miejscu zamieszkania dla nie mniej niz trzech i nie wiecej niz osmiu osob wymagajacych z powodu wieku wsparcia w tej formie.

3. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, standardy, rodzaj i zakres uslug bytowych i opiekunczych swiadczonych przez rodzinny dom pomocy, warunki kierowania, odplatnosci i nadzoru nad rodzinnymi domami pomocy, kierujac sie potrzeba zapewnienia wlasciwej opieki osobom umieszczonym w rodzinnym domu pomocy.

Art. 53. 1. Osobie, ktora ze wzgledu na trudna sytuacje zyciowa, wiek, niepelnosprawnosc lub chorobe potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym zyciu, ale nie wymaga uslug w zakresie swiadczonym przez jednostke calodobowej opieki, w szczegolnosci osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczajacej rodzine zastepcza, placowke opiekunczo-wychowawcza, mlodziezowy osrodek wychowawczy, zaklad dla nieletnich, uchodzcy, moze byc przyznany pobyt w mieszkaniu chronionym.

2. Mieszkanie chronione jest forma pomocy spolecznej przygotowujaca osoby tam przebywajace, pod opieka specjalistow, do prowadzenia samodzielnego zycia lub zastepujaca pobyt w placowce zapewniajacej calodobowa opieke. Mieszkanie chronione zapewnia warunki samodzielnego funkcjonowania w srodowisku, w integracji ze spolecznoscia lokalna.

3. Mieszkanie chronione moze byc prowadzone przez kazda jednostke organizacyjna pomocy spolecznej.

Rozdzial 2

Domy pomocy spolecznej

Spis tresci

Art. 54. 1. Osobie wymagajacej calodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepelnosprawnosci, niemogacej samodzielnie funkcjonowac w codziennym zyciu, ktorej nie mozna zapewnic niezbednej pomocy w formie uslug opiekunczych, przysluguje prawo do umieszczenia w domu pomocy spolecznej.

2. Osobe, o ktorej mowa w ust. 1, kieruje sie do domu pomocy spolecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najblizej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba ze okolicznosci sprawy wskazuja inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy spolecznej.

3. Osoba wymagajaca wzmozonej opieki medycznej kierowana jest przez staroste do zakladu opiekunczo-leczniczego lub placowki pielegnacyjno-opiekunczej.

4. W przypadku gdy osoba bezwzglednie wymagajaca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrazaja zgody na umieszczenie w domu pomocy spolecznej lub po umieszczeniu wycofaja swoja zgode, osrodek pomocy spolecznej lub dom pomocy spolecznej sa obowiazane do zawiadomienia o tym wlasciwego sadu, a jezeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna - prokuratora.

Art. 55. 1. Dom pomocy spolecznej swiadczy uslugi bytowe, opiekuncze, wspomagajace i edukacyjne na poziomie obowiazujacego standardu, w zakresie i formach wynikajacych z indywidualnych potrzeb osob w nim przebywajacych, zwanych dalej "mieszkancami domu".

2. Organizacja domu pomocy spolecznej, zakres i poziom uslug swiadczonych przez dom uwzglednia w szczegolnosci wolnosc, intymnosc, godnosc i poczucie bezpieczenstwa mieszkancow domu oraz stopien ich fizycznej i psychicznej sprawnosci.

3. Dom pomocy spolecznej moze rowniez swiadczyc uslugi opiekuncze i specjalistyczne uslugi opiekuncze dla osob w nim niezamieszkujacych.

Art. 56. Domy pomocy spolecznej, w zaleznosci od tego, dla kogo sa przeznaczone, dziela sie na domy dla:

1) osob w podeszlym wieku;

2) osob przewlekle somatycznie chorych;

3) osob przewlekle psychicznie chorych;

4) doroslych niepelnosprawnych intelektualnie;

5) dzieci i mlodziezy niepelnosprawnych intelektualnie;

6) osob niepelnosprawnych fizycznie.

Art. 57. 1. Domy pomocy spolecznej moga prowadzic, po uzyskaniu zezwolenia wojewody:

1) jednostki samorzadu terytorialnego;

2) Kosciol Katolicki, inne koscioly, zwiazki wyznaniowe oraz organizacje spoleczne, fundacje i stowarzyszenia;

3) inne osoby prawne;

4) osoby fizyczne.

2. Zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spolecznej wydaje wojewoda wlasciwy ze wzgledu na polozenie domu.

3. Wojewoda wydaje zezwolenie, jezeli podmiot o nie wystepujacy:

1) spelnia warunki okreslone w niniejszej ustawie;

2) spelnia standardy, o ktorych mowa w art. 55 ust. 1 i 2;

3) przedstawi:

a) dokumenty potwierdzajace tytul prawny do nieruchomosci, na ktorej jest usytuowany dom,

b) dokumenty potwierdzajace spelnianie wymagan okreslonych odrebnymi przepisami,

c) regulamin organizacyjny domu pomocy spolecznej lub jego projekt,

d) w przypadku podmiotow, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 - dokumenty potwierdzajace status prawny tego podmiotu.

4. Zezwolenie wydaje sie po przeprowadzeniu wizytacji obiektu, w ktorym usytuowany jest dom pomocy spolecznej.

5. Zezwolenie na prowadzenie domu pomocy spolecznej wydaje sie na czas nieokreslony.

6. Wojewoda prowadzi rejestr domow pomocy spolecznej. Wojewoda corocznie, do dnia 30 czerwca, oglasza rejestr domow pomocy spolecznej w wojewodzkim dzienniku urzedowym.

7. Bez zgody wojewody wlasciwe organy samorzadu wojewodztwa, powiatu i miasta na prawach powiatu nie moga zmienic przeznaczenia oraz typu domu pomocy spolecznej i osrodka wsparcia.

8. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia:

1) sposob funkcjonowania okreslonych typow domow pomocy spolecznej i obowiazujacy standard podstawowych uslug swiadczonych przez domy pomocy spolecznej,

2) rodzaje dokumentow wymaganych do uzyskania zezwolenia,

3) wzor wniosku o wydanie zezwolenia,

4) tryb kierowania i przyjmowania osob ubiegajacych sie o przyjecie do domu pomocy spolecznej

- uwzgledniajac indywidualne potrzeby i mozliwosci psychofizyczne mieszkancow domow oraz osob kierowanych do domow pomocy spolecznej.

Art. 58. 1. Wydatki zwiazane z zapewnieniem calodobowej opieki mieszkancom oraz zaspokajaniem ich niezbednych potrzeb bytowych i spolecznych w calosci pokrywa dom pomocy spolecznej.

2. Dom pomocy spolecznej umozliwia i organizuje mieszkancom pomoc w korzystaniu ze swiadczen zdrowotnych przyslugujacych im na podstawie odrebnych przepisow.

3. Dom pomocy spolecznej pokrywa oplaty ryczaltowe i czesciowa odplatnosc do wysokosci limitu ceny, przewidziane w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.

4. Dom pomocy spolecznej moze pokryc wydatki ponoszone na niezbedne uslugi pielegnacyjne w zakresie wykraczajacym poza uprawnienia wynikajace z przepisow o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.

Art. 59. 1. Decyzje o skierowaniu do domu pomocy spolecznej i decyzje ustalajaca oplate za pobyt w domu pomocy spolecznej wydaje organ gminy wlasciwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy spolecznej.

2. Decyzje o umieszczeniu w domu pomocy spolecznej wydaje organ gminy prowadzacej dom pomocy spolecznej lub starosta powiatu prowadzacego dom pomocy spolecznej. W przypadku regionalnych domow pomocy spolecznej decyzje wydaje marszalek wojewodztwa, z zastrzezeniem ust. 5.

3. W razie niemoznosci umieszczenia w domu pomocy spolecznej z powodu braku wolnych miejsc, powiadamia sie osobe o wpisaniu na liste oczekujacych oraz o przewidywanym terminie oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy spolecznej.

4. Przepisy ust. 1-3 stosuje sie do domow pomocy spolecznej prowadzonych na zlecenie organow jednostek samorzadu terytorialnego.

5. W przypadku regionalnego domu pomocy spolecznej finansowanego z dochodow wlasnych samorzadu wojewodztwa decyzje o skierowaniu wydaje organ gminy, a decyzje o umieszczeniu i oplacie za pobyt wydaje marszalek wojewodztwa na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, przy czym art. 64 stosuje sie odpowiednio.

Art. 60. 1. Pobyt w domu pomocy spolecznej jest odplatny do wysokosci sredniego miesiecznego kosztu utrzymania.

2. Sredni miesieczny koszt utrzymania mieszkanca:

1) w domu pomocy spolecznej o zasiegu gminnym - ustala wojt (burmistrz, prezydent miasta) i oglasza w wojewodzkim dzienniku urzedowym, nie pozniej niz do dnia 31 marca kazdego roku;

2) w domu pomocy spolecznej o zasiegu powiatowym - ustala starosta i oglasza w wojewodzkim dzienniku urzedowym, nie pozniej niz do dnia 31 marca kazdego roku;

3) w regionalnym domu pomocy spolecznej - ustala marszalek wojewodztwa i oglasza w wojewodzkim dzienniku urzedowym, nie pozniej niz do dnia 31 marca kazdego roku.

Art. 61. 1. Obowiazani do wnoszenia oplaty za pobyt w domu pomocy spolecznej sa w kolejnosci:

1) mieszkaniec domu, a w przypadku osob maloletnich przedstawiciel ustawowy z dochodow dziecka,

2) malzonek, zstepni przed wstepnymi,

3) gmina, z ktorej osoba zostala skierowana do domu pomocy spolecznej

- przy czym osoby i gmina okreslone w pkt 2 i 3 nie maja obowiazku wnoszenia oplat, jezeli mieszkaniec domu ponosi pelna odplatnosc.

2. Oplate za pobyt w domu pomocy spolecznej wnosza:

1) mieszkaniec domu, nie wiecej jednak niz 70 % swojego dochodu, a w przypadku osob maloletnich przedstawiciel ustawowy z dochodow dziecka, nie wiecej niz 70 % tego dochodu;

2) malzonek, zstepni przed wstepnymi - zgodnie z umowa zawarta w trybie art. 103 ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarujacej, jezeli dochod jest wyzszy niz 250 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujacej, jednak kwota dochodu pozostajaca po wniesieniu oplaty nie moze byc nizsza niz 250 % tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jezeli posiadany dochod na osobe jest wyzszy niz 250 % kryterium dochodowego na osobe w rodzinie, z tym ze kwota dochodu pozostajaca po wniesieniu oplaty nie moze byc nizsza niz 250 % kryterium dochodowego na osobe w rodzinie;

3) gmina, z ktorej osoba zostala skierowana do domu pomocy spolecznej - w wysokosci roznicy miedzy srednim kosztem utrzymania w domu pomocy spolecznej a oplatami wnoszonymi przez osoby, o ktorych mowa w pkt 1 i 2.

3. W przypadku niewywiazywania sie osob, o ktorych mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, z obowiazku oplaty za pobyt w domu pomocy spolecznej oplaty te zastepczo wnosi gmina, z ktorej osoba zostala skierowana do domu pomocy spolecznej. Gminie przysluguje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatkow.

4. Dochod mieszkanca domu podejmujacego prace ze wskazan terapeutyczno-rehabilitacyjnych lub uczestniczacego w warsztatach terapii zajeciowej, stanowiacy podstawe naliczania oplaty, zmniejsza sie o 50 % kwoty otrzymywanej z tytulu wynagrodzenia za te prace lub o kwote odpowiadajaca wysokosci kieszonkowego wyplacanego z tytulu uczestnictwa w tych warsztatach.

Art. 62. 1. Mieszkaniec domu wnosi oplate do kasy domu lub na jego rachunek bankowy. Za jego zgoda oplata moze byc potracana:

1) z emerytury lub renty mieszkanca domu - przez wlasciwy organ emerytalno-rentowy, zgodnie z odrebnymi przepisami;

2) z zasilku stalego mieszkanca domu - przez osrodek pomocy spolecznej dokonujacy wyplaty swiadczenia; oplate za pobyt osrodek pomocy spolecznej przekazuje na rachunek bankowy domu pomocy spolecznej.

2. Osoby, o ktorych mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2, wnosza oplate ustalona zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 do kasy lub na rachunek bankowy gminy, z ktorej mieszkaniec domu zostal skierowany; oplate te gmina wraz z oplata, o ktorej mowa w art. 61 ust. 2 pkt 3, przekazuje na rachunek bankowy wlasciwego domu pomocy spolecznej.

Art. 63. 1. Mieszkaniec domu, a takze inna osoba obowiazana do wnoszenia oplat za pobyt w domu pomocy spolecznej, jezeli mieszkaniec domu przebywa u tej osoby, nie ponosza oplat za okres nieobecnosci mieszkanca domu nieprzekraczajacej 21 dni w roku kalendarzowym.

2. Za maloletniego mieszkanca domu nie wnosi sie oplaty z jego dochodu i dochodu osob obowiazanych do wnoszenia oplaty w okresie jego nieobecnosci nieprzekraczajacej 70 dni w roku kalendarzowym, jezeli w tym czasie przebywa w domu rodzinnym.

Art. 64. Osoby wnoszace oplate za pobyt w domu pomocy spolecznej mozna zwolnic, na ich wniosek, czesciowo lub calkowicie z tej oplaty, w szczegolnosci jezeli:

1) wnosza oplate za pobyt innych czlonkow rodziny w domu pomocy spolecznej, osrodku wsparcia lub innej placowce;

2) wystepuja uzasadnione okolicznosci, zwlaszcza dlugotrwala choroba, bezrobocie, niepelnosprawnosc, smierc czlonka rodziny, straty materialne powstale w wyniku kleski zywiolowej lub innych zdarzen losowych;

3) malzonkowie, zstepni, wstepni utrzymuja sie z jednego swiadczenia lub wynagrodzenia;

4) osoba obowiazana do wnoszenia oplaty jest w ciazy lub samotnie wychowuje dziecko.

Art. 65. 1. Do domow pomocy spolecznej prowadzonych przez podmioty niepubliczne, o ktorych mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2-4, jezeli nie sa one prowadzone na zlecenie organu jednostki samorzadu terytorialnego, nie stosuje sie art. 59-64.

2. W przypadku braku miejsc w domu pomocy spolecznej o zasiegu gminnym lub powiatowym gmina moze kierowac osoby tego wymagajace do domu pomocy spolecznej, ktory nie jest prowadzony na zlecenie wojta (burmistrza, prezydenta miasta) lub starosty. W takim przypadku stosuje sie odpowiednio art. 61-64, z tym ze wysokosc oplaty za pobyt w takim domu okresla umowa zawarta przez gmine z podmiotem prowadzacym dom.

Art. 66. Rada gminy moze okreslic, w drodze uchwaly, dla osob, o ktorych mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2, korzystniejsze warunki ustalania oplat za pobyt w domu pomocy spolecznej o zasiegu gminnym, czesciowego lub calkowitego zwolnienia z tych oplat, zwrotu naleznosci za okres nieobecnosci osoby w domu.

Rozdzial 3

Dzialalnosc gospodarcza w zakresie prowadzenia placowki zapewniajacej calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku

Spis tresci

Art. 67. 1. Dzialalnosc gospodarcza w zakresie prowadzenia placowki zapewniajacej calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku moze byc prowadzona po uzyskaniu zezwolenia wojewody.

2. Wojewoda wydaje zezwolenie, jezeli podmiot o nie wystepujacy:

1) spelnia warunki okreslone w niniejszej ustawie;

2) spelnia standardy, o ktorych mowa w art. 68;

3) przedstawi:

a) wniosek o zezwolenie,

b) dokumenty potwierdzajace tytul prawny do nieruchomosci, na ktorej jest usytuowany dom,

c) dokumenty potwierdzajace spelnianie wymagan okreslonych odrebnymi przepisami,

d) koncepcje prowadzenia placowki,

e) informacje o sposobie finansowania placowki i niezaleganiu z platnosciami wobec urzedu skarbowego i skladkami do Zakladu Ubezpieczen Spolecznych,

f) informacje z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralnosci osoby, ktora bedzie kierowala placowka, i zaswiadczenie, ze ze wzgledu na stan zdrowia jest ona zdolna do prowadzenia placowki.

3. Wojewoda prowadzi rejestr placowek, o ktorych mowa w ust. 1. Rejestr jest jawny.

4. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, tryb postepowania w sprawach dotyczacych wydawania i cofania zezwolen na prowadzenie dzialalnosci gospodarczej w zakresie prowadzenia placowki zapewniajacej calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku i wzor wniosku o zezwolenie, uwzgledniajac koniecznosc zapewnienia wlasciwej opieki osobom przebywajacym w takich placowkach.

Art. 68. 1. Opieka w placowce zapewniajacej calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku polega na swiadczeniu przez cala dobe uslug:

1) opiekunczych zapewniajacych:

a) udzielanie pomocy w podstawowych czynnosciach zyciowych,

b) pielegnacje, w tym pielegnacje w czasie choroby,

c) opieke higieniczna,

d) niezbedna pomoc w zalatwianiu spraw osobistych,

e) kontakty z otoczeniem;

2) bytowych zapewniajacych:

a) miejsce pobytu,

b) wyzywienie,

c) utrzymanie czystosci.

2. Sposob swiadczenia uslug powinien uwzgledniac stan zdrowia, sprawnosc fizyczna i intelektualna oraz indywidualne potrzeby i mozliwosci osoby przebywajacej w placowce, a takze prawa czlowieka, w tym w szczegolnosci prawo do godnosci, wolnosci, intymnosci i poczucia bezpieczenstwa.

3. Uslugi opiekuncze powinny zapewniac:

1) pomoc w czynnosciach zycia codziennego, w miare potrzeby pomoc w ubieraniu sie, jedzeniu, myciu i kapaniu;

2) organizacje czasu wolnego;

3) pomoc w zakupie odziezy i obuwia;

4) pielegnacje w chorobie oraz pomoc w korzystaniu ze swiadczen zdrowotnych.

