Tekst ujednolicony - obowiazuje od 1 listopada 2005 roku

Ustawa z 13 pazdziernika 1998 r. o systemie ubezpieczen spolecznych

I. Ujednolicony tekst ustawy z 13 pazdziernika 1998 r. o systemie ubezpieczen spolecznych (dalej ustawa o sus) powstal na podstawie nastepujacych Dziennikow Ustaw:

  • z 1998 r. Nr 137, poz. 887, Nr 162, poz. 1118 oraz 1126,
  • z 1999 r. Nr 26, poz. 228, Nr 60, poz. 636, Nr 72, poz. 802, Nr 78, poz. 875, Nr 110, poz. 1256,
  • z 2000 r. Nr 9, poz. 118, Nr 95, poz. 1041, Nr 104, poz. 1104, Nr 119, poz. 1249,
  • z 2001 r. Nr 8, poz. 64, Nr 27, poz. 298, Nr 39, poz. 459, Nr 72, poz. 748, Nr 100, poz. 1080, Nr 110, poz. 1189, Nr 111, poz. 1194, Nr 130, poz. 1452, Nr 154, poz. 1792,
  • z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365, Nr 74, poz. 676, Nr 155, poz. 1287, Nr 169, poz. 1387, Nr 199, poz. 1673, Nr 200, poz. 1679, Nr 241, poz. 2074,
  • z 2003 r. Nr 56, poz. 498, Nr 65, poz. 595, Nr 135, poz. 1268, Nr 149, poz. 1450, Nr 166, poz. 1609, Nr 170, poz. 1651, Nr 190, poz. 1864, Nr 219 poz. 2037, Nr 223 poz. 2217, Nr 228, poz. 2255,
  • z 2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001, Nr 121, poz. 1264, Nr 146, poz. 1546, Nr 173, poz. 1808, Nr 187, poz. 1925, Nr 210, poz. 2135,
  • z 2005 r. Nr 64, poz. 565, Nr 86, poz. 732, Nr 132, poz. 1110, Nr 143, poz. 1199 i 1202, Nr 150, poz. 1248 i Nr 163, poz. 1362, Nr 164, poz. 1366, Nr 169, poz. 1412, Nr 183, poz. 1538 i Nr 184, poz. 1539.

II. W tej wersji ustawy wyrozniamy pogrubiona czcionka przepisy, ktore obowiazuja od 1 listopada 2005 na podstawie:

  • ustawy z 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektorych innych ustaw (Dz. U. Nr 164 z 30 sierpnia 2005 r., poz. 1366) oraz
  • ustawy z 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych oraz ustawy o systemie ubezpieczen spolecznych (Dz. U. Nr 164 z 30 sierpnia 2005 r., poz. 1366)

Druga z tych ustaw wprowadza do sus zmiany rowniez w innych terminach: 1 stycznia i 1 czerwca 2006 r. Te przepisy sa umieszczone obok przepisow w dotychczasowym brzmieniu i zaznaczone kolorem.

III. Kolorami wyroznilismy rowniez zmiany, ktore zaczna obowiazywac 1 wrzesnia 2006 r. i 21 lipca 2007 r., a pochodza z jeszcze wczesniejszych nowelizacji. Wszystkie te przepisy sa zaopatrzone w stosowna informacje.

SPIS TRESCI

Rozdzial 1

Przepisy ogolne

Art. 1. [Rodzaje ubezpieczen spolecznych] Ubezpieczenia spoleczne obejmuja:

1) ubezpieczenie emerytalne,

2) ubezpieczenia rentowe,

3) ubezpieczenie w razie choroby i macierzynstwa, zwane dalej "ubezpieczeniem chorobowym",

4) ubezpieczenie z tytulu wypadkow przy pracy i chorob zawodowych, zwane dalej "ubezpieczeniem wypadkowym".

Art. 2. [Co ustawa reguluje] 1. Ustawa okresla:

1) zasady podlegania ubezpieczeniom spolecznym,

2) zasady ustalania skladek na ubezpieczenia spoleczne oraz podstaw ich wymiaru,

3) zasady, tryb i terminy:

a) zgloszen do ubezpieczen spolecznych,

b) prowadzenia ewidencji ubezpieczonych i platnikow skladek,

c) rozliczania skladek na ubezpieczenia spoleczne oraz zasilkow z ubezpieczen chorobowego i wypadkowego,

d) oplacania skladek na ubezpieczenia spoleczne,

4) zasady prowadzenia kont ubezpieczonych oraz kont platnikow skladek,

5) zasady dzialania Funduszu Ubezpieczen Spolecznych, zwanego dalej "FUS",

6) organizacje, zasady dzialania i finansowania Zakladu Ubezpieczen Spolecznych, zwanego dalej "Zakladem",

7) zasady dzialania Funduszu Rezerwy Demograficznej, zwanego dalej "FRD", oraz zasady zarzadzania tym funduszem,

8) zasady kontroli wykonywania zadan z zakresu ubezpieczen spolecznych.

2. Rodzaje swiadczen z ubezpieczen spolecznych, warunki nabywania prawa do nich oraz zasady i tryb ich przyznawania okreslaja odrebne przepisy.

3. Wyplacalnoss swiadczen z ubezpieczen spolecznych gwarantowana jest przez panstwo.

Art. 2a. [Zasada rownego traktowania ubezpieczonych] 1. Ustawa stoi na gruncie rownego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez wzgledu na ples, stan cywilny, stan rodzinny.

2. Zasada rownego traktowania dotyczy w szczegolnosci:

1) warunkow objecia systemem ubezpieczen spolecznych,

2) obowiazku oplacania i obliczania wysokosci skladek na ubezpieczenie spoleczne,

3) obliczania wysokosci swiadczen,

4) okresu wyplaty swiadczen i zachowania prawa do swiadczen.

3. Ubezpieczony, ktory uwaza, ze nie zastosowano wobec niego zasady rownego traktowania, ma prawo dochodzis roszczen z tytulu ubezpieczen z ubezpieczenia spolecznego przed sadem. Przepis art. 83 stosuje sie odpowiednio.

Art. 3. [Podmioty realizujace cele ustawy] 1. Zadania z zakresu ubezpieczen spolecznych okreslone ustawa wykonuja:

1) Zaklad Ubezpieczen Spolecznych,

2) otwarte fundusze emerytalne, okreslone w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych,

3) zaklady emerytalne, okreslone w przepisach o zakladach emerytalnych,

4) platnicy skladek.

2. Za wykonywanie zadan zwiazanych z ustalaniem prawa do swiadczen i ich wysokosci oraz wyplata swiadczen z ubezpieczenia chorobowego platnicy skladek maja prawo do wynagrodzenia. Wynagrodzenia platnikow skladek okresla sie jako procent kwoty tych swiadczen. Wysokoss stopy procentowej oraz tryb rozliczenia tego wynagrodzenia okresli, w drodze rozporzadzenia, minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego. Pozostale zadania z zakresu ubezpieczen spolecznych platnicy skladek sa zobowiazani wykonywas nieodplatnie.

3. Zakres zadan z ubezpieczen spolecznych wykonywanych przez otwarte fundusze emerytalne i zaklady emerytalne okreslaja przepisy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych oraz o zakladach emerytalnych.

Art. 4. [Slownik ustawy] Uzyte w ustawie okreslenia oznaczaja:

1) ubezpieczeni - osoby fizyczne podlegajace chociaz jednemu z ubezpieczen spolecznych, o ktorych mowa w art. 1,

2) platnik skladek:

a) pracodawca - w stosunku do pracownikow i poborowych odbywajacych sluzbe zastepcza oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostajaca z inna osoba fizyczna w stosunku prawnym uzasadniajacym objecie tej osoby ubezpieczeniami spolecznymi, w tym z tytulu przebywania na urlopie wychowawczym albo pobierania zasilku macierzynskiego, z wylaczeniem osob, ktorym zasilek macierzynski wyplaca Zaklad,

b) jednostka wyplacajaca swiadczenia socjalne, zasilki socjalne oraz wynagrodzenia przyslugujace w okresie korzystania ze swiadczenia gorniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie - w stosunku do osob pobierajacych swiadczenia socjalne wyplacane w okresie urlopu, osob pobierajacych zasilek socjalny wyplacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia oraz osob pobierajacych wynagrodzenie przyslugujace w okresie korzystania ze swiadczenia gorniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie,

c) podmiot, na ktorego rzecz wykonywana jest odplatnie praca w czasie odbywania kary pozbawienia wolnosci lub tymczasowego aresztowania - w stosunku do osob, ktore ja wykonuja, na podstawie skierowania do pracy, lub podlegaja ubezpieczeniom spolecznym z tytulu pobierania zasilku macierzynskiego, jezeli zasilek wyplaca ten podmiot,

d) ubezpieczony zobowiazany do oplacenia skladek na wlasne ubezpieczenia spoleczne,

e) Kancelaria Sejmu w stosunku do poslow i poslow do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej oraz Kancelaria Senatu w stosunku do senatorow,

f) duchowny nie bedacy czlonkiem zakonu albo przelozony domu zakonnego lub klasztoru w stosunku do czlonkow swych zakonow lub, za zgoda Zakladu, inna zwierzchnia instytucja diecezjalna lub zakonna w stosunku do duchownych objetych ta zgoda,

g) jednostka organizacyjna podlegla ministrowi obrony narodowej - w stosunku do zolnierzy niezawodowych pelniacych sluzbe czynna, z wylaczeniem zolnierzy pelniacych sluzbe wojskowa w charakterze kandydata na zolnierza zawodowego oraz zolnierzy sluzby okresowej,

h) uchylony,

i) uchylony,

j) uchylony,

k) osrodek pomocy spolecznej - w stosunku do osob rezygnujacych z zatrudnienia w zwiazku z koniecznoscia sprawowania bezposredniej, osobistej opieki nad dlugotrwale lub ciezko chorym czlonkiem rodziny oraz wspolnie niezamieszkujacymi matka, ojcem lub rodzenstwem,

l) uchylony,

l) powiatowy urzad pracy - w stosunku do osob pobierajacych zasilek dla bezrobotnych lub stypendium,

m) Zaklad - w stosunku do osob podlegajacych ubezpieczeniom spolecznym z tytulu pobierania zasilku macierzynskiego albo zasilku w wysokosci zasilku macierzynskiego, jezeli zasilki te wyplaca Zaklad,

n) podmiot wyplacajacy stypendium sportowe - w stosunku do osob pobierajacych te stypendia,

o) minister wlasciwy do spraw finansow publicznych oraz dyrektor izby celnej - w stosunku do funkcjonariuszy celnych,

p) Krajowa Szkola Administracji Publicznej - w stosunku do sluchaczy pobierajacych stypendium,

r) osoba prowadzaca pozarolnicza dzialalnoss - w stosunku do osob wspolpracujacych przy prowadzeniu tej dzialalnosci,

s) Biuro Terenowe Funduszu Gwarantowanych Swiadczen Pracowniczych - w stosunku do osob, ktorych swiadczenia pracownicze finansowane sa ze srodkow Funduszu Gwarantowanych Swiadczen Pracowniczych, jezeli swiadczenia te wyplacane sa przez to Biuro,

t) jednostka obslugi ekonomiczno-administracyjnej utworzona przez jednostke samorzadu terytorialnego - jezeli rozlicza i oplaca skladki za ubezpieczonych wykonujacych prace w podlegajacych jej szkolach, przedszkolach i innych jednostkach organizacyjnych systemu oswiaty,

u) podmiot, w ktorym jest pelniona sluzba - w odniesieniu do zolnierzy zawodowych i funkcjonariuszy oddelegowanych do pelnienia w nim sluzby, jezeli podmiot ten wyplaca im uposazenie,

w) wojt, burmistrz lub prezydent miasta - w stosunku do osob otrzymujacych swiadczenie pielegnacyjne, na podstawie przepisow o swiadczeniach rodzinnych,

z) podmiot, ktory wyplaca swiadczenie szkoleniowe po ustaniu zatrudnienia - w stosunku do osob, ktorym wyplaca to swiadczenie,

za) inne niz powiatowe urzedy pracy podmioty kierujace - w stosunku do osob pobierajacych stypendium w okresie stazu lub przygotowania zawodowego - ktorymi sa:

- jednostki samorzadu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne - z wyjatkiem wojewodzkich i powiatowych urzedow pracy,

- Ochotnicze Hufce Pracy,

- agencje zatrudnienia,

- instytucje szkoleniowe,

- instytucje dialogu spolecznego,

- instytucje partnerstwa lokalnego,

- organizacje pozarzadowe dzialajace na rzecz rozwoju zasobow ludzkich i przeciwdzialania bezrobociu,

- jednostki naukowe,

- organizacje pracodawcow,

- zwiazki zawodowe,

- osrodki doradztwa rolniczego,

- osrodki poradnictwa zawodowego i psychologicznego,

- korzystajace z publicznych srodkow wspolnotowych i publicznych srodkow krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, o ktorych mowa w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206 oraz z 2005 r. Nr 90, poz. 759),

3) skladki - skladki na ubezpieczenia spoleczne osob wymienionych w pkt 1,

4) zasilki - zasilki i swiadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia chorobowego oraz ubezpieczenia wypadkowego,

5) deklaracja rozliczeniowa - zestawienie informacji o naleznych skladkach na fundusze, na ktore skladki pobiera Zaklad, kwot rozliczanych w ciezar skladek oraz kwot naleznych do zaplaty,

6) imienny raport miesieczny - informacje o osobie podlegajacej ubezpieczeniom spolecznym przedkladane Zakladowi przez platnika skladek za dany miesiac kalendarzowy,

7) konto ubezpieczonego - konto, na ktorym ewidencjonowane sa skladki oraz informacje dotyczace przebiegu ubezpieczen spolecznych danego ubezpieczonego,

8) konto platnika - konto, na ktorym ewidencjonowana jest kwota zobowiazan z tytulu skladek oraz innych skladek danego platnika zbieranych przez Zaklad, kwoty zaplaconych skladek, stan rozliczen oraz inne informacje dotyczace platnika skladek,

9) przychod - przychody w rozumieniu przepisow o podatku dochodowym od osob fizycznych z tytulu: zatrudnienia w ramach stosunku pracy, pracy nakladczej, sluzby, wykonywania mandatu posla lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolnosci lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasilku dla bezrobotnych i stypendium wyplacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a takze z tytulu prowadzenia pozarolniczej dzialalnosci oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak rowniez z tytulu wspolpracy przy tej dzialalnosci lub wspolpracy przy wykonywaniu umowy,

10) przychod z tytulu czlonkostwa w rolniczej spoldzielni produkcyjnej lub spoldzielni kolek rolniczych - przychody z tytulu pracy w spoldzielni i z tytulu wytwarzania na jej rzecz produktow rolnych,

11) otwarty fundusz emerytalny - fundusz wybrany przez ubezpieczonego sposrod funduszy emerytalnych, o ktorych mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych,

12) zaklad emerytalny - wybrany przez ubezpieczonego zaklad emerytalny, wyplacajacy emeryture dozywotnia, dzialajacy na podstawie przepisow o zakladach emerytalnych,

13) miedzybankowy system elektroniczny - system ELIXIR w Krajowej Izbie Rozliczeniowej SA,

14) numer NUSP - numer ubezpieczenia spolecznego platnika nadany przez Zaklad,

15) numer NIP - numer identyfikacji podatkowej nadany przez urzad skarbowy,

16) rachunek bankowy - rachunek bankowy lub rachunek w spoldzielczej kasie oszczednosciowo-kredytowej przedsiebiorcy bedacego jej czlonkiem.

Art. 5. [Wylaczenia z systemu powszechnego] 1. Ubezpieczenie spoleczne rolnikow, jezeli nie podlegaja oni obowiazkowi ubezpieczen spolecznych na podstawie ustawy, reguluja odrebne przepisy.

2. Nie podlegaja ubezpieczeniom spolecznym okreslonym w ustawie obywatele panstw obcych, ktorych pobyt na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru stalego i ktorzy sa zatrudnieni w obcych przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzedach konsularnych, misjach, misjach specjalnych lub instytucjach miedzynarodowych, chyba ze umowy miedzynarodowe stanowia inaczej.

Rozdzial 2

Zasady podlegania ubezpieczeniom spolecznym

Art. 6. [Kategorie ubezpieczonych] 1. Obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegaja, z zastrzezeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, ktore na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej sa:

1) pracownikami, z wylaczeniem prokuratorow,

2) osobami wykonujacymi prace nakladcza,

3) czlonkami rolniczych spoldzielni produkcyjnych i spoldzielni kolek rolniczych, zwanymi dalej "czlonkami spoldzielni",

4) osobami wykonujacymi prace na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o swiadczenie uslug, do ktorej zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje sie przepisy dotyczace zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi wspolpracujacymi, z zastrzezeniem ust. 4,

5) osobami prowadzacymi pozarolnicza dzialalnoss oraz osobami z nimi wspolpracujacymi,

6) poslami i senatorami pobierajacymi uposazenie oraz poslami do Parlamentu Europejskiego wybranymi w Rzeczypospolitej Polskiej, zwanymi dalej "poslami i senatorami",

7) osobami pobierajacymi stypendium sportowe, zwanymi dalej "stypendystami sportowymi",

7a) pobierajacymi stypendium sluchaczami Krajowej Szkoly Administracji Publicznej,

8) osobami wykonujacymi odplatnie prace, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolnosci lub tymczasowego aresztowania,

9) osobami pobierajacymi zasilek dla bezrobotnych lub pobierajacymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stazu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy, na ktore zostaly skierowane przez powiatowy urzad pracy, zwanymi dalej "bezrobotnymi",

9a) osobami pobierajacymi stypendium w okresie odbywania stazu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy, na ktore zostaly skierowane przez inne niz powiatowy urzad pracy podmioty kierujace na staz lub przygotowanie zawodowe, zwanymi dalej "osobami pobierajacymi stypendium",

10) duchownymi,

11) zolnierzami niezawodowymi pelniacymi czynna sluzbe, z wylaczeniem zolnierzy pelniacych sluzbe wojskowa w charakterze kandydata na zolnierza zawodowego oraz zolnierzy pelniacych okresowa sluzbe wojskowa,

12) osobami odbywajacymi sluzbe zastepcza,

13) uchylony,

14) uchylony,

15) uchylony,

16) uchylony,

17) uchylony,

18) uchylony,

18a) funkcjonariuszami Sluzby Celnej,

18b) uchylony,

19) osobami przebywajacymi na urlopach wychowawczych lub pobierajacymi zasilek macierzynski albo zasilek w wysokosci zasilku macierzynskiego,

20) osobami pobierajacymi swiadczenia socjalne wyplacane w okresie urlopu oraz osobami pobierajacymi zasilek socjalny wyplacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia, a takze osobami pobierajacymi wynagrodzenie przyslugujace w okresie korzystania ze swiadczenia gorniczego albo w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie, wynikajace z odrebnych przepisow lub ukladow zbiorowych pracy,

21) osobami pobierajacymi swiadczenie szkoleniowe wyplacane po ustaniu zatrudnienia.

2. Zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osob rezygnujacych z zatrudnienia w zwiazku z koniecznoscia sprawowania bezposredniej, osobistej opieki nad dlugotrwale lub ciezko chorym czlonkiem rodziny oraz wspolnie niezamieszkujacymi matka, ojcem lub rodzenstwem, za ktore osrodek pomocy spolecznej oplaca skladke, reguluja przepisy o pomocy spolecznej.

2a. Za osobe pobierajaca swiadczenie pielegnacyjne wojt, burmistrz lub prezydent miasta oplaca skladke na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadajacej wysokosci swiadczenia pielegnacyjnego przyslugujacego na podstawie przepisow o swiadczeniach rodzinnych przez okres niezbedny do uzyskania okresu ubezpieczenia (skladkowego i nieskladkowego) odpowiednio 20-letniego przez kobiete i 25-letniego przez mezczyzne, jednak nie dluzej niz przez 20 lat.

2b. Wojt, burmistrz lub prezydent miasta nie oplaca skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobe pobierajaca swiadczenie pielegnacyjne, jezeli podlega ona obowiazkowi ubezpieczenia spolecznego z innego tytulu na podstawie ustawy lub na podstawie odrebnych przepisow.

UWAGA, od 1 wrzesnia 2006 r. po ust. 2b dodaje sie ust. 2c w brzmieniu:

"2c. Wojt, burmistrz lub prezydent miasta, jezeli przyznal osobie swiadczenie pielegnacyjne, moze wystapis do Zakladu Ubezpieczen Spolecznych o udzielenie informacji o przebiegu ubezpieczenia oraz za jaki okres za te osobe powinien oplacas skladke na ubezpieczenie emerytalne i rentowe." - na podstawie Dz.U. Nr 86 z 17 maja 2005 r., poz. 732]

3. uchylony

3a. uchylony

4. Osoby okreslone w ust. 1 pkt 4 nie podlegaja obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jezeli sa uczniami gimnazjow, szkol ponadgimnazjalnych, szkol ponadpodstawowych lub studentami, do ukonczenia 26 lat.

5. skreslony.

6. uchylony

Art. 7. [Ubezpieczenia dobrowolne] Prawo do dobrowolnego objecia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysluguje:

1) malzonkom pracownikow skierowanych do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzedach konsularnych, w stalych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodow Zjednoczonych i w innych misjach specjalnych za granica, w instytutach, osrodkach informacji i kultury za granica,

2) osobom, ktore z powodu sprawowania opieki nad czlonkiem rodziny spelniajacym warunki do przyznania zasilku pielegnacyjnego nie podlegaja ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytulow, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 i 2,

3) obywatelom polskim wykonujacym prace za granica w podmiotach zagranicznych oraz obywatelom polskim wykonujacym prace w podmiotach zagranicznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jezeli podmioty te nie posiadaja w Polsce swojej siedziby ani przedstawicielstwa,

4) studentom oraz uczestnikom dziennych studiow doktoranckich, jezeli nie podlegaja ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innego tytulu,

5) alumnom seminariow duchownych, nowicjuszom, postulantom i juniorystom do ukonczenia 25 roku zycia.

