zalaczniki do rozporzadzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie okreslenia standardow nauczania dla poszczegolnych kierunkow studiow i poziomow ksztalcenia


ZALACZNIK Nr 49

Standardy nauczania dla kierunku studiow:

politologia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGOLNE

Studia magisterskie na kierunku politologia trwaja 5 lat (10 semestrow). Laczna liczba godzin zajec wynosi okolo 3.000, w tym 1.530 godzin okreslonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Program nauczania na kierunku studiow politologia powinien byc skonstruowany w taki sposob, aby zapewnic absolwentowi ogolne, humanistyczne wyksztalcenie uniwersyteckie, usystematyzowana wiedze z zakresu klasycznych przedmiotow politologicznych oraz wiedze teoretyczna i praktyczna w obszarze wybranej specjalnosci. Absolwent politologii powinien posiadac umiejetnosci analizowania i podejmowania decyzji politycznych, zbierania i hierarchizowania informacji, dokonywania samodzielnej, poglebionej i naukowo uargumentowanej analizy zjawisk oraz procesow zachodzacych w zyciu publicznym, dajacej takze mozliwosc prowadzenia pracy naukowej. Powinien rowniez posiadac umiejetnosci praktyczne zwiazane z przyszla praca zawodowa w administracji panstwowej, organach samorzadowych, partiach politycznych, organizacjach gospodarczych i spolecznych, szkolnictwie oraz w instytucjach i organizacjach miedzynarodowych.

III. GRUPY PRZEDMIOTOW I MINIMALNE OBCIAZENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTALCENIA OGOLNEGO 240

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 390

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 900

Razem: 1.530

IV. PRAKTYKI

W programie studiow powinny znalezc sie praktyki i cwiczenia zawodowe dajace mozliwosc wyksztalcenia umiejetnosci profesjonalnego uczestnictwa w zyciu spolecznym i politycznym.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIAZENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTALCENIA OGOLNEGO 240

1. Jezyk obcy 120

2. Wychowanie fizyczne 60

3. Informatyka 30

4. Przedmiot do wyboru (np. logika, antropologia, historia sztuki,

przedmiot przyrodniczy lub inny zgodny z zainteresowaniem studenta) 30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 390

1. Filozofia 60

2. Ekonomia 60

3. Socjologia ogolna 60

4. Psychologia spoleczna 60

5. Historia powszechna XX w. 60

6. Historia Polski XX w. 60

7. Geografia polityczna 30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 900

1. Mysl polityczna 120

2. Wstep do nauki o panstwie, prawie i polityce 60

3. Teoria polityki 60

4. Zarzadzanie i komunikowanie spoleczne 30

5. Wspolczesne systemy polityczne 120

6. Partie i systemy partyjne 60

7. System polityczny RP 120

8. Samorzad i wspolnoty lokalne 60

9. Polityka gospodarcza i spoleczna 60

10. Stosunki miedzynarodowe 120

11. Prawo wspolnotowe i integracja europejska 60

12. Metodologia badan politologicznych 30

VI. TRESCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTOW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

Program nizej wymienionych przedmiotow powinien obejmowac problematyke przewidziana dla studentow kierunkow spolecznych i humanistycznych. Przedmioty te powinny byc wykladane z wyraznym uwzglednieniem politologicznego kierunku studiow.

1. Filozofia

W wykladzie z filozofii nalezy uwzglednic filozoficzne podstawy roznych nurtow mysli politycznej czy ruchow spolecznych.

2. Ekonomia

Na zajeciach z ekonomii nalezy polozyc nacisk na zwiazki miedzy gospodarka i polityka.

3. Socjologia ogolna

Na zajeciach z socjologii ogolnej, oprocz wiedzy dotyczacej podstawowych pojec i zalozen metodologicznych, nalezy zaakcentowac problemy socjologii stosunkow politycznych, antropologii kulturowej oraz dokonac charakterystyki wspolczesnego spoleczenstwa polskiego.

4. Psychologia spoleczna

Przedmiotem wykladow z psychologii spolecznej powinny byc przede wszystkim psychologiczne mechanizmy zmian makrospolecznych oraz psychologiczne aspekty zachowan politycznych.

5. Historia powszechna XX wieku

W procesie dydaktycznym historii powszechnej XX w. nalezy umiescic glowne etapy politycznego rozwoju dziejowego swiata od schylku XIX w.

6. Historia Polski XX wieku

Celem wykladow z historii Polski XX w. powinno byc przedstawienie glownych etapow politycznego rozwoju Polski.

7. Geografia polityczna

Problematyka wykladow z geografii politycznej powinna sie koncentrowac wokol przestrzennego wymiaru wewnetrznych i miedzynarodowych procesow politycznych.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Mysl polityczna

Mysl polityczna od antyku do czasow nowozytnych. Wspolczesna mysl polityczna. Historia doktryn i ruchow politycznych. Wspolczesne doktryny polityczne. Instytucje polityczne w mysli spolecznej XX w. (np. faszyzm, konserwatyzm, liberalizm, system realnego socjalizmu). Historia polskiej mysli politycznej oraz polskich ruchow politycznych.

2. Wstep do nauki o panstwie, prawie i polityce

Relacje miedzy wspolnota ludzka a wspolnota panstwowa. Cechy wspolnoty panstwowej. Powstanie panstwa. Legitymizacja wladzy panstwowej. Typy, formy i struktury terytorialne panstwa. Demokratyczne panstwo prawne oraz mechanizmy wladzy wspolczesnego panstwa. Norma prawna i stosunek prawny. Pojecie, istota, zrodla i wykladnia prawna. Podstawowe kategorie nauki o polityce. Pojecie i typy kultury politycznej spoleczenstw.

3. Teoria polityki

Stan politologii w Polsce i na swiecie. Wizje swiata spolecznego i koncepcje czlowieka w teoriach polityki. Spory o metodologiczny model politologii. Filozofia polityki. Teoria polityki sensu largo a teoria decydowania politycznego. Systemowa teoria decydowania politycznego. Racjonalizm i irracjonalizm w decydowaniu politycznym. Podejmowanie decyzji przez wyborcow.

4. Zarzadzanie i komunikowanie spoleczne

Teoria oraz praktyka organizacji i zarzadzania. Funkcjonowanie opinii politycznej. Srodki masowego przekazu a polityka. Ksztaltowanie opinii publicznej i jej oddzialywanie na procesy decyzyjne. Podstawy marketingu politycznego. Organizacja kampanii wyborczych.

5. Wspolczesne systemy polityczne

Historia instytucji politycznych. Politologiczna, prawnokonstytucyjna i socjologiczna analiza zagadnien wspolczesnych ustrojow politycznych. Zasady i idee, instytucje oraz mechanizmy ksztaltujace wspolczesne systemy polityczne. Zasady ustrojowe. Konstytucja i kontrola konstytucyjnosci. Systemy wyborcze. Wladza ustawodawcza, wykonawcza, administracyjna i sadownicza. Typy rezimow politycznych. Wspolczesne organizacje i ruchy spoleczne oraz polityczne.

6. Partie i systemy partyjne

Politologiczna, prawnokonstytucyjna i socjologiczna analiza funkcjonowania wspolczesnych partii i systemow partyjnych. Definicja pojec: "partia" i "system partyjny". Ewolucja partii politycznych i systemow partyjnych. Typy partii i systemow partyjnych. Baza spoleczna (czlonkowie i wyborcy) wspolczesnych partii politycznych. Instytucjonalizacja prawna partii i systemow partyjnych. Struktury wewnetrzne partii politycznych i wewnatrzpartyjne procesy decyzyjne.

7. System polityczny Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjno-polityczny mechanizm wladzy. Ewolucja systemu politycznego Polski od 1918 r. Struktura instytucji politycznych wspolczesnej Polski. Dynamika systemu instytucji politycznych, funkcjonowanie wladzy panstwowej w Polsce. Funkcjonowanie administracji publicznej w Polsce. Transformacja polskiego systemu politycznego i ksztaltowanie sie demokratyczno-liberalnych zasad ustrojowych. Pojecie systemu prawa RP. Podstawowe prawa i wolnosci czlowieka. Zasady demokratycznego panstwa prawnego. Charakterystyka poszczegolnych galezi prawa RP. Podstawowe zagadnienia polityki gospodarczej i spolecznej RP.

8. Samorzad i wspolnoty lokalne

Historia samorzadu lokalnego w Polsce i w Europie. Specyfika procesow politycznych i decyzyjnych na poziomie lokalnym. Pojecie "samorzad". Modele samorzadu lokalnego (brytyjski, amerykanski, polnocnoeuropejski i poludniowoeuropejski). Samorzad terytorialny w Polsce - zasady podzialu terytorialnego kraju, prawne podstawy funkcjonowania, finanse i gospodarka lokalna. Lokalna polityka spoleczna. Samorzady zawodowe, gospodarcze i spoldzielcze.

9. Polityka gospodarcza i spoleczna

Pojecie "polityka spoleczna". Doktrynalne, historyczne i modelowe aspekty polityki spolecznej i gospodarczej. Ekonomiczne, systemowe, demograficzne, polityczne, miedzynarodowe i standardowe uwarunkowania polityki spolecznej i gospodarczej w Polsce. Wybrane dziedziny szczegolowe polityki spolecznej (rodzinna, mieszkaniowa, zatrudnienia, oswiatowa, ochrony zdrowia, zabezpieczenia spolecznego). Pojecie "polityka gospodarcza", uwarunkowania, cele, dzialy, klasyfikacja instrumentow. Ewolucja polskiej polityki gospodarczej po 1989 r. Zasady spojnego i zrownowazonego rozwoju, ochrona srodowiska naturalnego.

10. Stosunki miedzynarodowe

Historia i teoria stosunkow miedzynarodowych (aspekt metodologiczny, ontologiczny, aksjologiczny i prognostyczny). Miedzynarodowe stosunki polityczne na poziomie globalnym, regionalnym i narodowym. Polska polityka zagraniczna. Miedzynarodowe stosunki gospodarcze: gospodarka swiatowa i miedzynarodowy podzial pracy, przedsiebiorstwo miedzynarodowe, mechanizm pieniezno-cenowy w miedzynarodowej wymianie gospodarczej. Miedzynarodowe stosunki militarne. Miedzynarodowe stosunki kulturalne i miedzycywilizacyjne. Prawo miedzynarodowe publiczne. Organizacje miedzynarodowe. Miedzynarodowe bezpieczenstwo ekologiczne. Stosunki wyznaniowe i etniczne w Polsce oraz w swiecie wspolczesnym.

11. Prawo wspolnotowe i integracja europejska

Wspolczesna Europa - bariery i stymulatory rozwoju. Kulturowe zrodla tozsamosci europejskiej. Teorie integracji: np. federalizm, funkcjonalizm i neofunkcjonalizm. Ewolucja integracji europejskiej. Definicja, istota i zrodla prawa Wspolnot Europejskich. Prawo pierwotne, prawo pochodne, ogolne zasady prawa. Prawo Wspolnot Europejskich a prawo krajowe: zasady supremacji i bezposredniej skutecznosci. Polityczne instytucje europejskie w ujeciu strukturalnym i funkcjonalnym. Charakterystyka procesu podejmowania decyzji. Europejskie instytucje sadowe. Funkcjonowanie pierwszego filaru Unii Europejskiej (piec wolnosci i unia walutowa). Wspolne polityki (rolna, przemyslowa, transportowa itp.). Wspolna polityka zagraniczna i bezpieczenstwa. Wspolpraca w dziedzinie wymiaru sprawiedliwosci i spraw wewnetrznych. Polska a Unia Europejska.

12. Metodologia badan politologicznych

Glowne typy analizy politologicznej (historyczna, modelowa, systemowa, behawioralna itp.). Glowne metody badan spolecznych (kwestionariuszowa, biograficzna, monograficzna, socjometryczna, eksperymentalna, studium przypadku itp.). Zasady programowania, organizowania i realizowania badan empirycznych.

VII. ZALECENIA

1. Wydzialy powinny umozliwic studentom wybor przedmiotow fakultatywnych.

2. Kazdy z przedmiotow kierunkowych moze byc realizowany w formie kilku roznych przedmiotow.

ZALACZNIK Nr 49a

Standardy nauczania dla kierunku studiow:

poloznictwo

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGOLNE

Studia magisterskie na kierunku poloznictwo trwaja nie mniej niz 5 lat (10 semestrow). Laczna liczba godzin zajec dydaktycznych wynosi 6100. W standardzie okreslono 6100 godzin, z ktorych 2960 przeznaczono na ksztalcenie praktyczne (zajecia praktyczne i praktyki zawodowe).

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent powinien byc przygotowany do samodzielnego pelnienia roli zawodowej i powinien posiadac:

- wiedze w zakresie nauk medycznych, w szczegolnosci medycyny perinatalnej, neonatologii, ginekologii, pielegniarstwa, nauk humanistycznych i spolecznych,

- wiedze w zakresie filozofii i teorii dotyczacej profesjonalnej dzialalnosci poloznej,

- umiejetnosc wykonywania swiadczen zdrowotnych wobec kobiety i jej rodziny, kobiety ciezarnej, rodzacej, poloznicy i noworodka w zakresie promocji zdrowia, profilaktyki, profesjonalnej opieki polozniczo-ginekologicznej: przedkoncepcyjnej, prenatalnej, perinatalnej, w okresie przekwitania i senium,

- umiejetnosc wspoldzialania w zespole interdyscyplinarnym w zakresie profilaktyki oraz w procesie diagnozowania, leczenia i rehabilitacji w odniesieniu do wymienionych grup pacjentow,

- umiejetnosc rozpoznawania i monitorowania ciazy prawidlowej, samodzielnego przyjecia porodu silami natury oraz wykrywania stanow odbiegajacych od normy u matki i jej dziecka w okresie ciazy, porodu i pologu,

- umiejetnosc prowadzenia edukacji na temat rozrodu i metod planowania rodziny, w okresie dojrzewania, przedkoncepcyjnym, w aspekcie biologicznym, wychowawczym i spolecznym oraz ochrony macierzynstwa i ojcostwa,

- umiejetnosc inicjowania i wspierania dzialan kobiety i jej rodziny na rzecz promowania zdrowia i podnoszenia poziomu zdrowotnosci spoleczenstwa,

- umiejetnosc podejmowania dzialan ratowniczych w sytuacjach naglych, dokonywania wyboru wlasciwych form udzielania pierwszej pomocy polozniczej, mieszczacych sie w zakresie kwalifikacji i kompetencji zawodowych poloznej,

- umiejetnosc dzialania zgodnie z zasadami etyki ogolnej i zawodowej oraz holistycznego podejscia do pacjenta z poszanowaniem i respektowaniem jego praw,

- umiejetnosc prowadzenia badan naukowych w zakresie swojej specjalnosci oraz upowszechniania ich wynikow,

- umiejetnosc nauczania i zarzadzania w opiece polozniczej.