4. Miejsce pobytu powinno spelniac nastepujace warunki:

1) budynek i jego otoczenie - bez barier architektonicznych;

2) w budynkach wielokondygnacyjnych bez wind - pokoje mieszkalne usytuowane na parterze;

3) pokoje mieszkalne - nie wiecej niz trzyosobowe, z tym ze:

a) pokoj jednoosobowy - nie mniejszy niz 9 m2,

b) pokoj dwu- i trzyosobowy - o powierzchni nie mniejszej niz po 6 m2 na osobe,

c) pokoje mieszkalne - wyposazone w lozko lub tapczan, szafe, stol, krzesla i szafke nocna dla kazdej osoby.

5. Placowka, o ktorej mowa w ust. 1, powinna posiadac:

1) pokoj dziennego pobytu sluzacy jako jadalnia;

2) pomieszczenie pomocnicze do prania i suszenia;

3) jedna lazienke dla nie wiecej niz pieciu osob i jedna toalete dla nie wiecej niz czterech osob, wyposazone w uchwyty ulatwiajace osobom mniej sprawnym korzystanie z tych pomieszczen.

6. Placowka, o ktorej mowa w ust. 1, powinna zapewnic:

1) co najmniej 3 posilki dziennie, w tym posilki dietetyczne, zgodnie ze wskazaniem lekarza;

2) przerwe miedzy posilkami nie krotsza niz 4 godziny, przy czym ostatni posilek nie powinien byc podawany wczesniej niz o godzinie 18;

3) dostep do drobnych posilkow i napojow miedzy posilkami;

4) mozliwosc spozywania posilkow w pokoju mieszkalnym, w razie potrzeby karmienie;

5) srodki higieny osobistej, srodki czystosci, przybory toaletowe i inne przedmioty niezbedne do higieny osobistej;

6) sprzatanie pomieszczen, w miare potrzeby, nie rzadziej niz raz dziennie.

Art. 69. 1. W przypadku prowadzenia przez podmioty, o ktorych mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2, w ramach dzialalnosci statutowej, placowek zapewniajacych calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku, stosuje sie art. 67 ust. 1-3 i art. 68.

2. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, tryb postepowania w sprawach dotyczacych wydawania i cofania zezwolen na prowadzenie placowki zapewniajacej calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku i wzor wniosku o zezwolenie, uwzgledniajac koniecznosc zapewnienia wlasciwej opieki osobom przebywajacym w takich placowkach.

Rozdzial 4

Opieka nad rodzina i dzieckiem

Spis tresci

Art. 70. 1. Rodzinie majacej trudnosci w wypelnianiu swoich zadan oraz dziecku z tej rodziny udziela sie pomocy, w szczegolnosci w formie:

1) poradnictwa rodzinnego;

2) terapii rodzinnej rozumianej jako dzialania psychologiczne, pedagogiczne i socjologiczne, majace na celu przywrocenie rodzinie zdolnosci do wypelniania jej zadan;

3) pracy socjalnej;

4) zapewnienia dzieciom opieki i wychowania poza rodzina.

2. Rodzina otrzymuje pomoc w szczegolnosci przez dzialania:

1) specjalisty przygotowanego do pracy z rodzina lub w srodowisku lokalnym;

2) placowek opiekunczo-wychowawczych wsparcia dziennego;

3) innych podmiotow, ktorych dzialanie daje potrzebne wsparcie dziecku i rodzinie.

3. Udzielajac pomocy nalezy miec na wzgledzie podmiotowosc dziecka i rodziny oraz prawo dziecka do:

1) wychowania w rodzinie, a w przypadku wychowywania dziecka poza rodzina do zapewnienia mu w miare mozliwosci zgodnie z jego potrzebami opieki i wychowania w rodzinnych formach opieki zastepczej;

2) zapewnienia stabilnego srodowiska wychowawczego;

3) utrzymywania osobistych kontaktow z rodzina;

4) powrotu do rodziny naturalnej;

5) traktowania w sposob sprzyjajacy poczuciu godnosci i wartosci osobowej;

6) ochrony przed arbitralna lub bezprawna ingerencja w zycie prywatne dziecka;

7) praktyk religijnych zgodnych z wola rodzicow i potrzebami dziecka;

8) ksztalcenia, rozwoju uzdolnien, zainteresowan i indywidualnosci oraz zabawy i wypoczynku;

9) pomocy w przygotowaniu do samodzielnego zycia w przypadku wychowywania poza rodzina naturalna;

10) dostepu do informacji;

11) wyrazania opinii w sprawach, ktore go dotycza;

12) ochrony przed ponizajacym traktowaniem i karaniem.

Art. 71. 1. W celu wsparcia funkcji opiekunczych rodziny dziecko moze zostac objete opieka i wychowaniem w nastepujacych placowkach opiekunczo-wychowawczych wsparcia dziennego:

1) opiekunczej, prowadzonej w formie kol zainteresowan, swietlic, klubow, ognisk wychowawczych, ktore pomagaja dzieciom w pokonywaniu trudnosci szkolnych i organizowaniu czasu wolnego;

2) specjalistycznej, w ktorej jest realizowany program psychokorekcyjny lub psychoprofilaktyczny, w tym terapia pedagogiczna, psychologiczna, rehabilitacja, resocjalizacja.

2. Pobyt w placowce opiekunczo-wychowawczej wsparcia dziennego jest dobrowolny i nieodplatny.

3. W dzialaniach wychowawczych organizowanych w placowce opiekunczo-wychowawczej wsparcia dziennego powinni czynnie uczestniczyc rodzice lub opiekunowie dziecka.

4. Placowka opiekunczo-wychowawcza wsparcia dziennego wspoldziala z osobami i podmiotami dzialajacymi w srodowisku lokalnym.

Art. 72. 1. Dziecku pozbawionemu calkowicie lub czesciowo opieki rodzicielskiej zapewnia sie opieke i wychowanie w rodzinie zastepczej.

2. Rodzina zastepcza moze byc ustanowiona rowniez dla dziecka niedostosowanego spolecznie.

3. Rodzina zastepcza w wypelnianiu swoich funkcji kieruje sie dobrem przyjetego dziecka i poszanowaniem jego praw.

4. Rodzina zastepcza sprawuje opieke nad powierzonym dzieckiem osobiscie, z wyjatkiem przypadkow gdy osoba pelniaca funkcje rodziny zastepczej okresowo nie moze z powodow zdrowotnych lub losowych sprawowac opieki osobiscie albo gdy dziecko okresowo przebywa w szczegolnosci w sanatorium, szpitalu, domu pomocy spolecznej, specjalnym osrodku szkolno-wychowawczym, mlodziezowym osrodku wychowawczym lub w innej placowce zapewniajacej opieke i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stalego zamieszkania.

5. Rodzina zastepcza zapewnia dziecku warunki rozwoju i wychowania odpowiednie do jego stanu zdrowia i poziomu rozwoju, w tym:

1) odpowiednie warunki bytowe;

2) mozliwosci rozwoju fizycznego, psychicznego i spolecznego;

3) mozliwosci zaspokojenia indywidualnych potrzeb dziecka;

4) mozliwosc wlasciwej edukacji i rozwoju zainteresowan;

5) odpowiednie warunki do wypoczynku i organizacji czasu wolnego.

6. Umieszczenie dziecka w rodzinie zastepczej nastepuje na podstawie orzeczenia sadu. Przy umieszczaniu kolejnego dziecka w istniejacej juz rodzinie zastepczej sad zasiega opinii powiatowego centrum pomocy rodzinie wlasciwego ze wzgledu na miejsce zamieszkania rodziny zastepczej.

7. W przypadku pilnej koniecznosci zapewnienia dziecku opieki zastepczej umieszczenie dziecka w rodzinie zastepczej jest mozliwe na wniosek lub za zgoda rodzicow dziecka, na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej miedzy rodzina zastepcza a starosta wlasciwym ze wzgledu na miejsce zamieszkania tej rodziny. O zawartej umowie starosta zawiadamia niezwlocznie sad.

8. Z dniem uprawomocnienia sie orzeczenia sadu regulujacego sytuacje dziecka umowa, o ktorej mowa w ust. 7, wygasa.

9. Obowiazek opieki nad dzieckiem i jego wychowania rodzina zastepcza podejmuje z dniem umieszczenia dziecka w tej rodzinie w wykonaniu orzeczenia sadu albo umowy, o ktorej mowa w ust. 7.

10. Pelnienie funkcji rodziny zastepczej z mocy prawa ustaje z dniem osiagniecia przez dziecko pelnoletnosci, z zastrzezeniem art. 78 ust. 5.

Art. 73. 1. Pelnienie funkcji rodziny zastepczej moze byc powierzone malzonkom lub osobie niepozostajacej w zwiazku malzenskim, jezeli osoby te spelniaja nastepujace warunki:

1) daja rekojmie nalezytego wykonywania zadan rodziny zastepczej;

2) maja stale miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

3) korzystaja z pelni praw cywilnych i obywatelskich;

4) nie sa lub nie byly pozbawione wladzy rodzicielskiej, nie sa ograniczone we wladzy rodzicielskiej ani tez wladza rodzicielska nie zostala im zawieszona;

5) wywiazuja sie z obowiazku lozenia na utrzymanie osoby najblizszej lub innej osoby, gdy ciazy na nich taki obowiazek z mocy prawa lub orzeczenia sadu;

6) nie sa chore na chorobe uniemozliwiajaca wlasciwa opieke nad dzieckiem, co zostalo stwierdzone zaswiadczeniem lekarskim;

7) maja odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stale zrodlo utrzymania;

8) uzyskaly pozytywna opinie osrodka pomocy spolecznej wlasciwego ze wzgledu na miejsce zamieszkania.

2. Pelnienia funkcji niespokrewnionej z dzieckiem oraz zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zastepczej nie mozna laczyc z prowadzeniem placowki rodzinnej.

3. Przy doborze rodziny zastepczej dla dziecka uwzglednia sie:

1) osoby spokrewnione lub spowinowacone z dzieckiem, jezeli daja gwarancje poprawy sytuacji dziecka;

2) przygotowanie kandydatow do pelnienia funkcji rodziny zastepczej;

3) odpowiednia roznice wieku miedzy kandydatami do pelnienia funkcji rodziny zastepczej a dzieckiem;

4) poziom rozwoju i sprawnosci dziecka, wymagania w zakresie pomocy profilaktyczno-wychowawczej lub resocjalizacyjnej oraz mozliwosci zaspokajania potrzeb dziecka;

5) zasade nierozlaczania rodzenstwa;

6) w miare mozliwosci opinie wyrazona przez dziecko.

4. W przypadku gdy rodzina zastepcza nie wypelnia swoich funkcji, starosta zawiadamia sad o koniecznosci jej rozwiazania.

Art. 74. 1. Rodziny zastepcze dziela sie na:

1) spokrewnione z dzieckiem;

2) niespokrewnione z dzieckiem;

3) zawodowe niespokrewnione z dzieckiem:

a) wielodzietne,

b) specjalistyczne,

c) o charakterze pogotowia rodzinnego.

2. W zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem wielodzietnej rodzinie zastepczej umieszcza sie w tym samym czasie nie mniej niz troje i nie wiecej niz szescioro dzieci. W przypadku koniecznosci umieszczenia w rodzinie licznego rodzenstwa liczba dzieci w wielodzietnej rodzinie zastepczej moze sie zwiekszyc.

3. W zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem specjalistycznej rodzinie zastepczej umieszcza sie dzieci niedostosowane spolecznie albo dzieci z roznymi dysfunkcjami, problemami zdrowotnymi wymagajacymi szczegolnej opieki i pielegnacji. W rodzinie tej moze wychowywac sie w tym samym czasie nie wiecej niz troje dzieci.

4. W zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastepczej o charakterze pogotowia rodzinnego umieszcza sie nie wiecej niz 3 dzieci na pobyt okresowy do czasu unormowania sytuacji zyciowej dziecka, nie dluzej niz na 12 miesiecy. W szczegolnie uzasadnionych przypadkach pobyt dziecka moze byc przedluzony, jednak nie wiecej niz o kolejne 3 miesiace.

5. Rodzina zastepcza, o ktorej mowa w ust. 4, nie moze odmowic przyjecia dziecka w wieku do 10 lat, jezeli zostalo doprowadzone przez policje.

6. Przyjecie dziecka doprowadzonego przez policje moze nastapic bez zgody opiekunow prawnych w sytuacji zagrozenia dobra dziecka, a w szczegolnosci:

1) zagrozenia zdrowia lub zycia dziecka;

2) porzucenia dziecka;

3) gdy nie jest mozliwe ustalenie tozsamosci rodzicow lub miejsca ich pobytu.

7. O przyjeciu dziecka doprowadzonego przez policje zawodowa niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastepcza o charakterze pogotowia rodzinnego powiadamia niezwlocznie, nie pozniej niz w ciagu 24 godzin, sad opiekunczy oraz powiatowe centrum pomocy rodzinie, ktore podejmuje jak najszybciej dzialania majace na celu wyjasnienie sytuacji dziecka.

8. Dziecko doprowadzone przez policje przebywa w zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastepczej o charakterze pogotowia rodzinnego do czasu wydania orzeczenia przez sad opiekunczy.

9. Pelnienie funkcji rodziny zastepczej, o ktorej mowa w ust. 1 pkt 2 albo 3, nie wyklucza pelnienia funkcji rodziny zastepczej spokrewnionej z dzieckiem.

Art. 75. 1. Pelnienie funkcji zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zastepczej wymaga:

1) uzyskania pozytywnej opinii osrodka pomocy spolecznej wlasciwego ze wzgledu na miejsce zamieszkania kandydata do pelnienia funkcji rodziny zastepczej, wydanej na podstawie rodzinnego wywiadu srodowiskowego;

2) odbycia szkolenia oraz uzyskania zaswiadczenia kwalifikacyjnego.

2. Z rodzina, ktora bedzie pelnila funkcje zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zastepczej, starosta zawiera umowe, do ktorej maja zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z pozn. zm.2)) dotyczace umowy zlecenia.

3. Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem wielodzietna lub specjalistyczna rodzina zastepcza otrzymuje wynagrodzenie z tytulu swiadczonej opieki i wychowania.

4. Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastepcza o charakterze pogotowia rodzinnego otrzymuje wynagrodzenie z tytulu pozostawania w gotowosci przyjecia dziecka lub z tytulu swiadczonej opieki i wychowania.

5. Jezeli umowe, o ktorej mowa w ust. 2, zawieraja malzonkowie, wynagrodzenie przysluguje tylko jednemu z nich.

6. Funkcji zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zastepczej nie moga pelnic osoby calkowicie niezdolne do pracy.

Art. 76. 1. Rozwiazanie umowy o pelnienie funkcji zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zastepczej nastepuje zgodnie z warunkami ustalonymi w tej umowie, a w przypadku braku tych ustalen rozwiazanie nastepuje po uplywie 3 miesiecy od dnia wypowiedzenia dokonanego na pismie przez jedna ze stron.

2. W przypadku niewywiazywania sie zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zastepczej z przyjetych zadan lub ustania warunkow, o ktorych mowa w art. 73, starosta zawiadamia o tym sad i moze rozwiazac z ta rodzina umowe o pelnienie funkcji rodziny zastepczej bez zachowania terminu wypowiedzenia.

3. W przypadku rozwiazania umowy zlecenia z zawodowa niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastepcza starosta wlasciwy ze wzgledu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastepczej ma obowiazek zapewnienia dziecku dalszej opieki i wychowania.

Art. 77. 1. Rodziny zastepcze uczestnicza w szkoleniu organizowanym przez powiatowe centrum pomocy rodzinie lub, na jego zlecenie, przez osrodek adopcyjno-opiekunczy lub inny podmiot.

2. Szkolenie spokrewnionych rodzin zastepczych prowadzi sie wedlug indywidualnego planu szkolenia, w zaleznosci od potrzeb rodziny.

3. Szkolenie niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych oraz zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych prowadzi sie wedlug programow szkolenia zatwierdzonych przez ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego. Zakres programu szkolenia dla niespokrewnionych z dzieckiem zawodowych rodzin zastepczych uwzglednia specyfike zadan opieki i wychowania stojacych przed tymi rodzinami.

4. Program szkolenia rodzin zastepczych zatwierdza minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego na wniosek powiatowego centrum pomocy rodzinie, osrodka adopcyjno-opiekunczego lub innego podmiotu prowadzacego szkolenie.

5. Zatwierdzenie lub odmowa zatwierdzenia programu szkolenia rodzin zastepczych nastepuje w drodze decyzji administracyjnej.

Art. 78. 1. Rodzinie zastepczej udziela sie pomocy pienieznej na czesciowe pokrycie kosztow utrzymania kazdego umieszczonego w niej dziecka.

2. Podstawa ustalenia wysokosci pomocy pienieznej jest kwota 1.621 zl, zwana dalej "podstawa".

3. Starosta wlasciwy ze wzgledu na miejsce zamieszkania rodziny zastepczej udziela tej rodzinie pomocy pienieznej w wysokosci 40 % podstawy, pomniejszonej o kwote odpowiadajaca 50 % dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niz 10 % podstawy.

4. Starosta wlasciwy ze wzgledu na miejsce zamieszkania rodziny zastepczej udziela tej rodzinie pomocy pienieznej, uwzgledniajac:

1) wiek dziecka,

2) stan zdrowia dziecka,

3) niedostosowanie spoleczne dziecka, jezeli wykazuje ono przejawy demoralizacji w rozumieniu przepisow o postepowaniu w sprawach nieletnich

- w wysokosci wyzszej niz okreslona w ust. 3, lecz nieprzekraczajacej 80 % podstawy, pomniejszonej o kwote odpowiadajaca 50 % dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niz 20 % podstawy.

5. Rodzinie, ktora sprawowala funkcje rodziny zastepczej, przysluguje pomoc pieniezna w wysokosci okreslonej w ust. 3 i 4 rowniez po osiagnieciu przez dziecko pelnoletnosci, do czasu ukonczenia szkoly, w ktorej rozpoczelo nauke przed osiagnieciem pelnoletnosci, jezeli nadal przebywa w tej rodzinie.

6. W okresie wyplacania pomocy pienieznej na czesciowe pokrycie kosztow utrzymania pelnoletniego wychowanka rodziny zastepczej nie przysluguje pomoc, o ktorej mowa w art. 88 ust. 1.

7. Niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastepcza otrzymuje dodatkowo na kazde umieszczone w niej dziecko kwote odpowiadajaca 10 % podstawy z tytulu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania.

8. Rodzina zastepcza moze zrezygnowac z przyslugujacej pomocy pienieznej.

9. W przypadku wykorzystywania pomocy pienieznej, o ktorej mowa w ust. 3-5 i 7, niezgodnie z przeznaczeniem lub jej marnotrawienia, pomoc ta moze byc przyznana w czesci lub w calosci w formie niepienieznej.

10. Rodzina zastepcza obowiazana jest do wspoldzialania z powiatowym centrum pomocy rodzinie.

11. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia:

1) sposob i zakres wspoldzialania powiatowego centrum pomocy rodzinie z rodzinami zastepczymi,

2) tryb przygotowywania kandydatow do pelnienia funkcji i szkolenia rodzin zastepczych ze szczegolnym uwzglednieniem niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych oraz zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych,

3) zakres programowy szkolenia kandydatow do pelnienia funkcji rodzin zastepczych, prowadzenia placowek rodzinnych oraz rodzin zastepczych, w tym zakres programowy dla zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych oraz tryb zatwierdzenia programow szkolenia rodzin zastepczych,

4) zakres wspoldzialania powiatowego centrum pomocy rodzinie z sadem,

5) wysokosc oraz szczegolowe warunki przyznawania pomocy pienieznej, o ktorej mowa w ust. 3 i 4,

6) szczegolowe warunki finansowania dziecka umieszczonego w rodzinie zastepczej, w tym takze przebywajacego poza rodzina zastepcza,

7) szczegolowe warunki wynagradzania zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastepczych,

8) warunki i szczegolowa wysokosc odplatnosci rodzicow za pobyt ich dzieci w rodzinach zastepczych

- uwzgledniajac dobro dziecka pozbawionego calkowicie lub czesciowo opieki rodzicow.

Art. 79. 1. Za pobyt dziecka w rodzinie zastepczej oraz osoby pelnoletniej, o ktorej mowa w art. 78 ust. 5, oplate, do wysokosci miesiecznej pomocy pienieznej na czesciowe pokrycie kosztow utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie, wnosza rodzice.

2. Decyzje administracyjna o wysokosci tej oplaty wydaje starosta wlasciwy ze wzgledu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastepczej.

3. Starosta, ustalajac wysokosc oplaty rodzicow dziecka przebywajacego w rodzinie zastepczej, uwzglednia ich sytuacje rodzinna, zdrowotna, dochodowa i majatkowa.

4. Przepis ust. 1 stosuje sie rowniez do rodzicow pozbawionych wladzy rodzicielskiej lub rodzicow, ktorym wladza rodzicielska zostala zawieszona albo ograniczona.

5. Starosta moze czesciowo zwolnic lub odstapic od ustalenia oplaty, o ktorej mowa w ust. 1, na wniosek lub z urzedu, ze wzgledu na trudna sytuacje materialna rodziny.

6. Rada powiatu okresla, w drodze uchwaly, warunki czesciowego lub calkowitego zwalniania rodzicow z oplat, o ktorych mowa w ust. 1.

Art. 80. 1. Dziecko pozbawione czesciowo lub calkowicie opieki rodzicielskiej moze byc umieszczane w placowce opiekunczo-wychowawczej nastepujacego typu:

1) interwencyjnego;

2) rodzinnego;

3) socjalizacyjnego.

2. Placowka opiekunczo-wychowawcza moze laczyc dzialania interwencyjne, socjalizacyjne i inne dzialania na rzecz pomocy dziecku i rodzinie, przyjmujac forme placowki wielofunkcyjnej.

3. Placowka opiekunczo-wychowawcza zapewnia dziecku calodobowa ciagla lub okresowa opieke i wychowanie oraz zaspokaja jego niezbedne potrzeby bytowe, rozwojowe, w tym emocjonalne, spoleczne, religijne, a takze zapewnia korzystanie z przyslugujacych na podstawie odrebnych przepisow swiadczen zdrowotnych i ksztalcenia.

4. Calodobowy pobyt dziecka w placowce opiekunczo-wychowawczej moze byc realizowany w grupach usamodzielniajacych stanowiacych forme organizacyjna placowki przeznaczona dla starszych dzieci.

5. Zaspokojenie potrzeb dziecka, o ktorych mowa w ust. 3, placowka opiekunczo-wychowawcza realizuje co najmniej na poziomie obowiazujacego standardu opieki i wychowania.

6. Skierowanie dziecka pozbawionego czesciowo lub calkowicie opieki rodzicielskiej do placowki opiekunczo-wychowawczej na pobyt calodobowy moze nastapic po wyczerpaniu mozliwosci udzielenia pomocy w rodzinie naturalnej lub umieszczenia w rodzinie zastepczej.

7. Calodobowy pobyt dziecka w placowce opiekunczo-wychowawczej powinien miec charakter przejsciowy - do czasu powrotu dziecka do rodziny naturalnej lub umieszczenia w rodzinie zastepczej.

8. Dziecko, o ktorym mowa w ust. 1, moze przebywac w placowce opiekunczo-wychowawczej, zapewniajacej calodobowa opieke, do uzyskania pelnoletnosci, a po uzyskaniu pelnoletnosci, na dotychczasowych zasadach, do czasu ukonczenia szkoly, w ktorej rozpoczelo nauke przed osiagnieciem pelnoletnosci.

9. Nadzor nad realizowaniem przez pracownikow standardu, o ktorym mowa w ust. 5, sprawuje dyrektor placowki opiekunczo-wychowawczej.

10. Placowki opiekunczo-wychowawcze w ramach dochodzenia do standardow moga przeksztalcac sie w placowki wielofunkcyjne laczace rozne typy placowek.

Art. 81. 1. Za pobyt dziecka lub osoby pelnoletniej, o ktorej mowa w art. 80 ust. 8, w placowce opiekunczo-wychowawczej oplate ponosza, do wysokosci sredniego miesiecznego kosztu utrzymania, rodzice dziecka, osoba pelnoletnia lub jej rodzice, a takze opiekunowie prawni lub kuratorzy, w przypadku gdy dysponuja dochodami dziecka, z tym ze oplata ponoszona przez opiekunow prawnych, kuratorow lub osobe pelnoletnia nie moze byc wyzsza niz 50 % kwoty stanowiacej dochod dziecka lub osoby pelnoletniej.

2. Przepis ust. 1 stosuje sie rowniez do rodzicow pozbawionych wladzy rodzicielskiej lub ktorych wladza rodzicielska zostala zawieszona albo ograniczona.

3. Oplate, o ktorej mowa w ust. 1, ustala, w drodze decyzji administracyjnej, starosta wlasciwy ze wzgledu na miejsce zamieszkania dziecka przed skierowaniem do placowki.

4. Starosta moze czesciowo zwolnic lub odstapic od ustalenia oplaty, o ktorej mowa w ust. 1, na wniosek lub z urzedu, ze wzgledu na trudna sytuacje materialna rodziny lub osoby.

5. Starosta, ustalajac wysokosc oplaty, o ktorej mowa w ust. 1, uwzglednia sytuacje rodzinna, zdrowotna, dochodowa i majatkowa rodziny lub osoby.

6. Rada powiatu okresla, w drodze uchwaly, warunki czesciowego lub calkowitego zwalniania z oplaty, o ktorej mowa w ust. 1.

7. Przepisy ust. 1-6 stosuje sie do odplatnosci za pobyt dziecka w regionalnej placowce opiekunczo-wychowawczej.

8. W przypadku regionalnej placowki opiekunczo-wychowawczej finansowanej z dochodow wlasnych samorzadu wojewodztwa decyzje o odplatnosci wydaje marszalek wojewodztwa na podstawie ust. 1, 2, 4 i 5. Przepisow art. 86 ust. 2, 4 i 5 nie stosuje sie.

9. W realizacji opieki i wychowania w placowce opiekunczo-wychowawczej mozna korzystac z wolontariatu.

10. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia:

1) organizacje placowek opiekunczo-wychowawczych, w tym organizacje placowek wielofunkcyjnych, dzialania na rzecz realizacji praw dziecka, procedury kwalifikowania, kierowania dziecka do placowki i jego powrotu do rodziny, a takze warunki korzystania z wolontariatu w tych placowkach i wymagania wobec wolontariuszy,

2) liczbe dzieci pozostajacych pod opieka jednego wychowawcy lub innego specjalisty w czasie ich pobytu w placowce oraz poza placowka w zaleznosci od organizacji pracy i potrzeb dzieci,

3) obowiazujaca dokumentacje dotyczaca dziecka oraz sposob jej prowadzenia,

4) standardy uslug swiadczonych w placowkach opiekunczo-wychowawczych,

5) standard opieki i wychowania obowiazujacy w placowkach opiekunczo-wychowawczych,

6) kwalifikacje zatrudnianych pracownikow i kwalifikacje dyrektora, kierownika, pracownikow pedagogicznych oraz innych pracownikow o specjalistycznych kwalifikacjach zawodowych zapewniajacych zaspokojenie potrzeb dziecka w placowce

- uwzgledniajac zadania placowek oraz koniecznosc zapewnienia kontaktow dziecka z rodzina naturalna.

Art. 82. 1. Osrodek adopcyjno-opiekunczy w realizacji swoich zadan kieruje sie dobrem dziecka i poszanowaniem jego praw.

2. Dzialalnosc osrodka adopcyjno-opiekunczego opiera sie na zasadzie wspolpracy ze srodowiskiem lokalnym, w szczegolnosci z jednostkami organizacyjnymi pomocy spolecznej, sadami i ich organami pomocniczymi, instytucjami oswiatowymi, zakladami opieki zdrowotnej, a takze kosciolami i zwiazkami wyznaniowymi oraz z organizacjami spolecznymi.

3. Osrodek adopcyjno-opiekunczy prowadzi poradnictwo dla dzieci i rodzicow oraz terapie rodzinna dla rodzicow dzieci umieszczonych w placowkach opiekunczo-wychowawczych.

4. Osrodek adopcyjno-opiekunczy wspolpracuje z placowka rodzinna w zakresie okresowej oceny sytuacji dzieci przebywajacych w tej placowce.

5. Osrodek adopcyjno-opiekunczy prowadzi dzialalnosc diagnostyczno-konsultacyjna, ktorej celem jest pozyskiwanie, szkolenie i kwalifikowanie osob zglaszajacych gotowosc przysposobienia dziecka, pelnienia funkcji rodzin zastepczych i prowadzenia placowek rodzinnych, a takze szkolenie i wspieranie psychologiczno-pedagogiczne osob prowadzacych rodziny zastepcze i placowki rodzinne oraz rodzicow naturalnych dzieci objetych tymi formami opieki.

6. Osrodek adopcyjno-opiekunczy wspiera rodziny naturalne w wypelnianiu ich funkcji opiekunczo-wychowawczych poprzez prowadzenie poradnictwa rodzinnego i terapii rodzinnej.

Art. 83. 1. Osrodek adopcyjno-opiekunczy prowadzi szkolenia dla kandydatow do pelnienia funkcji rodziny zastepczej oraz kandydatow do prowadzenia placowek rodzinnych na podstawie programow szkolenia rodzin zastepczych, o ktorych mowa w art. 77 ust. 3 i 4.

2. Osrodek adopcyjno-opiekunczy wydaje kandydatowi do pelnienia funkcji rodziny zastepczej zaswiadczenie kwalifikacyjne zawierajace potwierdzenie ukonczenia szkolenia dla rodzin zastepczych oraz opinie o spelnieniu przez te rodzine warunkow, o ktorych mowa w art. 73 ust. 1 i 3 pkt 2-6, a kandydatowi do prowadzenia placowki rodzinnej wydaje opinie o posiadaniu odpowiedniego przygotowania.

3. W powiecie, w ktorym nie ma osrodka adopcyjno-opiekunczego, zadania wymienione w ust. 1 wykonuje powiatowe centrum pomocy rodzinie lub inny podmiot na jego zlecenie.

4. W powiecie, w ktorym nie ma osrodka adopcyjno-opiekunczego, zaswiadczenie kwalifikacyjne, o ktorym mowa w ust. 2, wydaje powiatowe centrum pomocy rodzinie.

5. Przygotowanie kandydatow na osoby przysposabiajace oraz prowadzenie procedur przysposobienia nalezy do wylacznych kompetencji osrodka adopcyjno-opiekunczego.

6. Procedury przysposobienia zwiazane ze zmiana miejsca zamieszkania dziecka na miejsce zamieszkania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej moze przeprowadzac wylacznie osrodek upowazniony do wspolpracy z licencjonowanymi przez rzady innych panstw organizacjami lub osrodkami adopcyjnymi.

7. Osrodek adopcyjno-opiekunczy moze objac zakresem swego dzialania wiecej niz jeden powiat.

8. Osrodek adopcyjno-opiekunczy wyznaczony przez wojewode w trybie okreslonym w art. 22 pkt 6 prowadzi bank danych o rodzinach zakwalifikowanych do pelnienia funkcji rodziny zastepczej, rodzinach zglaszajacych gotowosc przysposobienia dziecka oraz dzieciach oczekujacych na przysposobienie, w granicach wojewodztwa.

9. Nadzor nad jakoscia dzialan pracownikow osrodka adopcyjno-opiekunczego sprawuje dyrektor osrodka.

10. Publiczne osrodki adopcyjno-opiekuncze wykonuja swoje zadania nieodplatnie.

11. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, podmioty uprawnione do zakladania i prowadzenia niepublicznych osrodkow adopcyjno-opiekunczych oraz staz pracy i kwalifikacje wymagane od osob zatrudnionych w publicznych i niepublicznych osrodkach adopcyjno-opiekunczych, a takze warunki lokalowe, jakimi powinny dysponowac te osrodki, kierujac sie potrzeba zapewnienia profesjonalnego prowadzenia dzialalnosci przez te osrodki.

12. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, osrodek adopcyjno-opiekunczy prowadzacy centralny bank danych o dzieciach oczekujacych na przysposobienie, ktorym nie mozna zapewnic opieki w rodzinie przysposabiajacej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a takze osrodek adopcyjno-opiekunczy lub osrodki adopcyjno-opiekuncze upowaznione do wspolpracy z licencjonowanymi przez rzady innych panstw organizacjami lub osrodkami adopcyjnymi w zakresie przysposobienia zwiazanego ze zmiana dotychczasowego miejsca zamieszkania dziecka na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na miejsce zamieszkania w innym panstwie, biorac pod uwage mozliwosci tych jednostek prowadzenia dzialalnosci zwiazanej z umieszczeniem dziecka w rodzinie adopcyjnej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

13. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, organizacje dzialania osrodkow adopcyjno-opiekunczych, ich zadania i kompetencje, dziedziny pracy z rodzina naturalna, zastepcza albo przysposabiajaca, tryb kwalifikowania dzieci do rodzin przysposabiajacych, a takze wzor zaswiadczenia kwalifikacyjnego, uwzgledniajac dobro i prawa dziecka umieszczanego poza rodzina naturalna.

Art. 84. 1. Placowki opiekunczo-wychowawcze, osrodki adopcyjno-opiekuncze oraz jednostki specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, w zaleznosci od podmiotu prowadzacego, dziela sie na:

1) publiczne - prowadzone przez gmine, powiat lub samorzad wojewodztwa;

2) niepubliczne - prowadzone przez podmioty uprawnione.

2. Wojewoda prowadzi rejestr placowek opiekunczo-wychowawczych oraz rejestr osrodkow adopcyjno-opiekunczych. Rejestry sa jawne.

Art. 85. 1. Placowki opiekunczo-wychowawcze, osrodki adopcyjno-opiekuncze prowadzone przez powiat oraz regionalne placowki opiekunczo-wychowawcze sa jednostkami budzetowymi.

2. Obsluge finansowo-ksiegowa publicznych placowek rodzinnych prowadzi starosta. Placowki rodzinne otrzymuja srodki finansowe na biezace funkcjonowanie, w tym zryczaltowana kwote na utrzymanie dziecka.

3. Rada powiatu w drodze uchwaly moze zwiekszyc zryczaltowana kwote na utrzymanie dziecka w placowce rodzinnej oraz stawki na biezace funkcjonowanie placowki rodzinnej.

4. Powiat lub samorzad wojewodztwa prowadzacy placowke opiekunczo-wychowawcza lub osrodek adopcyjno-opiekunczy nie moze ich zlikwidowac bez zgody wojewody.

5. Wojewoda wydaje zgode na likwidacje placowki opiekunczo-wychowawczej, jezeli powiat zapewni wlasciwa opieke dzieciom z tej placowki w rodzinie zastepczej lub w innej placowce opiekunczo-wychowawczej.

6. Wojewoda wydaje zgode na likwidacje osrodka adopcyjno-opiekunczego, jezeli zadania nalezace do wylacznych kompetencji osrodka przejmie inny osrodek adopcyjno-opiekunczy.

7. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, zryczaltowana kwote na utrzymanie dziecka oraz stawki na biezace funkcjonowanie placowki rodzinnej, uwzgledniajac potrzebe prawidlowego funkcjonowania tej placowki.

Art. 86. 1. W przypadku gdy powiat wlasciwy ze wzgledu na miejsce zamieszkania dziecka nieposiadajacy miejsca w placowce opiekunczo-wychowawczej albo rodziny zastepczej wystapi do powiatu prowadzacego tego typu placowke lub posiadajacego rodzine zastepcza o przyjecie dziecka pozbawionego calkowicie lub czesciowo opieki albo niedostosowanego spolecznie, powiat prowadzacy taka placowke lub posiadajacy rodzine zastepcza ma obowiazek przyjac to dziecko, jezeli dysponuje wolnym miejscem.

2. W przypadku umieszczenia dziecka w placowce opiekunczo-wychowawczej na terenie innego powiatu, powiat wlasciwy ze wzgledu na miejsce zamieszkania dziecka przed skierowaniem do placowki opiekunczo-wychowawczej ponosi wydatki na jego utrzymanie w wysokosci sredniego miesiecznego kosztu utrzymania dziecka w tej placowce.