6) odbywajacym na podstawie nieodplatnych umow cywilnoprawnych staz adaptacyjny wnioskodawcom-obywatelom panstwa czlonkowskiego Unii Europejskiej w postepowaniu w sprawie uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu regulowanego lub dzialalnosci regulowanej - w rozumieniu odpowiednio przepisow o zasadach uznawania nabytych w panstwach czlonkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodow regulowanych lub przepisow o zasadach uznawania nabytych w panstwach czlonkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do podejmowania lub wykonywania niektorych dzialalnosci.

Art. 8. [Definicje ubezpieczonych] 1. Za pracownika uwaza sie osobe pozostajaca w stosunku pracy, z zastrzezeniem ust. 2 i 2a.

2. Jezeli pracownik spelnia kryteria okreslone dla osob wspolpracujacych, o ktorych mowa w ust. 11 - dla celow ubezpieczen spolecznych jest traktowany jako osoba wspolpracujaca.

2a. Za pracownika, w rozumieniu ustawy, uwaza sie takze osobe wykonujaca prace na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o swiadczenie uslug, do ktorej zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje sie przepisy dotyczace zlecenia, albo umowy o dzielo, jezeli umowe taka zawarla z pracodawca, z ktorym pozostaje w stosunku pracy, lub jezeli w ramach takiej umowy wykonuje prace na rzecz pracodawcy, z ktorym pozostaje w stosunku pracy.

3. Za osobe wykonujaca prace nakladcza uwaza sie osobe zatrudniona na podstawie umowy o prace nakladcza.

4. Za czlonka spoldzielni uwaza sie czlonka rolniczej spoldzielni produkcyjnej, innej spoldzielni zajmujacej sie produkcja rolna oraz spoldzielni kolek rolniczych, zajmujacych sie produkcja rolna, dzialajacych zgodnie z art. 138-178 oraz art. 180 3 ustawy z 16 wrzesnia 1982 r. - Prawo spoldzielcze (Dz. U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 i Nr 133, poz. 654, z 1996 r. Nr 5, poz. 32, Nr 24, poz. 110 i Nr 43, poz. 189 oraz z 1997 r. Nr 32, poz. 183, Nr 111, poz. 723 i Nr 121, poz. 769 i 770), ktory wykonuje prace na rzecz spoldzielni na innej podstawie niz stosunek pracy lub wytwarza na jej rzecz produkty rolne w prowadzonym przez siebie gospodarstwie.

5. Na rowni z czlonkiem spoldzielni, o ktorym mowa w ust. 4, traktuje sie inne osoby, ktore wykonuja prace w spoldzielni lub w gospodarstwie rolnym spoldzielni na innej podstawie niz stosunek pracy, nie bedace jej czlonkami i wynagradzane wedlug zasad obowiazujacych czlonkow spoldzielni, w tym kandydatow na czlonka spoldzielni.

6. Za osobe prowadzaca pozarolnicza dzialalnoss uwaza sie:

1) osobe prowadzaca pozarolnicza dzialalnoss gospodarcza na podstawie przepisow o dzialalnosci gospodarczej lub innych przepisow szczegolnych,

2) tworce i artyste,

3) osobe prowadzaca dzialalnoss w zakresie wolnego zawodu:

a) w rozumieniu przepisow o zryczaltowanym podatku dochodowym od niektorych przychodow osiaganych przez osoby fizyczne,

b) z ktorej przychody sa przychodami z dzialalnosci gospodarczej w rozumieniu przepisow o podatku dochodowym od osob fizycznych,

4) wspolnika jednoosobowej spolki z ograniczona odpowiedzialnoscia oraz wspolnikow spolki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

7. Za tworce, o ktorym mowa w ust. 6 pkt 2, uwaza sie osobe, ktora tworzy dziela w zakresie architektury, architektury wnetrz, architektury krajobrazu, urbanistyki, literatury pieknej, sztuk plastycznych, muzyki, fotografiki, tworczosci audiowizualnej, choreografii i lutnictwa artystycznego oraz sztuki ludowej, bedace przedmiotem prawa autorskiego.

8. Za artyste, o ktorym mowa w ust. 6 pkt 2, uwaza sie osobe wykonujaca zarobkowo dzialalnoss artystyczna w dziedzinie sztuki aktorskiej i estradowej, rezyserii teatralnej i estradowej, sztuki tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki, instrumentalistyki, kostiumografii, scenografii, a takze w dziedzinie produkcji audiowizualnej rezyserow, scenarzystow, operatorow obrazu i dzwieku, montazystow i kaskaderow.

9. Uznanie dzialalnosci za tworcza lub artystyczna i ustalenie daty jej rozpoczecia nastepuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Tworcow, dzialajacej przy ministrze wlasciwym do spraw kultury.

10. Minister wlasciwy do spraw kultury w uzgodnieniu z ministrem wlasciwym do spraw zabezpieczenia spolecznego powoluje, w drodze rozporzadzenia, komisje, o ktorej mowa w ust. 9, oraz szczegolowo okresla jej zadania, a takze sklad i tryb dzialania.

11. Za osobe wspolpracujaca z osobami prowadzacymi pozarolnicza dzialalnoss oraz zleceniobiorcami, o ktorej mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5, uwaza sie malzonka, dzieci wlasne, dzieci drugiego malzonka i dzieci przysposobione, rodzicow, macoche i ojczyma oraz osoby przysposabiajace, jezeli pozostaja z nimi we wspolnym gospodarstwie domowym i wspolpracuja przy prowadzeniu tej dzialalnosci lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia; nie dotyczy to osob, z ktorymi zostala zawarta umowa o prace w celu przygotowania zawodowego.

12. Za stypendyste sportowego uwaza sie osobe pobierajaca stypendium sportowe, z wyjatkiem osob uczacych sie lub studiujacych, jesli nie podlegaja ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innego tytulu.

13. Za osobe duchowna uwaza sie duchownego oraz czlonkow zakonow meskich i zenskich Kosciola katolickiego, innych kosciolow i zwiazkow wyznaniowych, z wyjatkiem alumnow seminariow duchownych, nowicjuszow, postulantow i juniorystow, ktorzy nie ukonczyli 25 roku zycia.

14. Na rowni z zatrudnieniem na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej uwaza sie zatrudnienie obywateli polskich za granica w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych i urzedach konsularnych, w stalych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodow Zjednoczonych i innych misjach lub misjach specjalnych, a takze w innych polskich placowkach, instytucjach lub przedsiebiorstwach, chyba ze umowy miedzynarodowe stanowia inaczej.

15. Za osobe w stosunku sluzby uwaza sie zolnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy:

1) Policji,

2) Agencji Bezpieczenstwa Wewnetrznego i Agencji Wywiadu,

3) Strazy Granicznej,

4) Panstwowej Strazy Pozarnej,

5) Sluzby Wieziennej,

6) Sluzby Celnej,

7) Biura Ochrony Rzadu.

Art. 9. [Zbieg tytulow do ubezpieczen] 1. Osoby, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3,10,18a, 20 i 21, spelniajace jednoczesnie warunki do objecia ich obowiazkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytulow, sa obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytulu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o swiadczenie uslug, do ktorej zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje sie przepisy dotyczace zlecenia, albo umowy o dzielo, jezeli umowe taka zawarly z pracodawca, z ktorym pozostaja w stosunku pracy, lub jezeli w ramach takiej umowy wykonuja prace na rzecz pracodawcy, z ktorym pozostaja w stosunku pracy, czlonkostwa w spoldzielni, sluzby, pobierania swiadczenia szkoleniowego, swiadczenia socjalnego, zasilku socjalnego albo wynagrodzenia przyslugujacego w okresie korzystania ze swiadczenia gorniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Moga one dobrowolnie, na swoj wniosek, bys objete ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi rowniez z innych tytulow, z zastrzezeniem ust. 1a.

1a. Ubezpieczeni wymienieni w ust. 1, ktorych podstawa wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytulu stosunku pracy, czlonkostwa w spoldzielni, sluzby, pobierania swiadczenia szkoleniowego, swiadczenia socjalnego, zasilku socjalnego lub wynagrodzenia przyslugujacego w okresie korzystania ze swiadczenia gorniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiaca jest nizsza od okreslonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegaja rowniez obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytulow, z zastrzezeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a.

1b. Jezeli ubezpieczeni, o ktorych mowa w ust. 1a, spelniaja jednoczesnie warunki do objecia ich obowiazkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z wiecej niz jednego innego tytulu, stosuje sie do nich odpowiednio ust. 2.

2. Osoba spelniajaca warunki do objecia obowiazkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytulow, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, jest objeta obowiazkowo ubezpieczeniami z tego tytulu, ktory powstal najwczesniej. Moze ona jednak dobrowolnie, na swoj wniosek, bys objeta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi takze z pozostalych, wszystkich lub wybranych tytulow lub zmienis tytul ubezpieczen, z zastrzezeniem ust. 7.

2a. Osoba, o ktorej mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 - prowadzaca jednoczesnie pozarolnicza dzialalnosc, o ktorej mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 - podlega obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytulu tej dzialalnosci, jezeli z tytulu wykonywania umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o swiadczenie uslug, do ktorej zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje sie przepisy dotyczace zlecenia, oraz wspolpracy przy wykonywaniu tych umow podstawa wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest nizsza od obowiazujacej te osobe najnizszej podstawy wymiaru skladek dla osob prowadzacych pozarolnicza dzialalnosc. Moze ona dobrowolnie, na swoj wniosek, byc objeta ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi rowniez z tytulu, o ktorym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4.

3. Osoba prowadzaca kilka rodzajow dzialalnosci pozarolniczej jest objeta obowiazkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z jednego wybranego przez siebie rodzaju dzialalnosci.

4. Osoby, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 18a, majace ustalone prawo do emerytury lub renty, podlegaja obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

4a. Osoby, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, majace ustalone prawo do emerytury lub renty podlegaja obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jezeli rownoczesnie nie pozostaja w stosunku pracy, z zastrzezeniem ust. 4b.

4b. Osoby, o ktorych mowa w ust. 4a, podlegaja obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jezeli umowa agencyjna, umowa zlecenia lub inna umowa o swiadczenie uslug, do ktorej zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje sie przepisy dotyczace zlecenia, albo umowa o dzielo, zostala zawarta z pracodawca, z ktorym pozostaja rownoczesnie w stosunku pracy, lub jezeli w ramach takiej umowy wykonuja prace na rzecz pracodawcy, z ktorym pozostaja w stosunku pracy.

[UWAGA, od 1 czerwca 2006 r. w art. 9 po ust. 4b dodaje sie ust. 4c w brzmieniu:

"4c. Osoby prowadzace pozarolnicza dzialalnosc, o ktorej mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, majace ustalone prawo do renty z tytulu niezdolnosci do pracy podlegaja obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury." - na podstawie Dz. U. Nr 169 z 6 wrzesnia 2005 r., poz. 1412]

5. Osoby, o ktorych mowa w art. 6, nie wymienione w ust. 4, majace ustalone prawo do emerytury lub renty, podlegaja dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

[UWAGA, od 1 czerwca 2006 r. w art. 9 ust. 5 otrzymuje brzmienie:

"5. Osoby, o ktorych mowa w art. 6, niewymienione w ust. 4 i 4c majace ustalone prawo do emerytury lub renty podlegaja dobrowolnie ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym." - na podstawie Dz. U. Nr 169 z 6 wrzesnia 2005 r., poz. 1412]

6. Osoby, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8 i 19, podlegaja obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jezeli nie maja ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie maja innych tytulow rodzacych obowiazek ubezpieczen spolecznych.

6a. Osoby, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9, 9a, 11 i 12, obowiazkowo podlegaja ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jezeli nie maja innych tytulow rodzacych obowiazek ubezpieczen spolecznych.

7. Duchowni spelniajacy warunki do objecia obowiazkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytulu prowadzenia pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej podlegaja ubezpieczeniom z tytulu tej dzialalnosci.

8. Osoby pozostajace w stosunku sluzby, z wylaczeniem osob, o ktorych mowa w art. 8 ust. 15 pkt 6, spelniajace jednoczesnie warunki do podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytulow, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4 - 6 i 10, moga bys dobrowolnie objete tymi ubezpieczeniami na swoj wniosek.

Art. 10. [Kontynuacja ubezpieczen] Osoby objete obowiazkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi oraz osoby, o ktorych mowa w art. 7 pkt 3, moga po ustaniu tych ubezpieczen kontynuowas je dobrowolnie, jednakze wowczas, gdy okres tego ubezpieczenia przekracza 10 lat, nie obowiazuje gwarancja wyplaty minimalnego swiadczenia, w wypadku gdy stan wlasnego konta ubezpieczonego nie bedzie go zapewnial.

Art. 11. [Ubezpieczenie chorobowe] 1. Obowiazkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegaja osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 12.

2. Dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegaja na swoj wniosek osoby objete obowiazkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10.

Art. 12. [Ubezpieczenie wypadkowe] 1. Obowiazkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegaja, z zastrzezeniem ust. 2 i 3, osoby podlegajace ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

2. Nie podlegaja ubezpieczeniu wypadkowemu bezrobotni pobierajacy zasilek dla bezrobotnych oraz osoby, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 11, 19 i 20 oraz art. 7 i 10.

2a. Nie podlegaja ubezpieczeniu wypadkowemu osoby, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 21.

3. Nie podlegaja ubezpieczeniu wypadkowemu osoby, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, jezeli wykonuja prace poza siedziba lub miejscem prowadzenia dzialalnosci zleceniodawcy.

Art. 13. [Od kiedy do kiedy w ubezpieczeniu] Obowiazkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegaja osoby fizyczne w nastepujacych okresach:

1) pracownicy - od dnia nawiazania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku,

2) osoby wykonujace prace nakladcza oraz zleceniobiorcy - od dnia oznaczonego w umowie jako dzien rozpoczecia jej wykonywania do dnia rozwiazania lub wygasniecia tej umowy,

2a) skreslony,

3) czlonkowie spoldzielni - od dnia rozpoczecia wykonywania pracy na rzecz spoldzielni do dnia zakonczenia jej wykonywania,

4) osoby prowadzace dzialalnoss pozarolnicza - od dnia rozpoczecia wykonywania dzialalnosci do dnia zaprzestania wykonywania tej dzialalnosci,

5) osoby wspolpracujace - od dnia rozpoczecia wspolpracy przy prowadzeniu pozarolniczej dzialalnosci lub wykonywaniu umowy agencyjnej albo umowy zlecenia do dnia zakonczenia tej wspolpracy,

6) poslowie i senatorowie - od dnia nabycia prawa do uposazenia do dnia utraty tego prawa,

7) stypendysci sportowi - od dnia spelnienia warunkow, o ktorych mowa w art. 8 ust. 12, do dnia zaprzestania spelniania tych warunkow,

8) osoby wykonujace odplatnie prace, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolnosci lub tymczasowego aresztowania - od dnia rozpoczecia wykonywania pracy do dnia zakonczenia wykonywania tej pracy,

9) bezrobotni - od dnia nabycia prawa do zasilku lub stypendium do dnia utraty prawa do nich,

9a) osoby, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9a - od dnia nabycia prawa do stypendium do dnia utraty prawa do niego,

10) duchowni - od dnia przyjecia do stanu duchownego do dnia wystapienia z tego stanu, a w przypadku alumnow seminariow duchownych, nowicjuszow, postulantow i juniorystow - od dnia ukonczenia 25 lat,

11) zolnierze niezawodowi w sluzbie czynnej oraz osoby odbywajace sluzbe zastepcza - od dnia powolania lub skierowania do tej sluzby do dnia zwolnienia z tej sluzby,

12) osoby, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 18a - od dnia nawiazania stosunku sluzby do dnia zwolnienia ze sluzby,

13) osoby pozostajace na urlopach wychowawczych lub pobierajace zasilek macierzynski albo zasilek w wysokosci zasilku macierzynskiego - od dnia spelnienia warunkow, o ktorych mowa w art. 9 ust. 6, do dnia zaprzestania spelniania tych warunkow,

14) osoby, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 20 - od dnia nabycia prawa do swiadczenia socjalnego, zasilku socjalnego, wynagrodzenia przyslugujacego w okresie swiadczenia gorniczego lub w okresie stypendium na przekwalifikowanie do dnia utraty tego prawa,

15) pobierajacy stypendium sluchacze Krajowej Szkoly Administracji Publicznej - od dnia uzyskania statusu sluchacza do dnia utraty tego statusu,

16) osoby, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 21 - od dnia nabycia prawa do swiadczenia szkoleniowego do dnia utraty tego prawa.

Art. 14. [Objecie dobrowolnym ubezpieczeniem] 1. Objecie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i chorobowym nastepuje od dnia wskazanego we wniosku o objecie tymi ubezpieczeniami, nie wczesniej jednak niz od dnia, w ktorym wniosek zostal zgloszony, z zastrzezeniem ust. 1a.

1a. Objecie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym nastepuje od dnia wskazanego we wniosku tylko wowczas, gdy zgloszenie do ubezpieczen emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie okreslonym w art. 36 ust. 4.

2. Ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe, o ktorych mowa w ust. 1, ustaja:

1) od dnia wskazanego we wniosku o wylaczenie z tych ubezpieczen, nie wczesniej jednak niz od dnia, w ktorym wniosek zostal zlozony,

2) od pierwszego dnia miesiaca kalendarzowego, za ktory nie oplacono w terminie skladki naleznej na to ubezpieczenie - w przypadku osob prowadzacych pozarolnicza dzialalnoss i osob z nimi wspolpracujacych, duchownych oraz osob wymienionych w art. 7 i 10; w uzasadnionych przypadkach Zaklad, na wniosek ubezpieczonego, moze wyrazis zgode na oplacenie skladki po terminie, z zastrzezeniem ust. 2a,

3) od dnia ustania tytulu podlegania tym ubezpieczeniom.

2a. W przypadku, o ktorym mowa w ust. 2 pkt 2, jezeli za czess miesiaca zostal pobrany zasilek, ubezpieczenie chorobowe ustaje od dnia nastepujacego po dniu, za ktory zasilek ten przysluguje.

3. Za okres oplacania skladek uwaza sie takze okres pobierania wynagrodzenia za czas niezdolnosci do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w zwiazku z choroba zakazna oraz zasilkow.

Rozdzial 3

Zasady ustalania skladek na ubezpieczenia spoleczne

Art. 15. [Wysokoss skladek] 1. Wysokosci skladek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe wyrazone sa w formie stopy procentowej, jednakowej dla wszystkich ubezpieczonych.

2. Stopa procentowa skladek na ubezpieczenie wypadkowe jest zroznicowana dla poszczegolnych platnikow skladek i ustalana w zaleznosci od poziomu zagrozen zawodowych i skutkow tych zagrozen.

Art. 16. [Kto placi skladki] 1. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe:

1) pracownikow,

2) osob wykonujacych prace nakladcza,

3) czlonkow spoldzielni,

4) zleceniobiorcow,

5) poslow i senatorow,

6) stypendystow sportowych,

7) pobierajacych stypendium sluchaczy Krajowej Szkoly Administracji Publicznej,

8) osob wykonujacych odplatnie prace, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolnosci lub tymczasowego aresztowania,

9) osob wspolpracujacych ze zleceniobiorcami,

10) funkcjonariuszy Sluzby Celnej,

11) poborowych odbywajacych sluzbe zastepcza

finansuja z wlasnych srodkow, w rownych czesciach, ubezpieczeni i platnicy skladek.

1a. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob pobierajacych swiadczenie szkoleniowe po ustaniu zatrudnienia finansuja z wlasnych srodkow, w rownych czesciach, ubezpieczeni i platnicy skladek.

2. Skladki na ubezpieczenie chorobowe podlegajacych temu ubezpieczeniu osob, wymienionych w ust. 1 pkt 1 - 4, 8, 9 i 11 finansuja w calosci, z wlasnych srodkow, sami ubezpieczeni.

3. Skladki na ubezpieczenie wypadkowe osob wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 3-10, osob wspolpracujacych z osobami prowadzacymi pozarolnicza dzialalnosc, bezrobotnych pobierajacych stypendium oraz osob pobierajacych stypendium finansuja w calosci, z wlasnych srodkow, platnicy skladek.

4. Skladki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe:

1) osob prowadzacych pozarolnicza dzialalnoss,

2) osob, o ktorych mowa w art. 7 i 10,

finansuja w calosci, z wlasnych srodkow, sami ubezpieczeni.

5. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zolnierzy niezawodowych pelniacych czynna sluzbe, z wylaczeniem zolnierzy pelniacych sluzbe wojskowa w charakterze kandydata na zolnierza zawodowego oraz zolnierzy pelniacych okresowa sluzbe wojskowa, finansowane sa z czesci budzetu panstwa, ktorej dysponentem jest minister obrony narodowej.

5a. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe i wypadkowe osob wspolpracujacych finansuje w calosci z wlasnych srodkow osoba prowadzaca pozarolnicza dzialalnoss.

6. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob rezygnujacych z zatrudnienia w zwiazku z koniecznoscia sprawowania bezposredniej, osobistej opieki nad dlugotrwale lub ciezko chorym czlonkiem rodziny oraz wspolnie niezamieszkujacymi matka, ojcem lub rodzenstwem finansuja w calosci osrodki pomocy spolecznej.

6a. uchylony.

6b. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob pobierajacych swiadczenie pielegnacyjne finansuje w calosci wojt, burmistrz lub prezydent miasta.

7. uchylony.

7a. uchylony.

8. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob przebywajacych na urlopach wychowawczych lub pobierajacych zasilek macierzynski albo zasilek w wysokosci zasilku macierzynskiego finansuje w calosci budzet panstwa za posrednictwem Zakladu.

9. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bezrobotnych finansuja w calosci powiatowe urzedy pracy z Funduszu Pracy.

9a. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob pobierajacych stypendium w okresie stazu i przygotowania zawodowego, kierowanych przez podmioty inne niz powiatowe urzedy pracy - finansuja w calosci, z wlasnych srodkow, podmioty kierujace.

10. Skladki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe osob, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 podlegajacych obowiazkowo tym ubezpieczeniom, finansuja:

1) duchowni - w wysokosci 20 proc. skladki oraz Fundusz Koscielny - w wysokosci 80 proc. skladki,

2) Fundusz Koscielny - w wysokosci 100 proc. skladki za czlonkow zakonow kontemplacyjnych klauzurowych, misjonarzy w okresach pracy na terenach misyjnych.

10a. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe duchownych, o ktorych mowa w art. 9 ust. 1a, finansuje Fundusz Koscielny, zgodnie z ust. 10 pkt 1, w czesci obliczonej od roznicy podstawy wymiaru skladek okreslonej w art. 18 ust. 4 pkt 5 i podstawy wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytulu stosunku pracy.

11. Skladki na ubezpieczenia chorobowe, emerytalne i rentowe duchownych podlegajacych dobrowolnie tym ubezpieczeniom finansuja w calosci, z wlasnych srodkow, ubezpieczeni.

12. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 20, finansuje w calosci budzet panstwa.

13. Skladki na ubezpieczenia spoleczne niektorych zatrudnionych osob niepelnosprawnych finansowane sa zgodnie z art. 25 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i spolecznej oraz zatrudnianiu osob niepelnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160, poz. 1082 oraz z 1998 r. Nr 99, poz. 628 i Nr 106, poz. 668).

14. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw budzetu okresli, w drodze rozporzadzenia, rodzaj dokumentacji bedacej podstawa rozliczen finansowania skladek, o ktorym mowa w ust. 13.

Art. 17. [Rozliczanie skladek] 1. Skladki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz chorobowe za ubezpieczonych, o ktorych mowa w art. 16 ust. 1 - 3, 5, 6 i 9 - 13, obliczaja, rozliczaja i przekazuja co miesiac do Zakladu w calosci platnicy skladek.

2. Platnicy skladek, o ktorych mowa w ust. 1, obliczaja czesci skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe finansowane przez ubezpieczonych i po potraceniu ich ze srodkow ubezpieczonych przekazuja do Zakladu.

2a. Skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o ktorych mowa w art. 16 ust. 8:

1) obliczaja platnicy skladek,

2) oplaca Zaklad.

3. Skladki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe ubezpieczeni nie wymienieni w ust. 1 sami obliczaja i przekazuja co miesiac do Zakladu.

Art. 18. [Podstawa wymiaru skladek emerytalnych i rentowych] 1. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 18a stanowi przychod, o ktorym mowa w art. 4 pkt 9 i 10, z zastrzezeniem ust. 1a i 2, ust. 4 pkt 5 i ust. 12.

1a. W przypadku ubezpieczonych, o ktorych mowa w art. 8 ust. 2a, w podstawie wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uwzglednia sie rowniez przychod z tytulu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o swiadczenie uslug, do ktorej zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje sie przepisy dotyczace zlecenia albo umowy o dzielo.

2. W podstawie wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, nie uwzglednia sie wynagrodzenia za czas niezdolnosci do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w zwiazku z choroba zakazna oraz zasilkow.

3. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorcow ustala sie zgodnie z ust. 1, jezeli w umowie agencyjnej lub umowie zlecenia albo w innej umowie o swiadczenie uslug, do ktorej zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje sie przepisy dotyczace zlecenia, okreslono odplatnoss za jej wykonywanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie.

4. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe:

1) poslow i senatorow - stanowi kwota uposazenia,

2) stypendystow sportowych - stanowi kwota stypendium,

2a) sluchaczy Krajowej Szkoly Administracji Publicznej - stanowi kwota stypendium,

3) bezrobotnych - stanowi kwota zasilku lub stypendium,

4) osob, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 20 - stanowi kwota swiadczenia socjalnego, zasilku socjalnego lub wynagrodzenia przyslugujacego w okresie swiadczenia gorniczego lub w okresie stypendium na przekwalifikowanie,

5) zolnierzy niezawodowych pelniacych czynna sluzbe, z wylaczeniem zolnierzy pelniacych sluzbe wojskowa w charakterze kandydata na zolnierza zawodowego oraz zolnierzy pelniacych okresowa sluzbe wojskowa, z zastrzezeniem pkt 6 - stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia za prace obowiazujacego w grudniu roku poprzedniego, ustalonego na podstawie odrebnych przepisow, z zastrzezeniem ust. 9 i 10,

5a) duchownych - stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia za prace, ustalonego na podstawie odrebnych przepisow, zwana dalej "kwota minimalnego wynagrodzenia", z zastrzezeniem ust. 9 i 10,

6) zolnierzy odbywajacych nadterminowa sluzbe wojskowa - stanowi kwota uposazenia,

7) osob, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 21 - stanowi kwota swiadczenia szkoleniowego

8) osob, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9a - stanowi kwota stypendium.

- lacznie z kosztami uzyskania i kwota podatku, o ktorych mowa w przepisach o podatku dochodowym od osob fizycznych.

4a. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8, stanowi przyslugujace im wynagrodzenie za prace.

4b. Przepis ust. 4a stosuje sie odpowiednio do ubezpieczonych wykonujacych w czasie odbywania kary pozbawienia wolnosci lub tymczasowego aresztowania prace w ramach stosunku pracy.

4c. Podstawe wymiaru skladek dla duchownych bedacych ubezpieczonymi, o ktorych mowa w art. 9 ust. 1a, stanowi roznica pomiedzy kwota minimalnego wynagrodzenia a kwota podstawy wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytulu stosunku pracy, czlonkostwa w spoldzielni lub sluzby.

4d. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 12, stanowi swiadczenie pieniezne ustalone na podstawie przepisow ustawy z 28 listopada 2003 r. o sluzbie zastepczej (Dz. U. Nr 223, poz. 2217).

5. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob rezygnujacych z zatrudnienia w zwiazku z koniecznoscia sprawowania bezposredniej, osobistej opieki nad dlugotrwale lub ciezko chorym czlonkiem rodziny oraz wspolnie niezamieszkujacymi matka, ojcem lub rodzenstwem stanowi kwota kryterium dochodowego na osobe w rodzinie ustalona wedlug odrebnych przepisow, z zastrzezeniem ust. 9.

5a. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob pobierajacych swiadczenie pielegnacyjne na podstawie przepisow o swiadczeniach rodzinnych oraz osob przebywajacych na urlopie wychowawczym stanowi kwota swiadczenia pielegnacyjnego, z zastrzezeniem ust. 9.

6. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob pobierajacych zasilek macierzynski albo zasilek w wysokosci zasilku macierzynskiego stanowi kwota tego zasilku.

7. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, oraz ubezpieczonych podlegajacych dobrowolnie tym ubezpieczeniom, o ktorych mowa w art. 7 i 10, stanowi zadeklarowana kwota, nie nizsza jednak niz kwota minimalnego wynagrodzenia, z zastrzezeniem ust. 3, 9 i 10.

8. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, stanowi zadeklarowana kwota, nie nizsza jednak niz 60 proc. przecietnego miesiecznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale, z zastrzezeniem ust. 9 i 10. Skladka w nowej wysokosci obowiazuje od trzeciego miesiaca nastepnego kwartalu.

9. Za miesiac, w ktorym nastapilo odpowiednio objecie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi lub ich ustanie i jezeli trwaly one tylko przez czess miesiaca, kwote najnizszej podstawy wymiaru skladek zmniejsza sie proporcjonalnie, dzielac ja przez liczbe dni kalendarzowych tego miesiaca i mnozac przez liczbe dni podlegania ubezpieczeniu.

10. Zasady zmniejszania najnizszej podstawy wymiaru skladek, o ktorych mowa w ust. 9, stosuje sie odpowiednio w przypadku niezdolnosci do pracy trwajacej przez czess miesiaca, jezeli z tego tytulu ubezpieczony spelnia warunki do przyznania zasilku.

11. Na wniosek ubezpieczonych, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10, podstawa wymiaru moze bys wyzsza niz okreslona w ust. 4 pkt 5a i ust. 4c. Skladke od podstawy wymiaru w czesci przewyzszajacej kwote minimalnego wynagrodzenia finansuja duchowni, instytucje diecezjalne lub zakonne.

12. W podstawie wymiaru skladki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe czlonkow sluzby zagranicznej nie uwzglednia sie dodatku zagranicznego i innych swiadczen przyslugujacych czlonkom sluzby zagranicznej wykonujacym obowiazki sluzbowe w placowce zagranicznej.

13. uchylony

Art. 18a. [Podstawa wymiaru skladek dla rozpoczynajacych dzialalnoss] 1. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o ktorych mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, w okresie pierwszych 24 miesiecy kalendarzowych od dnia rozpoczecia wykonywania dzialalnosci gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie nizsza jednak niz 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia.

2. Przepisy ust. 1 nie maja zastosowania do osob, ktore:

1) prowadza lub w okresie ostatnich 60 miesiecy kalendarzowych przed dniem rozpoczecia wykonywania dzialalnosci gospodarczej prowadzily pozarolnicza dzialalnoss,

2) wykonuja dzialalnoss gospodarcza na rzecz bylego pracodawcy, na rzecz ktorego przed dniem rozpoczecia dzialalnosci gospodarczej w biezacym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywaly w ramach stosunku pracy lub spoldzielczego stosunku pracy czynnosci wchodzace w zakres wykonywanej dzialalnosci gospodarczej.

Art. 19. [Limit 30-krotnosci] 1. Roczna podstawa wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osob, o ktorych mowa w art. 6, 7 i 10, w danym roku kalendarzowym nie moze bys wyzsza od kwoty odpowiadajacej trzydziestokrotnosci prognozowanego przecietnego wynagrodzenia miesiecznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, okreslonego w ustawie budzetowej, ustawie o prowizorium budzetowym lub ich projektach, jezeli odpowiednie ustawy nie zostaly uchwalone - z zastrzezeniem ust. 2 i 9.

2. Jezeli brak jest podstaw, o ktorych mowa w ust. 1, dla ustalenia przecietnego prognozowanego wynagrodzenia miesiecznego w gospodarce narodowej, wynagrodzenie to ustala sie na podstawie przecietnego miesiecznego wynagrodzenia z trzeciego kwartalu roku poprzedniego.

3. Do osiagniecia kwoty, o ktorej mowa w ust. 1, skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oblicza sie i przekazuje do Zakladu od podstawy wymiaru ustalonej zgodnie z art. 18. Od nadwyzki ponad kwote, o ktorej mowa w ust. 1, nie pobiera sie skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

4. skreslony.

5. Platnik skladek jest zobowiazany zaprzestas obliczas i przekazywas skladki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po przekroczeniu przez ubezpieczonego kwoty rocznej podstawy wymiaru skladek, o ktorej mowa w ust. 1, z zastrzezeniem ust. 6.

6. Jezeli do oplacania skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest zobowiazany wiecej niz jeden platnik skladek, ubezpieczony jest zobowiazany zawiadomis wszystkich platnikow skladek o przekroczeniu kwoty rocznej podstawy wymiaru skladek. Za skutki blednego zawiadomienia powodujacego nieoplacenie naleznych skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe odpowiada ubezpieczony.

6a. Do skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oplaconych po przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru skladek stosuje sie art. 24 ust. 6a-8. Za date stwierdzenia nienaleznie oplaconych skladek uwaza sie date otrzymania przez Zaklad imiennego raportu miesiecznego korygujacego i deklaracji rozliczeniowej korygujacej.

6b. Jezeli w wyniku sprawdzenia wysokosci rocznej podstawy wymiaru skladek Zaklad stwierdzi oplacenie skladek od nadwyzki ponad kwote okreslona w ust. 1, informuje o tym niezwlocznie platnikow skladek i ubezpieczonego za posrednictwem platnikow skladek.

7. Okres nieoplacania skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z powodu przekroczenia w trakcie roku kalendarzowego kwoty rocznej podstawy wymiaru skladek, o ktorej mowa w ust. 1, traktuje sie jak okres ubezpieczenia w rozumieniu przepisow ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z pozn. zm.), zwanych dalej "przepisami o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych"

8. Przepis ust. 7 stosuje sie odpowiednio do osob, ktorych podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w mysl art. 13 i art. 14 ust. 2 w danym roku kalendarzowym ustalo po oplaceniu skladek od rocznej podstawy wymiaru, o ktorej mowa w ust. 1.

9. Przepisu ust. 8 nie stosuje sie przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniom chorobowemu i wypadkowemu.

10. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego oglasza w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" do konca poprzedniego roku kalendarzowego, w drodze obwieszczenia, kwote ograniczenia rocznej podstawy wymiaru skladki, o ktorej mowa w ust. 1.

Art. 20. [Podstawa wymiaru skladek chorobowych i wypadkowych] 1. Podstawe wymiaru skladek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru skladek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe, z zastrzezeniem ust. 2 i ust. 3.

2. Przy ustalaniu podstawy wymiaru skladek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe nie stosuje sie ograniczenia, o ktorym mowa w art. 19 ust. 1.

3. Podstawa wymiaru skladek na ubezpieczenie chorobowe osob, ktore ubezpieczeniu chorobowemu podlegaja dobrowolnie, nie moze przekraczas miesiecznie 250 proc. przecietnego miesiecznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Kwote te ustala sie miesiecznie poczynajac od trzeciego miesiaca kwartalu kalendarzowego na okres 3 miesiecy na podstawie przecietnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartalu, oglaszanego dla celow emerytalnych.

Art. 21. [Delegacja dla ministra] Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresla, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady ustalania podstawy wymiaru skladek, z uwzglednieniem ograniczenia, o ktorym mowa w art. 19 ust. 1, oraz wylaczenia z podstawy wymiaru skladek niektorych rodzajow przychodow.

Art. 22. [Stopy procentowe skladek] 1. Stopy procentowe skladek wynosza:

1) 19,52 proc. podstawy wymiaru - na ubezpieczenie emerytalne, z zastrzezeniem ust. 3 i 4,

2) 13,00 proc. podstawy wymiaru - na ubezpieczenia rentowe,

3) 2,45 proc. podstawy wymiaru - na ubezpieczenie chorobowe,

4) od 0,40 proc. do 8,12 proc. podstawy wymiaru - na ubezpieczenie wypadkowe.

2. Zasady roznicowania stopy procentowej skladek na ubezpieczenie wypadkowe okreslaja przepisy o ubezpieczeniu spolecznym z tytulu wypadkow przy pracy i chorob zawodowych.

3. Czess skladki na ubezpieczenie emerytalne pochodzaca ze skladki ubezpieczonego, wynoszaca 7,3 proc. podstawy wymiaru skladki, odprowadzana jest przez Zaklad do wybranego przez ubezpieczonego otwartego funduszu emerytalnego, z uwzglednieniem art. 111.

3a. Czess skladki, o ktorej mowa w ust. 3, nie jest odprowadzana przez Zaklad do otwartego funduszu emerytalnego w przypadku zawiadomienia przez wlasciwy organ emerytalny o ustaleniu prawa ubezpieczonego do emerytury obliczonej na podstawie art. 15 lub prawa do jej zwiekszenia na podstawie art. 14:

1) ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym zolnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 108 i Nr 74, poz. 676 oraz z 2003 r. Nr 56, poz. 498) lub

2) ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczenstwa Wewnetrznego, Agencji Wywiadu, Strazy Granicznej, Biura Ochrony Rzadu, Panstwowej Strazy Pozarnej i Sluzby Wieziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214, z pozn. zm.).

3b. Czess skladki, o ktorej mowa w ust. 3, na ubezpieczenie emerytalne ubezpieczonego niebedacego platnikiem tej skladki, nalezna za okres do konca miesiaca kalendarzowego poprzedzajacego miesiac, w ktorym zgloszono wniosek o emeryture, nie jest odprowadzana przez Zaklad do otwartego funduszu emerytalnego, jezeli zostanie oplacona po miesiacu kalendarzowym poprzedzajacym miesiac zlozenia wniosku.

4. W okresie do 31 grudnia 2008 r. czess skladki na ubezpieczenie emerytalne, w wysokosci okreslonej w art. 112 ust. 2 i 3, jest odprowadzana przez Zaklad do FRD.

Art. 23. [Odsetki za zwloke] 1. Od nie oplaconych w terminie skladek nalezne sa od platnika skladek odsetki za zwloke, na zasadach i w wysokosci okreslonych w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 i Nr 160, poz. 1083 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668).

1a. Odsetek za zwloke nie nalicza sie, jezeli ich wysokoss nie przekraczalaby 6,60 zl.

2. Wyegzekwowane odsetki od czesci skladki na ubezpieczenie emerytalne, o ktorej mowa w art. 22 ust. 3, sa odprowadzane do wybranego przez ubezpieczonego otwartego funduszu emerytalnego na jego konto.

3. uchylony.

4. Przepisow ust. 1 i 2 nie stosuje sie do skladek oplacanych ze srodkow Funduszu Gwarantowanych Swiadczen Pracowniczych.

Art. 24. [Oplata dodatkowa] 1. W razie nieoplacenia skladek lub oplacenia ich w zanizonej wysokosci, Zaklad moze wymierzys platnikowi skladek dodatkowa oplate do wysokosci 100 proc. nie oplaconych skladek. Od decyzji w sprawie wymierzenia dodatkowej oplaty przysluguje odwolanie do sadu wedlug zasad okreslonych w art. 83.

2. Skladki oraz odsetki za zwloke, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa oplata, zwane dalej "naleznosciami z tytulu skladek", nieoplacone w terminie, podlegaja sciagnieciu w trybie przepisow o postepowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sadowej.

3. Naleznosci z tytulu skladek podlegaja zaspokojeniu w drodze postepowania egzekucyjnego w administracji przed innymi wierzytelnosciami, z wyjatkiem kosztow egzekucyjnych, naleznosci za prace, naleznosci alimentacyjnych oraz rent z tytulu odszkodowania za wywolanie choroby, niezdolnosci do pracy, kalectwa lub smierci, jak rowniez kosztow ostatniej choroby i kosztow pogrzebu dluznika, w wysokosci odpowiadajacej miejscowym zwyczajom.

4. Naleznosci z tytulu skladek ulegaja przedawnieniu po uplywie 10 lat, liczac od dnia, w ktorym staly sie wymagalne, z zastrzezeniem ust. 5-5d.

5. Nie ulegaja przedawnieniu naleznosci z tytulu skladek zabezpieczone hipoteka lub zastawem, jednakze po uplywie terminu przedawnienia naleznosci te moga bys egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokosci zaleglych skladek i odsetek za zwloke liczonych do dnia przedawnienia.

5a. Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna sie, a rozpoczety ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy, o ktorej mowa w art. 29 ust. 1a, do dnia terminu platnosci odroczonej naleznosci z tytulu skladek lub ostatniej raty.

5b. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjecia pierwszej czynnosci zmierzajacej do wyegzekwowania naleznosci z tytulu skladek, o ktorej dluznik zostal zawiadomiony, do dnia zakonczenia postepowania egzekucyjnego.

5c. Bieg terminu przedawnienia przerywa ogloszenie upadlosci. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczyna sie na nowo od dnia nastepujacego po dniu uprawomocnienia sie postanowienia o ukonczeniu postepowania upadlosciowego lub jego umorzeniu.

5d. Przedawnienie naleznosci z tytulu skladek wynikajacych z decyzji o odpowiedzialnosci osoby trzeciej lub nastepcy prawnego nastepuje po uplywie 5 lat, liczac od konca roku kalendarzowego, w ktorym decyzja zostala wydana.

5e. Bieg terminu przedawnienia zawiesza sie, jezeli wydanie decyzji jest uzaleznione od rozstrzygniecia zagadnienia wstepnego przez inny organ lub sad. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w ktorym decyzja innego organu stala sie ostateczna lub orzeczenie sadu uprawomocnilo sie, nie dluzej jednak niz przez 2 lata.

6. Bieg przedawnienia terminu, o ktorym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu od dnia smierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia sie postanowienia sadu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dluzej jednak niz do dnia, w ktorym uplynely 2 lata od smierci spadkodawcy.

6a. Nienaleznie oplacone skladki podlegaja zaliczeniu przez Zaklad z urzedu na poczet zaleglych lub biezacych skladek, a w razie ich braku - na poczet przyszlych skladek, chyba ze platnik skladek zlozy wniosek o zwrot skladek, z zastrzezeniem ust. 6c, 8 i 8d.

6b. Zaklad zawiadamia platnika skladek o kwocie nienaleznie oplaconych skladek, ktore zgodnie z ust. 6a moga bys zwrocone, chyba ze nie stanowia wiecej niz 5 proc. najnizszego wynagrodzenia.

6c. Wniosek o zwrot nienaleznie oplaconych skladek platnik skladek moze zlozys po stwierdzeniu, ze skladki zostaly nienaleznie oplacone, jednak nie pozniej niz w ciagu 7 dni od otrzymania zawiadomienia, o ktorym mowa w ust. 6b.

6d. Nienaleznie oplacone skladki podlegaja zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wplywu wniosku, o ktorym mowa w ust. 6c.

6e. Jezeli nienaleznie oplacone skladki nie zostana zwrocone w terminie okreslonym w ust. 6d, podlegaja oprocentowaniu w wysokosci rownej odsetkom za zwloke pobieranym od zaleglosci podatkowych, od dnia zlozenia wniosku, o ktorym mowa w ust. 6c.