III. GRUPY PRZEDMIOTOW I OBCIAZENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTALCENIA OGOLNEGO 360

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 690

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE I PRAKTYKI ZAWODOWE 4 290

w tym: zajecia teoretyczne 1 330

zajecia praktyczne i praktyki zawodowe 2 960

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOSCIOWE 760

(do dyspozycji uczelni)

RAZEM: 6 100

IV. PRAKTYKI

Czas trwania praktyk zawodowych - 36 tygodni x 40 godzin na tydzien = 1 440 godzin.

Zajecia odbywaja sie w zakladach opieki zdrowotnej i obejmuja praktyczne doskonalenie umiejetnosci zawodowych oraz z zakresu zarzadzania, zdobytych w toku realizacji przedmiotow kierunkowych.

Ponadto praktyki odbywaja sie w uczelniach prowadzacych ksztalcenie na kierunku, specjalnosci pielegniarstwo lub poloznictwo, obejmujac praktyczne doskonalenie wybranych umiejetnosci pedagogicznych.

Miejscem praktyk powinny byc szczegolnie: sala porodowa, oddzialy poloznicze, noworodkowe (polozniczo-noworodkowe), patologii ciazy, ginekologii, internistyczne, pediatryczne (niemowlecy, patologii noworodka) w szpitalach klinicznych, jednostkach badawczo-rozwojowych lub wieloprofilowych szpitalach o zasiegu regionalnym oraz osrodkach polozniczej i pielegniarskiej opieki domowej, srodowiskowej i szkolach rodzenia.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIAZENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTALCENIA OGOLNEGO 360

1. Filozofia i podstawy etyki 30

2. Systemy informatyczne 30

3. Logika 30

4. Wychowanie fizyczne 60

5. Jezyk obcy 180

6. Przedmiot do wyboru 30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 690

1. Anatomia 60

2. Fizjologia 60

3. Embriologia i rozwoj czlowieka 30

4. Genetyka i embriopatie 30

5. Biochemia z biofizyka 15

6. Patomorfologia i patofizjologia 30

7. Mikrobiologia z podstawami parazytologii 30

8. Zdrowie publiczne 45

9. Farmakologia 30

10. Psychologia 45

11. Psychologia zdrowia 30

12. Psychoterapia 15

13. Socjologia 30

14. Socjologia zdrowia 30

15. Pedagogika 30

16. Zagadnienia prawne 15

17. Medycyna katastrof 45

18. Antropologia 30

19. Andragogika 30

20. Radiologia 15

21. Badanie fizykalne 45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE I PRAKTYKI ZAWODOWE 4 290

Nazwa przedmiotu

zajecia teoretyczne (liczba godzin)

zajecia praktyczne (liczba godzin)

praktyki zawodowe (godziny/ tygodnie)

1. Podstawy opieki polozniczej

225

280

-

2. Porod w doswiadczeniu kobiety

145

360

320/8

3. Promocja zdrowia

30

15

40/1

4. Metody diagnostyczne w poloznictwie i ginekologii

15

15

40/1

5. Diagnostyka ultrasonograficzna w poloznictwie i ginekologii

30

30

40/1

6. Planowanie rodziny i seksuologia

15

15

40/1

7. Anestezjologia i intensywna terapia medyczna

15

30

40/1

8. Poloznictwo i pielegniarstwo poloznicze

150

120

160/4

9. Zdrowie noworodka

45

45

80/2

10. Neonatologia i opieka neonatologiczna

45

30

40/1

11. Zdrowie niemowlecia

30

45

40/1

12. Zdrowie zycia plciowego i rozrodu

45

75

80/2

13. Ginekologia i pielegniarstwo ginekologiczne

75

55

40/1

14. Onkologia ginekologiczna

15

15

40/1

15. Podstawy interny

30

30

40/1

16. Podstawy chirurgii

30

30

40/1

17. Podstawy psychiatrii

15

15

40/1

18. Podstawowa opieka zdrowotna

45

60

80/2

19. Rehabilitacja w poloznictwie, neonatologii i ginekologii

30

30

40/1

20. Choroby zakazne w poloznictwie

15

15

-

21. Zywienie i dietetyka

15

15

-

22. Historia zawodu poloznej

15

15

-

23. Ustawodawstwo zawodowe poloznych i wymogi europejskie

30

30

_

24. Dydaktyka ogolna

15

15

-

25. Dydaktyka medyczna

60

60

120/3

26. Podstawy nauk o zarzadzaniu

15

30

80/2

27. Ekonomika, finanse, marketing

15

15

28. Zarzadzanie zasobami ludzkimi

30

30

29. Organizacja ochrony zdrowia

30

-

-

30. Metodologia badan naukowych i seminarium magisterskie

60

-

-

Razem:

1 330

1 520

1 440/36

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOSCIOWE 760

(do dyspozycji uczelni)

VI. TRESCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTOW

A. PRZEDMIOTY KSZTALCENIA OGOLNEGO

1. Filozofia i podstawy etyki

Przedmiot i kierunki filozofii i ich charakterystyka. Podstawowe zalozenia epistemologii. Ewolucja podstawowych zagadnien filozoficznych. Antropologia filozoficzna jako zrodlo refleksji nad czlowiekiem. Przedmiot i podmiot etyki. Kodeks etyki poloznej. Wartosci, normy i oceny moralne. Rodowod ideowo-historyczny etyki poloznictwa. Dylematy etyczne w pracy poloznej i we wspolczesnym poloznictwie. Odpowiedzialnosc moralna poloznej.

2. Systemy informatyczne

Systemy informacyjne - rodzaje i zastosowanie. Tworzenie systemow informacyjnych. Pozyskiwanie, przetwarzanie i przechowywanie informacji. Ograniczenia systemow informacyjnych. Informacja w ochronie zdrowia i opiece polozniczej. Dokumentacja medyczna. Postepy w zarzadzaniu informacjami w ochronie zdrowia.

3. Logika

Charakterystyka zakresowa zadan prostych i zlozonych w logice. Rodzaje zdan zlozonych. Tresc konstytutywna nazwy. Nazwy o nieostrym zakresie, wieloznacznosc nazwy. Wyrazenia okazjonalne. Rodzaje bledow logicznych typu semantycznego. Warunki poprawnosci podzialu logicznego. Prawo logiczne. Dzialanie skuteczne. Walory prakseologiczne dobrego planu, metoda w rozumieniu prakseologicznym.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Anatomia

Budowa ciala ludzkiego. Budowa i rola kosci. Budowa miednicy kostnej. Budowa kanalu rodnego. Budowa i mechanika miesni. Narzady bierne i czynne ruchu. Okolice ciala, sciany tulowia i jamy ciala. Anatomia ukladu nerwowego: osrodkowego, obwodowego i autonomicznego. Narzady zmyslow. Uklad krazenia - serce, krazenie duze i male, krazenie wrotne, krazenie matczyno-plodowe. Uklad chlonny. Uklad oddechowy - drogi oddechowe, pluca, oplucna. Uklad trawienny. Uklad dokrewny. Otrzewna. Przestrzen zaotrzewnowa. Nadnercza. Uklad moczowo-plciowy. Narzady plciowe meskie i zenskie. Budowa gruczolu piersiowego.

2. Fizjologia

Podstawowe wiadomosci w zakresie funkcji zyciowych. Neurohormonalna regulacja procesow fizjologicznych. Podstawy elektrofizjologii. Charakterystyka miesni szkieletowych, gladkich, miesnia sercowego. Czynnosc skurczowa macicy. Czucie, ruch, percepcja. Aktywacja mozgu, sen, czuwanie. Wyzsze czynnosci osrodkowego ukladu nerwowego. Fizjologia wrazen zmyslowych. Fizjologia ukladu dokrewnego. Fizjologia serca. Uklad naczyniowy, hemodynamika i autoregulacja tkankowego przeplywu krwi. Fizjologia ukladu oddechowego, mechanika i regulacja oddychania. Krazenie plucne i wymiana gazowa. Krazenie matczyno-plodowe. Fizjologia ukladu krwiotworczego. Uklad trawienny - czynnosci motoryczne i wydzielnicze. Trawienie i wchlanianie substancji pokarmowych. Przemiana materii. Fizjologia nerek. Uklad renina-angiotensyna. Regulacja rownowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Fizjologia narzadow plciowych. Fizjologia rozrodu. Fizjologia laktacji.

3. Embriologia i rozwoj czlowieka

Spermatogeneza i spermiogeneza. Owogeneza. Zaplemnienie i zaplodnienie. Wczesne stadia rozwoju czlowieka. Rozwoj poszczegolnych ukladow i narzadow. Rozwoj, budowa i funkcja lozyska.

4. Genetyka i embriopatie

Podstawy teorii chromosomowej dziedziczenia i cytogenetyki. Budowa i funkcja komorki. Kariotyp czlowieka. Aberracje chromosomow plciowych i autosomalnych oraz ich powstawanie. Dziedziczenie cech sprzezonych z plcia. Poradnictwo genetyczne. Czynniki mutagenne. Diagnostyka dysmorfologiczna. Podstawowe techniki stosowane w badaniach genetycznych i immunologicznych.

5. Biochemia z biofizyka

Biologiczne podstawy integralnosci organizmu ludzkiego. Budowa i funkcje zwiazkow chemicznych wystepujacych w organizmie ludzkim.

6. Patomorfologia i patofizjologia

Podstawowe pojecia z zakresu patomorfologii ogolnej. Patomorfologia ogolna nowotworow. Patologia narzadow plciowych zenskich i gruczolu piersiowego. Patologia plodu i poplodu. Podstawowe pojecia z zakresu patofizjologii. Stres. Glod tlenowy. Wstrzas. Zaburzenia rownowagi kwasowo-zasadowej. Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej. Zaburzenia termoregulacji. Zaburzenia procesu krzepniecia. Starzenie sie organizmu, smierc.

7. Mikrobiologia z podstawami parazytologii

Podstawy wirusologii, bakteriologii i parazytologii. Grzyby chorobotworcze. Charakterystyka drobnoustrojow chorobotworczych i pasozytow. Epidemiologia, chorobotworczosc, mechanizm zakazenia oraz drogi szerzenia sie zakazen w ustroju. Mikroflora ciala ludzkiego i otoczenia. Organizm i srodowisko. Badania mikrobiologiczne.

8. Zdrowie publiczne

Higiena czlowieka i srodowiska. Zanieczyszczenia biosfery i metody ich ograniczenia. Higiena zywnosci i zywienia. Higiena nauki i pracy. Zdrowie publiczne - kulturowe, spoleczne i ekonomiczne uwarunkowania zdrowia. Podstawowe pojecia dotyczace zdrowia i choroby. Podstawowe pojecia epidemiologiczne. Zagrozenia zdrowotne wystepujace w srodowisku zamieszkania, nauki i pracy. Polityka spoleczno-zdrowotna panstwa. Systemy opieki zdrowotnej - struktura organizacyjna, cele i zadania. Rynek uslug zdrowotnych. Zrodla finansowania opieki zdrowotnej. Choroby spoleczne. Profilaktyka, prewencja chorob - cele, zadania, formy. Programowe dzialania na rzecz zdrowia w wymiarze regionalnym, ponadregionalnym i miedzynarodowym. Struktura i zasoby pielegniarstwa i poloznictwa. System ksztalcenia i doskonalenia zawodowego poloznych. Stanowisko pracy. Obciazenie fizyczne i psychiczne w pracy - stres organizacyjny. Warunki bezpieczenstwa i higieny pracy. Polozna jako swiadczeniodawca uslug, koszty uslug.

9. Farmakologia

Podstawy farmakologii ogolnej. Mechanizmy dzialania lekow. Losy lekow w organizmie i ich biotransformacja. Farmakologia poszczegolnych ukladow. Krew i srodki krwiozastepcze. Podstawy chemioterapii i radioterapii. Srodki dezynfekcyjne. Farmakoterapia i fitoterapia w poloznictwie, neonatologii i ginekologii. Teratogenne i embriotoksyczne dzialanie lekow. Przenikanie lekow przez bariere lozyskowa. Leki oksytotyczne i tokolityki. Hormony gonadotropowe i plciowe. Antykoncepcja. Farmakoterapia nieplodnosci. Hormonalna terapia zastepcza.

10. Psychologia

Determinanty i mechanizmy regulacyjne zachowan czlowieka. Procesy poznawcze czlowieka. Osobowosc. Stres a zdrowie. Choroba i hospitalizacja jako sytuacje trudne. Pomoc psychologiczna. Psychologia postaw i zachowan prokreacyjnych. Psychospoleczne aspekty pokwitania, menstruacji, ciazy, pologu i karmienia piersia, planowania rodziny, menopauzy i senium. Psychospoleczne aspekty wychowania seksualnego i prorodzinnego, problematyki AIDS. Teorie, modele i koncepcje komunikacji miedzyludzkiej. Przekazywanie i przyjmowanie informacji. Sytuacje jatrogenne w relacji polozna-pacjent. Specyficzne problemy komunikowania sie w okresie dojrzewania, ciazy, narodzin, klimakterium i senium. Techniki redukowania leku, metody relaksacyjne. Zespol wypalenia zawodowego.