3. W przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastepczej na terenie innego powiatu, powiat wlasciwy ze wzgledu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastepczej ponosi wydatki na jego utrzymanie w lacznej kwocie swiadczen przyslugujacych danej rodzinie zastepczej.

4. Powiat prowadzacy placowke opiekunczo-wychowawcza lub rodzine zastepcza przyjmujaca dziecko zawiera z powiatem wlasciwym ze wzgledu na miejsce zamieszkania przyjetego dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastepczej lub skierowaniem do placowki opiekunczo-wychowawczej porozumienie w sprawie umieszczenia dziecka i wysokosci wydatkow, o ktorych mowa w ust. 2 lub 3.

5. W przypadku wystapienia powiatu do samorzadu wojewodztwa prowadzacego placowke regionalna o przyjecie dziecka pozbawionego calkowicie lub czesciowo opieki stosuje sie odpowiednio zasady okreslone w ust. 2 i 4.

6. Samorzad wojewodztwa nie moze odmowic przyjecia dziecka z powiatu lezacego w granicach innego wojewodztwa, jezeli dysponuje wolnym miejscem.

7. Sredni miesieczny koszt utrzymania dziecka w placowce opiekunczo-wychowawczej ustala starosta, a w przypadku placowek regionalnych - marszalek wojewodztwa, i oglaszaja w wojewodzkim dzienniku urzedowym, nie pozniej niz do dnia 31 marca danego roku.

Art. 87. 1. Nad placowkami opiekunczo-wychowawczymi sprawowany jest nadzor w zakresie realizacji:

1) standardu opieki;

2) standardu wychowania.

2. Nadzor nad realizacja standardu wychowania w placowkach opiekunczo-wychowawczych ma za zadanie inspirowanie i badanie stopnia osiagniecia celow wychowawczych, w szczegolnosci dotyczacych:

1) wychowania do godnego, samodzielnego, odpowiedzialnego zycia;

2) umiejetnosci pokonywania trudnosci zyciowych zgodnie z zasadami etyki;

3) umiejetnosci nawiazywania i podtrzymywania bliskich, osobistych, spolecznie akceptowanych kontaktow z rodzina i rowiesnikami, tak aby lagodzic skutki doswiadczania cierpienia i separacji oraz zdobywac umiejetnosci wspolzycia i wspolpracy z innymi.

3. Nadzor nad realizacja standardu opieki w placowkach opiekunczo-wychowawczych ma za zadanie badanie warunkow zaspokojenia potrzeb dzieci ze szczegolnym uwzglednieniem potrzeb bytowych, zdrowotnych, edukacyjnych, kulturalno-rekreacyjnych.

4. Nadzor nad realizacja standardu opieki i wychowania polega na:

1) ocenie dzialalnosci wychowawczej i opiekunczej placowki oraz ocenie efektywnosci tej dzialalnosci;

2) pomocy i wspolpracy w podnoszeniu kwalifikacji i umiejetnosci osob zatrudnionych w placowce;

3) proponowaniu innowacyjnych rozwiazan pedagogicznych oraz inspirowaniu osob zatrudnionych w placowce do podejmowania nowatorskich rozwiazan pedagogicznych i organizacyjnych.

5. Nadzor nad ksztalceniem w szkolach dzialajacych w placowkach opiekunczo-wychowawczych sprawuje wlasciwy kurator oswiaty na zasadach okreslonych w przepisach o systemie oswiaty.

6. Nadzor nad dzialalnoscia osrodkow adopcyjno-opiekunczych ma na celu badanie i ocene wykonania przez te jednostki ich zadan.

7. W zakresie, o ktorym mowa w ust. 1 i 6, nadzorowi podlega w szczegolnosci:

1) przestrzeganie praw dziecka;

2) stopien zaspokojenia potrzeb dziecka;

3) przestrzeganie przepisow okreslajacych zasady dzialania placowki.

8. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady nadzoru nad przestrzeganiem standardu opieki i wychowania w placowkach opiekunczo-wychowawczych oraz nadzoru nad dzialalnoscia osrodkow adopcyjno-opiekunczych, uwzgledniajac prawidlowe funkcjonowanie tych jednostek oraz dobro i prawa dziecka.

Art. 88. 1. Osoba, ktora osiagnela pelnoletnosc w rodzinie zastepczej, oraz osoba pelnoletnia opuszczajaca placowke opiekunczo-wychowawcza typu rodzinnego i socjalizacyjnego, dom pomocy spolecznej dla dzieci i mlodziezy niepelnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy oraz schronisko dla nieletnich, zaklad poprawczy, specjalny osrodek szkolno-wychowawczy i mlodziezowy osrodek wychowawczy, zwana dalej "osoba usamodzielniana", zostaje objeta pomoca majaca na celu jej zyciowe usamodzielnienie i integracje ze srodowiskiem przez prace socjalna, a takze pomoca:

1) pieniezna na usamodzielnienie;

2) pieniezna na kontynuowanie nauki;

3) w uzyskaniu odpowiednich warunkow mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym;

4) w uzyskaniu zatrudnienia;

5) na zagospodarowanie - w formie rzeczowej.

2. Pomoc, o ktorej mowa w ust. 1, przysluguje osobie usamodzielnianej w przypadku, gdy umieszczenie w rodzinie zastepczej lub skierowanie na pobyt calodobowy do placowki opiekunczo-wychowawczej, domu pomocy spolecznej albo specjalnego osrodka szkolno-wychowawczego nastapilo na podstawie orzeczenia sadu.

3. Pomoc pieniezna na usamodzielnienie i pomoc pieniezna na kontynuowanie nauki przysluguje osobie, ktora przebywala w rodzinie zastepczej, placowce opiekunczo-wychowawczej, domu pomocy spolecznej, schronisku dla nieletnich, zakladzie poprawczym, specjalnym osrodku szkolno-wychowawczym albo mlodziezowym osrodku wychowawczym co najmniej rok.

4. Pomoc, o ktorej mowa w ust. 1, przysluguje osobie usamodzielnianej opuszczajacej dom pomocy spolecznej albo specjalny osrodek szkolno-wychowawczy w przypadku, gdy osoba ta jest zdolna do samodzielnej egzystencji.

5. Pomoc, o ktorej mowa w ust. 1, przysluguje osobie opuszczajacej dom dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy, jezeli bezposrednio przed przyjeciem do takiego domu przebywala co najmniej rok w rodzinie zastepczej, w placowce opiekunczo-wychowawczej zapewniajacej calodobowa opieke, w domu pomocy spolecznej, w schronisku dla nieletnich, w zakladzie poprawczym, w specjalnym osrodku szkolno-wychowawczym albo w mlodziezowym osrodku wychowawczym.

6. Warunkiem uzyskania pomocy, o ktorej mowa w ust. 1, jest zobowiazanie sie osoby usamodzielnianej do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia, opracowanego wspolnie z opiekunem usamodzielnienia, zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.

7. W realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia osobe usamodzielniana wspiera opiekun usamodzielnienia, ktorym moze byc, po wyrazeniu zgody, jedno z rodzicow zastepczych, dyrektor placowki rodzinnej, pracownik socjalny powiatowego centrum pomocy rodzinie, wychowawca, psycholog lub pracownik socjalny placowki opiekunczo-wychowawczej, domu pomocy spolecznej, schroniska dla nieletnich, zakladu poprawczego, specjalnego osrodka szkolno-wychowawczego, mlodziezowego osrodka wychowawczego albo inna osoba wskazana przez osobe usamodzielniana.

Art. 89. 1. Wysokosc pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki i pomocy pienieznej na usamodzielnienie oraz wartosc pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej ustala sie od kwoty podstawy.

2. Pomoc pieniezna na kontynuowanie nauki w wysokosci 30 % podstawy miesiecznie przysluguje osobie usamodzielnianej kontynuujacej nauke w gimnazjum, szkole ponadpodstawowej, szkole ponadgimnazjalnej lub w szkole wyzszej.

3. Pomoc, o ktorej mowa w ust. 2, przyznaje sie na czas nauki, do czasu jej ukonczenia, nie dluzej jednak niz do ukonczenia przez osobe usamodzielniana 25 lat.

4. Pomoc, o ktorej mowa w ust. 2, przysluguje rowniez osobie pelnoletniej nieopuszczajacej placowki opiekunczo-wychowawczej, przebywajacej w tej placowce na zasadach okreslonych przez staroste, kontynuujacej nauke po ukonczeniu szkoly, w ktorej rozpoczela nauke przed osiagnieciem pelnoletnosci.

5. Pomoc pieniezna na usamodzielnienie i pomoc pieniezna na kontynuowanie nauki przysluguje osobie usamodzielnianej:

1) samotnie gospodarujacej, ktorej dochod nie przekracza 200 % kwoty kryterium dochodowego na osobe samotnie gospodarujaca;

2) w rodzinie, w ktorej dochod na osobe nie przekracza 200 % kwoty kryterium dochodowego na osobe w rodzinie.

6. W przypadku gdy osoba usamodzielniana kontynuuje nauke, pomoc pieniezna na usamodzielnienie wyplaca sie po ukonczeniu nauki.

7. Przyznania pomocy pienieznej na usamodzielnienie i pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki mozna odmowic w przypadku, gdy:

1) istnieje uzasadnione przypuszczenie, ze pomoc pieniezna zostanie wykorzystana niezgodnie z celem, na jaki zostala przyznana;

2) osoba usamodzielniana przed osiagnieciem pelnoletnosci opuscila samowolnie rodzine zastepcza, placowke opiekunczo-wychowawcza typu rodzinnego i socjalizacyjnego, dom pomocy spolecznej dla dzieci i mlodziezy niepelnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy lub schronisko dla nieletnich, zaklad poprawczy, specjalny osrodek szkolno-wychowawczy lub mlodziezowy osrodek wychowawczy;

3) osoba usamodzielniana porzuci nauke umozliwiajaca jej przygotowanie zawodowe i nie podejmie zatrudnienia;

4) osoba usamodzielniana porzuci prace i uchyla sie od podjecia proponowanego jej zatrudnienia;

5) osoba usamodzielniana zostala skazana prawomocnym wyrokiem za popelnienie przestepstwa z winy umyslnej.

8. Pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki zaprzestaje sie udzielac w przypadku, gdy osoba usamodzielniana:

1) kontynuuje nauke w szkole ponadgimnazjalnej, szkole ponadpodstawowej lub szkole wyzszej, ktora zapewnia nieodplatna nauke i nieodplatne pelne utrzymanie lub

2) bez uzasadnionych powodow zmienila trzykrotnie na tym samym poziomie ksztalcenia szkole lub szkole wyzsza, o ktorych mowa w pkt 1.

9. Pomoc pieniezna na usamodzielnienie i pomoc pieniezna na kontynuowanie nauki mozna zawiesic w przypadku, gdy:

1) wystapily szczegolne okolicznosci zwiazane z tokiem nauki, stanem zdrowia lub zdarzeniem losowym dotyczacym osoby usamodzielnianej;

2) nastapila przerwa w kontynuowaniu nauki przez osobe usamodzielniana w okresie miedzy ukonczeniem przez nia szkoly nizszego stopnia a rozpoczeciem nauki w szkole wyzszego stopnia;

3) stwierdzi sie marnotrawienie przyznanej pomocy;

4) osoba usamodzielniana nie realizuje programu usamodzielnienia.

Art. 90. 1. Pomocy pienieznej na usamodzielnienie i pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki udziela starosta powiatu wlasciwego ze wzgledu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastepczej lub skierowaniem do placowki, o ktorej mowa w art. 88 ust. 1.

2. Pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunkow mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym, w uzyskaniu zatrudnienia oraz na zagospodarowanie w formie rzeczowej udziela starosta wlasciwy ze wzgledu na miejsce osiedlenia sie osoby usamodzielnianej.

3. Osoba usamodzielniana zamieszkujaca w mieszkaniu chronionym jest obowiazana do ponoszenia czesciowych kosztow utrzymania tego mieszkania proporcjonalnie do swoich dochodow. W uzasadnionych przypadkach starosta moze ja zwolnic z ponoszenia oplat.

4. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwosci okresli, w drodze rozporzadzenia:

1) warunki i tryb przyznawania pomocy pienieznej na usamodzielnienie i pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki, wysokosc tej pomocy oraz wartosc i skladniki pomocy na zagospodarowanie;

2) sposob przygotowania i realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia oraz zadania opiekuna usamodzielnienia, biorac pod uwage koniecznosc indywidualnej pracy z osoba usamodzielniana;

3) tryb zawieszania pomocy na usamodzielnienie i pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki.

Rozdzial 5

Integracja uchodzcow

Spis tresci

Art. 91. 1. Uchodzcy udziela sie pomocy majacej na celu wspieranie procesu jego integracji.

2. Pomocy, o ktorej mowa w ust. 1, udziela starosta wlasciwy ze wzgledu na miejsce zamieszkania uchodzcy.

3. Pomocy, o ktorej mowa w ust. 1, udziela sie na wniosek uchodzcy zlozony w terminie 14 dni od dnia uzyskania przez niego statusu uchodzcy.

4. Wniosek, o ktorym mowa w ust. 3, obejmuje maloletnie dzieci uchodzcy oraz jego malzonka, jezeli posiadaja status uchodzcy.

5. Wniosek powinien zawierac:

1) pisemna deklaracje o zamiarze zamieszkania na terenie okreslonego wojewodztwa;

2) pisemne oswiadczenie, ze z podobnym wnioskiem uchodzca nie zwrocil sie na terenie innego wojewodztwa;

3) pisemne oswiadczenie o gotowosci przystapienia do uzgodnionego programu integracji.

6. Do wniosku nalezy dolaczyc kopie:

1) decyzji Prezesa Urzedu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemcow lub decyzji Rady do Spraw Uchodzcow o nadaniu statusu uchodzcy;

2) dokumentu podrozy przewidzianego w Konwencji Genewskiej, wydanego przez Prezesa Urzedu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemcow;

3) karty pobytu wydanej w zwiazku z nadaniem statusu uchodzcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

4) innych dokumentow, ktorymi dysponuje uchodzca, mogacych pomoc w opracowaniu programu integracji.

7. Pomoc, o ktorej mowa w ust. 1, przysluguje poczawszy od miesiaca kalendarzowego, w ktorym uchodzca wystapil z wnioskiem o jej udzielenie.

8. Pomoc, o ktorej mowa w ust. 1, nie przysluguje uchodzcy bedacemu malzonkiem obywatela Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 92. 1. Pomocy, o ktorej mowa w art. 91 ust. 1, udziela sie w okresie nie dluzszym niz 12 miesiecy i obejmuje ona:

1) swiadczenia pieniezne na utrzymanie i pokrycie wydatkow zwiazanych z nauka jezyka polskiego, w wysokosci od 420 zl do 1.149 zl miesiecznie na osobe;

2) oplacanie skladki na ubezpieczenie zdrowotne okreslonej w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia;

3) specjalistyczne poradnictwo.

2. Minister wlasciwy do spraw oswiaty i wychowania w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, ramowe programy kursow nauki jezyka polskiego dla uchodzcow, uwzgledniajac roznice kulturowe miedzy roznymi grupami uchodzcow.

Art. 93. 1. Pomoc, o ktorej mowa w art. 91 ust. 1, jest realizowana w ramach indywidualnego programu integracji, uzgodnionego miedzy powiatowym centrum pomocy rodzinie a uchodzca, okreslajacego wysokosc, zakres i formy pomocy, w zaleznosci od indywidualnej sytuacji zyciowej uchodzcy i jego rodziny, oraz zobowiazania:

1) powiatowego centrum pomocy rodzinie do:

a) udzielania uchodzcy informacji dotyczacej pomocy okreslonej w programie oraz warunkach jej wstrzymania lub odmowy udzielenia,

b) wspoldzialania z uchodzca oraz wspierania go w kontaktach ze srodowiskiem lokalnym, w tym w nawiazaniu kontaktu z wlasciwym dla miejsca zamieszkania uchodzcy osrodkiem pomocy spolecznej,

c) pomocy w uzyskaniu mozliwosci zamieszkania, w tym w miare mozliwosci w mieszkaniu chronionym,

d) prowadzenia z uchodzca pracy socjalnej,

e) innych uzgodnionych z uchodzca dzialan wynikajacych z indywidualnej sytuacji zyciowej uchodzcy,

f) wskazania pracownika, zwanego dalej "realizatorem programu", uzgadniajacego z uchodzca program oraz wspierajacego uchodzce w okresie realizacji tego programu;

2) uchodzcy do:

a) zameldowania sie w miejscu zamieszkania,

b) zarejestrowania sie w powiatowym urzedzie pracy w terminie ustalonym w programie oraz aktywnego poszukiwania pracy,

c) obowiazkowego uczestnictwa w kursach jezyka polskiego, w przypadku gdy zachodzi taka potrzeba,

d) wspoldzialania oraz kontaktowania sie z realizatorem programu w ustalonych terminach, nie rzadziej jednak niz 2 razy w miesiacu,

e) innych uzgodnionych z realizatorem programu dzialan wynikajacych z jego indywidualnej sytuacji zyciowej,

f) przestrzegania zobowiazan przyjetych w programie.

2. Powiatowe centrum pomocy rodzinie przekazuje wojewodzie uzgodniony z uchodzca program wraz z przewidywanymi kosztami jego realizacji.

3. Wojewoda po akceptacji przedstawionego programu przekazuje srodki na jego realizacje.

Art. 94. 1. Powiatowe centrum pomocy rodzinie wspoldziala w sprawie pomocy uchodzcy w uzyskaniu mozliwosci zamieszkania z wlasciwym wojewoda i gmina, uwzgledniajac w miare mozliwosci wybor miejsca zamieszkania dokonany przez uchodzce.

2. Uchodzca zamieszkuje w miejscu wskazanym przez wojewode dzialajacego w tej sprawie w porozumieniu z powiatowym centrum pomocy rodzinie oraz gmina.

3. Rezygnacja przez uchodzce ze wskazanego miejsca zamieszkania w granicach danego wojewodztwa w okresie 12 miesiecy trwania indywidualnego programu integracji oznacza rezygnacje uchodzcy z realizacji programu.