7. Zwrotu od Zakladu nienaleznie oplaconych skladek nie mozna dochodzis, jezeli od daty ich oplacenia uplynelo 5 lat.

8. Nienaleznie oplacone skladki odprowadzone do otwartego funduszu emerytalnego podlegaja zwrotowi.

8a. uchylony.

8b. uchylony.

8c. uchylony.

8d. W przypadku gdy w wyniku bledu instytucji obslugujacej wplaty skladek nienaleznie oplacone skladki zostaly sfinansowane ze srodkow tej instytucji, kwota nienaleznie wplacona jest zwracana tej instytucji.

9. Odsetki za zwloke, koszty egzekucyjne oraz dodatkowa oplata finansowane sa w calosci z wlasnych srodkow przez platnika skladek.

Art. 25. [Wylaczenie skladek z postepowania ukladowego] 1. Naleznosci z tytulu skladek sa wylaczone z postepowania ukladowego, okreslonego w ustawie z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadlosciowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535, ze zm.) , z zastrzezeniem ust. 2 i 3.

2. Zaklad moze wyrazis zgode na objecie ukladem naleznosci z tytulu skladek finansowane przez platnika skladek.

3. Splata naleznosci z tytulu skladek, ktore zostaly objete ukladem, moze polegas wylacznie na rozlozeniu na raty. Rozlozenie na raty odbywa sie na zasadach okreslonych w przepisach, o ktorych mowa w ust. 1.

Art. 26. [Zabezpieczenie naleznosci Zakladu] 1. Zaklad ma prawo do wystepowania z wnioskiem o zalozenie ksiegi wieczystej dla nieruchomosci dluznika zalegajacego z oplata naleznosci z tytulu skladek takze wtedy, gdy dluznikiem jest panstwowa jednostka organizacyjna nie bedaca jednostka budzetowa.

2. Wystawione przez Zaklad dokumenty stwierdzajace istnienie naleznosci z tytulu skladek oraz jej wysokoss sa podstawa wpisu hipoteki do ksiegi wieczystej nieruchomosci stanowiacej wlasnoss zobowiazanego. Jezeli nieruchomoss nie posiada ksiegi wieczystej, zabezpieczenie jest dokonywane przez zlozenie tych dokumentow do zbioru dokumentow.

3. Dla zabezpieczenia naleznosci z tytulu skladek Zakladowi przysluguje hipoteka przymusowa na wszystkich nieruchomosciach dluznika, z uwzglednieniem ust. 3a i 3b. Podstawa ustanowienia hipoteki przymusowej jest doreczona decyzja o okresleniu wysokosci naleznosci z tytulu skladek, o odpowiedzialnosci osoby trzeciej lub o odpowiedzialnosci nastepcy prawnego.

3a. Przedmiotem hipoteki przymusowej moze bys:

1) czess ulamkowa nieruchomosci, jezeli stanowi udzial dluznika,

2) nieruchomoss stanowiaca przedmiot wspolwlasnosci lacznej dluznika i jego malzonka,

3) nieruchomoss stanowiaca przedmiot wspolwlasnosci lacznej wspolnikow spolki cywilnej lub czess ulamkowa nieruchomosci stanowiaca udzial wspolnikow spolki cywilnej - w przypadku gdy dluznikiem jest spolka.

3b. Przedmiotem hipoteki przymusowej jest rowniez:

1) uzytkowanie wieczyste, w tym budynki i inne urzadzenia znajdujace sie na uzytkowanym terenie, stanowiace wlasnoss uzytkownika wieczystego,

2) spoldzielcze wlasnosciowe prawo do lokalu mieszkalnego,

3) spoldzielcze prawo do lokalu uzytkowego,

4) prawo do domu jednorodzinnego w spoldzielni mieszkaniowej (prawo do lokalu mieszkalnego w domu budowanym przez spoldzielnie mieszkaniowa w celu przeniesienia jego wlasnosci na czlonka spoldzielni),

5) wierzytelnoss zabezpieczona hipoteka.

3c. Do hipoteki przymusowej okreslonej w ust. 3a i 3b stosuje sie odpowiednio przepisy o hipotece na nieruchomosci.

4. Do hipoteki, o ktorej mowa w ust. 3-3c, z uwzglednieniem ust. 5, stosuje sie odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, dotyczace hipoteki przymusowej.

5. Na zadanie Zakladu lub kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakladu bedacego jednoczesnie organem egzekucyjnym dluznik obowiazany jest do wyjawienia nieruchomosci oraz przyslugujacych mu praw majatkowych, ktore moga bys przedmiotem hipoteki przymusowej lub zastawu, jezeli z dowodow zgromadzonych w postepowaniu wynika, ze naleznosci z tytulu skladek moga zostas nieoplacone.

5a. Wyjawienia, o ktorym mowa w ust. 5, dokonuje sie w formie oswiadczenia skladanego pod rygorem odpowiedzialnosci karnej za falszywe zeznania. Przed odebraniem oswiadczenia Zaklad lub kierownik terenowej jednostki organizacyjnej bedacej jednoczesnie organem egzekucyjnym jest obowiazany uprzedzis dluznika o odpowiedzialnosci karnej za falszywe zeznania.

6. Zadanie wyjawienia, o ktorym mowa w ust. 5, stosuje sie takze do:

1) malzonka, nastepcow prawnych i osob trzecich odpowiadajacych za zadluzenie platnika skladek,

2) osob, ktore pobraly nienalezne swiadczenia, platnikow skladek lub innych podmiotow zobowiazanych do zwrotu nienaleznych swiadczen, o ktorych mowa w art. 84, z wyjatkiem przypadku gdy nienalezne swiadczenia podlegaja potraceniu z biezaco wyplacanych swiadczen.

Art. 27. [Zastaw] 1. Naleznosci z tytulu skladek sa zabezpieczone ustawowym prawem zastawu na wszystkich bedacych wlasnoscia dluznika oraz stanowiacych wspolwlasnoss laczna dluznika i jego malzonka rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majatkowych.

2. Do zastawu, o ktorym mowa w ust. 1, stosuje sie odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, dotyczace zastawow skarbowych.

2a. Zastaw, o ktorym mowa w ust. 1, wpisuje sie do rejestru zastawow skarbowych prowadzonego na podstawie art. 43 ustawy - Ordynacja podatkowa.

3. Wypis z rejestru zastawow, o ktorym mowa w art. 46 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, wydawany jest na wniosek Zakladu nieodplatnie.

Art. 28. [Umorzenie skladek] 1. Naleznosci z tytulu skladek moga bys umarzane w calosci lub w czesci przez Zaklad, z uwzglednieniem ust. 2-4.

2. Naleznosci z tytulu skladek moga bys umarzane tylko w przypadku ich calkowitej niesciagalnosci, z zastrzezeniem ust. 3a.

3. Calkowita niesciagalnoss, o ktorej mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dluznik zmarl nie pozostawiajac zadnego majatku lub pozostawil ruchomosci nie podlegajace egzekucji na podstawie odrebnych przepisow albo pozostawil przedmioty codziennego uzytku domowego, ktorych laczna wartoss nie przekracza kwoty stanowiacej trzykrotnoss przecietnego wynagrodzenia i jednoczesnie brak jest nastepcow prawnych oraz nie ma mozliwosci przeniesienia odpowiedzialnosci na osoby trzecie,

2) sad oddalil wniosek o ogloszenie upadlosci dluznika lub umorzyl postepowanie upadlosciowe z przyczyn, o ktorych mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadlosciowe i naprawcze,

3) nastapilo zaprzestanie prowadzenia dzialalnosci przy jednoczesnym braku majatku, z ktorego mozna egzekwowas naleznosci, malzonka, nastepcow prawnych, mozliwosci przeniesienia odpowiedzialnosci na osoby trzecie w rozumieniu przepisow ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.),

4) nie nastapilo zaspokojenie naleznosci w zakonczonym postepowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokoss nieoplaconej skladki nie przekracza kwoty kosztow upomnienia w postepowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzedu skarbowego lub komornik sadowy stwierdzil brak majatku, z ktorego mozna prowadzis egzekucje,

6) jest oczywiste, ze w postepowaniu egzekucyjnym nie uzyska sie kwot przekraczajacych wydatki egzekucyjne.

3a. Naleznosci z tytulu skladek na ubezpieczenia spoleczne ubezpieczonych bedacych rownoczesnie platnikami skladek na te ubezpieczenia moga bys umorzone, pomimo braku ich calkowitej niesciagalnosci, jezeli przemawia za tym wazny interes osoby zobowiazanej do ich oplacenia.

Ust. 3a w wersji od 2 maja 2003 r.

3a. Naleznosci z tytulu skladek na ubezpieczenia spoleczne ubezpieczonych bedacych rownoczesnie platnikami skladek na te ubezpieczenia moga bys w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich calkowitej niesciagalnosci.

Ust. 3b wejdzie w zycie 2 maja 2003 r.

3b. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady umarzania, o ktorym mowa w ust. 3a, z uwzglednieniem przeslanek uzasadniajacych umorzenie, biorac pod uwage wazny interes osoby zobowiazanej do oplacenia naleznosci z tytulu skladek oraz stan finansow ubezpieczen spolecznych.

4. Umorzenie skladek powoduje takze umorzenie odsetek za zwloke, kosztow upomnienia i dodatkowej oplaty.

5. W przypadku, o ktorym mowa w ust. 3 pkt 1, decyzje umarzajaca naleznosci z tytulu skladek pozostawia sie w aktach sprawy.

Art. 29. [Ulgi dla dluznikow] 1. Ze wzgledow gospodarczych lub innych przyczyn zaslugujacych na uwzglednienie Zaklad moze na wniosek dluznika odroczys termin platnosci naleznosci z tytulu skladek oraz rozlozys naleznoss na raty, uwzgledniajac mozliwosci platnicze dluznika oraz stan finansow ubezpieczen spolecznych. Odroczenie terminu platnosci moze dotyczys jedynie naleznosci finansowanej przez platnika skladek.

1a. Odroczenie terminu platnosci naleznosci z tytulu skladek oraz rozlozenie naleznosci na raty nastepuje w formie umowy.

2. Od skladek, ktore rozlozono na raty, nie nalicza sie odsetek za zwloke poczawszy od nastepnego dnia po dniu wplywu wniosku o udzielenie tych ulg.

3. Jezeli dluznik nie splaci w terminie ustalonych przez Zaklad rat, pozostala kwota staje sie natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwloke naliczonymi na zasadach okreslonych w ustawie - Ordynacja podatkowa.

4. W przypadkach, o ktorych mowa w ust. 1, Zaklad ustala oplate prolongacyjna na zasadach i w wysokosci przewidzianej w ustawie - Ordynacja podatkowa dla podatkow stanowiacych dochod budzetu panstwa.

Art. 30. [Wylaczenie przepisow] Do skladek finansowanych przez ubezpieczonych nie bedacych platnikami skladek nie stosuje sie art. 28 i 29.

Art. 31. [Stosowanie przepisow] Do naleznosci z tytulu skladek stosuje sie odpowiednio: art. 12, art. 26, art. 29 1 i 2, art. 33, art. 33a, art. 33b, art. 51 1, art. 55, art. 59 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9, art. 60 1, art. 61 1, art. 62 1, 3-5, art. 72 1 pkt 1 i 4 i 2, art. 73 1 pkt 1 i 5, art. 77b 1 i 2, art. 91, art. 93, art. 93a-93c, art. 93e, art. 94, art. 97 1, art. 98 1 i 2 pkt 1, 2, 5 i 7, art. 100, art. 101, art. 105 1 i 2, art. 106 1 i 2, art. 107 1, 1a, i 2 pkt 2 i 4, art. 108 1 i 4, art. 110 1, 2 pkt 2, 3, art. 111 1-4 i 5 pkt 1, art. 112, art. 113, art. 114, art. 115, art. 116, art. 116a, art. 117, art. 118 1 i 2 oraz art. 119 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Art. 32. [Skladki na FP i FGSP] Do skladek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Swiadczen Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwloke i dodatkowej oplaty, przepisow karnych, dokonywania zabezpieczen na wszystkich nieruchomosciach, ruchomosciach i prawach zbywalnych dluznika oraz stosowania ulg i umorzen stosuje sie odpowiednio przepisy dotyczace skladek na ubezpieczenia spoleczne.

Rozdzial 4

Zgloszenia do ubezpieczenia, prowadzenie kont i rejestrow oraz zasady rozliczania skladek i zasilkow

Art. 33. [Jakie rejestry prowadzi ZUS] 1. Zaklad prowadzi:

1) konta ubezpieczonych, z ktorych kazde jest oznaczone numerem ewidencyjnym nadanym osobie ubezpieczonej przez Rzadowe Centrum Informatyczne Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludnosci (RCI PESEL),

2) konta platnikow skladek, oznaczone numerem NUSP, z zastrzezeniem ust. 3,

3) Centralny Rejestr Ubezpieczonych,

4) Centralny Rejestr Platnikow Skladek,

5) Centralny Rejestr Czlonkow Otwartych Funduszy Emerytalnych,

6) Centralny Rejestr Otrzymujacych Emerytury z Zakladow Emerytalnych,

7) inne rejestry niezbedne do realizacji zadan okreslonych odrebnymi przepisami.

1a. Numer NUSP nie moze mies ukrytego lub jawnego charakteru znaczacego, pozwalajacego na okreslenie cech platnika skladek.

2. Jezeli osoba ubezpieczona, o ktorej mowa w ust. 1 pkt 1, nie posiada numeru PESEL, nie podala go lub podany numer budzi watpliwosci co do jego prawidlowosci, konto ubezpieczonego oznacza sie numerem NIP, a jezeli nie posiada rowniez tego numeru - seria i numerem dowodu osobistego albo paszportu.

3. Do czasu nadania numeru NUSP konto platnika skladek oznacza sie numerem NIP, a w przypadku gdy platnik skladek nie posiada numeru NIP, do czasu jego uzyskania - numerem z krajowego rejestru urzedowego podmiotow gospodarki narodowej REGON, a jezeli nie posiada rowniez tego numeru - numerem PESEL lub seria i numerem dowodu osobistego albo paszportem.

4. Zaklad jest uprawniony do nieodplatnego korzystania z:

1) Centralnej Bazy Danych RCI PESEL,

2) danych zgromadzonych w Krajowej Ewidencji Podatnikow na zasadach przewidzianych w przepisach o zasadach ewidencji i identyfikacji podatnikow,

3) danych zgromadzonych w krajowym rejestrze urzedowym podmiotow gospodarki narodowej (REGON), prowadzonym przez prezesa Glownego Urzedu Statystycznego.

5. Szczegolowy zakres danych zawartych w rejestrach, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 3-7, okresli, w drodze rozporzadzenia, minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, uwzgledniajac w nich rowniez dane dotyczace zawodu wykonywanego przez ubezpieczonych wykonujacych prace w szczegolnych warunkach lub w szczegolnym charakterze.

Art. 34. [Ochrona danych osobowych] 1. Zaklad zapewnia rzetelnoss i kompletnoss informacji gromadzonych na kontach ubezpieczonych i na kontach platnikow skladek w sposob uregulowany niniejsza ustawa.

2. Informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie platnika skladek prowadzonych w formie elektronicznej, ktore przekazane zostaly w postaci dokumentu pisemnego albo elektronicznego, sa srodkiem dowodowym w postepowaniu administracyjnym i sadowym z zakresu ubezpieczen spolecznych.

3. Do informacji zawartych na kontach ubezpieczonych i kontach platnikow skladek oraz danych zrodlowych bedacych podstawa zapisow na tych kontach stosuje sie przepisy o ochronie danych osobowych.

4. Wykorzystywanie danych osobowych i innych informacji zgromadzonych na kontach ubezpieczonych dopuszczalne jest jedynie w przypadkach okreslonych w ustawie.

5. Zaklad oraz otwarty fundusz emerytalny sa obowiazane do wzajemnego udostepniania danych osobowych osob zarejestrowanych w rejestrze, o ktorym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 5.

Art. 35. [Identyfikatory numeryczne platnikow i ubezpieczonych] 1. We wszystkich dokumentach zwiazanych z ubezpieczeniami spolecznymi, w tym z rozliczaniem i oplacaniem skladek oraz przyznawaniem i wyplata swiadczen okreslonych odrebnymi przepisami, nalezy podawas:

1) w przypadku ubezpieczonych - numery PESEL i NIP, a w razie gdy ubezpieczonemu nie nadano tych numerow lub jednego z nich - serie i numer dowodu osobistego lub paszportu, z zastrzezeniem ust. 1a,

2) w przypadku platnikow skladek - numery NUSP i NIP, z uwzglednieniem art. 43 ust. 7.

1a. W imiennych raportach miesiecznych, o ktorych mowa w art. 41, nalezy podas numer PESEL, a w razie gdy ubezpieczonemu nie nadano tego numeru - numer NIP. Jezeli ubezpieczonemu nie nadano rowniez numeru NIP, nalezy podas serie i numer dowodu osobistego lub paszportu.

2. W dokumentach zwiazanych z ubezpieczeniami spolecznymi dane identyfikacyjne platnika skladek w czesci dotyczacej numerow, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 2, uwaza sie za wystarczajace, jezeli poprawny jest co najmniej numer NUSP.

3. Zaklad moze zwolnis platnikow skladek z obowiazku podawania numeru NIP w dokumentach zwiazanych z ubezpieczeniami spolecznymi.

Art. 36. [Zgloszenia ubezpieczonych do ZUS] 1. Kazda osoba objeta obowiazkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgloszeniu do ubezpieczen spolecznych.

2. Obowiazek zgloszenia do ubezpieczen spolecznych osob okreslonych w art. 6 ust. 1 pkt 1-4, 6-9a, 11, 12, 18a-21, ust. 2 i ust. 2a, duchownych bedacych czlonkami zakonow lub klasztorow oraz osob wspolpracujacych, o ktorych mowa w art. 8 ust. 11, nalezy do platnika skladek.

2a. Osoba przebywajaca na urlopie wychowawczym lub osoba pobierajaca zasilek macierzynski albo zasilek w wysokosci zasilku macierzynskiego jest obowiazana poinformowas platnika skladek o ustaleniu prawa do emerytury i renty albo o podleganiu ubezpieczeniom spolecznym z innego tytulu niz przebywanie na urlopie lub pobieranie zasilku.

3. Obowiazek zgloszenia do ubezpieczen spolecznych osob, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 i 10, z zastrzezeniem ust. 2, nalezy do tych osob.

4. Zgloszen, o ktorych mowa w ust. 2 i 3, dokonuje sie w terminie 7 dni od daty powstania obowiazku ubezpieczenia, z zastrzezeniem ust. 4a, 5, 5a i 9a.

4a. Zgloszen, o ktorych mowa w ust. 3, tworcy i artysci dokonuja w ciagu 7 dni od dnia otrzymania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Tworcow ustalajacej date rozpoczecia wykonywania dzialalnosci tworczej lub artystycznej.

5. Osoby, ktore obejmowane sa ubezpieczeniami spolecznymi na zasadach dobrowolnosci, z wylaczeniem osob, ktore zamierzaja kontynuowas ubezpieczenia emerytalne i rentowe, zglaszaja wniosek o objecie ubezpieczeniem w terminie przez nie wybranym. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje sie odpowiednio.

5a. Pracownicy, o ktorych mowa w art. 18 ust. 12, zglaszani sa do ubezpieczen spolecznych nie pozniej niz w terminie rozliczania i oplacania skladek za miesiac, w ktorym powstal obowiazek ubezpieczen spolecznych.

6. Osoby, ktore zamierzaja kontynuowas ubezpieczenia emerytalne i rentowe, zglaszaja wniosek o objecie tymi ubezpieczeniami w terminie 30 dni od ustania ubezpieczen spolecznych.

7. Prawdziwoss danych zawartych w zgloszeniu do ubezpieczen spolecznych osoba zglaszana potwierdza wlasnorecznym podpisem, z wylaczeniem osob, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 19.

8. W przypadku przekazywania do Zakladu zgloszen do ubezpieczen spolecznych w postaci dokumentu elektronicznego, zgloszenie w postaci dokumentu pisemnego z wlasnorecznym podpisem osoby zglaszanej platnik przechowuje przez okres 5 lat.

9. Zgloszen do ubezpieczen spolecznych wedlug ustalonego wzoru, z zastrzezeniem ust. 9a, albo w formie dokumentu elektronicznego z programu informatycznego udostepnianego przez Zaklad platnikom skladek, albo w formie wydruku z tego programu dokonuje sie w jednostce organizacyjnej Zakladu. Na podstawie pierwszego zgloszenia do ubezpieczen spolecznych zakladane jest konto, o ktorym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1.

[UWAGA, od 21 lipca 2007 r. w art. 36 ust. 9 otrzymuje brzmienie:

"9. Zgloszen do ubezpieczen spolecznych wedlug ustalonego wzoru, z zastrzezeniem ust. 9a, albo w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisow ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji dzialalnosci podmiotow realizujacych zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565) z oprogramowania, o ktorym mowa w art. 47a ust. 1, albo w formie wydruku z tego oprogramowania dokonuje sie w jednostce organizacyjnej Zakladu. Na podstawie pierwszego zgloszenia do ubezpieczen spolecznych zakladane jest konto, o ktorym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1." - na podstawie Dz. U. Nr 64 z 20 kwietnia 2005 r., poz. 565]

9a. Zgloszenia do ubezpieczen osob, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 19, dokonuje sie poprzez wykazanie ubezpieczonego w imiennym raporcie miesiecznym.

10. Zgloszenie do ubezpieczen spolecznych zawiera w szczegolnosci nastepujace dane dotyczace osoby zglaszanej: dane, o ktorych mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1, nazwisko, imie pierwsze i drugie, date urodzenia, nazwisko rodowe, obywatelstwo i ples, tytul ubezpieczenia, stopien niepelnosprawnosci, wykonywanie pracy w szczegolnych warunkach lub w szczegolnym charakterze, posiadanie ustalonego prawa do emerytury lub renty, adres zameldowania na stale miejsce pobytu, adres zamieszkania, jezeli jest inny niz adres zameldowania na stale miejsce pobytu, adres do korespondencji, jezeli jest inny niz adres zameldowania na stale miejsce pobytu i adres zamieszkania.