11. Psychologia zdrowia

Orientacja salutogenna w podejsciu do zdrowia i choroby - model Antonowsky'ego. Psychologiczne czynniki i mechanizmy sprzyjajace utrzymaniu zdrowia: zasoby osobiste, wsparcie spoleczne, style zycia. Psychologiczne mechanizmy ksztalcenia zachowan zdrowotnych. Psychologiczne problemy zwiazane z rodzajem choroby lub niepelnosprawnosci. Psychologiczne problemy personelu medycznego.

12. Psychoterapia

Psychoterapia specjalistyczna, kwalifikowana a podstawowa. Modele pomocy psychologicznej. Czynniki terapeutyczne. Podstawowe interwencje terapeutyczne. Relacja terapeutyczna w opiece pielegniarskiej - cechy i funkcje relacji terapeutycznej, problem przeniesienia i przeciwprzeniesienia w relacji terapeutycznej. Zasady zapobiegania jatrogenii. Indywidualne uwarunkowania relacji - analiza wlasnych doswiadczen.

13. Socjologia

Socjologia instytucji i zawodow medycznych. Spoleczne uwarunkowania zdrowia i choroby. Spoleczne konsekwencje choroby, bezdzietnosci, ciazy niepozadanej. Struktura i dynamika rodziny. Modele i funkcje rodziny. Spoleczne problemy mlodocianych i samotnych matek. Niepelnosprawnosc jako problem spoleczny. Odchylenia od normy.

14. Socjologia zdrowia

Kultura - wartosci i normy spoleczne. Procesy i przemiany zycia spolecznego. Rodzina w wybranych teoriach socjologicznych. Zachowania w zdrowiu i w chorobie. Naznaczenie spoleczne choroby i zjawiska spolecznie pietnowane. Spoleczne konsekwencje choroby. Spoleczne problemy osob niepelnosprawnych.

15. Pedagogika

Wychowanie jako zjawisko spoleczne. Srodowisko wychowawcze. Filozoficzne podstawy dzialalnosci wychowawczej. Cele wychowania jako realizacja wartosci osobowych i spolecznych. Strategie wychowawcze. Teorie, formy i metody wychowania. Trudnosci wychowawcze. Ksztaltowanie srodowiska wychowawczego. Edukacja zdrowotna dzieci, mlodziezy i doroslych. Organizacja i metody pracy opiekunczo-wychowawczej w wybranych zakladach opieki.

16. Zagadnienia prawne

Podstawy zagadnien prawnych: system prawa, struktura aktow prawnych, prawa czlowieka, wykladnia prawna. Prawo o zakladach opieki zdrowotnej. Prawo ubezpieczen zdrowotnych. Ustawa o zawodach pielegniarki i poloznej, o samorzadzie zawodowym. Prawa pacjenta. Odpowiedzialnosc w zawodach medycznych - odpowiedzialnosc cywilna, karna, pracownicza, zawodowa. Podstawy prawa pracy.

17. Medycyna katastrof

Wyrozniki medycyny katastrof. Fazy akcji ratunkowej. Organizowanie akcji ratunkowej. Modele i zasady wspolpracy miedzynarodowej. Standardy postepowania przedszpitalnego w medycynie ratunkowej. Pomoc przedszpitalna w obrazeniach glowy, szyi, klatki piersiowej i brzucha. Swoiste zespoly chorobowe. Prawa czlowieka w sytuacjach nadzwyczajnych.

18. Antropologia

Antropologia filozoficzna i jej nurty. Fenomenologia czlowieka. Duchowosc i cielesnosc czlowieka. Swiadomosc i samoswiadomosc czlowieka. Metafizyka czlowieka. Wlasciwosci i struktura ludzkiej osoby. Indywidualna osoba w kregu spolecznej wspolnoty. Humanizm a personalizm.

19. Andragogika

Pedagogika doroslych - zarys pojecia. Rozwoj ludzi doroslych. Doroslosc i dojrzalosc w kontekscie zdrowia i dbalosc o nie. Potrzeby i mozliwosci wychowania ludzi doroslych. Cele i zadania wychowania ludzi doroslych. Wychowawcze funkcje zakladow ochrony zdrowia. Samowychowanie. Wspolczesne problemy wychowania doroslych a promocja zdrowia.

20. Radiologia

Diagnostyka radiologiczna. Przygotowanie chorego do badan radiologicznych. Radioterapia: rodzaje, wskazania i opieka nad chorym leczonym radioterapia.

21. Badanie fizykalne

Badanie przedmiotowe noworodkow, niemowlat oraz osob doroslych: stan psychiczny, stan ogolny, skora, oczy, uszy, jama ustna, gardlo i szyja, klatka piersiowa i pluca, gruczoly piersiowe, uklad sercowo-naczyniowy, brzuch, meskie narzady plciowe, zenskie narzady plciowe, obwodowy uklad krazenia, uklad miesniowo-szkieletowy, uklad nerwowy. Dokumentacja kliniczna pacjenta.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy opieki polozniczej

Podstawowe pojecia i definicje. Historia i kierunki rozwoju opieki zdrowotnej nad kobieta i dzieckiem w Polsce i na swiecie. Wspolczesne kierunki rozwoju opieki perinatalnej. Zasady trojpoziomowej organizacji opieki perinatalnej. Czynniki wplywajace na rozwoj praktyki polozniczej. Rola spoleczno-zawodowa poloznej. Modele organizowania opieki polozniczej i pracy poloznej. Standardy i procedury postepowania - jakosc opieki polozniczej. Metody, sposoby, zasady, techniki i procedury stosowane w opiece nad ciezarna, rodzaca, poloznica i jej dzieckiem oraz nad kobieta chora lub zagrozona choroba ginekologiczna. Udzial i odpowiedzialnosc poloznej w procesie diagnozowania, leczenia i rehabilitacji. Podstawy badania fizykalnego. Metody gromadzenia informacji. Prowadzenie dokumentacji przez polozna w szpitalu i w srodowisku.

2. Porod w doswiadczeniu kobiety

Zasady opieki polozniczej podczas porodu. Psychoprofilaktyka porodu. Problem bolu porodowego - wsparcie w okresie porodu, pozafarmakologiczne metody lagodzenia bolu porodowego, pozycje i udogodnienia porodowe. Bezpieczne macierzynstwo. Oczekiwania kobiety i rodziny. Porod rodzinny. Porod naturalny. Badanie poloznicze zewnetrzne i wewnetrzne. Usytuowanie plodu w macicy. Ocena sytuacji polozniczej. Mechanizm porodu w polozeniu podluznym glowkowym. Mechanizm porodu w ulozeniach odgieciowych. Porod przy nieprawidlowym ulozeniu glowki. Mechanizm porodu w polozeniach miednicowych plodu. Porod w przypadkach nieprawidlowej budowy miednicy. Porod blizniaczy. Sposoby prowadzenia porodu fizjologicznego, nieprawidlowego i patologicznego. Obroty poloznicze. Zasady postepowania w porodach operacyjnych. Postepowanie w krwotokach w poloznictwie. Diagnostyka w okresie okoloporodowym.

3. Promocja zdrowia

Paradygmaty zdrowia. Zachowania zdrowotne i czynniki ksztaltujace stan zdrowia. Ocena stanu zdrowia. Promocja zdrowia i edukacja zdrowotna w systemie opieki zdrowotnej. Metody ksztaltowania zachowan zdrowotnych. Modele promocji zdrowia. Programy promocji zdrowia. Organizacja i funkcjonowanie szkoly rodzenia.

4. Metody diagnostyczne w poloznictwie i ginekologii

Badanie kliniczne. Metody pobierania i sposoby postepowania z materialem do badan. Interpretacja wynikow. Badanie ekosystemu pochwy. Cytodiagnostyka, kolposkopia, badanie patomorfologiczne. Kardiotokografia. Diagnostyka endokrynologiczna, badania biochemiczne. Badania serologiczne. Laparoskopia, histeroskopia, histerosalpingografia, amnioskopia, fetoskopia. Amniocenteza, kordocenteza. Densytometria. Samobadanie piersi, mammografia, sonomammografia.

5. Diagnostyka ultrasonograficzna w poloznictwie i ginekologii

Podstawy fizyczne i techniczne, artefakty badan ultrasonograficznych. Ultrasonografia jamy brzusznej. Ultrasonografia srodoperacyjna. Ultrasonografia wykonywana poprzez krocze i przedsionek pochwy. Ultrasonografia przezpochwowa. Przezpochwowa ultrasongrafia dopplerowska (techniki: "kolorowego" Dopplera oraz fali pulsacyjnej). Trojwymiarowa ultrasonografia przezpochwowa. Ultrasonografia przezodbytnicza. Ultrasonografia w opiece przedporodowej.

6. Planowanie rodziny i seksuologia

Przygotowanie do pelnienia funkcji prokreacyjnej i rodzicielstwa. Etapy planowania rodziny. Niepowodzenia w prokreacji. Planowanie urodzen - naturalne metody sterowania plodnoscia, hormonalne srodki antykoncepcyjne, wkladki domaciczne, mechaniczne i chemiczne srodki antykoncepcyjne. Plodnosc po porodzie i po odstawieniu antykoncepcji. Skutecznosc, zalety i wady roznych metod sterowania plodnoscia. Mechanizmy regulujace funkcje seksualne. Granice norm i patologii seksualnych. Modele seksualnosci czlowieka. Aktywnosc seksualna w roznych okresach zycia. Zaburzenia i patologie seksualne. Przemoc seksualna.

7. Anestezjologia i intensywna terapia medyczna

Podstawowe pojecia. Pomoc dorazna. Rodzaje znieczulenia. Analgezja dozylna i domiesniowa. Analgezja wziewna. Znieczulenie przewodowe. Znieczulenie ciezarnej i rodzacej. Bol porodowy. Zasady postepowania w stanach zagrozenia zycia - nagle zatrzymanie krazenia, wstrzas, krwotok, ostra niewydolnosc oddechowa, ostre zatrucia, ostra niewydolnosc nerek. Intensywna terapia noworodka. Intensywny nadzor bezprzyrzadowy i przyrzadowy. Udzial poloznej w intensywnej terapii.

8. Poloznictwo i pielegniarstwo poloznicze

Rozpoznanie i przebieg ciazy prawidlowej. Rola poloznej w opiece okoloporodowej. Udzial poloznej w monitorowaniu stanu ogolnego i polozniczego ciezarnej oraz stanu zdrowia. Patologia ciazy. Ocena ryzyka polozniczego. Udzial poloznej w profilaktyce i czynnosciach diagnostyczno-leczniczych. Porod prawidlowy. Porod patologiczny. Porod zabiegowy. Polog prawidlowy. Patologia pologu. Karmienie piersia. Opieka nad poloznica i jej dzieckiem w fizjologicznym przebiegu pologu, w patologicznym przebiegu pologu i w przypadku wspolistnienia chorob matki. Standardy postepowania w poloznictwie. Dokumentacja medyczna.

Zmiany zachodzace w organizmie kobiety podczas ciazy. Opieka profilaktyczna nad kobieta podczas ciazy. Najnowsze osiagniecia w zakresie psychoprofilaktyki polozniczej. Prowadzenie porodu z uwzglednieniem aktualnych wytycznych Swiatowej Organizacji Zdrowia i Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Poloznictwa i Ginekologii. Program edukacji spoleczenstwa na temat czynnikow ryzyka perinatalnego. Zasady opieki nad rodzicami w okresie prokreacji. Wspolczesne tendencje w prowadzeniu porodu. Problem znieczulenia w poloznictwie. Polog - modyfikacja postepowania w zaleznosci od sytuacji polozniczej. Wspolczesne tendencje w opiece nad poloznica i noworodkiem. Psychologiczne problemy macierzynstwa. Promocja karmienia naturalnego. Wspolczesne metody regulacji urodzen. Poradnictwo genetyczne. Zagrozenia dla ciezarnej i jej dziecka wynikajace z powiklan w przebiegu ciazy. Diagnostyka i terapia wewnatrzmaciczna plodu.

Wspolczesne standardy postepowania w przebiegu ciazy w przypadku chorob wynikajacych z reakcji organizmu kobiety na ciaze oraz w chorobach niepolozniczych wspolistniejacych z ciaza. Patologia pologu. Karmienie piersia. Ciaza i porod u mlodocianych. Opieka nad ciezarna, rodzaca, poloznica uzalezniona. Ciaza i porod u kobiety HIV(+). Operacje i zabiegi poloznicze. Opieka nad rodzaca, jej dzieckiem i mezem podczas porodu powiklanego. Standardy postepowania w pologu o przebiegu patologicznym. Stany zagrozenia zycia w poloznictwie - zasady postepowania. Przyczyny zgonow kobiet w zwiazku z ciaza, porodem i pologiem. Udzial poloznej w prowadzeniu intensywnego nadzoru stanu ogolnego i polozniczego ciezarnej, rodzacej i poloznicy oraz dzialan terapeutycznych w stanach naglych w poloznictwie.

9. Zdrowie noworodka

Czynniki warunkujace prawidlowy rozwoj prenatalny i postnatalny. Specyfika opieki pielegniarskiej nad noworodkiem. Charakterystyka noworodkow uwzgledniajaca wiek plodowy i urodzeniowa mase ciala. Stany przejsciowe okresu noworodkowego. Szczepienia w okresie noworodkowym. Noworodek niedojrzaly. Metoda kangura. Noworodek z hipotrofia. Patologia okresu noworodkowego. Postepowanie z noworodkiem z urazem okoloporodowym. Monitorowanie stanu noworodka. Transport noworodka. Epidemiologia i etiologia zakazen w oddzialach noworodkowych. Zapobieganie zakazeniom w oddzialach noworodkowych.