4. Zmiane miejsca zamieszkania przez uchodzce w okresie 12 miesiecy trwania indywidualnego programu integracji dopuszcza sie w szczegolnie uzasadnionych przypadkach.

Art. 95. 1. W przypadku niezrealizowania przez uchodzce zobowiazan uzgodnionych w indywidualnym programie integracji, w szczegolnosci braku aktywnego dzialania ze strony uchodzcy na rzecz jego integracji, realizacja pomocy moze zostac ograniczona lub wstrzymana.

2. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady i tryb udzielania pomocy uchodzcom, wysokosc swiadczen pienieznych, formy i zakres pomocy, metody i sposoby monitorowania postepow uchodzcow w ich integracji, dopuszczalne sytuacje pozwalajace na zmiane miejsca zamieszkania w okresie trwania indywidualnego programu integracji, tryb postepowania w tych sprawach oraz warunki wstrzymania pomocy lub jej odmowy, uwzgledniajac koniecznosc dostosowania form i zakresu pomocy do sytuacji oraz potrzeb uchodzcy i jego rodziny.

Rozdzial 6

Zasady odplatnosci za swiadczenia

Spis tresci

Art. 96. 1. Obowiazek zwrotu wydatkow poniesionych na swiadczenia z pomocy spolecznej spoczywa na:

1) osobie i rodzinie korzystajacej ze swiadczen z pomocy spolecznej;

2) spadkobiercy osoby, ktora korzystala ze swiadczen z pomocy spolecznej - z masy spadkowej;

3) malzonku, zstepnych przed wstepnymi osoby korzystajacej ze swiadczen z pomocy spolecznej - jedynie w przypadku gdy nie dokonano zwrotu wydatkow zgodnie z pkt 1 i 2, w wysokosci przewidzianej w decyzji dla osoby lub rodziny korzystajacej ze swiadczen z pomocy spolecznej.

2. Wydatki na uslugi, pomoc rzeczowa, zasilki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasilki okresowe i zasilki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu podlegaja zwrotowi w czesci lub calosci, jezeli dochod na osobe w rodzinie osoby zobowiazanej do zwrotu wydatkow przekracza kwote kryterium dochodowego.

3. W przypadku pokrycia kosztow pogrzebu przez gmine poniesione wydatki podlegaja zwrotowi z masy spadkowej, jezeli po osobie zmarlej nie przysluguje zasilek pogrzebowy.

4. Rada gminy okresla, w drodze uchwaly, zasady zwrotu wydatkow za swiadczenia z pomocy spolecznej, o ktorych mowa w ust. 2, bedacych w zakresie zadan wlasnych.

Art. 97. 1. Oplate za pobyt w osrodkach wsparcia, mieszkaniach chronionych i osrodkach interwencji kryzysowej ustala podmiot kierujacy w uzgodnieniu z osoba kierowana, uwzgledniajac przyznany zakres uslug. Osoby nie ponosza oplat, jezeli dochod osoby samotnie gospodarujacej lub dochod na osobe w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego.

2. Oplate za pobyt w domu dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy ustala podmiot prowadzacy, uwzgledniajac warunki pobytu, w szczegolnosci zakres przyznanych uslug oraz obowiazki osoby przebywajacej w domu.

3. Roznice miedzy ustalona oplata, ponoszona przez osobe za pobyt w domu, a srednim miesiecznym kosztem utrzymania w domu dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy ponosi gmina wlasciwa ze wzgledu na miejsce zamieszkania osoby przebywajacej w domu.

4. Do okreslenia sredniego miesiecznego kosztu utrzymania w domu dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy stosuje sie odpowiednio przepisy dotyczace sredniego miesiecznego kosztu utrzymania w domu pomocy spolecznej lub w placowce opiekunczo-wychowawczej.

5. Rada powiatu lub rada gminy w drodze uchwaly ustala organizacje oraz szczegolowe zasady ponoszenia odplatnosci za pobyt w osrodkach wsparcia, mieszkaniach chronionych i osrodkach interwencji kryzysowej.

Art. 98. Swiadczenia nienaleznie pobrane podlegaja zwrotowi od osoby lub rodziny korzystajacej ze swiadczen z pomocy spolecznej, niezaleznie od dochodu rodziny. Art. 104 ust. 4 stosuje sie odpowiednio.

Art. 99. 1. Osobie, ktorej przyznano emeryture lub rente za okres, za ktory wyplacono zasilek staly lub zasilek okresowy, Zaklad Ubezpieczen Spolecznych oraz inne organy rentowe, ktore przyznaly emeryture lub rente, wyplacaja to swiadczenie pomniejszone o kwote odpowiadajaca wysokosci wyplaconych za ten okres zasilkow i przekazuja te kwoty na rachunek bankowy wlasciwego osrodka pomocy spolecznej.

2. W przypadku zasilku okresowego przyznanego rodzinie swiadczenie pomniejsza sie o czesc kwoty przypadajaca na te osobe, ktorej przyznano emeryture lub rente.

3. Kwota pomniejszenia, o ktorej mowa w ust. 1, nie moze byc wyzsza niz przyznana za ten okres kwota emerytury lub renty.

Rozdzial 7

Postepowanie w sprawie swiadczen z pomocy spolecznej

Spis tresci

Art. 100. 1. W postepowaniu w sprawie swiadczen z pomocy spolecznej nalezy kierowac sie przede wszystkim dobrem osob korzystajacych z pomocy spolecznej i ochrona ich dobr osobistych. W szczegolnosci nie nalezy podawac do wiadomosci publicznej nazwisk osob korzystajacych z pomocy spolecznej oraz rodzaju i zakresu przyznanego swiadczenia.

2. W zakresie niezbednym do przyznawania i udzielania swiadczen z pomocy spolecznej mozna przetwarzac dane osob ubiegajacych sie i korzystajacych z tych swiadczen dotyczace: pochodzenia etnicznego, stanu zdrowia, nalogow, skazan, orzeczen o ukaraniu, a takze innych orzeczen wydanych w postepowaniu sadowym lub administracyjnym.

Art. 101. 1. Wlasciwosc miejscowa gminy ustala sie wedlug miejsca zamieszkania osoby ubiegajacej sie o swiadczenie.

2. W przypadku osoby bezdomnej wlasciwa miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt staly.

3. W przypadkach szczegolnie uzasadnionych sytuacja osobista osoby ubiegajacej sie o swiadczenie oraz w sprawach niecierpiacych zwloki, wlasciwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegajacej sie o swiadczenie.

4. W przypadkach, o ktorych mowa w ust. 3, mozna przyznac swiadczenia wymienione w art. 37-42 i 47-50.

5. Do przyznawania swiadczen w miejscu pobytu nie stosuje sie kwot kryteriow dochodowych podwyzszonych zgodnie z art. 8 ust. 2.

6. Dla mieszkanca domu wlasciwa jest gmina, ktora skierowala go do domu pomocy spolecznej.

7. Gmina wlasciwa ze wzgledu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt staly jest obowiazana do zwrotu wydatkow gminie, ktora przyznala swiadczenia w miejscu pobytu.

Art. 102. 1. Swiadczenia z pomocy spolecznej sa udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgoda osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego.

2. Pomoc spoleczna moze byc udzielana z urzedu.

Art. 103. 1. Kierownik osrodka pomocy spolecznej i kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie moze, w drodze umowy, ustalic z malzonkiem, zstepnymi lub wstepnymi wysokosc swiadczonej przez nich pomocy na rzecz osoby ubiegajacej sie o przyznanie swiadczenia. W tym przypadku nie stosuje sie art. 96 ust. 1 pkt 3.

2. Kierownik osrodka pomocy spolecznej ustala w drodze umowy z malzonkiem, zstepnymi przed wstepnymi mieszkanca domu wysokosc wnoszonej przez nich oplaty za pobyt tego mieszkanca w domu pomocy spolecznej.

Art. 104. 1. Naleznosci z tytulu wydatkow na swiadczenia z pomocy spolecznej, z tytulu oplat okreslonych przepisami niniejszej ustawy oraz z tytulu nienaleznie pobranych swiadczen podlegaja sciagnieciu w trybie przepisow o postepowaniu egzekucyjnym w administracji.

2. W przypadku posiadania uprawnien do swiadczen pienieznych z pomocy spolecznej kwoty nienaleznie pobranych swiadczen pienieznych podlegaja potraceniu z biezacych wyplat.

3. Wysokosc naleznosci podlegajacej zwrotowi oraz termin zwrotu tej naleznosci ustala sie w drodze decyzji administracyjnej.

4. W przypadkach szczegolnych, zwlaszcza jezeli zadanie zwrotu wydatkow na udzielone swiadczenie w calosci lub w czesci stanowiloby dla osoby zobowiazanej nadmierne obciazenie lub tez niweczyloby skutki udzielanej pomocy, wlasciwy organ na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej moze odstapic od zadania takiego zwrotu.

Art. 105. Sady, organy i jednostki organizacyjne sa obowiazane niezwlocznie, nie pozniej jednak niz w terminie 7 dni, udostepnic lub udzielic na wniosek pracownika socjalnego odpowiednich informacji, ktore maja znaczenie dla rozstrzygniecia o przyznaniu lub wysokosci swiadczen z pomocy spolecznej.

Art. 106. 1. Przyznanie swiadczen z pomocy spolecznej nastepuje w formie decyzji administracyjnej.

2. Udzielanie swiadczen w postaci pracy socjalnej i poradnictwa, a takze przyznanie biletu kredytowanego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.

3. Swiadczenia pieniezne z pomocy spolecznej przyznaje sie i wyplaca za okres miesiaca kalendarzowego, poczawszy od miesiaca, w ktorym zostal zlozony wniosek wraz z wymagana dokumentacja. W przypadku gdy uprawnienie do swiadczenia nie obejmuje pelnego miesiaca, swiadczenie przyznaje sie za niepelny miesiac, a kwote swiadczenia ustala sie, dzielac pelne kwoty przez liczbe dni kalendarzowych tego miesiaca i mnozac przez liczbe dni objetych swiadczeniem.

4. Decyzje administracyjna o przyznaniu lub odmowie przyznania swiadczenia, z wyjatkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego, wydaje sie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu srodowiskowego.

5. Decyzje administracyjna zmienia sie lub uchyla na niekorzysc strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisow prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienaleznego swiadczenia, a takze mozna zmienic lub uchylic decyzje, jezeli wystapily przeslanki, o ktorych mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzysc strony nie wymaga jej zgody.

6. Odwolanie od decyzji w sprawie swiadczen z pomocy spolecznej moze zlozyc inna osoba za zgoda osoby ubiegajacej sie o swiadczenie.

Art. 107. 1. Rodzinny wywiad srodowiskowy przeprowadza sie w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majatkowej osob i rodzin, w tym, o ktorych mowa w art. 103, wydania opinii w celu ustanowienia rodziny zastepczej w zwiazku z prowadzonym postepowaniem w sprawie ustanowienia rodziny zastepczej, przyznania pomocy pienieznej na czesciowe pokrycie kosztow utrzymania dziecka, dokonywania oceny sytuacji opiekunczo-wychowawczej dziecka umieszczonego w rodzinie zastepczej, przyznania pomocy pienieznej na usamodzielnienie i pomocy pienieznej na kontynuowanie nauki oraz skierowania dziecka do placowki opiekunczo-wychowawczej.

2. W przypadku stwierdzenia przemocy w rodzinie pracownik socjalny wypelnia formularz "Pomoc Spoleczna - Niebieska Karta" stanowiacy zalacznik do rodzinnego wywiadu srodowiskowego.

3. Rodzinny wywiad srodowiskowy przeprowadza pracownik socjalny, rowniez na potrzeby jednostki organizacyjnej pomocy spolecznej z terenu innej gminy.

4. W przypadku ubiegania sie o przyznanie swiadczenia z pomocy spolecznej po raz kolejny, a takze gdy nastapila zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporzadza sie aktualizacje wywiadu. W przypadku osob korzystajacych ze stalych form pomocy aktualizacje sporzadza sie nie rzadziej niz co 6 miesiecy, mimo braku zmiany danych.

5. Pracownik socjalny przeprowadzajacy rodzinny wywiad srodowiskowy moze domagac sie od osoby lub rodziny ubiegajacej sie o pomoc zlozenia oswiadczenia o dochodach i stanie majatkowym. Odmowa zlozenia oswiadczenia jest podstawa wydania decyzji o odmowie przyznania swiadczenia.

6. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, sposob przeprowadzania rodzinnego wywiadu srodowiskowego, uwzgledniajac miejsce i terminy jego przeprowadzania, wzor kwestionariusza wywiadu, uwzgledniajac w szczegolnosci sytuacje, w ktorych wypelnia sie poszczegolne czesci kwestionariusza wywiadu, oraz dokumenty niezbedne do ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majatkowej, wzor oswiadczenia o stanie majatkowym, wzor druku "Pomoc Spoleczna - Niebieska Karta" oraz wzor legitymacji pracownika socjalnego.

Art. 108. 1. W celu okreslenia sposobu wspoldzialania w rozwiazywaniu problemow osoby lub rodziny znajdujacej sie w trudnej sytuacji zyciowej osrodek pomocy spolecznej zawiera kontrakt socjalny z ta osoba lub rodzina.

2. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, wzor kontraktu socjalnego, w ktorym zostana uwzglednione indywidualne cechy osoby podpisujacej kontrakt socjalny.

Art. 109. Osoby i rodziny korzystajace ze swiadczen z pomocy spolecznej sa obowiazane niezwlocznie poinformowac organ, ktory przyznal swiadczenie, o kazdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majatkowej, ktora wiaze sie z podstawa do przyznania swiadczen.

DZIAL III

Organizacja pomocy spolecznej

Rozdzial 1

Struktura organizacyjna pomocy spolecznej

Spis tresci

Art. 110. 1. Zadania pomocy spolecznej w gminach wykonuja jednostki organizacyjne - osrodki pomocy spolecznej.

2. Gmina, realizujac zadania zlecone z zakresu administracji rzadowej, kieruje sie ustaleniami przekazanymi przez wojewode.

3. Osrodek pomocy spolecznej, wykonujac zadania wlasne gminy w zakresie pomocy spolecznej, kieruje sie ustaleniami wojta (burmistrza, prezydenta miasta).

4. Osrodek pomocy spolecznej koordynuje realizacje strategii, o ktorej mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1.

5. Kierownik osrodka pomocy spolecznej moze wytaczac na rzecz obywateli powodztwa o roszczenia alimentacyjne. W postepowaniu przed sadem stosuje sie odpowiednio przepisy o udziale prokuratora w postepowaniu cywilnym.

6. Osrodek pomocy spolecznej moze kierowac wnioski o ustalenie niezdolnosci do pracy, niepelnosprawnosci i stopnia niepelnosprawnosci do organow okreslonych odrebnymi przepisami.

7. Wojt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi osrodka pomocy spolecznej upowaznienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy spolecznej nalezacych do wlasciwosci gminy.

8. Upowaznienie, o ktorym mowa w ust. 7, moze byc takze udzielone innej osobie na wniosek kierownika osrodka pomocy spolecznej.

9. Kierownik osrodka pomocy spolecznej sklada radzie gminy coroczne sprawozdanie z dzialalnosci osrodka oraz przedstawia potrzeby w zakresie pomocy spolecznej.

10. Rada gminy, biorac pod uwage potrzeby, o ktorych mowa w ust. 9, opracowuje i kieruje do wdrozenia lokalne programy pomocy spolecznej.

11. Osrodek pomocy spolecznej zatrudnia pracownikow socjalnych proporcjonalnie do liczby ludnosci gminy w stosunku jeden pracownik socjalny na 2 tys. mieszkancow, nie mniej jednak niz trzech pracownikow.

Art. 111. W celu realizacji zadan pomocy spolecznej gmina moze tworzyc rowniez inne jednostki organizacyjne.

Art. 112. 1. Zadania pomocy spolecznej w powiatach wykonuja jednostki organizacyjne - powiatowe centra pomocy rodzinie.

2. Zadania powiatowych centrow pomocy rodzinie w miastach na prawach powiatu realizuja miejskie osrodki pomocy spolecznej, ktore moga byc nazwane "miejskimi osrodkami pomocy rodzinie".

3. Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie moze wytaczac na rzecz obywateli powodztwa o roszczenia alimentacyjne. W postepowaniu przed sadem stosuje sie odpowiednio przepisy o udziale prokuratora w postepowaniu cywilnym.

4. Powiatowe centrum pomocy rodzinie moze kierowac wnioski o ustalenie niezdolnosci do pracy, niepelnosprawnosci i stopnia niepelnosprawnosci do organow okreslonych odrebnymi przepisami.

5. W indywidualnych sprawach z zakresu pomocy spolecznej nalezacych do wlasciwosci powiatu decyzje administracyjne wydaje starosta lub z jego upowaznienia kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie i inni pracownicy centrum upowaznieni na wniosek kierownika.

6. Starosta moze upowaznic kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie lub kierownika osrodka pomocy spolecznej w miescie na prawach powiatu do zawierania i rozwiazywania umow cywilnoprawnych z rodzinami zastepczymi w sprawie powierzenia dziecka.

7. Zarzad powiatu zatrudnia kierownikow jednostek organizacyjnych pomocy spolecznej, o ktorych mowa w ust. 8, zgodnie z wymogami okreslonymi w art. 122 ust. 1, po zasiegnieciu opinii kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie lub kierownika osrodka pomocy spolecznej w miescie na prawach powiatu.

8. Starosta przy pomocy powiatowego centrum pomocy rodzinie sprawuje nadzor nad dzialalnoscia rodzinnej opieki zastepczej, osrodkow adopcyjno-opiekunczych, jednostek specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, oraz osrodkow wsparcia, domow pomocy spolecznej i placowek opiekunczo-wychowawczych.

9. Powiatowe centrum pomocy rodzinie koordynuje realizacje strategii, o ktorej mowa w art. 19 pkt 1.

10. Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie wspolpracuje z sadem w sprawach dotyczacych opieki i wychowania dzieci pozbawionych calkowicie lub czesciowo opieki rodzicielskiej.

11. Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie przedklada sadowi, co najmniej raz w roku, wykaz rodzin zastepczych, o ktorych mowa w art. 74 ust. 1 pkt 2 i 3.

12. Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie sklada radzie powiatu coroczne sprawozdanie z dzialalnosci centrum oraz przedstawia wykaz potrzeb w zakresie pomocy spolecznej.

13. Rada powiatu na podstawie wykazu potrzeb, o ktorym mowa w ust. 12, opracowuje i wdraza lokalne programy pomocy spolecznej.

Art. 113. 1. Zadania pomocy spolecznej w wojewodztwach samorzadowych wykonuja jednostki organizacyjne - regionalne osrodki polityki spolecznej.

2. Regionalny osrodek polityki spolecznej koordynuje realizacje strategii, o ktorej mowa w art. 21 pkt 1.

3. Marszalek wojewodztwa przy pomocy regionalnego osrodka polityki spolecznej sprawuje nadzor nad podleglymi jednostkami organizacyjnymi pomocy spolecznej, w szczegolnosci w zakresie spraw finansowych i administracyjnych.

Art. 114. 1. Jednostki organizacyjne pomocy spolecznej bedace jednostkami budzetowymi moga tworzyc srodki specjalne.

2. Srodki specjalne moga byc tworzone z dochodow otrzymywanych z tytulu swiadczonych odplatnie uslug dla osob nieprzebywajacych na stale w jednostkach pomocy spolecznej lub z innej dzialalnosci, a takze ze spadkow, zapisow i darowizn.

3. Srodki specjalne przeznacza sie na poprawe standardu uslug w jednostkach organizacyjnych pomocy spolecznej, ktore utworzyly te srodki. Srodki specjalne nie moga byc przeznaczane na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzen.

Art. 115. Jednostki samorzadu terytorialnego moga otrzymywac dotacje celowe z budzetu panstwa na dofinansowanie zadan wlasnych z zakresu pomocy spolecznej, przy czym wysokosc dotacji nie moze przekroczyc 50 % kosztow realizacji zadania.

Rozdzial 2

Pracownicy socjalni

Spis tresci

Art. 116. 1. Pracownikiem socjalnym moze byc osoba, ktora posiada dyplom uzyskania tytulu zawodowego w zawodzie pracownik socjalny, dyplom wyzszej szkoly zawodowej o specjalnosci praca socjalna lub ukonczone studia wyzsze o specjalnosci praca socjalna na jednym z kierunkow: pedagogika, politologia, psychologia, socjologia lub nauki o rodzinie.

2. Ustala sie nastepujace stopnie specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika socjalnego:

1) I stopien specjalizacji zawodowej z zakresu pracy socjalnej, majacy na celu uzupelnienie wiedzy i doskonalenie umiejetnosci zawodowych pracownikow socjalnych;

2) II stopien specjalizacji zawodowej z zakresu pracy socjalnej, majacy na celu poglebienie wiedzy i doskonalenie umiejetnosci pracy z wybranymi grupami osob korzystajacych z pomocy spolecznej.

3. Szkolenie w zakresie specjalizacji w zawodzie pracownika socjalnego moga realizowac jednostki prowadzace ksztalcenie i doskonalenie zawodowe po uzyskaniu zgody ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego.

Art. 117. 1. Przy ministrze wlasciwym do spraw zabezpieczenia spolecznego dziala Centralna Komisja Egzaminacyjna do spraw stopni specjalizacji zawodowej pracownikow socjalnych, zwana dalej "Komisja", ktorej czlonkow powoluje minister.

2. W zwiazku z wykonywaniem czynnosci wynikajacych z ust. 3 czlonkom Komisji przysluguja diety oraz inne naleznosci za czas podrozy, na zasadach okreslonych w przepisach dotyczacych podrozy sluzbowych pracownikow na obszarze kraju.

3. Do zadan Komisji nalezy w szczegolnosci:

1) przeprowadzanie postepowania w zakresie nadawania stopni specjalizacji zawodowej oraz egzaminu dla pracownikow socjalnych ubiegajacych sie o II stopien specjalizacji zawodowej w marcu i pazdzierniku kazdego roku;

2) nadawanie II stopnia specjalizacji zawodowej;

3) prowadzenie rejestru wydanych dyplomow;

4) powolywanie przewodniczacego i czlonkow regionalnych komisji egzaminacyjnych do spraw stopni specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika socjalnego;

5) kontrolowanie pracy regionalnych komisji egzaminacyjnych i podmiotow prowadzacych szkolenia;

6) opiniowanie dla ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego kandydatow na konsultantow prac dyplomowych na II stopien specjalizacji, o ktorych mowa w art. 118 ust. 3;

7) przedstawianie ministrowi wlasciwemu do spraw zabezpieczenia spolecznego informacji dotyczacych zasiegu, przebiegu i poziomu szkolen w zakresie specjalizacji;

8) opiniowanie spraw spornych dotyczacych pracy komisji regionalnych.

Art. 118. 1. Przy urzedach marszalkow w samorzadach wojewodztw dzialaja regionalne komisje egzaminacyjne do spraw stopni specjalizacji zawodowej pracownikow socjalnych.

2. Do zadan regionalnych komisji egzaminacyjnych nalezy:

1) przeprowadzanie postepowania w zakresie nadawania stopni specjalizacji zawodowej oraz egzaminu dla pracownikow socjalnych, ubiegajacych sie o I stopien specjalizacji zawodowej;

2) nadawanie I stopnia specjalizacji zawodowej;

3) prowadzenie rejestru wydanych dyplomow;

4) opracowywanie informacji, opinii i wnioskow dotyczacych I stopnia specjalizacji zawodowej dla Komisji oraz dla ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego.

3. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, organizacje pracy Komisji i regionalnych komisji egzaminacyjnych, minimum programowe i kierunki obowiazujace dla specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny, tryb postepowania w sprawie nadawania stopni specjalizacji i wydawania dyplomow, warunki uzyskiwania przez pracownikow socjalnych stopni specjalizacji zawodowej, sposob przygotowywania prac dyplomowych przez kandydatow ubiegajacych sie o uzyskanie II stopnia specjalizacji oraz kryteriow, jakim powinni odpowiadac kandydaci na konsultantow tych prac wskazani przez podmioty ubiegajace sie o zgode ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego na prowadzenie szkolen w zakresie specjalizacji oraz tryb kontrolowania, o ktorym mowa w art. 117 ust. 3 pkt 5, a takze okresli warunki, jakie powinny spelniac podmioty prowadzace szkolenia w zakresie specjalizacji, uwzgledniajac potrzebe zapewnienia odpowiedniego poziomu nauczania.

Art. 119. 1. Do zadan pracownika socjalnego nalezy w szczegolnosci:

1) praca socjalna;

2) dokonywanie analizy i oceny zjawisk, ktore powoduja zapotrzebowanie na swiadczenia z pomocy spolecznej oraz kwalifikowanie do uzyskania tych swiadczen;

3) udzielanie informacji, wskazowek i pomocy w zakresie rozwiazywania spraw zyciowych osobom, ktore dzieki tej pomocy beda zdolne samodzielnie rozwiazywac problemy bedace przyczyna trudnej sytuacji zyciowej; skuteczne poslugiwanie sie przepisami prawa w realizacji tych zadan;

4) pomoc w uzyskaniu dla osob bedacych w trudnej sytuacji zyciowej poradnictwa dotyczacego mozliwosci rozwiazywania problemow i udzielania pomocy przez wlasciwe instytucje panstwowe, samorzadowe i organizacje pozarzadowe oraz wspieranie w uzyskiwaniu pomocy;

5) udzielanie pomocy zgodnie z zasadami etyki zawodowej;

6) pobudzanie spolecznej aktywnosci i inspirowanie dzialan samopomocowych w zaspokajaniu niezbednych potrzeb zyciowych osob, rodzin, grup i srodowisk spolecznych;

7) wspolpraca i wspoldzialanie z innymi specjalistami w celu przeciwdzialania i ograniczania patologii i skutkow negatywnych zjawisk spolecznych, lagodzenie skutkow ubostwa;

8) inicjowanie nowych form pomocy osobom i rodzinom majacym trudna sytuacje zyciowa oraz inspirowanie powolania instytucji swiadczacych uslugi sluzace poprawie sytuacji takich osob i rodzin;

9) wspoluczestniczenie w inspirowaniu, opracowaniu, wdrozeniu oraz rozwijaniu regionalnych i lokalnych programow pomocy spolecznej ukierunkowanych na podniesienie jakosci zycia.

2. Przy wykonywaniu zadan pracownik socjalny jest obowiazany:

1) kierowac sie zasadami etyki zawodowej;

2) kierowac sie zasada dobra osob i rodzin, ktorym sluzy, poszanowania ich godnosci i prawa tych osob do samostanowienia;

3) przeciwdzialac praktykom niehumanitarnym i dyskryminujacym osobe, rodzine lub grupe;

4) udzielac osobom zglaszajacym sie pelnej informacji o przyslugujacych im swiadczeniach i dostepnych formach pomocy;

5) zachowac w tajemnicy informacje uzyskane w toku czynnosci zawodowych, takze po ustaniu zatrudnienia, chyba ze dziala to przeciwko dobru osoby lub rodziny;

6) podnosic swoje kwalifikacje zawodowe poprzez udzial w szkoleniach i samoksztalcenie.

Art. 120. 1. Pracownikow socjalnych moga rowniez zatrudniac inne instytucje, a w szczegolnosci jednostki organizacyjne wlasciwe w sprawach zatrudnienia i przeciwdzialania bezrobociu, szpitale, placowki opiekunczo-wychowawcze, zaklady karne, do wykonywania zadan tych jednostek w zakresie pomocy spolecznej.

2. Pracownicy socjalni moga byc rowniez zatrudniani w podmiotach uprawnionych, o ktorych mowa w art. 25 ust. 1.

Art. 121. 1. Pracownik socjalny korzysta z prawa pierwszenstwa przy wykonywaniu swoich zadan w urzedach, instytucjach i innych placowkach. Organy sa obowiazane do udzielania pracownikowi socjalnemu pomocy w zakresie wykonywania tych czynnosci.

2. Pracownikowi socjalnemu przysluguje ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariuszy publicznych.

3. Pracownikowi socjalnemu zatrudnionemu w osrodku pomocy spolecznej lub w powiatowym centrum pomocy rodzinie, do ktorego obowiazkow nalezy praca socjalna oraz przeprowadzanie rodzinnych wywiadow srodowiskowych, jezeli przepracowal nieprzerwanie i faktycznie co najmniej 5 lat, przysluguje raz na dwa lata dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych.

4. Dzien 21 listopada ustanawia sie Dniem Pracownika Socjalnego.

5. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego moze przyznac pracownikom socjalnym, jednostkom organizacyjnym pomocy spolecznej oraz podmiotom, o ktorych mowa w art. 25, nagrody specjalne za wybitne, nowatorskie rozwiazania w zakresie pomocy spolecznej.

6. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, warunki przyznawania nagrod specjalnych, rodzaje nagrod, podmioty uprawnione do zglaszania wnioskow oraz sposob i tryb postepowania w sprawie tych nagrod, uwzgledniajac rodzaje dzialan, za jakie nagrody te przysluguja, oraz ich spoleczna uzytecznosc.

Art. 122. 1. Osoby kierujace jednostkami organizacyjnymi pomocy spolecznej sa obowiazane posiadac co najmniej 3-letni staz pracy w pomocy spolecznej oraz specjalizacje z zakresu organizacji pomocy spolecznej.

2. Wymogi, o ktorych mowa w ust. 1, nie dotycza osob kierujacych placowkami rodzinnymi.

3. Szkolenie specjalizacyjne z zakresu organizacji pomocy spolecznej moga realizowac jednostki szkolace po uzyskaniu zgody ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego.

4. Ukonczenie studiow podyplomowych dla osob posiadajacych wyksztalcenie wyzsze, w ktorych programie uwzgledniono minimum programowe specjalizacji z zakresu organizacji pomocy spolecznej, jest rownoznaczne z uzyskaniem przez absolwentow tych studiow specjalizacji.

5. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, minimum programowe specjalizacji z zakresu organizacji pomocy spolecznej, podmioty uprawnione do prowadzenia specjalizacji i wymagania ich dotyczace, tryb nadawania tym podmiotom uprawnien do prowadzenia specjalizacji, a takze tryb uzyskiwania specjalizacji, kierujac sie koniecznoscia zapewnienia sprawnosci i efektywnosci dzialania jednostek organizacyjnych pomocy spolecznej.

Art. 123. Prawa i obowiazki pracownikow zatrudnionych w samorzadowych jednostkach organizacyjnych pomocy spolecznej reguluja przepisy o pracownikach samorzadowych.

Rozdzial 3

Rada Pomocy Spolecznej

Spis tresci

Art. 124. 1. Przy ministrze wlasciwym do spraw zabezpieczenia spolecznego dziala Rada Pomocy Spolecznej jako organ opiniodawczo-doradczy w sprawach pomocy spolecznej.

2. Do zakresu dzialania Rady Pomocy Spolecznej nalezy:

1) opiniowanie projektow aktow prawnych oraz inicjowanie zmian przepisow prawa w zakresie pomocy spolecznej;

2) przygotowywanie ekspertyz dotyczacych wybranych obszarow pomocy spolecznej;

3) przedstawianie ministrowi wlasciwemu do spraw zabezpieczenia spolecznego okresowych informacji o swojej dzialalnosci;

4) przyjmowanie i opiniowanie dla ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego wnioskow o nagrody specjalne za wybitne osiagniecia w zakresie pomocy spolecznej.

Art. 125. 1. Rada Pomocy Spolecznej sklada sie z nie wiecej niz 20 osob reprezentujacych jednostki organizacyjne pomocy spolecznej, jednostki samorzadu terytorialnego, wojewodow, organizacje spoleczne i zawodowe, koscioly i inne zwiazki wyznaniowe oraz srodowiska naukowe.

2. Przedstawicieli jednostek samorzadu terytorialnego do udzialu w pracach Rady Pomocy Spolecznej rekomenduje Komisja Wspolna Rzadu i Samorzadu Terytorialnego.

3. Czlonkow Rady Pomocy Spolecznej, sposrod przedstawicieli okreslonych w ust. 1, powoluje minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego na okres 3 lat.

4. Czlonkowie Rady Pomocy Spolecznej pelnia swoje funkcje spolecznie.

5. Czlonkowie Rady Pomocy Spolecznej korzystaja ze zwolnien w pracy w celu uczestniczenia w posiedzeniach Rady i przysluguje im zwrot kosztow delegacji ze srodkow budzetu ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego.

6. Koszty zwiazane z obsluga Rady Pomocy Spolecznej sa pokrywane ze srodkow budzetu ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego.

7. Rada Pomocy Spolecznej moze, za zgoda ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego, zapraszac do wspolpracy ekspertow i inne osoby niebedace jej czlonkami. Do udzialu osob zaproszonych w posiedzeniach Rady stosuje sie odpowiednio ust. 5.

8. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, tryb zglaszania kandydatow na czlonkow Rady Pomocy Spolecznej, organizacje oraz tryb dzialania Rady Pomocy Spolecznej, uwzgledniajac zasade kolegialnosci oraz pomocniczosci prac Rady.

Rozdzial 4

Nadzor i kontrola

Spis tresci

Art. 126. Wojewoda w zwiazku z przeprowadzanym postepowaniem nadzorczym i kontrolnym ma prawo do:

1) zadania informacji, dokumentow i danych, niezbednych do sprawowania nadzoru i kontroli;

2) swobodnego wstepu w ciagu doby do obiektow i pomieszczen jednostki kontrolowanej;

3) przeprowadzania ogledzin obiektow, skladnikow majatku kontrolowanej jednostki oraz przebiegu okreslonych czynnosci objetych obowiazujacym standardem;

4) zadania od pracownikow kontrolowanej jednostki udzielenia informacji w formie ustnej i pisemnej w zakresie przeprowadzanej kontroli;

5) wzywania i przesluchiwania swiadkow;

6) zwrocenia sie o wydanie opinii bieglych i specjalistow z zakresu pomocy spolecznej.

Art. 127. 1. Czynnosci, o ktorych mowa w art. 126, w imieniu i z upowaznienia wojewody przeprowadza zespol pracownikow wlasciwego do spraw pomocy spolecznej wydzialu urzedu wojewodzkiego w skladzie co najmniej dwoch osob, zwany dalej "zespolem inspektorow".

2. Zespol inspektorow, przeprowadzajac czynnosci, o ktorych mowa w art. 126, jest obowiazany do okazania legitymacji sluzbowych oraz imiennego upowaznienia do przeprowadzenia nadzoru albo kontroli wskazujacego jednostke organizacyjna pomocy spolecznej albo kontrolowana jednostke.

Art. 128. 1. Wojewoda w wyniku przeprowadzonych przez zespol inspektorow czynnosci, o ktorych mowa w art. 126, moze wydac jednostce organizacyjnej pomocy spolecznej albo kontrolowanej jednostce zalecenia pokontrolne.

2. Jednostka organizacyjna pomocy spolecznej albo kontrolowana jednostka moze, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zalecen pokontrolnych, zglosic do nich zastrzezenia.

3. Wojewoda ustosunkowuje sie do zastrzezen w terminie 14 dni od dnia ich doreczenia.

4. W przypadku nieuwzglednienia przez wojewode zastrzezen jednostka organizacyjna pomocy spolecznej albo kontrolowana jednostka w terminie 30 dni obowiazana jest do powiadomienia wojewody o realizacji zalecen, uwag i wnioskow.

5. W przypadku uwzglednienia przez wojewode zastrzezen, o ktorych mowa w ust. 2, jednostka organizacyjna pomocy spolecznej albo kontrolowana jednostka w terminie 30 dni jest obowiazana do powiadomienia wojewody o realizacji zalecen, uwag i wnioskow, o ktorych mowa w ust. 1, majac na uwadze zmiany wynikajace z uwzglednionych przez wojewode zastrzezen.