11. Kazda osoba, w stosunku do ktorej wygasl tytul do ubezpieczen spolecznych, podlega wyrejestrowaniu z tych ubezpieczen. Zgloszenie wyrejestrowania platnik skladek jest zobowiazany zlozys w terminie 7 dni od daty zaistnienia tego faktu, z zastrzezeniem ust. 12 i 14. Przepisy ust. 2, 3 i 9 stosuje sie odpowiednio.

12. W przypadku pracownikow, o ktorych mowa w ust. 5a, zgloszenie wyrejestrowania platnik skladek jest zobowiazany zlozys w terminie 30 dni od dnia ustania stosunku pracy.

13. O wszelkich zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgloszeniach, o ktorych mowa w ust. 10-12, platnik skladek zawiadamia Zaklad w terminie 7 dni od zaistnienia zmian, stwierdzenia nieprawidlowosci we wlasnym zakresie lub otrzymania zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidlowosci przez Zaklad.

14. O zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgloszeniu, o ktorym mowa w ust. 10, dotyczacych tytulu ubezpieczenia oraz rodzajow ubezpieczen i terminow ich powstania, platnik skladek zawiadamia Zaklad poprzez zlozenie zgloszenia wyrejestrowania i ponownego zgloszenia do ubezpieczen spolecznych zawierajacego prawidlowe dane.

Art. 37. 1. uchylony.

2. Organy wlasciwe do wydawania uprawnien na prowadzenie dzialalnosci pozarolniczej, o ktorej mowa w art. 8 ust. 6, przekazuja jednostce organizacyjnej Zakladu kopie uprawnien udzielonych osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym nie posiadajacym osobowosci prawnej, jak rowniez kopie decyzji cofajacych te uprawnienia, jezeli nie maja one obowiazku uzyskiwania wpisu do krajowego rejestru urzedowego podmiotow gospodarki narodowej (REGON).

Art. 38. [Spor dotyczacy obowiazku ubezpieczen spolecznych] 1. W razie sporu dotyczacego obowiazku ubezpieczen spolecznych Zaklad wydaje decyzje osobie zainteresowanej oraz platnikowi skladek.

2. Nie pozniej niz w terminie 7 dni od uprawomocnienia sie decyzji, o ktorej mowa w ust. 1, platnik skladek jest zobowiazany przekazas do Zakladu dokumenty zwiazane z ubezpieczeniami spolecznymi okreslone w ustawie za okres objety decyzja.

Art. 39. [Przystapienie do otwartego funduszu emerytalnego] 1. Nie pozniej niz w terminie, o ktorym mowa w art. 36 ust. 4, ubezpieczony jest zobowiazany do zawarcia umowy z otwartym funduszem emerytalnym, z zastrzezeniem art. 111.

2. W przypadku gdy ubezpieczony nie dopelni obowiazku okreslonego w ust. 1, Zaklad wzywa go na pismie do zawarcia umowy z otwartym funduszem emerytalnym w terminie do 10 stycznia. Jezeli od daty otrzymania wezwania do dnia losowania jest mniej niz 30 dni, termin ten mija 10 stycznia nastepnego roku kalendarzowego. Jezeli ubezpieczony nie dopelni obowiazku zawarcia umowy w tych terminach, Zaklad wyznacza otwarty fundusz emerytalny w drodze losowania.

2. W przypadku gdy ubezpieczony nie dopelni obowiazku okreslonego w ust. 1, Zaklad wzywa go na pismie do zawarcia umowy z otwartym funduszem emerytalnym w terminie:

1) do 10 stycznia - jezeli od daty otrzymania wezwania do dnia losowania jest mniej niz 30 dni, termin ten mija 10 lipca,

2) do 10 lipca - jezeli od daty otrzymania wezwania do dnia losowania jest mniej niz 30 dni, termin ten mija 10 stycznia.

Jezeli ubezpieczony nie dopelni obowiazku zawarcia umowy w tych terminach, Zaklad wyznacza otwarty fundusz emerytalny w drodze losowania, sposrod otwartych funduszy emerytalnych, ktore uzyskaly stopy zwrotu wyzsze niz srednie wazone stopy zwrotu w dwoch ostatnich okresach rozliczeniowych podawane do publicznej wiadomosci zgodnie z przepisami ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, z zastrzezeniem ust. 2a, i ktorych aktywa na koniec drugiego okresu rozliczeniowego z roku poprzedniego nie przekraczaly 10 proc. wartosci aktywow netto wszystkich otwartych funduszy. Komisja Nadzoru Ubezpieczen i Funduszy Emerytalnych przekazuje do Zakladu wykaz otwartych funduszy emerytalnych bioracych udzial w losowaniu, nie pozniej niz 10 dnia roboczego przed terminem przeprowadzania losowania.

2a. W przypadku gdy zaden z otwartych funduszy emerytalnych, ktorych aktywa na koniec drugiego okresu rozliczeniowego z roku poprzedniego nie przekroczyly 10 proc. wartosci aktywow netto wszystkich otwartych funduszy, nie uzyskal w dwoch ostatnich okresach rozliczeniowych stop zwrotu wyzszych niz srednie wazone stopy zwrotu w kazdym okresie rozliczeniowym, Zaklad wyznacza otwarty fundusz emerytalny w drodze losowania, sposrod otwartych funduszy emerytalnych, ktore uzyskaly stopy zwrotu wyzsze niz srednie wazone stopy zwrotu w jednym okresie rozliczeniowym.

3. Zaklad przeprowadza losowanie, o ktorym mowa w ust. 2, w ostatnim dniu roboczym stycznia, przy czym liczba ubezpieczonych uzyskujacych czlonkostwo w poszczegolnych otwartych funduszach, wyznaczonych w wyniku losowania, powinna bys proporcjonalna do liczby czlonkow tych funduszy na koniec grudnia poprzedniego roku.

3. Zaklad przeprowadza losowanie, o ktorym mowa w ust. 2, w ostatnim dniu roboczym stycznia lub lipca, przy czym liczba ubezpieczonych uzyskujacych czlonkostwo w poszczegolnych otwartych funduszach wyznaczonych w wyniku losowania powinna bys rowna.

4. Zaklad przekazuje na rachunek ubezpieczonego w wylosowanym otwartym funduszu emerytalnym nominalna wartoss skladek, o ktorych mowa w art. 22 ust. 3, podlegajacych odprowadzeniu do funduszu, w terminie wynikajacym z art. 47 ust. 9, liczonym od nastepnego dnia roboczego po dniu przeprowadzenia losowania.

5. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady przeprowadzania przez Zaklad losowania, o ktorym mowa w ust. 2 i 3.

Art. 40. [Dane na kontach ubezpieczonych] 1. Na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje sie informacje o zwaloryzowanej wysokosci skladek na ubezpieczenie emerytalne, z wylaczeniem skladek na otwarte fundusze emerytalne:

1) naleznych - w przypadku ubezpieczonych niebedacych platnikami skladek,

2) wplaconych - w przypadku ubezpieczonych bedacych platnikami skladek oraz osob wspolpracujacych z osobami prowadzacymi pozarolnicza dzialalnoss.

1a. Jezeli ubezpieczony niebedacy platnikiem skladek w ciagu 3 miesiecy od uplywu terminu oplacenia skladki, o ktorej mowa w ust. 1 pkt 1, stwierdzi, ze skladka ta nie zostala oplacona, moze zwrocis sie do Zakladu o udzielenie informacji, czy Zaklad podjal dzialania zmierzajace do jej sciagniecia.

1b. W przypadku ubezpieczonych niebedacych platnikami skladek na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje sie informacje o zwaloryzowanej wysokosci naleznych skladek na otwarte fundusze emerytalne, ktore ulegly przedawnieniu zgodnie z art. 24.

1c. W przypadku ubezpieczonych, o ktorych mowa w ust. 1b, na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje sie informacje o zwaloryzowanej wysokosci skladek na otwarte fundusze emerytalne naleznych za okres do konca miesiaca kalendarzowego poprzedzajacego miesiac, w ktorym zgloszono wniosek o emeryture, i nieoplaconych do konca tego miesiaca, takze wowczas gdy nie ulegly one jeszcze przedawnieniu.

1d. Jako date zewidencjonowania na koncie ubezpieczonego skladek, o ktorych mowa w ust. 1b i 1c, przyjmuje sie dzien zewidencjonowania na koncie ubezpieczonego skladek, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 1, naleznych za ten sam miesiac kalendarzowy.

2. Na koncie ubezpieczonego ewidencjonuje sie takze informacje:

1) wymienione w drukach: zgloszenia do ubezpieczen spolecznych, imiennym raporcie miesiecznym i w deklaracji rozliczeniowej,

2) o czlonkostwie w otwartym funduszu emerytalnym i o terminach przekazania skladek do tego funduszu,

3) o czlonkostwie w kasie chorych i o terminach przekazania skladek do tej kasy,

4) o wysokosci naleznych i wplaconych skladek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne oraz o wysokosci naleznej i odprowadzonej skladki na otwarty fundusz emerytalny,

5) o faktach pozaubezpieczeniowych, majacych wplyw na prawo do swiadczen z ubezpieczen spolecznych i na ich wysokoss,

6) o wysokosci emerytury dozywotniej wyplacanej przez zaklad emerytalny,

7) niezbedne do przyznania i wyplaty swiadczen z ubezpieczen spolecznych, a takze swiadczen finansowanych z budzetu panstwa oraz o dokonanych wyplatach,

8) niezbedne do ustalenia, ponownego ustalenia lub przeliczenia kapitalu poczatkowego,

9) o kapitale poczatkowym oraz zwaloryzowanym kapitale poczatkowym,

10) niezbedne do realizacji przez Zaklad zadan zleconych na podstawie odrebnych przepisow.

3-7. uchylone.

8. Zaklad moze odmowis zewidencjonowania na koncie ubezpieczonego nieoplaconej skladki na ubezpieczenie emerytalne, o ktorej mowa w ust. 1 pkt 1, a zewidencjonowana anulowas, w razie wspoldzialania ubezpieczonego z platnikiem skladek w celu unikniecia obowiazku oplacania skladek.

8a. Na podstawie zawiadomienia przez wlasciwy organ emerytalny o ustaleniu prawa ubezpieczonego do emerytury na podstawie przepisow o zaopatrzeniu emerytalnym zolnierzy zawodowych oraz ich rodzin lub przepisow o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczenstwa Wewnetrznego, Agencji Wywiadu, Strazy Granicznej, Biura Ochrony Rzadu, Panstwowej Strazy Pozarnej i Sluzby Wieziennej oraz ich rodzin Zaklad usuwa z ewidencji informacje o naleznych i zwaloryzowanych skladkach na ubezpieczenie emerytalne za okresy sluzby uwzglednione w wymiarze emerytury wojskowej lub policyjnej.

9. uchylony.

10. skreslony.

Art. 41. [Imienne raporty miesieczne] 1. Platnik skladek przekazuje do Zakladu imienne raporty miesieczne, po uplywie kazdego miesiaca kalendarzowego, w terminie ustalonym dla rozliczania skladek.

2. Jezeli obowiazek ubezpieczen spolecznych wygasl w ciagu miesiaca kalendarzowego, platnik skladek przekazuje do Zakladu raport, o ktorym mowa w ust. 1, za okres ubezpieczenia w danym miesiacu, w terminie i na zasadach okreslonych w art. 47 ust. 1 i 2.

3. Imienny raport miesieczny zawiera informacje dotyczace platnika skladek okreslone w art. 43 ust. 4 i 5, miesiac i rok, ktorych raport dotyczy, oraz:

1) numery identyfikacyjne ubezpieczonego z danymi, o ktorych mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1,

2) nazwisko i imie,

3) wymiar czasu pracy,

4) zestawienie naleznych skladek na ubezpieczenia spoleczne w podziale na ubezpieczenie: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, zawierajace dane o:

a) tytule ubezpieczenia,

b) podstawie wymiaru skladek,

c) kwocie skladki w podziale na nalezna od ubezpieczonego i platnika skladek oraz z innych zrodel finansowania,

d) kwocie obnizenia podstawy wymiaru skladek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, wynikajacego z ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o pracowniczych programach emerytalnych (Dz. U. Nr 139, poz. 932 i z 1998 r. Nr 98, poz. 610),

5) podstawe wymiaru i kwote skladki na ubezpieczenie zdrowotne, z uwzglednieniem podzialu na podmioty, ktore finansuja skladki,

6) uchylony,

7) rodzaje i okresy przerw w oplacaniu skladek na ubezpieczenia spoleczne,

8) informacje o wyplaconych zasilkach oraz wynagrodzeniach z tytulu niezdolnosci do pracy wyplaconych na podstawie kodeksu pracy oraz o zasilkach finansowanych z budzetu panstwa,

9) oswiadczenie platnika skladek, ze dane zawarte w raporcie sa zgodne ze stanem faktycznym, potwierdzone podpisem platnika skladek lub osoby przez niego upowaznionej.

4. Imienny raport miesieczny zawiera rowniez date sporzadzenia raportu miesiecznego, podpis platnika skladek lub osoby przez niego upowaznionej.

5. Imienne raporty miesieczne moga zawieras informacje o zlozeniu przez ubezpieczonego zawiadomienia o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o ktorym mowa w art. 19 ust. 5.

6. Platnik skladek jest zobowiazany zlozys imienny raport miesieczny korygujacy w formie nowego dokumentu zawierajacego wszystkie prawidlowe informacje okreslone w ust. 3-5, jezeli zachodzi koniecznoss korekty danych podanych w imiennym raporcie miesiecznym w przypadku stwierdzenia nieprawidlowosci:

1) przez platnika skladek we wlasnym zakresie,

2) przez Zaklad.

6a. Nie koryguje sie danych podanych w imiennym raporcie miesiecznym w przypadku stwierdzenia przez platnika skladek we wlasnym zakresie lub przez Zaklad roznicy w podstawie wymiaru skladek w wysokosci nieprzekraczajacej 2,20 zl, z zastrzezeniem ust. 6b.

6b. Przepisu ust. 6a nie stosuje sie w przypadku, gdy podstawe wymiaru skladek stanowi zadeklarowana kwota.

7. Platnik skladek jest zobowiazany dokonas sprawdzenia prawidlowosci danych przekazanych do Zakladu w imiennym raporcie miesiecznym dotyczacym danego roku kalendarzowego nie pozniej niz do 30 kwietnia nastepnego roku kalendarzowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidlowosci platnik skladek jest zobowiazany postapis w sposob okreslony w ust. 6 i 7a.

7a. Platnik skladek jest zobowiazany zlozys imienny raport miesieczny korygujacy, o ktorym mowa w ust. 6, w terminie 7 dni od stwierdzenia nieprawidlowosci we wlasnym zakresie lub otrzymania zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidlowosci przez Zaklad, z zastrzezeniem ust. 7b.

7b. Jezeli koniecznoss korekty danych podanych w imiennym raporcie miesiecznym jest wynikiem stwierdzenia nieprawidlowosci przez Zaklad w drodze:

1) decyzji - imienny raport miesieczny korygujacy powinien bys zlozony nie pozniej niz w terminie 7 dni od uprawomocnienia sie decyzji,

2) kontroli - imienny raport miesieczny korygujacy powinien bys zlozony nie pozniej niz w terminie 30 dni od dnia otrzymania protokolu kontroli.

8. Informacje zawarte w raportach, o ktorych mowa w ust. 1-6, platnik skladek przekazuje ubezpieczonemu na pismie lub w przypadku osob, o ktorych mowa w art. 18 ust. 12, za zgoda ubezpieczonego w formie elektronicznej w celu ich weryfikacji.

8a. Informacja, o ktorej mowa w ust. 8, powinna zawieras takze date jej sporzadzenia oraz podpis platnika skladek lub osoby przez niego upowaznionej.

9. Przepisy ust. 1-8 stosuje sie odpowiednio do skladek na ubezpieczenie zdrowotne, z zastrzezeniem ust. 9a i 10.

9a. Informacja przekazywana ubezpieczonemu obejmuje takze symbol kasy chorych, do ktorej przekazywana jest skladka na ubezpieczenie zdrowotne.

10. Platnik skladek jest zwolniony z przekazywania informacji wynikajacej z ust. 9 w przypadku pobierania skladek na ubezpieczenie zdrowotne z emerytur i rent.

11. Ubezpieczony zglasza na pismie lub do protokolu do platnika skladek wniosek o sprostowanie informacji zawartych w imiennym raporcie miesiecznym w terminie 3 miesiecy od otrzymania informacji, o ktorych mowa w ust. 8, jezeli, jego zdaniem, nie sa one zgodne ze stanem faktycznym. O fakcie tym informuje Zaklad. W razie nieuwzglednienia przez platnika skladek reklamacji w terminie jednego miesiaca od daty jej wplywu, na wniosek ubezpieczonego, Zaklad po przeprowadzeniu postepowania wyjasniajacego wydaje decyzje.

12. Jezeli ubezpieczony nie zakwestionuje informacji zawartych w imiennym raporcie miesiecznym w terminie okreslonym w ust. 11, to informacje te uznaje sie za zgodne ze stanem faktycznym, chyba ze informacje dotyczace okresu objetego raportem zakwestionuje Zaklad, wydajac decyzje.

13. Jezeli Zaklad zakwestionuje i zmieni informacje przekazane przez platnika skladek, zawiadamia o tym ubezpieczonego i platnika skladek. Jezeli w terminie okreslonym w ust. 11 osoba ubezpieczona i platnik skladek nie zloza wniosku o zmiane stanowiska Zakladu, informacje uznane przez Zaklad traktuje sie jako prawdziwe. W razie zlozenia takiego wniosku, Zaklad po przeprowadzeniu postepowania wyjasniajacego wydaje decyzje.

14. Przepisy ust. 11-13 maja zastosowanie do raportow, o ktorych mowa w ust. 6.

Art. 42. uchylony.

Art. 43. [Zgloszenie platnika skladek] 1. Platnicy skladek sa zobowiazani do zlozenia druku - zgloszenie platnika skladek w Zakladzie w terminie 7 dni od:

1) daty zatrudnienia pierwszego pracownika lub powstania stosunku prawnego uzasadniajacego objecie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi pierwszej osoby,

2) daty powstania obowiazku ubezpieczen emerytalnego i rentowych dla ubezpieczonych wylacznie zobowiazanych do placenia skladek na wlasne ubezpieczenie albo skladek na ubezpieczenie osob z nimi wspolpracujacych.

2. Osoby, o ktorych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10, oraz osoby podlegajace dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, z wylaczeniem osob wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 5, wylacznie zobowiazane do oplacania skladek na wlasne ubezpieczenia, dokonuja zgloszenia platnika skladek lacznie ze zgloszeniem do ubezpieczen spolecznych.

3. Platnik skladek jest zobowiazany zlozys druk - zgloszenie platnika skladek, o ktorym mowa w ust. 1, w formie dokumentu pisemnego wedlug ustalonego wzoru albo w formie wydruku z aktualnego programu informatycznego udostepnionego przez Zaklad, we wskazanej przez Zaklad jednostce organizacyjnej Zakladu.

[UWAGA, od 21 lipca 2007 r. w art. 43 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Platnik skladek jest obowiazany zlozys druk - zgloszenie platnika skladek, o ktorym mowa w ust. 1, w formie dokumentu pisemnego wedlug ustalonego wzoru albo w formie wydruku z oprogramowania, o ktorym mowa w art. 47a ust. 1, we wskazanej przez Zaklad jednostce organizacyjnej Zakladu." - na podstawie Dz. U. Nr 64 z 20 kwietnia 2005 r., poz. 565]

3a. Do zgloszenia, o ktorym mowa w ust. 3, platnik skladek jest zobowiazany dolaczys kopie decyzji urzedu skarbowego o nadaniu numeru NIP i zaswiadczenia urzedu statystycznego o nadaniu aktualnego numeru REGON.

4. Zgloszenie platnika skladek - osoby fizycznej zawiera w szczegolnosci nastepujace dane: numer NUSP, jezeli platnikowi skladek nadano ten numer, oraz numery NIP i REGON, a w razie gdy platnikowi skladek nie nadano tych numerow lub jednego z nich - numer PESEL lub serie i numer dowodu osobistego albo paszportu, nazwisko, imie pierwsze i drugie, date i miejsce urodzenia, obywatelstwo, rodzaj i numer uprawnienia, na podstawie ktorego prowadzona jest pozarolnicza dzialalnoss, nazwe organu wydajacego uprawnienie oraz date jego wydania, nazwe skrocona firmy, pod ktora prowadzona jest pozarolnicza dzialalnoss, date powstania obowiazku oplacania skladek na ubezpieczenia spoleczne, wykaz rachunkow bankowych, adres siedziby, adres zamieszkania, jezeli jest inny niz adres siedziby, adres do korespondencji, adres prowadzenia dzialalnosci.

5. Zgloszenie platnika skladek - osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadajacej osobowosci prawnej zawiera w szczegolnosci nastepujace dane: numer NUSP, jezeli platnikowi skladek nadano ten numer, oraz numery NIP i REGON, nazwe skrocona platnika, nazwe zgodna z aktem prawnym konstytuujacym platnika, nazwe organu zalozycielskiego platnika, wystepowanie obowiazku wpisu do rejestru lub ewidencji, nazwe organu rejestrowego lub ewidencyjnego, date i numer wpisu do rejestru lub ewidencji, date powstania obowiazku oplacania skladek na ubezpieczenia spoleczne, wykaz rachunkow bankowych, adres siedziby i adres do korespondencji, adres prowadzenia dzialalnosci.