10. Neonatologia i opieka neonatologiczna

Zasady trojstopniowej organizacji opieki nad noworodkiem. Edukacja rodzicow na temat czynnikow ryzyka perinatalnego. Zasady postepowania z noworodkiem w czasie porodu w swietle wytycznych Swiatowej Organizacji Zdrowia. Zapobieganie urazom okoloporodowym i ich skutkom. Umieralnosc okoloporodowa noworodkow. Bilans zerowy i zasady dyspanseryzacji noworodkow. Zasady postepowania z noworodkiem niedojrzalym w czasie porodu. Postepowanie z noworodkiem matki uzaleznionej. Wytyczne odnosnie do postepowania z noworodkiem matki HIV(+). Patologia okresu noworodkowego. Pielegnacja noworodkow w naglych stanach chirurgicznych. Badania i zabiegi diagnostyczne oraz terapeutyczne u noworodkow. Normy badan stosowanych w neonatologii. Szczepienia ochronne noworodka. Intensywny nadzor nad noworodkiem. Farmakoterapia okresu noworodkowego. Opieka nad noworodkiem w domu. Niedosluchy wystepujace u dzieci. Diagnostyka zaburzen sluchu u dzieci oraz nowoczesne standardy postepowania terapeutycznego. Jakosc opieki w neonatologii. Organizacja i funkcjonowanie oddzialow polozniczo-noworodkowych w systemie rooming-in (system matka - dziecko).

11. Zdrowie niemowlecia

Specyfika opieki pielegniarskiej nad dzieckiem. Rozwoj psychomotoryczny dziecka. Udzial poloznej w wybranych profilaktycznych dzialaniach pediatrycznych. Zasady prawidlowego odzywiania. Udzial poloznej w opiece nad dzieckiem chorym. Ostre i przewlekle zaburzenia w odzywianiu. Pielegnowanie dzieci z wadami rozwojowymi twarzoczaszki. Stany niedoborowe. Choroby alergiczne. Postepowanie z dziecmi w chorobach poszczegolnych ukladow, z oparzeniami oraz w chorobach metabolicznych. Problemy pielegnacyjne i psychospoleczne dzieci z porazeniem mozgowym. Przygotowanie dziecka do badan diagnostycznych. Typowe pediatryczne zabiegi pielegniarskie. Hospitalizacja dziecka. Opieka terminalna nad dzieckiem.

12. Zdrowie zycia plciowego i rozrodu

Ginekologia wieku rozwojowego. Nieprawidlowosci budowy i wady rozwojowe narzadow plciowych, ciala obce w narzadzie rodnym, stany zapalne zewnetrznych narzadow plciowych. Okres dojrzalosci plciowej. Przygotowanie kobiet do samoobserwacji i samoopieki. Udzial poloznej w przygotowaniu rodziny do pelnienia funkcji prokreacyjnej. Nieplodnosc kobieca. Nieplodnosc meska. Wybrane elementy andrologii. Wspoludzial poloznej w diagnozowaniu i leczeniu nieplodnosci malzenskiej. Specyfika pielegnowania w schorzeniach ginekologicznych. Profilaktyka, leczenie, pielegnowanie, prewencja - stany zapalne narzadow plciowych, choroby przenoszone droga plciowa. Endometrioza. Klimakterium i senium. Rola i zadania poloznej w opiece nad kobieta w roznych okresach zycia. Zaburzenia statyki narzadu rodnego. Wysilkowe nietrzymanie moczu. Nowotwory lagodne narzadow plciowych oraz sutka. Rola i zadania poloznej w przygotowaniu psychofizycznym pacjentki do badan i zabiegow diagnostycznych, operacyjnych i pielegnacja po operacjach ginekologicznych. Metody operacyjne wykorzystywane w ginekologii.

13. Ginekologia i pielegniarstwo ginekologiczne

Zmiany zachodzace w organizmie kobiety i mezczyzny w roznych fazach zycia. Standardy postepowania w zaburzeniach okresu pokwitania. Choroby ginekologiczne wieku dzieciecego. Edukacja dzieci i mlodziezy odnosnie do higieny okresu dojrzewania i zycia seksualnego oraz metod zapobiegania ciazy. Zaburzenia rozwoju cielesno-plciowego i ich uwarunkowania genetyczne. Zaburzenia cyklu miesiaczkowego. Problemy ginekologiczne kobiet. Zakazenia i zapalenia narzadow plciowych u kobiet - standardy postepowania. Wspolczesne tendencje w antykoncepcji. Stany nagle i stany zagrozenia zycia w ginekologii. Urologia ginekologiczna.

Nieplodnosc malzenska - czynniki uniemozliwiajace zajscie w ciaze, aspekt psychologiczno-socjologiczny nieplodnosci malzenskiej. Nowoczesne metody diagnozowania i terapii w nieplodnosci. Endometrioza - zapobieganie i leczenie. Zmiany nowotworowe narzadow plciowych i piersi - profilaktyka, standardy postepowania diagnostycznego i terapeutycznego. Zespol bolowy miednicy mniejszej. Przygotowanie do mastektomii i operacji odtworczych - postepowanie po ich wykonaniu. Zaburzenia statyki narzadu rodnego. Nietrzymanie moczu. Operacje stosowane w ginekologii. Przygotowanie psychofizyczne pacjentki do badan i zabiegow diagnostycznych. Przygotowanie kobiety z choroba ginekologiczna do operacji planowej i naglej. Pielegnowanie kobiet po operacjach ginekologicznych. Profilaktyka powiklan pooperacyjnych. Rehabilitacja pooperacyjna. Dolegliwosci okresu klimakterium i senium. Plodnosc w przebiegu klimakterium. Wspolczesne trendy w hormonalnej terapii zastepczej. Opieka ginekologiczna nad kobieta zarazona wirusem HIV i chora na AIDS. Norma i patologia seksualna. Edukacja kobiet i ich rodzin w zakresie profilaktyki schorzen ginekologicznych i chorob przenoszonych droga plciowa. Jakosc opieki w pielegniarstwie ginekologicznym.

14. Onkologia ginekologiczna

Epidemiologia i etiopatogeneza chorob nowotworowych narzadow plciowych zenskich i sutka. Udzial poloznej w profilaktyce, diagnostyce i terapii nowotworow narzadow plciowych zenskich i sutka. Opieka nad kobieta z nowotworem narzadow plciowych, z uwzglednieniem specyfiki pielegnowania przed i po terapii. Mastektomia - pielegnowanie przed i po operacji. Grupy wsparcia. Opieka nad chora w terminalnej fazie choroby nowotworowej. Udzial poloznej w terapii bolu.

15. Podstawy interny

Etiologia, patogeneza i obraz kliniczny, metody diagnostyki i terapii, pielegnowanie chorych w schorzeniach ukladu oddechowego, pokarmowego, moczowego, sercowo-naczyniowego, krwiotworczego i dokrewnego oraz z chorobami metabolicznymi i narzadu ruchu.

16. Podstawy chirurgii

Przygotowanie chorego do zabiegu operacyjnego w trybie naglym i planowym oraz w chirurgii ambulatoryjnej. Pielegnowanie chorego po zabiegu operacyjnym. Zapobieganie powiklaniom pooperacyjnym. Zapobieganie zakazeniom w chirurgii. Choroby zyl. Kamica drog moczowych i zolciowych. Pielegnowanie chorych po przebytym urazie. Zabiegi operacyjne w ciazy.

17. Podstawy psychiatrii

Ustawodawstwo dotyczace ochrony zdrowia psychicznego. Zaburzenia psychiczne zwiazane ze sfera prokreacji. Zaburzenia i choroby psychiczne w okresie ciazy. Depresje poporodowe. Psychozy poporodowe. Zespoly lekowe. Zaburzenia psychiczne w okresie klimakterium i senium.

18. Podstawowa opieka zdrowotna

Rozwoj, organizacja i zadania podstawowej opieki zdrowotnej w Polsce. Rola poloznej srodowiskowej, rodzinnej w zespole podstawowej opieki zdrowotnej. Kompetencje poloznej srodowiskowej, rodzinnej. Specyfika opieki nad kobieta i jej rodzina w srodowisku zamieszkania, nauki i pracy. Opieka polozniczo-ginekologiczna, diagnoza srodowiskowa i dokumentowanie dzialan. Rodzina jako podmiot opieki, dzialania poloznej w sytuacji kryzysu rodziny. Udzial poloznej w realizacji zadan wynikajacych z programow polityki zdrowotnej.

19. Rehabilitacja w poloznictwie, neonatologii i ginekologii

Cele i zadania rehabilitacji kompleksowej. Rola i zadania poloznej w realizacji procesu rehabilitacji. Fizjoterapia w ciazy, porodzie i pologu. Fizjoterapia w okresie noworodkowym. Kinezystymulacja w pologu fizjologicznym i po cieciu cesarskim. Fizjoprofilaktyka w ginekologii. Rehabilitacja po operacjach ginekologicznych. Rehabilitacja po mastektomii i operacjach odtworczych.

20. Choroby zakazne w poloznictwie

Mechanizmy zakazenia plodu. Choroby bakteryjne: listerioza, bruceloza, zakazenia pochwowe - rzezaczka. Choroby pasozytnicze: kila, toksoplazmoza. Choroby wirusowe: rozyczka, opryszczka, grypa, cytomegalia, ospa, polpasiec. AIDS. Wirusowe zapalenie watroby.

21. Zywienie i dietetyka

Zywienie czlowieka zdrowego i chorego - jakosciowe i ilosciowe zapotrzebowanie organizmu czlowieka w roznych okresach zycia i stanach zdrowia: okres noworodkowy, pokwitania, dojrzalosci plciowej, ciaza - fizjologiczna i powiklana (cukrzyca, nadcisnienie indukowane ciaza, niedokrwistosc, choroby nerek, cholestaza), okres pologu i karmienia piersia, klimakterium.

22. Historia zawodu poloznej

Uwarunkowania historyczne i kierunki rozwoju zawodu poloznej. Wklad poloznych w rozwoj opieki polozniczo-ginekologicznej. Rozwoj poloznictwa na ziemiach polskich - wklad lekarzy w rozwoj poloznictwa. Ksztalcenie poloznych. Powstanie i rozwoj szkol poloznych na ziemiach polskich. Pierwsze podreczniki zawodowe dla poloznych. Przepisy prawne normujace prace poloznych. Powstanie, rozwoj, rola i zadania organizacji zawodowych. Poloznictwo nowozytne w wybranych krajach.

23. Ustawodawstwo zawodowe poloznych i wymogi europejskie

Zawod poloznej w swietle przepisow Unii Europejskiej. Wspolczesne kierunki opieki polozniczej. System opieki polozniczej w wybranych krajach europejskich. System opieki polozniczej w Stanach Zjednoczonych. System i stan badan w opiece polozniczej i ginekologicznej. System podstawowego i wyzszego ksztalcenia poloznych w wybranych krajach Europy Zachodniej i Stanach Zjednoczonych. Miedzynarodowe standardy ksztalcenia poloznych. Miedzynarodowe Stowarzyszenie Poloznych (ICM) - konstytucja, struktura, rola, zadania. Polskie Towarzystwo Poloznych - statut, rola, zadania.

24. Dydaktyka ogolna

Realizacja zamierzen nauczyciela w procesie dydaktycznym. Konstruowanie strategii nauczania-uczenia sie. Zasady nauczania. Struktura programu. Cele nauczania. Taksonomia celow. Projektowanie celow nauczania. Teorie doboru tresci nauczania. Dobor tresci nauczania. Pomiar dydaktyczny, pomoce dydaktyczne.

25. Dydaktyka medyczna

Przeglad metod i technik nauczania - uczenia sie i wychowania zdrowotnego. Jednostka dydaktyczna, pojecie, struktura, typologia. Hospitacja - pojecie, cele, organizacja. Proces kontroli i oceny. Tradycyjne i nowoczesne formy kontroli nauczania i zasady ich stosowania. Egzamin z przygotowania zawodowego. Metoda kooperatywnego uczenia sie jako zrodlo tworzenia nowych relacji nauczyciel - student. Tworczosc w pracy nauczyciela. Projektowanie nauczania pielegniarstwa. Zajecia dydaktyczne w ramach roznych przedmiotow nauczania w zakresie pielegniarstwa i opieki polozniczej. Zasady edukacji zdrowotnej. Konstruowanie strategii ksztalcenia i edukacji zdrowotnej. Przeglad metod i technik edukacji zdrowotnej. Szkoly promujace zdrowie. Ewaluacja i pomiar w edukacji zdrowotnej. Srodki masowego przekazu. Warsztat edukacji zdrowotnej.

26. Podstawy nauk o zarzadzaniu

Zarzadzanie - nauka i praktyka. Szkola prakseologiczna, systemowa, sytuacyjna. Funkcje kierownicze. Proces decyzyjny. Style zarzadzania. Doskonalenie organizacji: strategia, zmiana, konflikt.

27. Ekonomika, finanse, marketing

Modele finansowania opieki zdrowotnej. Planowanie, finansowanie i monitoring uslug zdrowotnych. Wybrane analizy finansowe i ekonomiczne. Marketing uslug zdrowotnych.

28. Zarzadzanie zasobami ludzkimi

Znaczenie zasobow ludzkich w organizacji. Szacowanie zapotrzebowania na opieke pielegniarska i poloznicza oraz liczbe kadr pielegniarskich i polozniczych na poziomie oddzialu szpitalnego i podstawowej opieki zdrowotnej. Nabor, dobor pracownikow. Programowanie adaptacji spoleczno-zawodowej. Rozwoj pracownikow, doskonalenie, kariera zawodowa. Motywowanie, ocena pracy. Ergonomiczna analiza pracy. Usprawnianie metod pracy w ochronie zdrowia. Zarzadzanie jakoscia.

29. Organizacja ochrony zdrowia

Zakres dzialania wspolczesnej ochrony zdrowia. Organizacja systemow opieki zdrowotnej w wybranych krajach swiata. Podstawy organizacji narodowego systemu opieki zdrowotnej. System opieki zdrowotnej w Polsce. Opieka zdrowotna w Polsce. Instytucja lekarza rodzinnego w warunkach rynkowych i pozarynkowych zrodel finansowania ochrony zdrowia.