6. W przypadku stwierdzenia istotnych uchybien w dzialalnosci jednostki organizacyjnej pomocy spolecznej albo kontrolowanej jednostki wojewoda, niezaleznie od przyslugujacych mu innych srodkow, zawiadamia o stwierdzonych uchybieniach organ zalozycielski tych jednostek lub organ zlecajacy kontrolowanej jednostce realizacje zadania z zakresu pomocy spolecznej.

7. Organ, o ktorym mowa w ust. 6, do ktorego skierowano zawiadomienie o stwierdzonych istotnych uchybieniach, jest obowiazany, w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o stwierdzonych uchybieniach, powiadomic wojewode o podjetych czynnosciach.

Art. 129. 1. W przypadku niepodjecia lub niewykonania czynnosci wynikajacych z zalecen pokontrolnych, o ktorych mowa w art. 128, majacych na celu ograniczenie lub likwidacje stwierdzonych istotnych uchybien lub nieprawidlowosci w zakresie dzialan i uslug objetych standardami, swiadczonych przez jednostki organizacyjne pomocy spolecznej albo kontrolowane jednostki, wojewoda moze orzec o czasowym lub stalym cofnieciu zezwolenia na prowadzenie placowki.

2. Jezeli w wyniku przeprowadzonych czynnosci, o ktorych mowa w art. 126, ujawnione zostaly razace zaniedbania lub zaniechania realizacji obowiazkow ustawowych, wojewoda moze wezwac jednostke samorzadu terytorialnego do wyznaczenia wykonawcy zastepczego, w terminie nie dluzszym niz dwa miesiace od dnia otrzymania wezwania.

3. W przypadku niewyznaczenia przez jednostke samorzadu terytorialnego wykonawcy zastepczego w terminie, o ktorym mowa w ust. 2, wojewoda moze wystapic do sadu administracyjnego ze skarga na bezczynnosc organu jednostki samorzadu terytorialnego.

Art. 130. 1. Kto nie realizuje zalecen pokontrolnych - podlega karze pienieznej w wysokosci od 1.000 do 6.000 zl.

2. Kto bez zezwolenia prowadzi placowke zapewniajaca calodobowa opieke osobom w podeszlym wieku, przewlekle chorym lub niepelnosprawnym - podlega karze pienieznej w wysokosci 10.000 zl.

Art. 131. 1. Kary pieniezne, o ktorych mowa w art. 130, wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, wojewoda.

2. Wysokosc kary, o ktorej mowa w art. 130 ust. 1, ustala wojewoda, biorac pod uwage rozmiar prowadzonej dzialalnosci, stopien, liczbe i spoleczna szkodliwosc stwierdzonych uchybien.

3. Od decyzji, o ktorej mowa w ust. 1, przysluguje odwolanie do ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego.

4. Od nieuiszczonych w terminie kar pobiera sie odsetki ustawowe.

5. Egzekucja kar wraz z odsetkami za zwloke nastepuje w trybie przepisow o postepowaniu egzekucyjnym w administracji.

Art. 132. 1. Przychody z tytulu kar pienieznych wymierzanych na podstawie art. 131 ust. 1 stanowia dochod urzedu obslugujacego ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego i sa gromadzone na wyodrebnionym rachunku bankowym w formie srodkow specjalnych.

2. Przychody, o ktorych mowa w ust. 1, sa przeznaczane na wspieranie programow rzadowych majacych na celu ochrone poziomu zycia osob, rodzin i grup spolecznych oraz rozwoj specjalistycznego wsparcia.

Art. 133. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje sie Kodeks postepowania administracyjnego.

Art. 134. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia:

1) organizacje i tryb przeprowadzania nadzoru i kontroli, kwalifikacje inspektorow upowaznionych do wykonywania czynnosci nadzorczych i kontrolnych, a takze wzor legitymacji uprawniajacej do wykonywania czynnosci nadzorczych i kontrolnych,

2) kwalifikacje pozostalych pracownikow wykonujacych z upowaznienia wojewody zadania z zakresu pomocy spolecznej

- uwzgledniajac koniecznosc zapewnienia odpowiedniego poziomu ich wykonywania.

DZIAL IV

Przepisy zmieniajace, przejsciowe i koncowe

Rozdzial 1

Przepisy zmieniajace

Spis tresci

Art. 135. W ustawie z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spolecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z pozn. zm.3)) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 33g ust. 6a otrzymuje brzmienie:

"6a. Przepisow art. 33n ust. 5b i 5c nie stosuje sie do dzieci umieszczonych w rodzinach zastepczych przed dniem 1 stycznia 2004 r. Decyzje o odplatnosci rodzicow za pobyt tych dzieci w rodzinach zastepczych wydaje starosta powiatu wlasciwego ze wzgledu na miejsce zamieszkania rodziny zastepczej.";

2) w art. 33k ust. 6 otrzymuje brzmienie:

"6. Oplate, o ktorej mowa w ust. 4, ustala w drodze decyzji administracyjnej starosta powiatu wlasciwego ze wzgledu na miejsce zamieszkania dziecka przed jego skierowaniem do placowki, z tym ze w 2004 r. oplate ustala starosta powiatu prowadzacego placowke opiekunczo-wychowawcza.".

Art. 136. W ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z pozn. zm.4)) w art. 2 w ust. 1 w pkt 2 lit. j otrzymuje brzmienie:

"j) nie pobiera, na podstawie przepisow o pomocy spolecznej, zasilku stalego,".

Art. 137. W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z pozn. zm.5)) w art. 299 wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w § 3 w pkt 9 kropke na koncu zastepuje sie przecinkiem i dodaje sie pkt 10 w brzmieniu:

"10) osrodkom pomocy spolecznej i powiatowym centrom pomocy rodzinie w zakresie prowadzonych postepowan o swiadczenia z pomocy spolecznej.";

2) w § 4 w pkt 3 kropke na koncu zastepuje sie przecinkiem i dodaje sie pkt 4 w brzmieniu:

"4) osrodkom pomocy spolecznej i powiatowym centrom pomocy rodzinie w zakresie prowadzonych postepowan o swiadczenia z pomocy spolecznej.".

Art. 138. W ustawie z dnia 13 pazdziernika 1998 r. o systemie ubezpieczen spolecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887, z pozn. zm.6)) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 4 w pkt 2 lit. k otrzymuje brzmienie:

"k) osrodek pomocy spolecznej - w stosunku do osob rezygnujacych z zatrudnienia w zwiazku z koniecznoscia sprawowania bezposredniej, osobistej opieki nad dlugotrwale lub ciezko chorym czlonkiem rodziny oraz wspolnie niezamieszkujacymi matka, ojcem lub rodzenstwem,";

2) w art. 6 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osob rezygnujacych z zatrudnienia w zwiazku z koniecznoscia sprawowania bezposredniej, osobistej opieki nad dlugotrwale lub ciezko chorym czlonkiem rodziny oraz wspolnie niezamieszkujacymi matka, ojcem lub rodzenstwem, za ktore osrodek pomocy spolecznej oplaca skladke, reguluja przepisy o pomocy spolecznej.";

3) w art. 16:

a) ust. 6 otrzymuje brzmienie:

"6. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob rezygnujacych z zatrudnienia w zwiazku z koniecznoscia sprawowania bezposredniej, osobistej opieki nad dlugotrwale lub ciezko chorym czlonkiem rodziny oraz wspolnie niezamieszkujacymi matka, ojcem lub rodzenstwem finansuja w calosci osrodki pomocy spolecznej.",

b) ust. 12 otrzymuje brzmienie:

"12. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 20, finansuje w calosci budzet panstwa.";

4) w art. 18 ust. 5 i 5a otrzymuja brzmienie:

"5. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob rezygnujacych z zatrudnienia w zwiazku z koniecznoscia sprawowania bezposredniej, osobistej opieki nad dlugotrwale lub ciezko chorym czlonkiem rodziny oraz wspolnie niezamieszkujacymi matka, ojcem lub rodzenstwem stanowi kwota kryterium dochodowego na osobe w rodzinie ustalona wedlug odrebnych przepisow, z zastrzezeniem ust. 9.

5a. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob pobierajacych swiadczenie pielegnacyjne na podstawie przepisow o swiadczeniach rodzinnych oraz osob przebywajacych na urlopie wychowawczym stanowi kwota swiadczenia pielegnacyjnego, z zastrzezeniem ust. 9.".

Art. 139. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 75 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywajacej w zakladzie opiekunczo-leczniczym lub w zakladzie pielegnacyjno-opiekunczym dodatek pielegnacyjny nie przysluguje, chyba ze przebywa poza ta placowka przez okres dluzszy niz 2 tygodnie w miesiacu.";

2) w art. 87 w ust. 4 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:

"Zasady tej nie stosuje sie rowniez, jezeli podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowila kwota zasilku stalego z pomocy spolecznej, kwota kryterium dochodowego na osobe w rodzinie ustalona wedlug przepisow o pomocy spolecznej, kwota swiadczenia pielegnacyjnego okreslonego w przepisach o swiadczeniach rodzinnych oraz do: pracownikow, o ktorych mowa w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 10 pazdziernika 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za prace (Dz. U. Nr 200, poz. 1679), zolnierzy niezawodowych w sluzbie czynnej, ubezpieczonych odbywajacych zastepcze formy sluzby wojskowej, a takze pozostajacych w sluzbie kandydackiej funkcjonariuszy Policji, Strazy Granicznej, Biura Ochrony Rzadu i Panstwowej Strazy Pozarnej.";

3) w art. 139 w ust. 1 pkt 8 otrzymuje brzmienie:

"8) zasilki wyplacone z tytulu pomocy spolecznej, jezeli przy wyplacie zastrzezono ich potracanie, oraz zasilek staly lub zasilek okresowy wyplacone na podstawie przepisow o pomocy spolecznej za okres, za ktory przyznano emeryture lub rente;".

Art. 140. W ustawie z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektorych ustaw zwiazanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136, z pozn. zm.7)) uchyla sie art. 64.

Art. 141. W ustawie z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391, z pozn. zm.8)) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 5 pkt 16 otrzymuje brzmienie:

"16) "osobie bezdomnej wychodzacej z bezdomnosci" - rozumie sie przez to osobe objeta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomnosci zgodnie z przepisami o pomocy spolecznej;";

2) w art. 9:

a) w ust. 1:

- pkt 25 otrzymuje brzmienie:

"25) osoby pobierajace zasilek staly z pomocy spolecznej niepodlegajace obowiazkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytulu;",

- po pkt 26a dodaje sie pkt 26b w brzmieniu:

"26b) uchodzcy objeci indywidualnym programem integracji na podstawie przepisow o pomocy spolecznej, niepodlegajacy obowiazkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytulu;",

b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Status czlonka rodziny osoby ubezpieczonej zwalnia z obowiazku ubezpieczenia zdrowotnego osoby, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 16-19, 23-26b i 29.";

3) w art. 16:

a) pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) dzieci, o ktorych mowa w art. 9 ust. 1 pkt 18, powstaje z dniem uznania przez osrodek pomocy spolecznej zasadnosci objecia ubezpieczeniem zdrowotnym, a wygasa z dniem uznania, ze ustala zasadnosc objecia ubezpieczeniem zdrowotnym, nie pozniej niz z dniem, w ktorym dziecko rozpoczyna realizacje obowiazku szkolnego; osrodek pomocy spolecznej moze odmowic uznania zasadnosci objecia ubezpieczeniem zdrowotnym lub uznac, ze ustala koniecznosc i zasadnosc objecia ubezpieczeniem zdrowotnym dziecka spelniajacego przeslanki okreslone w art. 9 ust. 1 pkt 18, jezeli na podstawie rodzinnego wywiadu srodowiskowego stwierdzi, ze warunki materialne opiekunow prawnych lub faktycznych dziecka umozliwiaja jego ubezpieczenie zdrowotne na zasadach okreslonych w art. 11;",

b) pkt 9 otrzymuje brzmienie:

"9) osob, o ktorych mowa w art. 9 ust. 1 pkt 25, obejmuje okres od dnia przyznania zasilku do dnia utraty prawa do zasilku;",

c) po pkt 10a dodaje sie pkt 10b w brzmieniu:

"10b) osob, o ktorych mowa w art. 9 ust. 1 pkt 26b, powstaje od dnia rozpoczecia realizacji indywidualnego programu integracji, a wygasa z dniem zakonczenia lub wstrzymania realizacji tego programu;";

4) w art. 17 po ust. 12 dodaje sie ust. 12a w brzmieniu:

"12a. Osoby, o ktorych mowa w art. 9 ust. 1 pkt 26b, zglasza do ubezpieczenia zdrowotnego powiatowe centrum pomocy rodzinie realizujace indywidualny program integracji.";

5) w art. 23 w ust. 9:

a) pkt 7 otrzymuje brzmienie:

"7) osob, o ktorych mowa w art. 9 ust. 1 pkt 25, jest kwota odpowiadajaca wysokosci zasilku stalego z pomocy spolecznej;",

b) pkt 8 i 9 otrzymuja brzmienie:

"8) osob, o ktorych mowa w art. 9 ust. 1 pkt 26-26b, jest maksymalna kwota zasilku stalego z pomocy spolecznej;

9) osob, o ktorych mowa w art. 9 ust. 1 pkt 27 i 28, jest kwota odpowiadajaca wysokosci swiadczenia pielegnacyjnego przyslugujacego na podstawie przepisow o swiadczeniach rodzinnych;";

6) w art. 28 w ust. 1 po pkt 9 dodaje sie pkt 9a w brzmieniu:

"9a) osob, o ktorych mowa w art. 9 ust. 1 pkt 26b, oplaca powiatowe centrum pomocy rodzinie realizujace indywidualny program integracji;".

Art. 142. W ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o dzialalnosci pozytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873) w art. 3 po ust. 5 dodaje sie ust. 6 w brzmieniu:

"6. Do zlecania realizacji zadan, o ktorych mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, stosuje sie przepisy o pomocy spolecznej.".

Art. 143. W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o swiadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 35, poz. 305) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 3:

a) w pkt 1 lit. a i b otrzymuja brzmienie:

"a) przychody podlegajace opodatkowaniu na zasadach ogolnych na podstawie przepisow o podatku dochodowym od osob fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, nalezny podatek dochodowy od osob fizycznych, skladki na ubezpieczenia spoleczne niezaliczone do kosztow uzyskania przychodu oraz skladki na ubezpieczenie zdrowotne,

b) deklarowany w oswiadczeniu dochod z dzialalnosci podlegajacej opodatkowaniu na podstawie przepisow o zryczaltowanym podatku dochodowym od niektorych przychodow osiaganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o nalezny zryczaltowany podatek dochodowy i skladki na ubezpieczenia spoleczne i zdrowotne,",

b) w pkt 7 po wyrazach "placowke opiekunczo-wychowawcza" dodaje sie wyrazy ", mlodziezowy osrodek wychowawczy";

2) w art. 5:

a) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. W przypadku gdy dochod rodziny lub dochod osoby uczacej sie przekracza kwote uprawniajaca dana rodzine lub osobe uczaca sie do zasilku rodzinnego, o kwote nizsza lub rowna kwocie odpowiadajacej najnizszemu zasilkowi rodzinnemu przyslugujacemu w okresie, na ktory jest ustalany, zasilek rodzinny przysluguje, jezeli przyslugiwal w poprzednim okresie zasilkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasilek rodzinny nie przysluguje.",

b) ust. 5 otrzymuje brzmienie:

"5. W przypadku gdy z dochodu rodziny ponoszona jest oplata za pobyt w instytucji zapewniajacej calodobowe utrzymanie czlonka rodziny, od dochodu rodziny odejmuje sie te oplate. Ustalajac dochod rodziny w przeliczeniu na osobe nie uwzglednia sie czlonka rodziny przebywajacego w tej instytucji.",

c) uchyla sie ust. 6;

3) w art. 10 w ust. 5 uchyla sie pkt 1;

4) w art. 12 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. W przypadku samotnego wychowywania dziecka legitymujacego sie orzeczeniem o niepelnosprawnosci lub znacznym stopniu niepelnosprawnosci dodatek przysluguje w wysokosci 250,00 zl na dziecko.";

5) w art. 16 ust. 4 i 5 otrzymuja brzmienie:

"4. Zasilek pielegnacyjny przysluguje w wysokosci 144,00 zl miesiecznie.