6. Zaklad nadaje platnikowi skladek numer NUSP w drodze decyzji.

7. Do czasu otrzymania decyzji, o ktorej mowa w ust. 6, we wszystkich dokumentach zwiazanych z ubezpieczeniami spolecznymi platnik skladek podaje numery NIP i REGON, a jezeli platnikowi skladek nie nadano tych numerow lub jednego z nich - numer PESEL lub serie i numer dowodu osobistego albo paszportu.

8. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady i tryb nadawania przez Zaklad platnikom skladek numeru NUSP, w tym w razie sukcesji, majac na wzgledzie zapewnienie prawidlowej identyfikacji platnikow skladek.

Art. 44. [Zmiana danych wykazanych w zgloszeniu platnika] 1. O wszelkich zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgloszeniu, o ktorym mowa w art. 43, platnik skladek zawiadamia wskazana przez Zaklad jednostke organizacyjna Zakladu, w terminie 14 dni od zaistnienia zmian, stwierdzenia nieprawidlowosci we wlasnym zakresie lub otrzymania zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidlowosci przez Zaklad, z uwzglednieniem ust. 2 i 3.

2. O wszelkich zmianach dotyczacych numerow, o ktorych mowa w art. 43 ust. 3a, oraz nazwy skroconej platnika skladek, a w przypadku platnikow skladek bedacych osobami fizycznymi takze nazwiska, pierwszego imienia i daty urodzenia, platnik skladek zawiadamia w formie dokumentu pisemnego wedlug ustalonego wzoru albo w formie wydruku z aktualnego programu informatycznego udostepnionego przez Zaklad, wskazana przez Zaklad jednostke organizacyjna Zakladu.

[UWAGA, od 21 lipca 2007 r. w art. 44 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. O wszelkich zmianach dotyczacych numerow, o ktorych mowa w art. 43 ust. 3a, oraz nazwy skroconej platnika skladek, a w przypadku platnikow skladek bedacych osobami fizycznymi takze nazwiska, pierwszego imienia i daty urodzenia, platnik skladek zawiadamia w formie dokumentu pisemnego wedlug ustalonego wzoru albo w formie wydruku z oprogramowania, o ktorym mowa w art. 47a ust. 1, wskazana przez Zaklad jednostke organizacyjna Zakladu." - na podstawie Dz. U. Nr 64 z 20 kwietnia 2005 r., poz. 565]

3. Do zawiadomienia, o ktorym mowa w ust. 2, platnik skladek zobowiazany jest dolaczys kopie dokumentow okreslonych w art. 43 ust. 3a.

Art. 45. [Dane na koncie platnika] Na koncie platnika skladek:

1) ewidencjonuje sie dane identyfikacyjne, numery NUSP, NIP i REGON, a jezeli platnikowi skladek nie nadano tych numerow lub jednego z nich - numer PESEL lub serie i numer dowodu osobistego albo paszportu, nazwy i numery rachunkow bankowych platnika, dane informacyjne platnika skladek, w tym szczegolna forme prawna wedlug krajowego rejestru urzedowego podmiotow gospodarki narodowej (REGON), numer wedlug Europejskiej Klasyfikacji Dzialalnosci (EKD), numer wedlug Polskiej Klasyfikacji Dzialalnosci (PKD) oraz wszelkie inne dane konieczne dla obslugi konta, a w szczegolnosci dla celow rozliczania naleznosci z tytulu skladek oraz dla celow prowadzenia postepowania egzekucyjnego, w tym informacje dotyczace wspolnikow spolek cywilnych, jawnych i komandytowych, w zakresie rejestrowanym w Krajowej Ewidencji Podatnikow,

2) prowadzone sa rozliczenia naleznych skladek, wyplacanych przez platnika zasilkow oraz zasilkow rodzinnych i pielegnacyjnych podlegajacych zaliczeniu na poczet skladek oraz innych skladek pobieranych przez Zaklad,

3) ewidencjonuje sie dane niezbedne do realizacji przez Zaklad zadan zleconych odrebnymi przepisami.

Art. 46. [Obowiazki platnika] 1. Platnik skladek jest obowiazany wedlug zasad wynikajacych z przepisow ustawy obliczas, potracas z dochodow ubezpieczonych, rozliczas oraz oplacas nalezne skladki za kazdy miesiac kalendarzowy.

2. Rozliczenie skladek, o ktorych mowa w ust. 1, oraz wyplaconych przez platnika w tym samym miesiacu zasilkow oraz zasilkow rodzinnych i pielegnacyjnych podlegajacych rozliczeniu na poczet skladek nastepuje w deklaracji rozliczeniowej wedlug ustalonego wzoru. Nie podlegaja rozliczeniu w deklaracji rozliczeniowej zasilki wyplacone przez platnika bezpodstawnie.

3. Deklaracje rozliczeniowa oraz imienne raporty miesieczne platnik skladek przekazuje bezposrednio do wskazanej przez Zaklad jednostki organizacyjnej.

4. Deklaracja rozliczeniowa zawiera:

1) dane identyfikacyjne platnika skladek, a w szczegolnosci dane, o ktorych mowa w art. 35 pkt 2, nazwe skrocona firmy, a w przypadku platnikow skladek - osob fizycznych - nazwisko i imie,

2) informacje o liczbie ubezpieczonych,

2a) informacje o uprawnieniu platnika skladek do wyplaty zasilkow,

3) zestawienie naleznych skladek na poszczegolne rodzaje ubezpieczen spolecznych, z uwzglednieniem podzialu na skladki finansowane przez ubezpieczonego i przez platnika oraz budzet panstwa i Panstwowy Fundusz Rehabilitacji Osob Niepelnosprawnych,

4) kwoty wyplaconych zasilkow oraz zasilkow finansowanych z budzetu panstwa, podlegajacych rozliczeniu w ciezar skladek na ubezpieczenia spoleczne oraz kwoty wynagrodzen z tytulu niezdolnosci do pracy,

5) kwoty przyslugujacych platnikowi wynagrodzen w mysl art. 3 ust. 2,

6) zestawienie naleznych skladek na:

a) ubezpieczenie zdrowotne, uwzgledniajac podzial na podmioty, ktore finansuja skladki,

b) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Swiadczen Pracowniczych,

7) zestawienie zbiorcze i wynikowe naleznych skladek i skladek na ubezpieczenie zdrowotne oraz kwot do zaplaty,

8) dla osob, ktore w calosci oplacaja skladki na ubezpieczenia z wlasnych srodkow - tytul ubezpieczenia, podstawe wymiaru i ewentualne pomniejszenia wynikajace z art. 19 ust. 1,

9) oswiadczenie platnika skladek, ze dane zawarte w deklaracji sa zgodne ze stanem faktycznym, potwierdzone podpisem platnika skladek lub osoby przez niego upowaznionej albo podpisem elektronicznym.

5. Platnicy skladek zobowiazani do wykazywania w dokumentach ubezpieczeniowych zasilkow oraz finansowanych z budzetu panstwa zasilkow i innych swiadczen, podlegajacych rozliczeniu w ciezar skladek lub wynagrodzen z tytulu niezdolnosci do pracy, przekazuja do Zakladu:

1) w terminie do 28 lutego 2001 r. informacje zawierajaca dane identyfikacyjne oraz dane o tych zasilkach, swiadczeniach lub wynagrodzeniach wyplaconych w okresie od 1 grudnia 1999 r. do 30 listopada 2000 r.,

2) w terminie do 31 stycznia 2002 r. informacje zawierajaca dane identyfikacyjne oraz dane o tych zasilkach, swiadczeniach lub wynagrodzeniach wyplaconych w okresie od 1 grudnia 2000 r. do 30 listopada 2001 r.

6. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, wzor informacji, o ktorej mowa w ust. 5, oraz sposob jej sporzadzenia, przekazywania, a takze korygowania, kierujac sie potrzeba zapewnienia prawidlowosci i kompletnosci danych gromadzonych na kontach platnikow skladek i kontach ubezpieczonych.

Art. 47. [Terminy rozliczen z ZUS] 1. Platnik skladek przesyla w tym samym terminie deklaracje rozliczeniowa, imienne raporty miesieczne oraz oplaca skladki za dany miesiac, z zastrzezeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie pozniej niz:

1) do 10 dnia nastepnego miesiaca - dla osob fizycznych oplacajacych skladke wylacznie za siebie,

2) do 5 dnia nastepnego miesiaca - dla jednostek budzetowych, zakladow budzetowych i gospodarstw pomocniczych w rozumieniu art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 155, poz. 1014 oraz z 1999 r. Nr 38, poz. 360, Nr 49, poz. 485, Nr 70, poz. 778 i Nr 110, poz. 1255),

3) do 15 dnia nastepnego miesiaca - dla pozostalych platnikow.

1a. Tworcy i artysci przesylaja deklaracje rozliczeniowe i imienne raporty miesieczne oraz oplacaja skladki za okres wykonywania dzialalnosci tworczej lub artystycznej przed dniem wydania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Tworcow w terminie oplacania skladek za miesiac, w ktorym otrzymali decyzje.

2. Platnik skladek, ktory oplaca skladki wylacznie za siebie, przysyla jedynie deklaracje rozliczeniowa.

2a. Osoby prowadzace pozarolnicza dzialalnoss, oplacajace skladki wylacznie za siebie lub osoby z nimi wspolpracujace, sa zwolnione z obowiazku skladania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportow miesiecznych za kolejny miesiac, jezeli nie nastapila zadna zmiana w stosunku do miesiaca poprzedniego, z zastrzezeniem ust. 2b.

2b. Osoby, o ktorych mowa w ust. 2a, oplacajace skladki od 60 proc. przecietnego miesiecznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale, sa zwolnione z obowiazku skladania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportow miesiecznych za kolejny miesiac takze wowczas, gdy zmiana w stosunku do miesiaca poprzedniego jest spowodowana wylacznie zmiana tego wynagrodzenia.

[UWAGA, od 1 czerwca 2006 r. w art. 47 ust. 2a i 2b otrzymuja brzmienie:

"2a. Osoby prowadzace pozarolnicza dzialalnosc, oplacajace skladki wylacznie za siebie lub osoby z nimi wspolpracujace, sa zwolnione z obowiazku skladania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportow miesiecznych za kolejny miesiac, jezeli w ostatnio zlozonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesiecznym zadeklarowaly do podstawy wymiaru skladek:

1) na ubezpieczenia spoleczne - kwote w wysokosci najnizszej podstawy wymiaru skladek dla osob prowadzacych pozarolnicza dzialalnosc, obowiazujacej je i osoby z nimi wspolpracujace,

2) na ubezpieczenie zdrowotne - kwote w wysokosci najnizszej podstawy wymiaru okreslonej w art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o swiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze srodkow publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z pozn. zm.), obowiazujacej je i osoby z nimi wspolpracujace, i nie nastapila zadna zmiana w stosunku do miesiaca poprzedniego, z zastrzezeniem ust. 2c.

2b. Osoby prowadzace pozarolnicza dzialalnosc, oplacajace wylacznie skladki na ubezpieczenie zdrowotne za siebie lub osoby z nimi wspolpracujace, sa zwolnione z obowiazku skladania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportow miesiecznych za kolejny miesiac, jezeli w ostatnio zlozonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesiecznym zadeklarowaly do podstawy wymiaru skladek kwote w wysokosci najnizszej podstawy wymiaru okreslonej w art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o swiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze srodkow publicznych, obowiazujacej je i osoby z nimi wspolpracujace, i nie nastapila zadna zmiana w stosunku do miesiaca poprzedniego, z zastrzezeniem ust. 2c."

UWAGA, od 1 czerwca 2006 r. po ust. 2b dodaje sie ust. 2c w brzmieniu:

"2c. Osoby, o ktorych mowa w ust. 2a i 2b, sa zwolnione z obowiazku skladania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportow miesiecznych za kolejny miesiac takze wowczas, gdy zmiana w stosunku do miesiaca poprzedniego jest spowodowana wylacznie zmiana minimalnego wynagrodzenia lub przecietnego wynagrodzenia.";

- na podstawie Dz. U. Nr 169 z 6 wrzesnia 2005 r., poz. 1412]

3. Platnik skladek jest zobowiazany zlozys, z zastrzezeniem ust. 3a, deklaracje rozliczeniowa korygujaca w formie nowego dokumentu zawierajacego wszystkie prawidlowe dane okreslone w art. 46 ust. 4 w kazdym przypadku, o ktorym mowa w art. 41 ust. 6, lacznie z raportem miesiecznym korygujacym.

3a. Imiennych raportow miesiecznych nie sklada sie w przypadku, gdy korekta dotyczy wylacznie danych wykazanych w deklaracji rozliczeniowej.

3b. W przypadkach, o ktorych mowa w ust. 3 i 3a, stosuje sie odpowiednio art. 41 ust. 7-7b.

3c. Kopie deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportow miesiecznych oraz dokumentow korygujacych te dokumenty platnik skladek zobowiazany jest przechowywas przez okres 10 lat od dnia ich przekazania do wskazanej przez Zaklad jednostki organizacyjnej Zakladu, w formie dokumentu pisemnego lub elektronicznego.

4. Skladki oplaca sie na wskazane przez Zaklad rachunki bankowe odrebnymi wplatami, w podziale na:

1) ubezpieczenia spoleczne,

2) ubezpieczenie zdrowotne,

3) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Swiadczen Pracowniczych,

4) skreslony.

4a. Skladki, o ktorych mowa w ust. 4, platnik skladek oplaca przy uzyciu:

1) bankowych dokumentow platniczych skladanych za posrednictwem banku wedlug wzorow, o ktorych mowa w art. 49 ust. 3,

2) dokumentu elektronicznego z programu informatycznego udostepnianego przez Zaklad platnikom skladek lub wydruku z tego programu,

[UWAGA, od 21 lipca 2007 r. w art. 47 w ust. 4a pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) dokumentu elektronicznego z oprogramowania, o ktorym mowa w art. 47a ust. 1, lub wydruku z tego oprogramowania," - na podstawie Dz. U. Nr 64 z 20 kwietnia 2005 r., poz. 565]

3) dokumentu elektronicznego z programu informatycznego udostepnianego platnikom skladek przez bank,

4) dokumentu w postaci uzgodnionej z instytucja obslugujaca wplaty skladek na ubezpieczenia spoleczne

- zwanych dalej "dokumentami platniczymi".

4b. Platnik skladek zobowiazany jest oplacas naleznosci z tytulu skladek, o ktorych mowa w ust. 4, w formie bezgotowkowej w drodze obciazenia rachunku bankowego platnika skladek, z zastrzezeniem ust. 4c.

4c. Przepisu ust. 4b nie stosuje sie do platnikow skladek bedacych osobami fizycznymi, jezeli nie prowadza pozarolniczej dzialalnosci gospodarczej w rozumieniu przepisow o dzialalnosci gospodarczej lub innych przepisow szczegolnych.

4d. W przypadku stwierdzenia niezgodnosci danych identyfikacyjnych platnika skladek, o ktorym mowa w ust. 4b, podanych w zleceniu platniczym z danymi z Centralnego Rejestru Platnikow Skladek, Zaklad informuje instytucje prowadzaca rachunek bankowy platnika skladek o obowiazku przeprowadzenia postepowania wyjasniajacego w celu wyeliminowania tych niezgodnosci.

5. Informacje zawarte w dokumentach platniczych przekazywane sa w formie, o ktorej mowa w art. 49 ust. 3a, poprzez miedzybankowy system elektroniczny jako zlecenie platnicze dla Zakladu lub poprzez system elektronicznych rozrachunkow miedzyoddzialowych Narodowego Banku Polskiego. Zlecenie to powinno w szczegolnosci zawieras informacje o danych, o ktorych mowa w art. 35 pkt 2, a takze o tytule wplaty i okresie, za jaki jest dokonywana, oraz date obciazenia rachunku bankowego platnika, jezeli wplata dokonana jest w formie polecenia przelewu, lub date dokonania wplaty, jezeli wplata dokonana jest w formie gotowkowej.

5a. Zlecenia platnicze przekazywane w formie innej niz forma, o ktorej mowa w art. 49 ust. 3a, nie sa przyjmowane.

6. Dokument platniczy musi zawieras w szczegolnosci informacje o danych, o ktorych mowa w art. 35 pkt 2, a takze o tytule wplaty oraz okresie, za jaki jest dokonywana.

7. Brak mozliwosci zidentyfikowania wplaty nie obciaza Zakladu.

8. Instytucje obslugujace wplaty skladek na ubezpieczenia spoleczne sa zobowiazane do niezwlocznego transferu za posrednictwem miedzybankowego systemu rozliczen elektronicznych.

8a. Instytucje obslugujace wplaty skladek sa zobowiazane do zawiadamiania Zakladu o bledach stwierdzonych w zleceniu platniczym, o ktorym mowa w ust. 5, w formie elektronicznej lub pisemnej.

9. Przekazanie skladki do otwartego funduszu emerytalnego przez Zaklad nastepuje niezwlocznie, nie pozniej jednak niz w ciagu 15 dni roboczych, liczac od otrzymania skladki oplaconej przy uzyciu dokumentow platniczych, raportow miesiecznych i deklaracji.

10. skreslony.

10a. Jezeli nie nastapilo przekazanie skladki do otwartego funduszu emerytalnego w terminie z przyczyn lezacych po stronie Zakladu, od Zakladu sa nalezne odsetki liczone wedlug zmiennej stopy procentowej, obowiazujacej dla kolejnych trzymiesiecznych okresow, rozpoczynajacych sie pierwszego dnia kazdego kwartalu kalendarzowego. Wysokoss zmiennej stopy procentowej jest obliczana jako srednia arytmetyczna srednich wazonych stop rentownosci 52-tygodniowych bonow skarbowych sprzedanych na czterech ostatnich przetargach, ktore odbyly sie do konca miesiaca poprzedzajacego ostatni miesiac przed rozpoczeciem danego kwartalu, i jest zaokraglana do dwoch miejsc po przecinku. Do obliczania odsetek przyjmuje sie, ze rok wynosi 365 dni.

10b. Odsetki, o ktorych mowa w ust. 10a, Zaklad oblicza od kwoty nieprzekazanej w terminie skladki na otwarte fundusze emerytalne, za okres od nastepnego dnia po uplywie terminu okreslonego w ust. 9 do dnia przekazania skladki do otwartego funduszu emerytalnego.

10c. Jezeli nie nastapilo przekazanie przez Zaklad skladki do otwartego funduszu emerytalnego w terminie z powodu nieprzekazania lub przekazania blednego zgloszenia do ubezpieczen spolecznych, zgloszenia platnika skladek, imiennego raportu miesiecznego, deklaracji rozliczeniowej, dokumentu platniczego lub zlecenia platniczego, Zaklad wymierza platnikowi skladek lub instytucji obslugujacej wplaty skladek dodatkowa oplate.

10d. Zaklad przesyla platnikowi skladek lub instytucji obslugujacej wplaty skladek zawiadomienie o nieprzekazaniu lub przekazaniu blednego dokumentu, o ktorym mowa w ust. 10c, nie pozniej niz w ciagu 30 dni, liczac od nastepnego dnia po uplywie terminu okreslonego w ust. 9.

10e. Dodatkowa oplate, o ktorej mowa w ust. 10c, Zaklad ustala, w drodze decyzji, w wysokosci odsetek, okreslonych w ust. 10a, od kwoty nieprzekazanej w terminie skladki na otwarte fundusze emerytalne, za okres od nastepnego dnia po uplywie terminu okreslonego w ust. 9 do dnia otrzymania prawidlowych dokumentow wymienionych w ust. 10c.

10f. Instytucje obslugujace wplaty skladek i platnicy skladek wplacaja dodatkowa oplate w najblizszym terminie oplacania skladek po uprawomocnieniu sie decyzji, o ktorej mowa w ust.

10g. Dodatkowa oplata nie oplacona w terminie, o ktorym mowa w ust. 10f, podlega sciagnieciu w trybie przepisow o postepowaniu egzekucyjnym w administracji.

10h. Odsetki okreslone w ust. 10b lub pobrana przez Zaklad dodatkowa oplata, o ktorej mowa w ust. 10c, sa przekazywane na rachunek ubezpieczonego do otwartego funduszu emerytalnego.

10i. Odsetek, o ktorych mowa w ust. 10a, nie nalicza sie, jezeli ich wysokoss nie przekroczylaby 2,00 zl, a dodatkowej oplaty, o ktorej mowa w ust. 10c, nie wymierza sie, jezeli jej wysokoss nie przekroczylaby 2,00 zl.

10j. Prezes Zakladu Ubezpieczen Spolecznych oglasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" wysokoss odsetek, o ktorych mowa w ust. 10a.

11-13. skreslone.

14. Przepisy niniejszego artykulu stosuje sie odpowiednio do skladek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Swiadczen Pracowniczych i ubezpieczenie zdrowotne.

15. skreslony.

Art. 47a. [Forma przekazania dokumentow ubezpieczeniowych] 1. Platnicy skladek sa zobowiazani przekazywas zgloszenia do ubezpieczen spolecznych, o ktorych mowa w art. 36 ust. 10, imienne raporty miesieczne, o ktorych mowa w art. 41 ust. 3, deklaracje rozliczeniowe, o ktorych mowa w art. 46 ust. 4, inne dokumenty niezbedne do prowadzenia kont platnikow skladek i kont ubezpieczonych oraz korekty tych dokumentow poprzez teletransmisje danych w formie dokumentu elektronicznego z aktualnego programu informatycznego udostepnionego przez Zaklad, z zastrzezeniem ust. 1a-3.