30. Metodologia badan naukowych i seminarium magisterskie

Przedmiot i cel badan. Metody i techniki badan. Zasady interpretacji danych empirycznych. Konstrukcja opracowan i projektow. Prawa autorskie. Etapy postepowania badawczego. Cele i funkcje nauki. Podzial nauki. Kryteria wyodrebnienia dyscyplin i dziedzin naukowych. Pielegniarstwo jako dyscyplina naukowa. Przedmiot, zakres, wiedza naukowa w pielegniarstwie i opiece polozniczej. Swoiste metody i techniki badan. Badania ilosciowe i jakosciowe. Analiza danych i wnioskowanie. Jezyk naukowy. Upowszechnianie badan naukowych.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOSCIOWE

(do dyspozycji uczelni)

VII. ZALECENIA

1. Przez przedmioty specjalizacyjne nalezy rozumiec dodatkowe przedmioty przygotowujace do wykonywania zawodu poloznej, przez przedmioty specjalnosciowe - przedmioty poglebiajace wyksztalcenie kierunkowe w zakresie wiedzy polozniczej, neonatologicznej i ginekologicznej.

2. W ramach praktyk student powinien zrealizowac zajecia obejmujace:

- poradnictwo dla kobiet ciezarnych, lacznie z przeprowadzeniem co najmniej 100 badan prenatalnych,

- sprawowanie nadzoru i opieki nad co najmniej 40 rodzacymi,

- przyjecie 40 porodow, a w przypadku gdy liczba rodzacych jest mniejsza - co najmniej 30 porodow pod warunkiem aktywnego udzialu w 20 innych porodach,

- aktywny udzial w porodzie z polozenia miednicowego, a w przypadku gdy jest to niemozliwe asystowanie w warunkach symulowanych,

- wykonanie naciecia krocza i zakladanie szwow,

- kontrola i opieka nad 40 kobietami, u ktorych moga wystapic powiklania w trakcie ciazy, porodu i pologu,

- sprawowanie nadzoru i opieki nad co najmniej 40 ciezarnymi,

- sprawowanie nadzoru i opieki wlacznie z przeprowadzeniem badan nad 100 poloznicami i zdrowymi noworodkami,

- prowadzenie obserwacji i sprawowanie opieki nad noworodkami niedonoszonymi, przenoszonymi, z niska masa urodzeniowa oraz chorymi,

- sprawowanie opieki nad kobietami z objawami patologicznymi - ginekologicznymi i polozniczymi.

3. W trakcie studiow uczelnia powinna umozliwic uzyskanie przygotowania w zakresie zarzadzania w poloznictwie lub przygotowania pedagogicznego zgodnie z wymaganiami okreslonymi w odrebnych przepisach.

4. Absolwent studiow magisterskich na kierunku poloznictwo zobowiazany jest do zlozenia i obrony pracy magisterskiej.

5. Magister poloznictwa powinien umiec:

- tworczo realizowac proces ksztalcenia poloznych na wszystkich poziomach ksztalcenia i doskonalenia zawodowego,

- przygotowac i prowadzic edukacje zdrowotna w odniesieniu do wybranego srodowiska dydaktyczno-wychowawczego - opracowywac programy zdrowotne z uwzglednieniem potrzeb spolecznosci lokalnych,

- analizowac tresci zawarte w programie ksztalcenia poloznych i dokonac szczegolowego rozkladu materialu nauczania wybranych blokow programowych,

- przygotowac optymalne procedury postepowania dydaktycznego i opracowac plany i konspekty do roznych typow zajec dydaktycznych w odniesieniu do roznych odbiorcow,

- znac klasyfikacje i charakterystyke metod nauczania - uczenia sie wykorzystywanych w ksztalceniu zawodowym poloznych,

- dobierac optymalne i stosowac wybrane metody nauczania i uczenia sie w okreslonych sytuacjach postepowania dydaktycznego, edukacji zdrowotnej w zaleznosci od specyfiki tresci nauczania oraz celu, ktory nalezy osiagnac,

- poslugiwac sie wiedza z zakresu logiki i wiedza filozoficzna o czlowieku w kontaktach interpersonalnych w pracy zawodowej,

- formulowac cele, funkcje i zadania opieki polozniczej na wszystkich poziomach zarzadzania,

- opracowywac zalozenia polityki kadrowej oraz plan zatrudniania poloznych odpowiednio do strategii i zapotrzebowania pacjentow na opieke poloznicza,

- kierowac procesem rozwoju kadr poloznych oraz opracowac system oceniania i motywowania pracownikow,

- opracowywac i wdrazac standardy oraz narzedzia monitorowania opieki polozniczej,

- dobierac i zastosowac okreslone metody, techniki organizatorskie i techniki zarzadzania w badaniu, rozwiazywaniu problemow organizacyjnych w zakresie opieki polozniczej,

- oceniac koszt biologiczny pracy poloznych w sposob zapewniajacy efektywne i bezpieczne wykonywanie pracy na polozniczych stanowiskach,

- organizowac prace podwladnych i wlasna zgodnie z obowiazujacymi normami prawnymi, zabezpieczajac interesy pacjentow, pracownikow i organizacji,

- wykorzystywac przepisy prawa w dzialalnosci zawodowej.

Praktyka na stanowisku kierowniczym pielegniarki, poloznej oddzialowej i przelozonej (naczelnej)

Celem praktyki jest rozwijanie umiejetnosci i technik planowania, organizowania, motywowania, oceniania oraz nadzorowania pracy personelu pielegniarskiego (stanowisko pielegniarki, poloznej oddzialowej), pomocniczego, a takze innych grup zawodowych i komorek organizacyjnych instytucji sluzby zdrowia. Praktyczna weryfikacja wiedzy teoretycznej opanowanej w ramach specjalnosci zarzadzania.

Praktyka pedagogiczna

Celem praktyki jest poznanie pracy szkoly wyzszej ksztalcacej pielegniarki lub polozne (organizacji, form i metod pracy nauczyciela, czynnosci kierowniczych w pracy szkoly, organizacji zajec pozaprogramowych, organizacji i prawnej regulacji rekrutacji) i ksztaltowanie wybranych umiejetnosci pedagogicznych studentow. Prowadzenie roznych typow zajec (zajecia teoretyczne, zajecia praktyczne - cwiczenia w pracowni umiejetnosci pielegniarskich i polozniczych, praktyki zawodowe w placowkach sluzby zdrowia) w ramach przedmiotow nauczania pielegniarstwa i opieki polozniczej.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGOLNE

Studia zawodowe na kierunku poloznictwo trwaja nie mniej niz 3 lata (6 semestrow).

Laczna liczba godzin zajec dydaktycznych wynosi 4600. W standardzie okreslono 4600 godzin, z ktorych 2300 przeznaczono na ksztalcenie praktyczne (zajecia praktyczne i praktyki zawodowe).

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent powinien byc przygotowany do samodzielnego pelnienia roli zawodowej i powinien posiadac:

- wiedze w zakresie nauk medycznych, w szczegolnosci medycyny perinatalnej, neonatologii, ginekologii i pielegniarstwa, nauk humanistycznych i spolecznych,

- umiejetnosc wykonywania swiadczen zdrowotnych wobec kobiety i jej rodziny, kobiety ciezarnej, rodzacej, poloznicy i noworodka w zakresie promocji zdrowia, profilaktyki, profesjonalnej opieki polozniczo-ginekologicznej: przedkoncepcyjnej, prenatalnej, perinatalnej, w okresie przekwitania i senium,

- umiejetnosc wspoldzialania w zespole interdyscyplinarnym w zakresie profilaktyki oraz w procesie diagnozowania, leczenia i rehabilitacji w odniesieniu do wymienionych grup pacjentow,

- umiejetnosc rozpoznawania i monitorowania ciazy prawidlowej, samodzielnego przyjecia porodu silami natury oraz wykrywania stanow odbiegajacych od normy u matki i jej dziecka w okresie ciazy, porodu i pologu,

- umiejetnosc prowadzenia edukacji na temat rozrodu i metod planowania rodziny, w okresie dojrzewania, przedkoncepcyjnym, w aspekcie biologicznym, wychowawczym i spolecznym oraz ochrony macierzynstwa i ojcostwa,

- umiejetnosc inicjowania i wspierania dzialan kobiety i jej rodziny na rzecz promowania zdrowia i podnoszenia poziomu zdrowotnosci spoleczenstwa,

- umiejetnosc podejmowania dzialan ratowniczych w sytuacjach naglych, dokonywania wyboru wlasciwych form udzielania pierwszej pomocy polozniczej, mieszczacych sie w zakresie kwalifikacji i kompetencji zawodowych,

- umiejetnosc dzialania zgodnie z zasadami etyki ogolnej i zawodowej oraz holistycznego podejscia do pacjenta z poszanowaniem i respektowaniem jego praw.

III. GRUPY PRZEDMIOTOW I OBCIAZENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTALCENIA OGOLNEGO 210

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 480

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE I PRAKTYKI ZAWODOWE 3 150

w tym: zajecia teoretyczne 850

zajecia praktyczne i praktyki zawodowe 2 300

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOSCIOWE 760

(do dyspozycji uczelni)

RAZEM: 4 600

IV. PRAKTYKI

Czas trwania praktyk zawodowych - 28 tygodni x 40 godzin na tydzien = 1120 godzin.

Praktyki odbywaja sie w zakladach opieki zdrowotnej i obejmuja praktyczne doskonalenie umiejetnosci zawodowych uzyskanych w toku realizacji przedmiotow kierunkowych. Miejscem praktyk powinny byc szczegolnie: sala porodowa, oddzialy poloznicze, noworodkowe (polozniczo-noworodkowe), patologii ciazy, ginekologii, internistyczne, pediatryczne (niemowlecy, patologii noworodka) w szpitalach klinicznych, jednostkach badawczo-rozwojowych lub wieloprofilowych szpitalach o zasiegu regionalnym oraz osrodkach polozniczej i pielegniarskiej opieki domowej, srodowiskowej i szkolach rodzenia.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIAZENIE GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTALCENIA OGOLNEGO 210

1. Filozofia i podstawy etyki 30

2. Wychowanie fizyczne 60

3. Jezyk obcy 120

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 480

1. Anatomia 60

2. Fizjologia 60

3. Embriologia i rozwoj czlowieka 30

4. Genetyka i embriopatie 30

5. Biochemia z biofizyka 15

6. Patomorfologia i patofizjologia 30

7. Mikrobiologia z podstawami parazytologii 30

8. Zdrowie publiczne 45

9. Farmakologia 30

10. Psychologia 45

11. Socjologia 30

12. Pedagogika 30

13. Zagadnienia prawne 15

14. Badanie fizykalne 30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE I PRAKTYKI ZAWODOWE 3 150

Nazwa przedmiotu

zajecia teoretyczne (liczba godzin)

zajecia praktyczne (liczba godzin)

praktyki zawodowe (godziny/ tygodnie)

1. Podstawy opieki polozniczej

225

280

-

2. Porod w doswiadczeniu kobiety

145

360

320/8

3. Promocja zdrowia

30

15

40/1

4. Metody diagnostyczne w poloznictwie i ginekologii

15

15

40/1

5. Planowanie rodziny i seksuologia

15

15

40/1

6. Anestezjologia i intensywna terapia medyczna

15

30

40/1

7. Poloznictwo i pielegniarstwo poloznicze

75

90

160/4

8. Zdrowie noworodka

45

45

80/2

9. Zdrowie niemowlecia

30

45

40/1

10. Zdrowie zycia plciowego i rozrodu

45

75

80/2

11. Onkologia ginekologiczna

15

15

40/1

12. Podstawy interny

30

30

40/1

13. Podstawy chirurgii

30

30

40/1

14. Podstawy psychiatrii

15

15

40/1

15. Podstawowa opieka zdrowotna

30

45

80/2

16. Rehabilitacja w poloznictwie, neonatologii i ginekologii

15

30

40/1

17. Choroby zakazne w poloznictwie

15

15

-

18. Zywienie i dietetyka

15

15

-

19. Historia zawodu poloznej

15

15

-

20. Metodologia badan naukowych i seminarium licencjackie

30

-

-

Razem:

850

1 180

1 120/28

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOSCIOWE 760

(do dyspozycji uczelni)

VI. TRESCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTOW

A. PRZEDMIOTY KSZTALCENIA OGOLNEGO

1. Filozofia i podstawy etyki

Przedmiot i kierunki filozofii i ich charakterystyka. Podstawowe zalozenia epistemologii. Ewolucja podstawowych zagadnien filozoficznych. Antropologia filozoficzna jako zrodlo refleksji nad czlowiekiem. Przedmiot i podmiot etyki. Kodeks etyki poloznej. Wartosci, normy i oceny moralne. Rodowod ideowo-historyczny etyki poloznictwa. Dylematy etyczne w pracy poloznej i we wspolczesnym poloznictwie. Odpowiedzialnosc moralna poloznej.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Anatomia

Budowa ciala ludzkiego. Budowa i rola kosci. Budowa miednicy kostnej. Budowa kanalu rodnego. Budowa i mechanika miesni. Narzady bierne i czynne ruchu. Okolice ciala, sciany tulowia i jamy ciala. Anatomia ukladu nerwowego: osrodkowego, obwodowego i autonomicznego. Narzady zmyslow. Uklad krazenia: serce, krazenie duze i male, krazenie wrotne, krazenie matczyno-plodowe. Uklad chlonny. Uklad oddechowy: drogi oddechowe, pluca, oplucna. Uklad trawienny. Uklad dokrewny. Otrzewna. Przestrzen zaotrzewnowa. Nadnercza. Uklad moczowo-plciowy. Narzady plciowe meskie i zenskie. Budowa gruczolu piersiowego.

2. Fizjologia

Podstawowe wiadomosci w zakresie funkcji zyciowych. Neurohormonalna regulacja procesow fizjologicznych. Podstawy elektrofizjologii. Charakterystyka miesni szkieletowych, gladkich, miesnia sercowego. Czynnosc skurczowa macicy. Czucie, ruch, percepcja. Aktywacja mozgu, sen, czuwanie. Wyzsze czynnosci osrodkowego ukladu nerwowego. Fizjologia wrazen zmyslowych. Fizjologia ukladu dokrewnego. Fizjologia serca. Uklad naczyniowy, hemodynamika i autoregulacja tkankowego przeplywu krwi. Fizjologia ukladu oddechowego, mechanika i regulacja oddychania. Krazenie plucne i wymiana gazowa. Krazenie matczyno-plodowe. Fizjologia ukladu krwiotworczego. Uklad trawienny - czynnosci motoryczne i wydzielnicze. Trawienie i wchlanianie substancji pokarmowych. Przemiana materii. Fizjologia nerek. Uklad renina-angiotensyna. Regulacja rownowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Fizjologia narzadow plciowych. Fizjologia rozrodu. Fizjologia laktacji.