5. Zasilek pielegnacyjny nie przysluguje osobie przebywajacej w rodzinie zastepczej lub w instytucji zapewniajacej calodobowe utrzymanie, jezeli pobyt osoby i udzielane przez te instytucje swiadczenia czesciowo lub w calosci finansowane sa z budzetu panstwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia.";

6) w art. 17 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Swiadczenie pielegnacyjne z tytulu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w zwiazku z koniecznoscia opieki nad dzieckiem przysluguje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jezeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymujacym sie orzeczeniem o niepelnosprawnosci lacznie ze wskazaniami, o ktorych mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i spolecznej oraz zatrudnianiu osob niepelnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z pozn. zm. 9)), albo o znacznym stopniu niepelnosprawnosci.";

7) w art. 20:

a) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Organ wlasciwy moze upowaznic, w formie pisemnej, swojego zastepce, pracownika urzedu albo kierownika osrodka pomocy spolecznej do prowadzenia postepowania w sprawach, o ktorych mowa w ust. 2, a takze do wydawania w tych sprawach decyzji.",

b) dodaje sie ust. 4 w brzmieniu:

"4. W przypadku upowaznienia kierownika osrodka pomocy spolecznej, w osrodku tym tworzy sie komorke organizacyjna do realizacji swiadczen rodzinnych. Realizacja swiadczen rodzinnych nie moze powodowac nieprawidlowosci w wykonywaniu zadan pomocy spolecznej, a takze nie moze naruszac norm zatrudnienia pracownikow socjalnych okreslonych w przepisach o pomocy spolecznej.";

8) w art. 24 dodaje sie ust. 5 w brzmieniu:

"5. Zasilek rodzinny oraz dodatki do zasilku rodzinnego przysluguja za wrzesien, jezeli dziecko legitymujace sie orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepelnosprawnosci po zakonczeniu szkoly zostalo przyjete w tym samym roku kalendarzowym do szkoly wyzszej.";

9) w art. 33 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Swiadczenia rodzinne i koszty ich obslugi, skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z ubezpieczenia spolecznego oraz skladki na ubezpieczenie zdrowotne sa finansowane w formie dotacji celowej z budzetu panstwa.";

10) po art. 48 dodaje sie art. 48a w brzmieniu:

"Art. 48a. W okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. koszty obslugi, o ktorych mowa w art. 33 ust. 2, stanowia 2 % wydatkow na swiadczenia rodzinne.";

11) po art. 48a dodaje sie art. 48b w brzmieniu:

"Art. 48b. Swiadczenia rodzinne przyslugujace za maj 2004 r. wyplaca sie nie pozniej niz do dnia 15 czerwca 2004 r.";

12) w art. 51 zdanie wstepne otrzymuje brzmienie:

"Upowaznia sie ministra wlasciwego do spraw finansow publicznych do dokonania, na wniosek ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego, przeniesienia miedzy czesciami, dzialami, rozdzialami i paragrafami zawartych w ustawie budzetowej na rok 2004 planowanych wydatkow przeznaczonych na finansowanie wraz z kosztami obslugi:";

13) w art. 57 skresla sie wyrazy "w stopniu umiarkowanym";

14) w art. 59:

a) po ust. 1 dodaje sie ust. 1a w brzmieniu:

"1a. Osoba samotnie wychowujaca dziecko otrzymujaca do dnia wejscia w zycie ustawy zasilek wychowawczy, uprawniona do 36-miesiecznego okresu pobierania tego zasilku, nabywa prawo do dodatku, o ktorym mowa w art. 10, na dziecko, na ktore korzystala z urlopu wychowawczego do dnia wejscia w zycie ustawy, przez okres 36 miesiecy, jezeli spelnia warunki okreslone w dotychczasowych przepisach. Przepis ust. 3 stosuje sie odpowiednio.",

b) po ust. 3 dodaje sie ust. 4 w brzmieniu:

"4. Osoba otrzymujaca, przed dniem wejscia w zycie ustawy, zasilek wychowawczy przyznany na podstawie orzeczenia lekarskiego o stanie zdrowia dziecka, nabywa prawo do dodatku do zasilku rodzinnego, o ktorym mowa w art. 10, do dnia 31 grudnia 2004 r., jezeli spelnia warunki okreslone w ustawie.";

15) po art. 59 dodaje sie art. 59a w brzmieniu:

"Art. 59a. Osoba otrzymujaca, do dnia wejscia w zycie ustawy, gwarantowany zasilek okresowy na podstawie przepisow o pomocy spolecznej nabywa prawo do dodatku do zasilku rodzinnego, o ktorym mowa w art. 11. Do trzyletniego okresu, o ktorym mowa w art. 11 ust. 1, wlicza sie okresy, za ktore zostal wyplacony gwarantowany zasilek okresowy.".

Rozdzial 2

Przepisy przejsciowe i koncowe

Spis tresci

Art. 144. Ilekroc w obowiazujacych przepisach jest mowa o:

1) zasilku stalym wyrownawczym - rozumie sie przez to zasilek staly;

2) ustawie o pomocy spolecznej - rozumie sie przez to niniejsza ustawe;

3) wywiadzie srodowiskowym (rodzinnym) - rozumie sie przez to rodzinny wywiad srodowiskowy.

Art. 145. Pierwsza weryfikacje kryteriow dochodowych przeprowadza sie w 2006 r.

Art. 146. 1. Do umow w sprawie zlecenia realizacji zadania z zakresu pomocy spolecznej stosuje sie dotychczasowe przepisy dotyczace zlecania zadan.

2. Umowy w sprawie zlecenia realizacji zadania z zakresu pomocy spolecznej zawarte przed dniem wejscia w zycie ustawy zachowuja moc do czasu ich wygasniecia lub rozwiazania, nie dluzej jednak niz do dnia 31 grudnia 2008 r.

Art. 147. 1. W 2004 r. minimalna wysokosc zasilku okresowego wynosi:

1) w przypadku osoby samotnie gospodarujacej - 20 % roznicy miedzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarujacej a dochodem tej osoby;

2) w przypadku rodziny - 15 % roznicy miedzy kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny.

2. W 2005 r. minimalna wysokosc zasilku okresowego wynosi:

1) w przypadku osoby samotnie gospodarujacej - 30 % roznicy miedzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarujacej a dochodem tej osoby;

2) w przypadku rodziny - 20 % roznicy miedzy kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny.

3. W 2006 r. i 2007 r. minimalna wysokosc zasilku okresowego wynosi:

1) w przypadku osoby samotnie gospodarujacej - 35 % roznicy miedzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarujacej a dochodem tej osoby,

2) w przypadku rodziny - 25 % roznicy miedzy kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny

- przy czym art. 8 ust. 2 stosuje sie odpowiednio.

4. W 2004 r. gminy otrzymuja dotacje celowa z budzetu panstwa na pokrycie wydatkow na zasilki okresowe w czesci okreslonej w ust. 1.

5. W 2005 r. gminy otrzymuja dotacje celowa z budzetu panstwa na pokrycie wydatkow na zasilki okresowe w czesci okreslonej w ust. 2.

6. W 2006 r. gminy otrzymuja dotacje celowa na pokrycie wydatkow na zasilki okresowe w czesci okreslonej w ust. 3.

Art. 148. W latach 2004-2006 gminy otrzymuja dotacje celowa z budzetu panstwa na realizacje zadan zleconych z zakresu administracji rzadowej i zadan wlasnych dotowanych z budzetu panstwa.

Art. 149. 1. Z dniem wejscia w zycie ustawy wygasaja decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spolecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z pozn. zm.10)), z wyjatkiem decyzji okreslonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy.

2. Macierzynskie zasilki okresowe przyznane przed dniem wejscia w zycie niniejszej ustawy wyplaca sie wedlug przepisow dotychczasowych.

3. Zachowuja moc decyzje o skierowaniu do domu pomocy spolecznej oraz decyzje o umieszczeniu w domu pomocy spolecznej wydane przed dniem wejscia w zycie niniejszej ustawy.

Art. 150. Do spraw wszczetych i niezakonczonych przed dniem wejscia w zycie ustawy stosuje sie przepisy niniejszej ustawy.

Art. 151. 1. Z dniem 1 stycznia 2005 r. domy pomocy spolecznej dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy staja sie osrodkami wsparcia - domami dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy, o ktorych mowa w art. 47 ust. 4.

2. Osoby umieszczone w domu pomocy spolecznej dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy przed dniem 1 stycznia 2004 r. oraz osoby skierowane do takiego domu przed dniem 1 stycznia 2004 r., po dniu 1 stycznia 2005 r. ponosza odplatnosc na dotychczasowych zasadach. Decyzje o odplatnosci wydaje starosta powiatu prowadzacego dom.

3. Powiat, ktory prowadzi lub zleca prowadzenie domow dla matek z maloletnimi dziecmi i kobiet w ciazy, przeznacza na utrzymanie osob, o ktorych mowa w ust. 2, czesc srodkow pochodzacych z dotacji celowej z budzetu panstwa ustalonej dla domow pomocy spolecznej na zasadach okreslonych w ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorzadu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966).

Art. 152. 1. Domy pomocy spolecznej, ktore nie osiagaja obowiazujacego standardu, sa obowiazane do opracowania i realizacji programu naprawczego do konca 2006 r.

2. Podmiotowi prowadzacemu dom pomocy spolecznej, ktory jeszcze nie osiagnal obowiazujacego standardu, wojewoda wydaje zezwolenie warunkowe na czas realizacji programu naprawczego.

3. Zezwolenia i zezwolenia warunkowe na prowadzenie domu pomocy spolecznej wydane przed dniem wejscia w zycie ustawy zachowuja moc nie dluzej niz do dnia 31 grudnia 2006 r.

Art. 153. Podmioty prowadzace w dniu wejscia w zycie niniejszej ustawy placowki zapewniajace calodobowa opieke osobom niepelnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszlym wieku, ktore w dniu wejscia w zycie ustawy nie spelniaja wymagan, o ktorych mowa w art. 67 i 68, sa obowiazane dostosowac do tych wymagan placowki w terminie jednego roku od dnia wejscia w zycie ustawy.

Art. 154. 1. Przepisow art. 86 ust. 3 i 4 nie stosuje sie do dzieci umieszczonych w rodzinach zastepczych przed dniem 1 stycznia 2004 r. Decyzje o odplatnosci rodzicow za pobyt tych dzieci w rodzinach zastepczych wydaje starosta powiatu wlasciwego ze wzgledu na miejsce zamieszkania rodziny zastepczej.

2. Umowy o pelnienie funkcji rodziny zastepczej zawarte na podstawie art. 33f ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spolecznej zachowuja waznosc nie dluzej niz przez 2 lata od dnia wejscia w zycie niniejszej ustawy.

3. Niespokrewnione z dzieckiem rodziny zastepcze pelniace zadania pogotowia rodzinnego, z dniem wejscia w zycie ustawy staja sie zawodowymi niespokrewnionymi z dzieckiem rodzinami zastepczymi o charakterze pogotowia rodzinnego.

4. Zawodowe niespokrewnione z dzieckiem rodziny zastepcze otrzymuja pomoc, o ktorej mowa w art. 78 ust. 7, na dzieci przyjete przed dniem wejscia w zycie niniejszej ustawy.

5. Przepisu art. 73 ust. 2 nie stosuje sie do osob, ktore przed dniem wejscia w zycie ustawy laczyly funkcje rodziny zastepczej z prowadzeniem placowki rodzinnej.

6. W 2004 r. oplaty za pobyt dzieci w placowkach opiekunczo-wychowawczych ustala starosta powiatu prowadzacego placowke opiekunczo-wychowawcza.

7. Placowki opiekunczo-wychowawcze, ktore nie osiagaja wymaganego standardu, sa obowiazane do opracowania i realizacji programu naprawczego do konca 2006 r.

8. Do pomocy przyznanej na podstawie art. 33p ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spolecznej stosuje sie przepisy dotychczasowe.

9. Osoby, ktore z przyczyn od siebie niezaleznych nie otrzymywaly pomocy, o ktorej mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1, 2 i 5, moga wystapic do starosty wlasciwego ze wzgledu na miejsce zamieszkania osoby usamodzielnianej przed umieszczeniem w rodzinie zastepczej lub skierowaniem do placowki z wnioskiem o przyznanie pomocy w terminie 3 lat od dnia wejscia w zycie niniejszej ustawy.

Art. 155. 1. Do osob umieszczonych w domu pomocy spolecznej na podstawie skierowania wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 r. stosuje sie dotychczasowe przepisy o wlasciwosci miejscowej gminy.

2. Kwota dotacji celowej z budzetu panstwa na domy pomocy spolecznej wyliczona zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorzadu terytorialnego moze byc w uzasadnionych przypadkach zmniejszona lub zwiekszona, nie wiecej jednak niz o 10 %, w zaleznosci od znajdujacych sie w powiecie typow domow oraz uzyskanych dochodow z tytulu odplatnosci za pobyt w domu.

Art. 156. 1. Osoby, ktore w dniu wejscia w zycie niniejszej ustawy byly zatrudnione na stanowisku pracownika socjalnego na podstawie dotychczasowych przepisow, zachowuja uprawnienia do wykonywania zawodu.

2. Osoby kierujace placowkami opiekunczo-wychowawczymi i osrodkami adopcyjno-opiekunczymi powinny ukonczyc specjalizacje nie pozniej niz do konca 2005 r.; osobom tym zalicza sie staz pracy w placowkach opiekunczo-wychowawczych i osrodkach adopcyjno-opiekunczych.

Art. 157. Rada Pomocy Spolecznej powolana w 2003 r. dziala przez okres kadencji, ktory wynosi 3 lata.

Art. 158. Dodatek pielegnacyjny nie przysluguje osobom przebywajacym w domu pomocy spolecznej, skierowanym do domu pomocy spolecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r.

Art. 159. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spolecznej zachowuja moc do czasu wydania przepisow wykonawczych na podstawie tej ustawy.

Art. 160. Traci moc ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy spolecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 20, poz. 170, Nr 79, poz. 885 i Nr 90, poz. 1001, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 19, poz. 238, z 2001 r. Nr 72, poz. 748, Nr 88, poz. 961, Nr 89, poz. 973, Nr 111, poz. 1194, Nr 122, poz. 1349 i Nr 154, poz. 1792, z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 44, poz. 389, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1304, Nr 203, poz. 1966 i Nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 64, poz. 593).

Art. 161. Ustawa wchodzi w zycie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjatkiem:

1) art. 135, ktory wchodzi w zycie z dniem ogloszenia [czyli 15 kwietnia 2004 r. - przypis rol], z moca od dnia 1 stycznia 2004 r.;

2) art. 5 pkt 3, ktory wchodzi w zycie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolita Polska czlonkostwa w Unii Europejskiej [czyli 1 maja 2004 r. - przypis rol];

3) art. 86 ust. 2 i art. 140, ktore wchodza w zycie z dniem 1 stycznia 2005 r.


1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 509, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 169, poz. 1387 oraz z 2003 r. Nr 130, poz. 1188 i Nr 170, poz. 1660.

2) Zmiany wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210, z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 85, poz. 388 i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, Nr 139, poz. 646 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 115, poz. 741, Nr 117, poz. 751 i Nr 157, poz. 1040, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 758, z 1999 r. Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, poz. 271, Nr 74, poz. 855 i 857, Nr 88, poz. 983 i Nr 114, poz. 1191, z 2001 r. Nr 11, poz. 91, Nr 71, poz. 733, Nr 130, poz. 1450 i Nr 145, poz. 1638, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 i Nr 141, poz. 1176 oraz z 2003 r. Nr 49, poz. 408, Nr 60, poz. 535, Nr 64, poz. 592 i Nr 124, poz. 1151.

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 20, poz. 170, Nr 79, poz. 885 i Nr 90, poz. 1001, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 19, poz. 238, z 2001 r. Nr 72, poz. 748, Nr 88, poz. 961, Nr 89, poz. 973, Nr 111, poz. 1194, Nr 122, poz. 1349 i Nr 154, poz. 1792 oraz z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 44, poz. 389, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1304, Nr 203, poz. 1966 i Nr 228, poz. 2255.

4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1302, Nr 142, poz. 1380, Nr 166, poz. 1608, Nr 203, poz. 1966, Nr 210, poz. 2036 i 2037, Nr 223, poz. 2217 i Nr 228, poz. 2255.

5) Zmiany wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 i Nr 92, poz. 1062, z 2000 r. Nr 94, poz. 1037, Nr 116, poz. 1216, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1315, z 2001 r. Nr 16, poz. 166, Nr 39, poz. 459, Nr 42, poz. 475, Nr 110, poz. 1189, Nr 125, poz. 1368 i Nr 130, poz. 1452, z 2002 r. Nr 89, poz. 804, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 169, poz. 1387, z 2003 r. Nr 130, poz. 1188, Nr 137, poz. 1302, Nr 170, poz. 1660 i Nr 228, poz. 2255 i 2256 oraz z 2004 r. Nr 29, poz. 257.

6) Zmiany wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 26, poz. 228, Nr 60, poz. 636, Nr 72, poz. 802, Nr 78, poz. 875 i Nr 110, poz. 1256, z 2000 r. Nr 9, poz. 118, Nr 95, poz. 1041, Nr 104, poz. 1104 i Nr 119, poz. 1249, z 2001 r. Nr 8, poz. 64, Nr 27, poz. 298, Nr 39, poz. 459, Nr 72, poz. 748, Nr 100, poz. 1080, Nr 110, poz. 1189, Nr 111, poz. 1194, Nr 130, poz. 1452 i Nr 154, poz. 1792, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365, Nr 74, poz. 676, Nr 155, poz. 1287, Nr 169, poz. 1387, Nr 199, poz. 1673, Nr 200, poz. 1679 i Nr 241, poz. 2074, z 2003 r. Nr 56, poz. 498, Nr 65, poz. 595, Nr 135, poz. 1268, Nr 149, poz. 1450, Nr 166, poz. 1609, Nr 170, poz. 1651, Nr 190, poz. 1864, Nr 210, poz. 2037, Nr 223, poz. 2217 i Nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 19, poz. 177.

7) Zmiany wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 95, poz. 1041 i Nr 122, poz. 1323, z 2001 r. Nr 111, poz. 1194 i Nr 154, poz. 1802, z 2002 r. Nr 208, poz. 1763, z 2003 r. Nr 137, poz. 1304 i Nr 203, poz. 1966 oraz z 2004 r. Nr 19, poz. 177.

8) Zmiany wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 73, poz. 660, Nr 96, poz. 874, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 166, poz. 1609, Nr 190, poz. 1864, Nr 202, poz. 1956, Nr 210, poz. 2037, Nr 223, poz. 2217 i Nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 5, poz. 37 i Nr 19, poz. 177.

9) Zmiany wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1082, z 1998 r. Nr 99, poz. 628, Nr 106, poz. 668, Nr 137, poz. 887, Nr 156, poz. 1019 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 49, poz. 486, Nr 90, poz. 1001, Nr 95, poz. 1101 i Nr 111, poz. 1280, z 2000 r. Nr 48, poz. 550 i Nr 119, poz. 1249, z 2001 r. Nr 39, poz. 459, Nr 100, poz. 1080, Nr 125, poz. 1368, Nr 129, poz. 1444 i Nr 154, poz. 1792 i 1800, z 2002 r. Nr 169, poz. 1387, Nr 200, poz. 1679 i 1683 i Nr 241, poz. 2074 oraz z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 90, poz. 844, Nr 223, poz. 2217 i Nr 228, poz. 2262.

10) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostaly ogloszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 20, poz. 170, Nr 79, poz. 885 i Nr 90, poz. 1001, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 19, poz. 238, z 2001 r. Nr 72, poz. 748, Nr 88, poz. 961, Nr 89, poz. 973, Nr 111, poz. 1194, Nr 122, poz. 1349 i Nr 154, poz. 1792 oraz z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 44, poz. 389, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1304, Nr 203, poz. 1966 i Nr 228, poz. 2255.

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.