[UWAGA, od 21 lipca 2007 r. w art. 47a ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Z zastrzezeniem ust. 1a-3, platnicy skladek sa obowiazani przekazywas zgloszenia do ubezpieczen spolecznych, o ktorych mowa w art. 36 ust. 10, imienne raporty miesieczne, o ktorych mowa w art. 41 ust. 3, deklaracje rozliczeniowe, o ktorych mowa w art. 46 ust. 4, inne dokumenty niezbedne do prowadzenia kont platnikow skladek i kont ubezpieczonych oraz korekty tych dokumentow poprzez transmisje danych w formie dokumentu elektronicznego z oprogramowania, ktorego zgodnoss z wymaganiami okreslonymi przez Zaklad na podstawie art. 13 ust. 2 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji dzialalnosci podmiotow realizujacych zadania publiczne zostala potwierdzona w sposob okreslony w art. 21 i 22 tej ustawy." - na podstawie Dz. U. Nr 64 z 20 kwietnia 2005 r., poz. 565]

1a. Przepis ust. 1 stosuje sie rowniez do korekt zgloszenia platnika skladek, z wylaczeniem przypadkow okreslonych w art. 44 ust. 2.

2. Platnicy skladek rozliczajacy skladki nie wiecej niz za 5 osob moga przekazywas dokumenty, o ktorych mowa w ust. 1, w formie dokumentu pisemnego wedlug ustalonego wzoru albo w formie wydruku z aktualnego programu informatycznego udostepnionego przez Zaklad.

[UWAGA, od 21 lipca 2007 r. w art. 47a ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Platnicy skladek rozliczajacy skladki nie wiecej niz za 5 osob moga przekazywas dokumenty, o ktorych mowa w ust. 1, w formie dokumentu pisemnego wedlug ustalonego wzoru albo w formie wydruku z oprogramowania, o ktorym mowa w ust. 1." - na podstawie Dz. U. Nr 64 z 20 kwietnia 2005 r., poz. 565]

2a. Zaklad ponosi koszty certyfikatow klucza publicznego wydawanych platnikom skladek przez wskazany przez Zaklad podmiot swiadczacy uslugi certyfikacyjne.

[UWAGA, od 21 lipca 2007 r. w art. 47a ust. 2a otrzymuje brzmienie:

"2a. Dokumenty elektroniczne, o ktorych mowa w ust. 1, opatruje sie bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy waznego kwalifikowanego certyfikatu w rozumieniu ustawy z dnia 18 wrzesnia 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450, z pozn. zm.) osoby odpowiedzialnej za przekazanie tych dokumentow." - na podstawie Dz. U. Nr 64 z 20 kwietnia 2005 r., poz. 565]

3. W uzasadnionych przypadkach Zaklad moze upowaznis platnika skladek rozliczajacego skladki za wiecej niz 5 osob do przekazywania dokumentow, o ktorych mowa w ust. 1, w formie dokumentu pisemnego wedlug ustalonego wzoru albo w formie wydruku lub poprzez nosniki elektroniczne w formie dokumentu elektronicznego z aktualnego programu informatycznego udostepnionego przez Zaklad.

[UWAGA, od 21 lipca 2007 r. w art. 47a ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. W uzasadnionych przypadkach Zaklad moze upowaznis platnika skladek rozliczajacego skladki za wiecej niz 5 osob do przekazywania dokumentow, o ktorych mowa w ust. 1, w formie dokumentu pisemnego wedlug ustalonego wzoru albo w formie wydruku lub na informatycznych nosnikach danych, z oprogramowania, o ktorym mowa w ust. 1." - na podstawie Dz. U. Nr 64 z 20 kwietnia 2005 r., poz. 565]

3a. uchylony.

4. Dokumenty przekazywane w sposob niezgodny z wymogami okreslonymi w ust. 1 i 2 nie sa przez Zaklad przyjmowane, co jest rownoznaczne z nieprzekazaniem dokumentow.

5. Zaklad nie przyjmuje dokumentow, o ktorych mowa w ust. 1 i 2, ktore nie moga bys przetworzone przy uzyciu technologii automatycznego odczytu stosowanej przez Zaklad, co traktuje sie jak nieprzekazanie dokumentow.

6. Platnikom skladek, o ktorych mowa w ust. 1, Zaklad ma prawo przekazywas informacje w formie dokumentu elektronicznego poprzez teletransmisje danych.

[UWAGA, od 21 lipca 2007 r. w art. 47a ust. 6 otrzymuje brzmienie:

"6. Platnikom skladek, o ktorych mowa w ust. 1, Zaklad ma prawo przekazywas informacje w formie dokumentu elektronicznego poprzez transmisje danych, majac na uwadze wymagania, jakie musza spelnis platnicy skladek przekazujacy dokumenty, o ktorych mowa w ust. 1, w formie dokumentu elektronicznego poprzez transmisje danych." - na podstawie Dz. U. Nr 64 z 20 kwietnia 2005 r., poz. 565]

7. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, warunki, jakie musza spelnis platnicy skladek przekazujacy dokumenty, o ktorych mowa w ust. 1, w formie dokumentu elektronicznego poprzez teletransmisje danych, uwzgledniajac potrzebe zapewnienia warunkow niezbednych dla prawidlowego przekazywania dokumentow.

[UWAGA, od 21 lipca 2007 r. w art. 47a ust. 7 otrzymuje brzmienie:

"7. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw informatyzacji, okresli, w drodze rozporzadzenia, wymagania, jakie musza spelnis platnicy skladek przekazujacy dokumenty, o ktorych mowa w ust. 1, w formie dokumentu elektronicznego poprzez transmisje danych, uwzgledniajac potrzebe zapewnienia warunkow niezbednych dla prawidlowego przekazywania dokumentow oraz zasade rownego traktowania wszystkich powszechnie uzywanych w kraju systemow operacyjnych, a takze potrzebe umozliwienia, wszystkim podmiotom obowiazanym do przekazywania dokumentow elektronicznych, stosowania oprogramowania dostosowanego do uzywanych platform systemowych bez koniecznosci ponoszenia dodatkowych kosztow licencyjnych." - na podstawie Dz. U. Nr 64 z 20 kwietnia 2005 r., poz. 565]

Art. 48. [Wymiar skladek z urzedu] 1. Jezeli platnik skladek nie zlozy w terminie deklaracji rozliczeniowej, nie bedac z tego obowiazku zwolniony, Zaklad dokonuje wymiaru skladek z urzedu w wysokosci wynikajacej z ostatnio zlozonej deklaracji rozliczeniowej, bez uwzglednienia wyplaconych zasilkow oraz zasilkow rodzinnych i pielegnacyjnych, zawiadamiajac o tym platnika.

2. Jezeli po wymierzeniu skladek z urzedu platnik skladek zlozy deklaracje rozliczeniowa, Zaklad koryguje wymiar skladek do wysokosci wynikajacej ze zlozonej deklaracji rozliczeniowej, z uwzglednieniem wykazanych w deklaracji zasilkow oraz zasilkow rodzinnych i pielegnacyjnych.

Art. 48a. skreslony.

Art. 48b. [Dokumenty ubezpieczeniowe sporzadzane z urzedu] 1. Zaklad moze sporzadzas z urzedu zgloszenia do ubezpieczen spolecznych, zgloszenia wyrejestrowania ubezpieczonego z ubezpieczen spolecznych, imienne raporty miesieczne, zgloszenia platnika skladek, zgloszenia wyrejestrowania platnika skladek, deklaracje rozliczeniowe oraz dokumenty korygujace te dokumenty, zwane dalej "dokumentami zwiazanymi z ubezpieczeniami spolecznymi okreslonymi w ustawie".

2. Zaklad moze korygowas z urzedu bledy stwierdzone w dokumentach zwiazanych z ubezpieczeniami spolecznymi okreslonych w ustawie.

3. Zaklad moze zadas od platnika skladek ponownego zlozenia dokumentow zwiazanych z ubezpieczeniami spolecznymi okreslonych w ustawie, jezeli dokumenty te nie zostaly zidentyfikowane w systemie informatycznym Zakladu.

4. Zaklad moze z urzedu wprowadzas i korygowas dane bezposrednio na kontach ubezpieczonych lub kontach platnikow skladek, informujac o tym ubezpieczonych i platnikow skladek.

Art. 49. [Delegacja dla Rady Ministrow] 1. Rada Ministrow okresla, w drodze rozporzadzenia:

1) kolejnoss zaliczania wplat skladek na FUS oraz innych naleznosci, do ktorych poboru jest zobowiazany Zaklad, jezeli platnik oplaca je i przekazuje niezgodnie z przepisami ustawy,

2) szczegolowe zasady i tryb postepowania w sprawach rozliczania skladek i wyplaconych zasilkow, zasilkow rodzinnych i pielegnacyjnych oraz kolejnoss zaliczania wplat skladek na poszczegolne fundusze,

z uwzglednieniem pierwszenstwa zaspokojenia naleznosci funduszu emerytalnego,

3) szczegolowe zasady i tryb sporzadzania przez Zaklad z urzedu dokumentow zwiazanych z ubezpieczeniami spolecznymi okreslonych w ustawie,

4) szczegolowe zasady i tryb korygowania przez Zaklad z urzedu bledow stwierdzonych w dokumentach zwiazanych z ubezpieczeniami spolecznymi okreslonych w ustawie,

5) szczegolowe zasady i tryb wprowadzania i korygowania przez Zaklad z urzedu danych bezposrednio na kontach ubezpieczonych i na kontach platnikow skladek,

2. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, w drodze rozporzadzenia, okresla wzory:

1) zgloszen do ubezpieczen spolecznych,

2) imiennych raportow miesiecznych i imiennych raportow miesiecznych korygujacych,

3) zgloszen platnika skladek,

4) deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujacych,

5) innych dokumentow niezbednych do prowadzenia kont platnikow skladek i kont ubezpieczonych.

3. Minister wlasciwy do spraw finansow publicznych w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, po zaopiniowaniu przez prezesa Narodowego Banku Polskiego, w drodze rozporzadzenia, wzory bankowych dokumentow platniczych stosowanych przez platnikow skladajacych dyspozycje platnosci skladek na ubezpieczenia spoleczne w postaci dokumentu pisemnego.

3a. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, po zasiegnieciu opinii prezesa Narodowego Banku Polskiego, kierujac sie potrzeba zapewnienia prawidlowosci ewidencjonowania skladek, okresli w drodze rozporzadzenia:

1) szczegolowe informacje przekazywane w zleceniu platniczym, o ktorym mowa w art. 47 ust. 5, oraz format elektronicznego zlecenia platniczego,

2) uchylony.

4. Przepisy ust. 2-3a stosuje sie odpowiednio do innych naleznosci, do ktorych poboru jest zobowiazany Zaklad.

5. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego moze okreslis, w drodze rozporzadzenia, uproszczone zasady korygowania dokumentow ubezpieczeniowych zwiazanych z przekazywaniem skladek na ubezpieczenie zdrowotne z emerytur i rent, uwzgledniajac potrzebe ograniczenia liczby przekazywanych dokumentow.

Art. 50. [Informacja o stanie konta] 1. Poczynajac od 2006 r., w terminie do 31 sierpnia kazdego roku, Zaklad jest zobowiazany przeslas ubezpieczonemu urodzonemu po 31 grudnia 1948 r. informacje o zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego skladkach ogolem, o ktorych mowa w art. 40 ust. 1, wedlug stanu na 31 grudnia poprzedniego roku, zwana dalej "informacja o stanie konta".

1a. W informacji o stanie konta Zaklad podaje dodatkowo wysokoss:

1) zwaloryzowanego kapitalu poczatkowego wedlug stanu na 31 grudnia poprzedniego roku, w przypadku gdy kapital ten zostal juz ubezpieczonemu obliczony,

2) hipotetycznej emerytury, z uwzglednieniem ust. 1b-1f i 2,

3) skladek na ubezpieczenie emerytalne, z wylaczeniem skladek na otwarte fundusze emerytalne:

a) naleznych - w przypadku ubezpieczonych niebedacych platnikami tych skladek,

b) wplaconych - w przypadku ubezpieczonych bedacych platnikami tych skladek

- za ostatnie 12 miesiecy kalendarzowych, wedlug stanu na 31 grudnia poprzedniego roku, w wysokosci nominalnej, w podziale na miesiace,

4) skladek na otwarte fundusze emerytalne, naleznych i odprowadzonych.

1b. Wysokoss hipotetycznej emerytury podaje sie ubezpieczonemu, ktory na 31 grudnia poprzedniego roku ukonczyl co najmniej 35 lat.

1c. Ubezpieczonemu, o ktorym mowa w ust. 1b, podaje sie wysokoss hipotetycznej emerytury, jaka uzyskalby w wieku emerytalnym, wynoszacym 60 lat dla kobiety i 65 lat dla mezczyzny.

1d. Jezeli ubezpieczonemu, o ktorym mowa w ust. 1b, do osiagniecia wieku emerytalnego, wynoszacego 60 lat dla kobiety i 65 lat dla mezczyzny, brakuje nie wiecej niz 5 lat, podaje sie dodatkowo, poczynajac od 2009 r., informacje o wysokosci hipotetycznej emerytury, jaka by uzyskal w wieku przekraczajacym ten wiek o rok, a takze dwa, trzy, cztery i pies lat.

1e. Jezeli ubezpieczony, o ktorym mowa w ust. 1b, przekroczyl wiek emerytalny, wynoszacy 60 lat dla kobiety i 65 lat dla mezczyzny, i nie wystapil o ustalenie emerytury, hipotetyczna emeryture oblicza sie dla jego faktycznego wieku oraz kolejnych pieciu lat.

1f. Hipotetycznej emerytury nie oblicza sie ubezpieczonemu, o ktorym mowa w ust. 1b, ktoremu ustalono wysokoss emerytury na zasadach okreslonych w art. 26 lub 183 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych. Nie oblicza sie hipotetycznej emerytury rowniez w roku, w ktorym jest przesylana informacja o stanie konta, jezeli w okresie od 1 stycznia tego roku do dnia przeslania tej informacji ubezpieczonemu ustalono wysokoss emerytury na podstawie tych przepisow.

2. Wysokoss hipotetycznej emerytury oblicza sie przez podzielenie sumy skladek, o ktorych mowa w ust. 1, i kapitalu poczatkowego, o ktorym mowa w ust. 1a pkt 1, przez srednie dalsze trwanie zycia w wieku 60 lat dla kobiety i 65 lat dla mezczyzny, a hipotetyczna emeryture, jaka ubezpieczony uzyskalby w wieku przekraczajacym wiek 60 lub 65 lat - przez srednie dalsze trwanie zycia dla tego wieku.

2a. Srednie dalsze trwanie zycia ustala sie wedlug tablicy trwania zycia, oglaszanej przez prezesa Glownego Urzedu Statystycznego na podstawie przepisow o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczen Spolecznych, obowiazujacej 31 grudnia ostatniego roku.

2b. Informacje o stanie konta Zaklad przesyla listem zwyklym na adres do korespondencji podany w zgloszeniu do ubezpieczen spolecznych, o ktorym mowa w art. 36 ust. 10.

2c. Jezeli ubezpieczony zostal zgloszony do ubezpieczen spolecznych przez wiecej niz jednego platnika skladek, informacje o stanie konta przesyla sie na adres do korespondencji podany w zgloszeniu do ubezpieczen spolecznych, ktore Zaklad otrzymal jako ostatnie.

2d. Jezeli adres do korespondencji jest nieprawidlowy lub niepelny, informacje o stanie konta Zaklad przesyla na podany w zgloszeniu do ubezpieczen spolecznych adres zamieszkania lub adres zameldowania albo na adres zameldowania na pobyt staly uzyskany z Centralnej Bazy Danych RCI PESEL.

2e. Jezeli po otrzymaniu informacji o stanie konta ubezpieczony niebedacy platnikiem skladek stwierdzi, ze na jego koncie nie zostaly zewidencjonowane wszystkie nalezne skladki na ubezpieczenie emerytalne lub zostaly zewidencjonowane w niewlasciwej wysokosci, powinien zglosis do platnika tych skladek, na pismie lub do protokolu, wniosek o sprostowanie danych przekazanych do Zakladu w dokumentach zwiazanych z ubezpieczeniami spolecznymi okreslonych w ustawie lub przekazanie brakujacych dokumentow, zwany dalej "wnioskiem o sprostowanie danych".

2f. Platnik skladek jest zobowiazany poinformowas ubezpieczonego na pismie o sposobie rozpatrzenia wniosku o sprostowanie danych w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania.

2g. W przypadku uwzglednienia wniosku o sprostowanie danych platnik skladek jest zobowiazany skorygowas bledny lub uzupelnis brakujacy dokument zwiazany z ubezpieczeniami spolecznymi okreslony w ustawie, w terminie 30 dni od dnia przekazania ubezpieczonemu informacji, o ktorej mowa w ust. 2f.

2h. W przypadku nieuwzglednienia przez platnika skladek wniosku o sprostowanie danych oraz w przypadku gdy platnik skladek juz nie istnieje, ubezpieczony powinien zlozys we wskazanej przez Zaklad jednostce organizacyjnej Zakladu wniosek o przeprowadzenie postepowania wyjasniajacego, przedkladajac jednoczesnie dokumenty potwierdzajace wysokoss podstawy wymiaru skladek na ubezpieczenie emerytalne oraz kopie informacji, o ktorej mowa w ust. 2f.

2i. Postepowanie wyjasniajace, o ktorym mowa w ust. 2h, Zaklad powinien zakonczys nie pozniej niz w ciagu 3 miesiecy, a postepowanie szczegolnie skomplikowane - nie pozniej niz w ciagu 6 miesiecy od dnia otrzymania wniosku, o ktorym mowa w ust. 2h.

2j. Wysokoss podstawy wymiaru skladek na ubezpieczenia spoleczne nie moze bys udowadniana zeznaniami swiadkow.

2k. Jezeli w wyniku postepowania wyjasniajacego okaze sie, ze przyczyna niezewidencjonowania na koncie ubezpieczonego wszystkich naleznych skladek na ubezpieczenie emerytalne lub zewidencjonowania ich w niewlasciwej wysokosci sa:

1) bledy w danych podanych w zgloszeniu do ubezpieczen spolecznych, w zgloszeniu wyrejestrowania ubezpieczonego z ubezpieczen spolecznych, w zgloszeniu platnika skladek lub w zgloszeniu wyrejestrowania platnika skladek albo niezlozenie tych dokumentow - Zaklad dokonuje korekty tych danych z urzedu bezposrednio na koncie ubezpieczonego lub na koncie platnika skladek, jezeli uzna to za mozliwe, albo po zlozeniu przez platnika skladek dokumentow korygujacych te dokumenty lub brakujacych dokumentow,

2) bledy w danych podanych w imiennym raporcie miesiecznym lub w deklaracji rozliczeniowej albo niezlozenie tych dokumentow - Zaklad dokonuje korekty tych danych po zlozeniu przez platnika skladek dokumentow korygujacych te dokumenty albo brakujacych dokumentow.

2l. Platnik skladek jest zobowiazany zlozys korygujace lub brakujace dokumenty, o ktorych mowa w ust. 2k, w terminie 30 dni od otrzymania z Zakladu zawiadomienia o stwierdzonych w wyniku przeprowadzonego postepowania wyjasniajacego nieprawidlowosciach w dokumentach zwiazanych z ubezpieczeniami spolecznymi okreslonych w ustawie.

2m. Platnik skladek jest zobowiazany zlozys korygujace lub brakujace dokumenty, o ktorych mowa w ust. 2k, w terminie 30 dni od dnia:

1) uprawomocnienia sie decyzji - jezeli stwierdzenie nieprawidlowosci nastepuje w drodze decyzji,

2) otrzymania protokolu kontroli - jezeli stwierdzenie nieprawidlowosci nastepuje w drodze kontroli.

2n. W przypadku gdy platnik skladek juz nie istnieje lub uzyskanie korygujacych lub brakujacych dokumentow ubezpieczeniowych nie jest mozliwe, Zaklad dokonuje korekty danych z urzedu bezposrednio na koncie ubezpieczonego lub na koncie platnika skladek, koryguje z urzedu bledy stwierdzone w dokumentach zwiazanych z ubezpieczeniami spolecznymi okreslonych w ustawie lub sporzadza z urzedu brakujace dokumenty.

2o. Przepisy ust. 2e - 2m stosuje sie odpowiednio do ubezpieczonego bedacego platnikiem skladek, ktory po otrzymaniu informacji o stanie konta stwierdzi, ze na jego koncie nie zostaly zewidencjonowane wszystkie wplacone skladki na ubezpieczenie emerytalne lub zostaly zewidencjonowane w niewlasciwej wysokosci.

3. Dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, o ktorych mowa w art. 40, i na koncie platnika skladek, o ktorych mowa w art. 45, moga bys udostepniane sadom, prokuratorom, organom kontroli skarbowej, organom podatkowym, komornikom sadowym, osrodkom pomocy spolecznej, powiatowym centrom pomocy rodzinie oraz Komisji Nadzoru Ubezpieczen i Funduszy Emerytalnych, z uwzglednieniem przepisow dotyczacych ochrony danych osobowych.

4. Dane, o ktorych mowa w ust. 3, udostepnia sie takze na wniosek osob fizycznych i platnikow skladek, ktorych dotycza informacje zawarte na kontach, z zastrzezeniem ust. 5 i 6.

5. Do czasu otrzymania przez ubezpieczonego pierwszej informacji, o ktorej mowa w ust. 1, dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego udostepnia sie ustnie na ustny wniosek zgloszony osobiscie przez ubezpieczonego, ktorego dotycza informacje zawarte na koncie, w jednostce organizacyjnej Zakladu.

6. Dane zgromadzone na koncie ubezpieczonego, udostepnione ustnie, na wniosek ubezpieczonego Zaklad potwierdza pisemnie.

7. W przypadkach, o ktorych mowa w ust. 3-6, wniosek powinien zawieras:

1) w przypadku danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego - imie i nazwisko ubezpieczonego oraz numery, o ktorych mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1,

2) w przypadku danych zgromadzonych na koncie platnika skladek - imie i nazwisko lub nazwe skrocona platnika skladek oraz numery, o ktorych mowa w art. 35 ust. 1 pkt 2.