3. Embriologia i rozwoj czlowieka

Spermatogeneza i spermiogeneza. Owogeneza. Zaplemnienie i zaplodnienie. Wczesne stadia rozwoju czlowieka. Rozwoj poszczegolnych ukladow i narzadow. Rozwoj, budowa i funkcja lozyska.

4. Genetyka i embriopatie

Podstawy teorii chromosomowej dziedziczenia i cytogenetyki. Budowa i funkcja komorki. Kariotyp czlowieka. Aberracje chromosomow plciowych i autosomalnych oraz ich powstawanie. Dziedziczenie cech sprzezonych z plcia. Poradnictwo genetyczne. Czynniki mutagenne. Diagnostyka dysmorfologiczna. Podstawowe techniki stosowane w badaniach genetycznych i immunologicznych.

5. Biochemia z biofizyka

Biologiczne podstawy integralnosci organizmu ludzkiego. Budowa i funkcje zwiazkow chemicznych wystepujacych w organizmie ludzkim.

6. Patomorfologia i patofizjologia

Podstawowe pojecia z zakresu patomorfologii ogolnej. Patomorfologia ogolna nowotworow. Patologia narzadow plciowych zenskich i gruczolu piersiowego. Patologia plodu i poplodu. Podstawowe pojecia z zakresu patofizjologii. Stres. Glod tlenowy. Wstrzas. Zaburzenia rownowagi kwasowo-zasadowej. Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej. Zaburzenia termoregulacji. Zaburzenia procesu krzepniecia. Starzenie sie organizmu, smierc.

7. Mikrobiologia z podstawami parazytologii

Podstawy wirusologii, bakteriologii i parazytologii. Grzyby chorobotworcze. Charakterystyka drobnoustrojow chorobotworczych i pasozytow. Epidemiologia, chorobotworczosc, mechanizm zakazenia oraz drogi szerzenia sie zakazen w ustroju. Mikroflora ciala ludzkiego i otoczenia. Organizm i srodowisko. Badania mikrobiologiczne.

8. Zdrowie publiczne

Higiena czlowieka i srodowiska. Zanieczyszczenia biosfery i metody ich ograniczenia. Higiena zywnosci i zywienia. Higiena nauki i pracy. Zdrowie publiczne - kulturowe, spoleczne i ekonomiczne uwarunkowania zdrowia. Podstawowe pojecia dotyczace zdrowia i choroby. Podstawowe pojecia epidemiologiczne. Zagrozenia zdrowotne wystepujace w srodowisku zamieszkania, nauki i pracy. Polityka spoleczno-zdrowotna panstwa. Systemy opieki zdrowotnej - struktura organizacyjna, cele i zadania. Rynek uslug zdrowotnych. Zrodla finansowania opieki zdrowotnej. Choroby spoleczne. Profilaktyka, prewencja chorob - cele, zadania, formy. Programowe dzialania na rzecz zdrowia w wymiarze regionalnym, ponadregionalnym i miedzynarodowym. Struktura i zasoby pielegniarstwa i poloznictwa. System ksztalcenia i doskonalenia zawodowego poloznych. Stanowisko pracy. Obciazenie fizyczne i psychiczne w pracy - stres organizacyjny. Warunki bezpieczenstwa i higieny pracy. Polozna jako swiadczeniodawca uslug, koszty uslug.

9. Farmakologia

Podstawy farmakologii ogolnej. Mechanizmy dzialania lekow. Losy lekow w organizmie i ich biotransformacja. Farmakologia poszczegolnych ukladow. Krew i srodki krwiozastepcze. Podstawy chemioterapii i radioterapii. Srodki dezynfekcyjne. Farmakoterapia i fitoterapia w poloznictwie, neonatologii i ginekologii. Teratogenne i embriotoksyczne dzialanie lekow. Przenikanie lekow przez bariere lozyskowa. Leki oksytotyczne i tokolityki. Hormony gonadotropowe i plciowe. Antykoncepcja. Farmakoterapia nieplodnosci. Hormonalna terapia zastepcza.

10. Psychologia

Determinanty i mechanizmy regulacyjne zachowan czlowieka. Procesy poznawcze czlowieka. Osobowosc. Stres a zdrowie. Choroba i hospitalizacja jako sytuacje trudne. Pomoc psychologiczna. Psychologia postaw i zachowan prokreacyjnych. Psychospoleczne aspekty pokwitania, menstruacji, ciazy, pologu i karmienia piersia, planowania rodziny, menopauzy i senium. Psychospoleczne aspekty wychowania seksualnego i prorodzinnego, problematyki AIDS. Teorie, modele i koncepcje komunikacji miedzyludzkiej. Przekazywanie i przyjmowanie informacji. Sytuacje jatrogenne w relacji polozna-pacjent. Specyficzne problemy komunikowania sie w okresie dojrzewania, ciazy, narodzin, klimakterium i senium. Techniki redukowania leku, metody relaksacyjne. Zespol wypalenia zawodowego.

11. Socjologia

Socjologia instytucji i zawodow medycznych. Spoleczne uwarunkowania zdrowia i choroby. Spoleczne konsekwencje choroby, bezdzietnosci, ciazy niepozadanej. Struktura i dynamika rodziny. Modele i funkcje rodziny. Spoleczne problemy mlodocianych i samotnych matek. Niepelnosprawnosc jako problem spoleczny. Dewiacje spoleczne.

12. Pedagogika

Wychowanie jako zjawisko spoleczne. Srodowisko wychowawcze. Filozoficzne podstawy dzialalnosci wychowawczej. Cele wychowania jako realizacja wartosci osobowych i spolecznych. Strategie wychowawcze. Teorie, formy i metody wychowania. Trudnosci wychowawcze. Ksztaltowanie srodowiska wychowawczego. Edukacja zdrowotna dzieci, mlodziezy i doroslych. Organizacja i metody pracy opiekunczo-wychowawczej w wybranych zakladach opieki.

13. Zagadnienia prawne

Podstawy zagadnien prawnych: system prawa, struktura aktow prawnych, prawa czlowieka, wykladnia prawna. Prawo o zakladach opieki zdrowotnej. Prawo ubezpieczen zdrowotnych. Ustawodawstwo zawodowe. Prawa pacjenta. Odpowiedzialnosc w zawodach medycznych: odpowiedzialnosc cywilna, karna, pracownicza, zawodowa. Podstawy prawa pracy.

14. Badanie fizykalne

Badanie przedmiotowe noworodkow, niemowlat oraz osob doroslych: stan psychiczny, stan ogolny, skora, oczy, uszy, jama ustna, gardlo i szyja, klatka piersiowa i pluca, gruczoly piersiowe, uklad sercowo-naczyniowy, brzuch, meskie narzady plciowe, zenskie narzady plciowe, obwodowy uklad krazenia, uklad miesniowo-szkieletowy, uklad nerwowy. Dokumentacja kliniczna pacjenta.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy opieki polozniczej

Podstawowe pojecia i definicje. Historia i kierunki rozwoju opieki zdrowotnej nad kobieta i dzieckiem w Polsce i na swiecie. Wspolczesne kierunki rozwoju opieki perinatalnej. Zasady trojpoziomowej organizacji opieki perinatalnej. Rola spoleczno-zawodowa poloznej. Modele organizowania opieki polozniczej i pracy poloznej. Standardy i procedury postepowania - jakosc opieki polozniczej. Metody, sposoby, zasady, techniki i procedury stosowane w opiece nad ciezarna, rodzaca, poloznica i jej dzieckiem oraz nad kobieta chora lub zagrozona choroba ginekologiczna. Udzial i odpowiedzialnosc poloznej w procesie diagnozowania, leczenia i rehabilitacji. Podstawy badania fizykalnego. Metody gromadzenia informacji. Prowadzenie dokumentacji przez polozna w szpitalu i w srodowisku.

2. Porod w doswiadczeniu kobiety

Zasady opieki polozniczej podczas porodu. Psychoprofilaktyka porodu. Problem bolu porodowego - wsparcie w okresie porodu, pozafarmakologiczne metody lagodzenia bolu porodowego, pozycje i udogodnienia porodowe. Bezpieczne macierzynstwo. Oczekiwania kobiety i rodziny. Porod rodzinny. Porod naturalny. Badanie poloznicze zewnetrzne i wewnetrzne. Usytuowanie plodu w macicy. Ocena sytuacji polozniczej. Mechanizm porodu w polozeniu podluznym glowkowym. Mechanizm porodu w ulozeniach odgieciowych. Porod przy nieprawidlowym ulozeniu glowki. Mechanizm porodu w polozeniach miednicowych plodu. Porod w przypadkach nieprawidlowej budowy miednicy. Porod blizniaczy. Sposoby prowadzenia porodu fizjologicznego, nieprawidlowego i patologicznego. Obroty poloznicze. Zasady postepowania w porodach operacyjnych. Postepowanie w krwotokach w poloznictwie. Diagnostyka w okresie okoloporodowym.

3. Promocja zdrowia

Paradygmaty zdrowia. Zachowania zdrowotne i czynniki ksztaltujace stan zdrowia. Ocena stanu zdrowia. Promocja zdrowia i edukacja zdrowotna w systemie opieki zdrowotnej. Metody ksztaltowania zachowan zdrowotnych. Modele promocji zdrowia. Programy promocji zdrowia. Organizacja i funkcjonowanie szkoly rodzenia.

4. Metody diagnostyczne w poloznictwie i ginekologii

Badanie kliniczne. Metody pobierania i sposoby postepowania z materialem do badan. Interpretacja wynikow. Badanie ekosystemu pochwy. Cytodiagnostyka, kolposkopia, badanie patomorfologiczne. Ultrasonografia. Kardiotokografia. Diagnostyka endokrynologiczna, badania biochemiczne. Badania serologiczne. Laparoskopia, histeroskopia, histerosalpingografia, amnioskopia, fetoskopia. Amniocenteza, kordocenteza. Densytometria. Samobadanie piersi, mammografia, sonomammografia. Diagnostyka radiologiczna.

5. Planowanie rodziny i seksuologia

Przygotowanie do pelnienia funkcji prokreacyjnej i rodzicielstwa. Etapy planowania rodziny. Niepowodzenia w prokreacji. Planowanie urodzen: naturalne metody sterowania plodnoscia, hormonalne srodki antykoncepcyjne, wkladki domaciczne, mechaniczne i chemiczne srodki antykoncepcyjne. Plodnosc po porodzie i po odstawieniu antykoncepcji. Skutecznosc, zalety i wady roznych metod sterowania plodnoscia. Mechanizmy regulujace funkcje seksualne. Granice norm i patologii seksualnych. Modele seksualnosci czlowieka. Aktywnosc seksualna w roznych okresach zycia. Zaburzenia i patologie seksualne. Przemoc seksualna.

6. Anestezjologia i intensywna terapia medyczna

Podstawowe pojecia. Pomoc dorazna. Rodzaje znieczulenia. Analgezja dozylna i domiesniowa. Analgezja wziewna. Znieczulenie przewodowe. Znieczulenie ciezarnej i rodzacej. Bol porodowy. Zasady postepowania w stanach zagrozenia zycia: nagle zatrzymanie krazenia, wstrzas, krwotok, ostra niewydolnosc oddechowa, ostre zatrucia, ostra niewydolnosc nerek. Intensywna terapia noworodka. Intensywny nadzor bezprzyrzadowy i przyrzadowy. Udzial poloznej w intensywnej terapii.

7. Poloznictwo i pielegniarstwo poloznicze

Rola poloznej w opiece przedkoncepcyjnej. Rozpoznanie i przebieg ciazy prawidlowej. Rola poloznej w opiece okoloporodowej. Udzial poloznej w monitorowaniu stanu ogolnego i polozniczego ciezarnej w przebiegu ciazy fizjologicznej. Patologia ciazy. Ocena ryzyka polozniczego. Porod prawidlowy. Porod patologiczny. Porod zabiegowy. Udzial poloznej w profilaktyce i czynnosciach diagnostyczno-leczniczych w przypadku powiklanego przebiegu ciazy i porodu, chorob wynikajacych z reakcji organizmu kobiety na ciaze i chorob niepolozniczych. Polog prawidlowy. Patologia pologu. Karmienie piersia. Opieka nad poloznica i jej dzieckiem w fizjologicznym przebiegu pologu, w patologicznym przebiegu pologu i w przypadku wspolistnienia chorob matki. Udzial poloznej w prowadzeniu intensywnego nadzoru w stanach naglych w poloznictwie. Standardy postepowania w poloznictwie. Dokumentacja medyczna.

8. Zdrowie noworodka

Czynniki warunkujace prawidlowy rozwoj prenatalny i postnatalny. Specyfika opieki pielegniarskiej nad noworodkiem. Charakterystyka noworodkow uwzgledniajaca wiek plodowy i urodzeniowa mase ciala. Stany przejsciowe okresu noworodkowego. Szczepienia w okresie noworodkowym. Noworodek niedojrzaly. Metoda kangura. Noworodek z hipotrofia. Patologia okresu noworodkowego. Postepowanie z noworodkiem z urazem okoloporodowym. Monitorowanie stanu noworodka. Transport noworodka. Epidemiologia i etiologia zakazen w oddzialach noworodkowych. Zapobieganie zakazeniom w oddzialach noworodkowych.

9. Zdrowie niemowlecia

Specyfika opieki pielegniarskiej nad dzieckiem. Rozwoj psychomotoryczny dziecka. Udzial poloznej w wybranych profilaktycznych dzialaniach pediatrycznych. Zasady prawidlowego odzywiania. Udzial poloznej w opiece nad dzieckiem chorym. Ostre i przewlekle zaburzenia w odzywianiu. Pielegnowanie dzieci z wadami rozwojowymi twarzoczaszki. Stany niedoborowe. Choroby alergiczne. Postepowanie z dziecmi w chorobach poszczegolnych ukladow, z oparzeniami oraz w chorobach metabolicznych. Problemy pielegnacyjne i psychospoleczne dzieci z porazeniem mozgowym. Przygotowanie dziecka do badan diagnostycznych. Typowe pediatryczne zabiegi pielegniarskie. Hospitalizacja dziecka. Opieka terminalna nad dzieckiem.

10. Zdrowie zycia plciowego i rozrodu

Ginekologia wieku rozwojowego. Nieprawidlowosci budowy i wady rozwojowe narzadow plciowych, ciala obce w narzadzie rodnym, stany zapalne zewnetrznych narzadow plciowych. Okres dojrzalosci plciowej. Przygotowanie kobiet do samoobserwacji i samoopieki. Udzial poloznej w przygotowaniu rodziny do pelnienia funkcji prokreacyjnej. Nieplodnosc kobieca. Nieplodnosc meska. Wybrane elementy andrologii. Wspoludzial poloznej w diagnozowaniu i leczeniu nieplodnosci malzenskiej. Specyfika pielegnowania w schorzeniach ginekologicznych. Profilaktyka, leczenie, pielegnowanie, prewencja - stany zapalne narzadow plciowych, choroby przenoszone droga plciowa. Endometrioza. Klimakterium i senium. Rola i zadania poloznej w opiece nad kobieta w roznych okresach zycia. Zaburzenia statyki narzadu rodnego. Wysilkowe nietrzymanie moczu. Nowotwory lagodne narzadow plciowych oraz sutka. Rola i zadania poloznej w przygotowaniu psychofizycznym pacjentki do badan i zabiegow diagnostycznych, operacyjnych i pielegnacja po operacjach ginekologicznych. Metody operacyjne wykorzystywane w ginekologii.

11. Onkologia ginekologiczna

Epidemiologia i etiopatogeneza chorob nowotworowych narzadow plciowych zenskich i sutka. Udzial poloznej w profilaktyce, diagnostyce i terapii nowotworow narzadow plciowych zenskich i sutka. Opieka nad kobieta z nowotworem narzadow plciowych z uwzglednieniem specyfiki pielegnowania przed i po terapii. Radioterapia - rodzaje, wskazania i opieka nad chorym leczonym radioterapia. Mastektomia - pielegnowanie przed i po operacji. Grupy wsparcia. Opieka nad chora w terminalnej fazie choroby nowotworowej. Udzial poloznej w terapii bolu.

12. Podstawy interny

Etiologia, patogeneza i obraz kliniczny, metody diagnostyki i terapii, pielegnowanie chorych w schorzeniach ukladu oddechowego, pokarmowego, moczowego, sercowo-naczyniowego, krwiotworczego i dokrewnego oraz z chorobami metabolicznymi i narzadu ruchu.

13. Podstawy chirurgii

Przygotowanie chorego do zabiegu operacyjnego w trybie naglym i planowym oraz w chirurgii ambulatoryjnej. Pielegnowanie chorego po zabiegu operacyjnym. Zapobieganie powiklaniom pooperacyjnym. Zapobieganie zakazeniom w chirurgii. Choroby zyl. Kamica drog moczowych i zolciowych. Pielegnowanie chorych po przebytym urazie. Zabiegi operacyjne w ciazy.

14. Podstawy psychiatrii

Ustawodawstwo dotyczace ochrony zdrowia psychicznego. Zaburzenia psychiczne zwiazane ze sfera prokreacji. Zaburzenia i choroby psychiczne w okresie ciazy. Depresje poporodowe. Psychozy poporodowe. Zespoly lekowe. Zaburzenia psychiczne w okresie klimakterium i senium.

15. Podstawowa opieka zdrowotna

Rozwoj, organizacja i zadania podstawowej opieki zdrowotnej w Polsce. Rola poloznej srodowiskowej, rodzinnej w zespole podstawowej opieki zdrowotnej. Kompetencje poloznej srodowiskowej, rodzinnej. Specyfika opieki nad kobieta i jej rodzina w srodowisku zamieszkania, nauki i pracy. Opieka polozniczo-ginekologiczna, diagnoza srodowiskowa i dokumentowanie dzialan. Rodzina jako podmiot opieki, dzialania poloznej w sytuacji kryzysu rodziny. Udzial poloznej w realizacji zadan wynikajacych z programow polityki zdrowotnej.

16. Rehabilitacja w poloznictwie, neonatologii i ginekologii

Cele i zadania rehabilitacji kompleksowej. Rola i zadania poloznej w realizacji procesu rehabilitacji. Fizjoterapia w ciazy, porodzie i pologu. Fizjoterapia w okresie noworodkowym. Kinezystymulacja w pologu fizjologicznym i po cieciu cesarskim. Fizjoprofilaktyka w ginekologii. Rehabilitacja po operacjach ginekologicznych. Rehabilitacja po mastektomii i operacjach odtworczych.

17. Choroby zakazne w poloznictwie

Mechanizmy zakazenia plodu. Choroby bakteryjne: listerioza, bruceloza, zakazenia pochwowe - rzezaczka. Choroby pasozytnicze: kila, toksoplazmoza. Choroby wirusowe: rozyczka, opryszczka, grypa, cytomegalia, ospa, polpasiec. AIDS. Wirusowe zapalenie watroby.

18. Zywienie i dietetyka

Zywienie czlowieka zdrowego i chorego - jakosciowe i ilosciowe zapotrzebowanie organizmu czlowieka w roznych okresach zycia i stanach zdrowia: okres noworodkowy, pokwitania, dojrzalosci plciowej, ciaza - fizjologiczna i powiklana (cukrzyca, nadcisnienie indukowane ciaza, niedokrwistosc, choroby nerek, cholestaza), okres pologu i karmienia piersia, klimakterium.

19. Historia zawodu poloznej

Uwarunkowania historyczne i kierunki rozwoju zawodu poloznej. Wklad poloznych w rozwoj opieki polozniczo-ginekologicznej. Rozwoj poloznictwa na ziemiach polskich - wklad lekarzy w rozwoj poloznictwa. Ksztalcenie poloznych. Powstanie i rozwoj szkol poloznych na ziemiach polskich. Pierwsze podreczniki zawodowe dla poloznych. Przepisy prawne normujace prace poloznych. Powstanie, rozwoj, rola i zadania organizacji zawodowych. Poloznictwo nowozytne w wybranych krajach.

20. Metodologia badan naukowych i seminarium licencjackie

Przedmiot i cel badan. Metody i techniki badan. Zasady interpretacji danych empirycznych. Konstrukcja opracowan i projektow. Prawa autorskie. Etapy postepowania badawczego.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOSCIOWE

(do dyspozycji uczelni)

VII. ZALECENIA

1. Przez przedmioty specjalizacyjne nalezy rozumiec dodatkowe przedmioty przygotowujace do wykonywania zawodu poloznej, przez przedmioty specjalnosciowe - przedmioty poglebiajace wyksztalcenie kierunkowe w zakresie wiedzy polozniczej, neonatologicznej i ginekologicznej.

2. Absolwent studiow zawodowych na kierunku poloznictwo zobowiazany jest do zdania egzaminu dyplomowego skladajacego sie z czesci teoretycznej i praktycznej.

3. W ramach praktyk student powinien:

- prowadzic poradnictwo dla kobiet ciezarnych, lacznie z przeprowadzeniem co najmniej 100 badan prenatalnych,

- sprawowac nadzor i opieke nad co najmniej 40 rodzacymi,

- przyjac 40 porodow, a w przypadku gdy liczba rodzacych jest mniejsza - co najmniej 30 porodow pod warunkiem aktywnego udzialu w 20 innych porodach,

- brac aktywny udzial w porodzie z polozenia miednicowego, a w przypadku gdy jest to niemozliwe, asystowac w warunkach symulowanych,

- wykonac naciecia krocza i zakladanie szwow,

- prowadzic kontrole i opieke nad 40 kobietami, u ktorych moga wystapic powiklania w trakcie ciazy, porodu i pologu,

- sprawowac nadzor i opieke nad co najmniej 40 ciezarnymi,

- sprawowac nadzor i opieke wlacznie z przeprowadzeniem badan nad 100 poloznicami i zdrowymi noworodkami,

- prowadzic obserwacje i sprawowac opieke nad noworodkami niedonoszonymi, przenoszonymi, z niska masa urodzeniowa oraz chorymi,

- sprawowac opieke nad kobietami z objawami patologicznymi - ginekologicznymi i polozniczymi.

ZALACZNIK Nr 50

Standardy nauczania dla kierunku studiow:

prawo kanoniczne

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGOLNE

Studia magisterskie na kierunku prawo kanoniczne trwaja 5 lat (10 semestrow) i opieraja sie na Konstytucji Apostolskiej "Sapientia christiana", wydanej przez papieza Jana Pawla II z dnia 15 kwietnia 1979 r. oraz Zarzadzeniach Kongregacji Wychowania Katolickiego wprowadzajacych w zycie te Konstytucje, z dnia 29 kwietnia 1979 r. Laczna liczba godzin zajec wynosi okolo 3.200, w tym 2.130 godzin okreslonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku prawo kanoniczne powinny zapewnic absolwentom ogolna wiedze prawnokanoniczna wymagana do podjecia samodzielnych zawodow, do ktorych wykonania prawo koscielne wymaga ukonczonych studiow kanonistycznych: pracownik administracji koscielnej, sadownictwa koscielnego (sedzia, notariusz, adwokat i inne). Powinny takze wyposazyc w umiejetnosc podejmowania naukowych prac badawczych.

III. GRUPY PRZEDMIOTOW I MINIMALNE OBCIAZENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTALCENIA OGOLNEGO 585

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 465

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1.080

Razem: 2.130

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala sie obligatoryjnej formy praktyk.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIAZENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTALCENIA OGOLNEGO 585

1. Podstawy swiatopogladu katolickiego 30

2. Elementy logiki i metodologii dla prawnikow 45

3. Etyka 60

4. Historia filozofii 60

5. Jezyk obcy nowozytny 150

6. Jezyk lacinski 150

7. Wychowanie fizyczne 60

8. Przedmiot do wyboru (przedmiot humanistyczny lub inny niezwiazany

bezposrednio z kierunkiem studiow) 30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 465

1. Wstep do nauki o panstwie i prawie 45

2. Prawo rzymskie 90

3. Historia powszechnego prawa kanonicznego 45

4. Historia koscielnego prawa polskiego 90

5. Teologia prawa kanonicznego 45

6. Normy generalne 90

7. Normy o chrzescijanach 30

8. Zadanie nauczania Kosciola 30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 1.080

1. Ustroj hierarchiczny Kosciola 90

2. Prawo zakonne 120

3. Prawo o sakramentach swietych 120

4. Prawo malzenskie 120

5. Pozostale akty kultu Bozego oraz miejsca i czasy swiete 45

6. Koscielne prawo majatkowe 30

7. Koscielne prawo karne materialne 60

8. Proces zwyczajny 90

9. Proces administracyjny 30

10. Procesy malzenskie 120

11. Proces karny 30

12. Postepowania w sprawie sakramentu swiecen 15

13. Prawo kanonizacyjne 60

14. Koscielne prawo publiczne 90

15. Prawo katolickich Kosciolow wschodnich 60

VI. TRESCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTOW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Wstep do nauki o panstwie i prawie

Pojecie i rodzaje panstw. Systemy polityczne. Kosciol a panstwo. Koncepcje prawa. Budowa normy prawnej. Stosunki prawne. Zrodla prawa. Wykladnia i stosowanie prawa. Koncepcje praworzadnosci.

2. Prawo rzymskie

Zrodla prawa rzymskiego. Rzymskie postepowanie sadowe w sprawach cywilnych. Prawo osobowe. Rzymskie prawo rodzinne. Prawo spadkowe. Rzymskie prawo rzeczowe. Zobowiazania wedlug prawa rzymskiego.

3. Historia powszechnego prawa kanonicznego

Zrodla prawa kanonicznego. Zbiory prawa kanonicznego przed dekretem Gracjana. Corpus Iuris Civilis. Kodeksy Prawa Kanonicznego z 1917 r. i z 1983 r. Kodeks Kanonow Kosciolow Wschodnich z 1990 r.

4. Historia koscielnego prawa polskiego

Geneza i poczatki synodow w Polsce. Charakterystyka synodow legackich. Charakterystyka synodow prowincjalnych. Znaczenie Soboru Trydenckiego dla rozwoju ustawodawstwa prowincjalnego. Kodyfikacja ustawodawstwa prowincjalnego. Synod prowincjalny w KPK 1983. Synod plenarny w KPK 1983. Synod diecezjalny - historia. Synod diecezjalny w KPK 1983.

5. Teologia prawa kanonicznego

Metodologia w wykladzie prawa. Analiza zjawiska prawnego w Kosciele. Proby definicji normy koscielnej. Obowiazywanie normy kanonicznej. Relacja do prawa natury i prawa Bozego. Stosowanie prawa w Kosciele. Oryginalne instytucje prawne w systemie prawa kanonicznego.

6. Normy generalne

Ustawy koscielne. Zwyczaj. Dekrety ogolne. Instrukcje. Poszczegolne akty administracyjne. Statuty i przepisy porzadkowe. Osoby fizyczne i prawne. Akty prawne. Wladza rzadzenia. Urzedy koscielne. Przedawnienie. Obliczanie czasu.

7. Normy o chrzescijanach

Obowiazki i prawa wszystkich wiernych. Obowiazki i prawa wiernych swieckich. Duchowni. Pralatury personalne. Stowarzyszenia wiernych.

8. Zadanie nauczania Kosciola

Posluga Slowa Bozego. Misyjna dzialalnosc Kosciola. Wychowanie katolickie. Srodki spolecznego przekazu. Wyznanie wiary.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Ustroj hierarchiczny Kosciola

Najwyzsza wladza koscielna. Biskup Rzymski i Kolegium Biskupow. Synod Biskupow. Kuria Rzymska. Koscioly partykularne. Biskupi. Synody partykularne. Konferencja Episkopatu. Organizacja Kosciolow partykularnych.

2. Prawo Instytutow Zycia Konsekrowanego i Stowarzyszen Zycia Apostolskiego

Normy wspolne wszystkim instytutom zycia konsekrowanego. Instytuty zakonne. Instytuty swieckie. Stowarzyszenia zycia apostolskiego.

3. Prawo o sakramentach swietych

Zagadnienia wstepne. Chrzest. Bierzmowanie. Eucharystia. Pokuta. Namaszczenie chorych. Swiecenia.

4. Prawo malzenskie

Czynnosci poprzedzajace zawarcie malzenstwa. Przeszkody malzenskie. Zgoda malzenska. Forma zawarcia. Malzenstwa mieszane. Skutki malzenstwa. Rozlaczenie malzonkow. Uniewaznienie malzenstwa.

5. Pozostale akty kultu Bozego oraz miejsca i czasy swiete

Sakramentalia. Liturgia Godzin. Pogrzeb koscielny. Kult swietych obrazow i relikwii. Slub i przysiega. Miejsca swiete. Czasy swiete.

6. Koscielne prawo majatkowe

Nabywanie dobr. Zarzad dobr. Umowy, zwlaszcza alienacja. Pobozne zapisy. Pobozne fundacje.

7. Koscielne prawo karne materialne

Karanie przestepstw w ogolnosci. Ustawa karna i nakaz karny. Podmiot sankcji karnych. Kary oraz inne srodki karne. Wymierzanie kar. Ustanie kar. Kary za poszczegolne przestepstwa.

8. Proces zwyczajny

Wlasciwosci sadu. Stopnie trybunalow. Zasady dzialania. Strony w sprawie. Skargi i zarzuty. Wprowadzenie sprawy. Zawiazanie sporu. Instancja sporu. Dowody. Sprawy wypadkowe. Ogloszenie akt, zamkniecie postepowania dowodowego, dyskusja sprawy. Orzeczenie sedziego. Zaskarzenie wyroku. Stan rzeczy osadzonej i przywrocenie do stanu poprzedniego. Koszty sadowe i bezplatna pomoc. Wykonanie wyroku.

9. Proces administracyjny

Rekurs przeciwko dekretom administracyjnym. Pozahierarchiczne srodki odwolawcze. Rekurs hierarchiczny.

10. Procesy malzenskie

Sprawy o orzeczenie niewaznosci malzenstwa. Sprawy o separacje malzonkow. Proces do dyspensy od malzenstwa zawartego i niedopelnionego. Proces dotyczacy domniemanej smierci wspolmalzonka.

11. Proces karny

Denuncjacja. Postepowanie wyjasniajace wobec rzecznika sprawiedliwosci. Zaskarzenie formalne. Postepowanie karne. Dekret. Wyrok.

12. Postepowania w sprawie sakramentu swiecen

Proces o niewaznosc swiecen. Postepowanie w sprawie udzielenia dyspensy od obowiazkow wynikajacych z przyjetych swiecen.

13. Prawo kanonizacyjne

Instytucje kanonizacyjnego prawa materialnego. Historia procedury kanonizacyjnej. Prawo obowiazujace - dochodzenie diecezjalne; postepowanie w Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych.

14. Koscielne prawo publiczne

Systemy relacji miedzy panstwem a Kosciolem. Ochrona wolnosci religijnej w umowach miedzynarodowych. Stolica Apostolska w stosunkach miedzynarodowych. Stosunki dyplomatyczne Stolicy Apostolskiej. Konwencje miedzy Stolica Apostolska i panstwami.

15. Prawo katolickich Kosciolow wschodnich

Obrzadek i Kosciol sui iuris. Ustroj hierarchiczny Kosciolow wschodnich. Patriarchat. Sakramenty swiete w prawie Kosciolow wschodnich. Wschodnie prawo malzenskie. Elementy wschodniego prawa karnego.

VII. ZALECENIA

Z lacznej liczby godzin 240 godzin przeznacza sie na przygotowanie rozprawy magisterskiej.

ZALACZNIK Nr 51

Standardy nauczania dla kierunku studiow:

psychologia

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGOLNE

Studia magisterskie na kierunku psychologia trwaja 5 lat (10 semestrow). Laczna liczba godzin zajec wynosi okolo 2.600, w tym 1.185 godzin okreslonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku psychologia powinien posiadac podstawowa wiedze teoretyczna i empiryczna z zakresu psychologii ogolnej; zdobyc przygotowanie metodologiczne; opanowac podstawy logiki, socjologii, wiedzy o biologicznych wyznacznikach zachowania, psychopatologii itp.; posiadac podstawowe umiejetnosci praktyczne w zakresie doradztwa i realizacji samodzielnych dzialan.

Dobre przygotowanie merytoryczne i metodologiczne powinno byc podstawa umiejetnosci planowania i realizacji wlasnych projektow poznawczych oraz planowania i realizacji interwencji psychologicznych dotyczacych roznych dziedzin zycia spolecznego.

III. GRUPY PRZEDMIOTOW I MINIMALNE OBCIAZENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTALCENIA OGOLNEGO 405

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 330

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 450

Razem: 1.185

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala sie obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIAZENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTALCENIA OGOLNEGO 405

1. Filozofia z elementami logiki 45

2. Biologiczne podstawy zachowania 90

3. Jezyki nowozytne (w tym obowiazkowo angielski) 180

4. Wychowanie fizyczne 60

5. Przedmiot do wyboru (np. informatyka, historia sztuki, przedmiot

przyrodniczy lub inny niezwiazany bezposrednio z kierunkiem studiow) 30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE 330

1. Wprowadzenie do psychologii 60

2. Historia mysli psychologicznej 30

3. Metodologia ze statystyka 120

4. Psychometria i diagnoza psychologiczna 120

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE 450

1. Psychologia ogolna: procesy poznawcze 90

2. Psychologia ogolna: emocje, motywacja 60

3. Psychologia ogolna: osobowosc 60

4. Psychologia ogolna: roznice indywidualne 60

5. Psychologia spoleczna 120

6. Psychologia rozwoju czlowieka w cyklu zycia 60

VI. TRESCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTOW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Wprowadzenie do psychologii

Specyfika psychologii. Koncepcje psychologiczne i koncepcje czlowieka w psychologii. Gromadzenie doswiadczenia (percepcja i uczenie sie). Przechowywanie doswiadczenia. Przetwarzanie doswiadczenia (myslenie, strukturalizacja itp.). Procesy dynamizujace zachowanie (emocje i motywacje). Czlowiek jako osobowosc. Czlowiek jako istota spoleczna. Rozwoj w ciagu zycia. Zastosowania psychologii. Etyczne problemy psychologii.

2. Historia mysli psychologicznej

Filozoficzny rodowod psychologii. Tradycja hellenska w psychologii. Metafora maszyny w psychologii. Racjonalizm kartezjanski. Wklad nauk przyrodniczych w psychologie. Dwudzielna psychologia Wundta (indywidualna psychologia eksperymentalna i psychologia historyczno-kulturowa). Szkola würzburska i psychologia postaci. Narodziny i rozwoj behawioryzmu. Psychoanaliza i jej odmiany. Psychologia humanistyczna. Polska mysl psychologiczna.

3. Metodologia ze statystyka

Metodologia: cele nauczania metodologii; psychologia jako nauka empiryczna: etapy badania naukowego (psychologicznego); zmienne; operacjonalizacja zmiennych; problemy i hipotezy badawcze; model eksperymentalny; model ex post facto; model wielokrotnej regresji; interakcja: "psycholog-osoba badana" jako zrodlo artefaktow; etyczne problemy badan naukowych; swiadomosc metodologiczna, praktyka spoleczna a psychologia.

Statystyka: pomiar w psychologii; grupowanie danych, sposoby graficznego przedstawiania danych; opis statystyczny jednej zmiennej; rozklady zmiennych losowych; korelacja i regresja; korelacja zmiennych porzadkowych i nominalnych; proba jako reprezentacja populacji; etapy wnioskowania statystycznego; zalozenia niektorych testow statystycznych; testy dla danych interwalowych i ilorazowych; testy dla danych porzadkowych i nominalnych; podstawy analizy wariancji; podstawy obslugi pakietow statystycznych (na przykladzie Statistica 5.1 lub SPSS 8.1 - wersja polska).

4. Psychometria i diagnoza psychologiczna

Diagnoza: pojecie diagnozy (definicje: cecha - objaw - symptom; wartosc diagnostyczna cech); diagnoza jako proces pobierania, agregacji i modelowania informacji o zachowaniu; typy diagnoz: diagnoza procesu i diagnoza interakcji; spoleczny kontekst diagnozy; diagnoza i paradygmat teoretyczny (semantyka cech i reguly wnioskowania: model psychoanalityczny, behawioralny, poznawczy, humanistyczny); diagnoza jako integracja danych (interpretacja - diagnoza - orzeczenie, strategie empiryczne i teoretyczne), diagnoza jakosciowa a diagnoza ilosciowa, zastosowanie diagnozy jakosciowej w opisie, klasyfikacji (typologii), wyjasnianiu i interwencji psychologicznej.

Psychometria: test psychologiczny jako narzedzie pozyskiwania danych ilosciowych bedacych podstawa diagnozy psychologicznej (problem obiektywnosci testu, standaryzacji, trafnosci, rzetelnosci i normalizacji); planowanie procesu diagnostycznego i formulowanie wnioskow diagnostycznych; podstawowe umiejetnosci diagnozowania (obserwacja i rozmowa; techniki eksperymentalne; techniki kwestionariuszowe - na przykladzie MMPI; diagnozowanie poziomu funkcjonowania intelektualnego - na przykladzie WAIS-R(PL); techniki projekcyjne - na przykladzie testu Rorschacha i TAT; diagnoza grupy).

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Psychologia ogolna: procesy poznawcze

Psychologia poznawcza - badania nad zachowaniem. Procesy spostrzegania. Rozpoznawanie struktur i kategoryzacja percepcyjna. Uwaga i mechanizmy selekcji informacji. Kontrola poznawcza i swiadomosc. Uczenie sie. Pamiec - struktura i funkcje. Wyobrazeniowa i pojeciowa reprezentacja rzeczywistosci. Myslenie i rozumowanie. Jezyk i komunikacja. Procesy decyzyjne. Poznawcza psychologia stosowana.

2. Psychologia ogolna: emocje i motywacja

Mechanizmy wzbudzania emocji. Teorie emocji. Popedy i afekty pierwotne. Popedy i afekty wtorne. Stany emocjonalne. Ekspresja emocjonalna. Poznanie i emocja. Regulacja i samokontrola emocji. Podstawowe podejscia do motywacji (etologiczne, socjobiologiczne, psychodynamiczne, behawiorystyczne, poznawcze, humanistyczne). Afektywne i poznawcze mechanizmy motywacyjne. Motywacje specyficznie ludzkie.

3. Psychologia ogolna: osobowosc

Podstawowe orientacje w psychologii osobowosci. Teoria cech. Teoria uczenia sie. Teorie psychodynamiczne. Poznawcze ujecia osobowosci. Psychologia JA. JA jako reprezentacja poznawcza. JA jako zrodlo motywacji. JA spoleczne. Kontrola, samokontrola i samoregulacja. Regulacyjny potencjal osobowosci.

4. Psychologia ogolna: roznice indywidualne

Czynniki warunkujace powstawanie roznic indywidualnych. Podstawowe metody genetyki zachowania sluzace do oceny wkladu genetycznego i srodowiskowego w wariancje zachowania. Podstawowe teorie temperamentu, inteligencji i stylow poznawczych. Metody pomiaru cech temperamentu i inteligencji ze szczegolnym uwzglednieniem technik psychometrycznych. Wybitne zdolnosci, talent i tworczosc. Funkcjonalne znaczenie inteligencji, temperamentu i zdolnosci, talent i tworczosc. Funkcjonalne znaczenie inteligencji, temperamentu i stylow poznawczych. Rola cech indywidualnych jako wspolwyznacznikow odpornosci na stres. Roznice indywidualne miedzy ludzmi a zasada spolecznej rownosci.

5. Psychologia spoleczna

Specyfika psychologii spolecznej. Male grupy. Minimalny wplyw spoleczny. Konformizm. Kary i nagrody. Dysonans poznawczy. Postawy i ich modyfikacja. Atrakcyjnosc interpersonalna. Schematowy charakter wiedzy spolecznej. Percepcja spoleczna. Oceny dotyczace ludzi. Procesy atrybucji. Wartosci spoleczne. Tozsamosc spoleczna. Stereotypy i uprzedzenia. Agresja. Zachowania prospoleczne. Konflikt spoleczny.

6. Psychologia rozwoju czlowieka w cyklu zycia

Przedmiot psychologii rozwoju czlowieka i jego ewolucja: od psychologii dzieci i mlodziezy do psychologii rozwoju czlowieka w pelnym cyklu zycia. Pojecie rozwoju, kryteria zmiany rozwojowej. Modele ujmowania rozwoju. Czynniki rozwoju - interakcja natury i kultury. Analiza porownawcza teorii rozwoju (ich rodowod, stawiane pytania, pojecie rozwoju i determinujacych go czynnikow, mechanizm zmiany rozwojowej). Strategie badan nad rozwojem. Czynniki uszkadzajace trafnosc badan nad rozwojem. Podstawowe narzedzia badawcze. Problemy etyczne w badaniach nad rozwojem. Periodyzacja zycia czlowieka. Charakterystyka zjawisk kluczowych dla rozwoju w kolejnych fazach zycia czlowieka (od okresu prenatalnego po pozna doroslosc) - dominujacy typ aktywnosci, struktury umyslowe, organizacja osobowosci, relacje osoby z otoczeniem.

VII. ZALECENIA

Przedstawione standardy powinny stanowic punkt wyjscia i warunek konieczny dalszego ksztalcenia specjalistycznego. Ponadto realizacja zarowno programu standardow, jak i programu specjalistycznego zaklada koniecznosc stosowania aktywizujacych metod ksztalcenia (warsztaty, staze, praktyki indywidualne itp.) specyficznie dopasowanych do calej struktury w danym osrodku.

 

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.