8. Zaklad nie udostepnia danych, jezeli wniosek nie zawiera informacji okreslonych w ust. 7.

9. Dane zgromadzone na kontach, o ktorych mowa w ust. 3, udostepnia sie bezplatnie sadom, prokuratorom, organom kontroli skarbowej, organom podatkowym, osrodkom pomocy spolecznej, powiatowym centrom pomocy rodzinie oraz Komisji Nadzoru Ubezpieczen i Funduszy Emerytalnych, a takze w zakresie niezbednym do realizacji swiadczen rodzinnych wojtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.

10. Dane zgromadzone na kontach, o ktorych mowa w ust. 3, udostepnia sie komornikom sadowym, w zakresie niezbednym do prowadzenia egzekucji, odplatnie. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, wysokoss oplaty pobieranej przez Zaklad za udzielenie informacji komornikom sadowym oraz tryb jej pobierania, uwzgledniajac ponoszone przez Zaklad koszty zwiazane z udzielaniem informacji, a w szczegolnosci:

1) koszty wyszukania informacji,

2) koszty sporzadzenia zaswiadczenia.

Rozdzial 5

Fundusz Ubezpieczen Spolecznych

Art. 51. [Fundusz celowy] 1. Fundusz Ubezpieczen Spolecznych jest panstwowym funduszem celowym, powolanym w celu realizacji zadan z zakresu ubezpieczen spolecznych.

2. Dysponentem FUS jest Zaklad.

Art. 52. 1. [Przychody FUS] Przychody FUS pochodza:

1) ze skladek na ubezpieczenia spoleczne, nie podlegajacych przekazaniu na rzecz otwartych funduszy emerytalnych,

2) skreslony,

3) z wplat z budzetu panstwa oraz z innych instytucji, przekazanych na swiadczenia, ktorych wyplate zlecono Zakladowi, z wyjatkiem swiadczen finansowanych z odrebnych rozdzialow budzetowych oraz wplat z instytucji zagranicznych,

4) z oprocentowania rachunkow bankowych FUS,

4a) z lokat dokonywanych w jednostki uczestnictwa funduszy rynku pienieznego, o ktorych mowa w art. 178 ustawy z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546) ,

5) z odsetek od nieterminowo regulowanych zobowiazan wobec FUS,

6) ze zwrotu nienaleznie pobranych swiadczen, wraz z odsetkami,

7) z dodatkowej oplaty, o ktorej mowa w art. 24 ust. 1, i z oplaty prolongacyjnej,

8) z dotacji z budzetu panstwa,

9) ze srodkow FRD, o ktorych mowa w art. 59,

10) z innych tytulow.

2. Skladke na ubezpieczenia spoleczne zalicza sie do przychodow FUS w miesiacu nastepujacym po miesiacu, za ktory skladka jest nalezna.

3. skreslony.

Art. 53. [Dotacje dla FUS] 1. W granicach okreslonych w ustawie budzetowej FUS moze otrzymywas z budzetu panstwa dotacje.

2. Dotacje, o ktorych mowa w ust. 1, moga bys przeznaczone wylacznie na uzupelnienie srodkow na wyplaty swiadczen gwarantowanych przez panstwo, jesli przychody przekazywane na rachunki funduszy okreslonych w art. 55 pkt 1-4 oraz srodki zgromadzone na funduszach rezerwowych nie zapewniaja pelnej i terminowej wyplaty swiadczen finansowanych z przychodow FUS.

3. Za zgoda ministra wlasciwego do spraw finansow publicznych FUS moze zaciagas kredyty.

Art. 54. [Co FUS finansuje] Ze srodkow zgromadzonych w FUS finansowane sa:

1) wyplaty swiadczen z ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego oraz wypadkowego,

2) wydatki na prewencje rentowa,

3) splaty kredytow i pozyczek wraz z odsetkami, zaciaganych w celu wyplaty swiadczen z FUS,

4) odsetki za nieterminowe wyplaty swiadczen,

5) naleznosci dla platnikow skladek, o ktorych mowa w art. 3 ust. 2,

6) wydatki zwiazane z realizacja zadan, o ktorych mowa w art. 52 ust. 1 pkt 3,

7) skreslony,

8) odpisy stanowiace przychody Zakladu, o ktorych mowa w art. 76 ust. 1 pkt 1.

Art. 55. [Rodzaje funduszy] W ramach FUS wyodrebnia sie fundusze:

1) emerytalny, z ktorego finansowane sa wyplaty emerytur,

2) rentowy, z ktorego finansowane sa wyplaty rent z tytulu niezdolnosci do pracy, rent szkoleniowych, rent rodzinnych, dodatkow do rent rodzinnych dla sierot zupelnych, dodatkow pielegnacyjnych, zasilkow pogrzebowych oraz swiadczenia zlecone Zakladowi do wyplaty podlegajace finansowaniu z budzetu panstwa, a takze wydatki na prewencje rentowa,

[UWAGA, z dniem 1 stycznia 2006 r. w art. 55 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) rentowy, z ktorego sa finansowane:

a) wyplaty rent z tytulu niezdolnosci do pracy, rent szkoleniowych, rent rodzinnych, dodatkow do rent rodzinnych dla sierot zupelnych, dodatkow pielegnacyjnych,

b) wyplaty emerytur przyznanych z urzedu zamiast renty z tytulu niezdolnosci do pracy osobom, ktore nie maja okresu skladkowego i nieskladkowego wynoszacego co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mezczyzn,

c) wyplaty zasilkow pogrzebowych,

d) swiadczenia zlecone Zakladowi do wyplaty podlegajace finansowaniu z budzetu panstwa, a takze

e) wydatki na prewencje rentowa," - na podstawie Dz. U. Nr 169 z 6 wrzesnia 2005 r., poz. 1412]

3) chorobowy, z ktorego finansowane sa swiadczenia okreslone w odrebnych przepisach,

4) wypadkowy, z ktorego finansowane sa swiadczenia okreslone w odrebnych przepisach, a takze koszty prewencji wypadkowej okreslone w odrebnych przepisach,

5) rezerwowe dla:

a) ubezpieczen rentowych oraz chorobowego,

b) ubezpieczenia wypadkowego.

Art. 56. 1. [Fundusze rezerwowe] Fundusze rezerwowe tworzy sie:

1) dla ubezpieczen rentowych oraz chorobowego ze srodkow pozostajacych 31 grudnia kazdego roku na rachunkach funduszy, o ktorych mowa w art. 55 pkt 2 i 3, pomniejszonych o kwoty niezbedne do zapewnienia wyplat swiadczen przypadajacych na pierwszy miesiac kolejnego roku,

2) dla ubezpieczenia wypadkowego ze srodkow pozostajacych 31 grudnia kazdego roku na rachunku funduszu wypadkowego, pomniejszonych o kwoty niezbedne do zapewnienia wyplat swiadczen przypadajacych na pierwszy miesiac kolejnego roku,

3) z odsetek od ulokowanych srodkow funduszy rezerwowych.

2. Srodki funduszy rezerwowych moga bys wykorzystane jedynie na uzupelnienie niedoborow funduszy: rentowego, chorobowego i wypadkowego.

3. Srodki funduszy rezerwowych moga bys lokowane jedynie na lokatach bankowych, w papierach wartosciowych emitowanych przez Skarb Panstwa oraz w jednostkach uczestnictwa funduszy rynku pienieznego, o ktorych mowa w art. 178 ustawy z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych, chyba ze Rada Ministrow, na wniosek prezesa Zakladu, zezwoli na ulokowanie srodkow w inny sposob.

4. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw finansow publicznych, okresla, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady gospodarki finansowej oraz zasady lokowania srodkow FUS.

Art. 57. [Wydatki na prewencje rentowa] W ustawie budzetowej okresla sie corocznie kwote wydatkow na prewencje rentowa w wysokosci do 0,4 proc. wydatkow na swiadczenia z ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego, przewidzianych w planie finansowym FUS na dany rok budzetowy.

Rozdzial 6

Fundusz Rezerwy Demograficznej

Art. 58. [Fundusz Rezerwy Demograficznej] 1. Dla ubezpieczen emerytalnych ze srodkow pozostajacych 31 grudnia kazdego roku na rachunku funduszu emerytalnego, pomniejszonych o kwote niezbedna na zapewnienie wyplat swiadczen przypadajacych na pierwszy miesiac kolejnego roku - tworzy sie Fundusz Rezerwy Demograficznej.

2. FRD zasilany jest takze:

1) ze srodkow, o ktorych mowa w art. 22 ust. 4,

2) ze srodkow z prywatyzacji mienia Skarbu Panstwa, na podstawie odrebnych przepisow,

3) z przychodow od srodkow FRD ulokowanych zgodnie z art. 63 ust. 2 i art. 65 ust. 2 i 4,

4) z odsetek uzyskanych z lokat na rachunkach prowadzonych przez Zaklad, a nie stanowiacych przychodow FUS i Zakladu,

5) z innych zrodel.

Art. 59. [Wykorzystanie srodkow FRD] 1. Srodki FRD moga bys wykorzystane wylacznie na uzupelnienie wynikajacego z przyczyn demograficznych niedoboru funduszu emerytalnego, o ktorym mowa w art. 55 pkt 1, z zastrzezeniem ust. 3 i art. 112 ust. 1.

2. Rada Ministrow na wniosek Zakladu, w drodze rozporzadzenia, zarzadza wykorzystanie srodkow FRD.

3. Koszty biezacego zarzadzania srodkami FRD finansowane sa z jego srodkow. Wysokoss srodkow na zarzadzanie okreslana jest corocznie w planie finansowym FRD.

Art. 60. [Status FRD] 1. FRD posiada osobowoss prawna.

2. Statut FRD nadaje minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, w drodze rozporzadzenia.

3. Organem FRD jest Zaklad.

4. Srodkami FRD dysponuje Zaklad, z zastrzezeniem art. 59 i 64.

5. Zaklad reprezentuje FRD w sposob okreslony dla reprezentacji Zakladu w jego statucie.

6. Siedziba FRD jest siedziba Zakladu.

7. Nazwa FRD jest prawnie chroniona.

Art. 61. [Gospodarka finansowa FRD] 1. Gospodarka finansowa FRD odbywa sie na podstawie wieloletniej prognozy kroczacej dochodow i wydatkow funduszu emerytalnego.

2. Podstawa prognozy, o ktorej mowa w ust. 1, sa w szczegolnosci zalozenia dotyczace sytuacji demograficznej i spoleczno-ekonomicznej kraju, a zwlaszcza zalozenia dotyczace plodnosci, umieralnosci, wzrostu gospodarczego, wysokosci zarobkow, migracji, inflacji, stopy bezrobocia, struktury populacji w podziale na poszczegolne grupy zawodowe oraz grupy znajdujace sie poza sila robocza, oraz wskazniki waloryzacji skladek i swiadczen wyplacanych z ubezpieczen spolecznych.

3. Prognoza, o ktorej mowa w ust. 1, sporzadzana jest przez Zarzad Zakladu.

4. Prognoza, o ktorej mowa w ust. 3, jest przedstawiana Radzie Ministrow co 3 lata, do 30 czerwca, wraz z opinia aktuariusza dzialajacego na podstawie przepisow o dzialalnosci ubezpieczeniowej. Wyboru aktuariusza dokonuje minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego w drodze konkursu.

5. Prognoza publikowana jest corocznie w Biuletynie Informacyjnym. Zakres publikacji okresli minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, w drodze rozporzadzenia.

Art. 62. [Gwarancja skarbu panstwa] FRD nie moze zaciagas pozyczek lub kredytow. Budzet panstwa gwarantuje wyplate swiadczen emerytalnych z FUS.

Art. 63. [Lokaty FRD] 1. FRD lokuje swoje srodki w celu osiagniecia ich maksymalnego bezpieczenstwa i rentownosci.

2. Do 31 grudnia 2001 r. FRD lokuje swoje srodki w bonach i obligacjach skarbowych oraz innych papierach wartosciowych emitowanych przez Skarb Panstwa.

Art. 64. [Zarzadzanie srodkami FRD] 1. Po zgromadzeniu przez FRD srodkow wyzszych niz 250.000 tys. zl zarzadzanie srodkami FRD moze bys powierzone przez Zaklad uprawnionemu podmiotowi zewnetrznemu na zasadach okreslonych w ustawie i umowie o zarzadzaniu.

2. Wybor zarzadzajacego srodkami FRD odbywa sie w trybie negocjacji z ogloszeniem lub negocjacji bez ogloszenia. Przepisy o zamowieniach publicznych stosuje sie odpowiednio.

Art. 65. [Zarzadzanie srodkami FRD] 1. Zadnemu podmiotowi lub grupie podmiotow zwiazanych, w rozumieniu przepisow o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, nie moze bys powierzone w zarzadzanie wiecej niz:

1) 40 proc. srodkow FRD, jezeli wartoss tych srodkow nie przekracza 1.000.000 tys. zl,

2) 25 proc. srodkow FRD, jezeli wartoss tych srodkow przekracza 1.000.000 tys. zl, a nie przekracza 2.000.000 tys. zl,

3) 15 proc. srodkow FRD, jezeli wartoss tych srodkow przekracza 2.000.000 tys. zl.

2. Zarzadzajacy jest obowiazany, z zastrzezeniem ust. 3 i 4, lokowas srodki FRD tylko w kraju i wylacznie w:

1) bonach, obligacjach skarbowych i innych papierach wartosciowych Skarbu Panstwa,

2) papierach wartosciowych emitowanych przez gminy, zwiazki gmin i miasto stoleczne Warszawa,

3) dluznych papierach wartosciowych gwarantowanych przez Skarb Panstwa,

4) akcjach i obligacjach zdematerializowanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538),

5) obligacjach emitowanych przez spolki publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentow finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spolkach publicznych (Dz. U. Nr 184, poz. 1539).

6) (uchylony).

3. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw finansow publicznych, okresla, w drodze rozporzadzenia, obowiazkowe istotne elementy, ktore powinna zawieras umowa o zarzadzanie, a takze dopuszczalne proporcje udzialu poszczegolnych lokat oraz szczegolowe zasady i tryb ustalania kosztow, o ktorych mowa w art. 59 ust. 3, a takze moze okreslis inne dopuszczalne formy lokowania srodkow FRD, z uwzglednieniem ryzyka inwestycyjnego oraz celow powolania FRD.

4. Srodki FRD moga bys lokowane przez Zaklad takze bezposrednio w jednostkach uczestnictwa funduszy inwestycyjnych wybranych w trybie, o ktorym mowa w art. 64, jezeli ich polityka inwestycyjna okreslona w statucie i faktycznie realizowana nie jest sprzeczna z wymogami okreslonymi w ust. 2 i 3.

Rozdzial 7

Zaklad Ubezpieczen Spolecznych

Art. 66. [Status ZUS] 1. Zaklad jest panstwowa jednostka organizacyjna i posiada osobowoss prawna. Siedziba Zakladu jest miasto stoleczne Warszawa.

2. Nadzor nad zgodnoscia dzialan Zakladu z obowiazujacymi przepisami sprawuje minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego.

3. Zaklad dziala na podstawie niniejszej ustawy oraz innych ustaw regulujacych poszczegolne zakresy jego dzialalnosci.

4. W zakresie prowadzonej dzialalnosci, o ktorej mowa w art. 68-71, Zakladowi przysluguja srodki prawne wlasciwe organom administracji panstwowej.

Art. 67. [Struktura ZUS] 1. W sklad Zakladu wchodza:

1) centrala,

2) terenowe jednostki organizacyjne.

2. uchylony.

Art. 68. [Zadania ZUS] 1. Do zakresu dzialania Zakladu nalezy miedzy innymi:

1) realizacja przepisow o ubezpieczeniach spolecznych, a w szczegolnosci:

a) stwierdzanie i ustalanie obowiazku ubezpieczen spolecznych,

b) ustalanie uprawnien do swiadczen z ubezpieczen spolecznych oraz wyplacanie tych swiadczen, chyba ze na mocy odrebnych przepisow obowiazki te wykonuja platnicy skladek,

c) wymierzanie i pobieranie skladek na ubezpieczenia spoleczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Swiadczen Pracowniczych,

d) prowadzenie rozliczen z platnikami skladek z tytulu naleznych skladek i wyplacanych przez nich swiadczen podlegajacych finansowaniu z funduszy ubezpieczen spolecznych lub innych zrodel,

e) prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych i kont platnikow skladek,

f) orzekanie przez lekarzy orzecznikow Zakladu oraz komisje lekarskie Zakladu dla potrzeb ustalania uprawnien do swiadczen z ubezpieczen spolecznych,

1a) opiniowanie projektow aktow prawnych z zakresu zabezpieczenia spolecznego,

2) realizacja umow i porozumien miedzynarodowych w dziedzinie ubezpieczen spolecznych,

2a) wystawianie osobom uprawnionym do emerytur i rent z ubezpieczen spolecznych imiennych legitymacji emeryta-rencisty, potwierdzajacych status emeryta-rencisty,

3) dysponowanie srodkami finansowymi funduszow ubezpieczen spolecznych oraz srodkami Funduszu Alimentacyjnego,

4) opracowywanie aktuarialnych analiz i prognoz w zakresie ubezpieczen spolecznych,

5) kontrola orzecznictwa o czasowej niezdolnosci do pracy,

6) kontrola wykonywania przez platnikow skladek i przez ubezpieczonych obowiazkow w zakresie ubezpieczen spolecznych oraz innych zadan zleconych Zakladowi,

7) wydawanie Biuletynu Informacyjnego,

8) popularyzacja wiedzy o ubezpieczeniach spolecznych.

2. W ramach realizacji zadan okreslonych w ust. 1 pkt 1 lit. f) i pkt 5 oraz zadan zwiazanych z orzekaniem przez lekarzy orzecznikow i komisji lekarskiej Zakladu dla potrzeb ustalania uprawnien do swiadczen innych niz z ubezpieczen spolecznych Zaklad udziela zamowien na dodatkowe opinie lekarza konsultanta lub psychologa oraz wyniki czasowej obserwacji szpitalnej - zgodnie z potrzebami orzecznictwa lekarskiego z wylaczeniem przepisow o zamowieniach publicznych.

3. Przepis ust. 1 pkt 2a stosuje sie odpowiednio do osob uprawnionych do emerytur i rent wyplacanych przez Zaklad w ramach zadan zleconych na mocy odrebnych przepisow.

4. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, wzor legitymacji emeryta-rencisty, tryb jej wydawania, wymiany lub zwrotu, a takze zakres informacji, jakie legitymacje moga zawieras, kierujac sie koniecznoscia zapewnienia sprawnosci postepowania przy wydawaniu legitymacji emeryta-rencisty.

Art. 69. [Prewencja rentowa] 1. Do zakresu dzialania Zakladu nalezy takze prowadzenie prewencji rentowej, obejmujacej:

1) rehabilitacje lecznicza ubezpieczonych zagrozonych calkowita lub czesciowa niezdolnoscia do pracy, osob uprawnionych do zasilku chorobowego lub swiadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu tytulu do ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, a takze osob pobierajacych rente okresowa z tytulu niezdolnosci do pracy,

2) badania i analizy przyczyn niezdolnosci do pracy,

3) inne dzialania prewencyjne.

2. W ramach prewencji rentowej Zaklad:

1) kieruje ubezpieczonych i osoby, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 1, do osrodkow rehabilitacyjnych,

2) moze tworzys i prowadzis wlasne osrodki rehabilitacyjne,

3) udziela zamowien na uslugi rehabilitacyjne w innych osrodkach,

4) prowadzi we wlasnym zakresie badania i analizy przyczyn niezdolnosci do pracy,

5) moze zamawias przeprowadzanie przez inne podmioty badan naukowych dotyczacych przyczyn niezdolnosci do pracy oraz metod i rozwiazan zapobiegajacych niezdolnosci do pracy,

6) moze finansowas inne dzialania dotyczace prewencji rentowej.

3. Do zamowien, o ktorych mowa w ust. 2 pkt 3, nie stosuje sie przepisow o zamowieniach publicznych.

4. Rada Ministrow okresli, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady i tryb:

1) kierowania na rehabilitacje lecznicza,

2) skreslony,

3) udzielania zamowien na uslugi rehabilitacyjne.

Art. 70. [Prognozy finansowe dla funduszy] 1. Zaklad sporzadza dla kazdego funduszu wymienionego w art. 55 pkt 1-4 prognoze sytuacji finansowej na najblizszy rok obrotowy. Rachunek jest zestawieniem przewidywanych zobowiazan i wplywow na dany rok z tytulu skladek i innych zrodel.

2. Dla kolejnych 5 lat obrotowych Zaklad sporzadza dla kazdego z funduszy uproszczony rachunek ubezpieczen. Przepis art. 61 ust. 2 stosuje sie odpowiednio.

Art. 71. [Inne zadania] 1. Zaklad wykonuje rowniez zadania powierzone na podstawie innych ustaw.

2. Zaklad moze wykonywas inne zlecone zadania z dziedziny ubezpieczen lub zabezpieczenia spolecznego.

3. Zadania, o ktorych mowa w ust. 1 i 2, Zaklad wykonuje odplatnie, na zasadach okreslonych w przepisach lub w umowach albo w porozumieniach zawartych z jednostka zlecajaca.

Art. 71a. [Korespondencja] 1. Zaklad moze przesylas pisma i decyzje listem zwyklym.

2. W razie sporu ciezar dowodu doreczenia pisma lub decyzji, o ktorych mowa w ust. 1, spoczywa na Zakladzie.

Art. 71b. [Swiadczenia zagraniczne] 1. Zaklad moze posredniczys w przekazywaniu swiadczen zleconych przez zagraniczne instytucje do wyplaty osobom uprawnionym zamieszkalym w Polsce poprzez wystawianie zlecen dewizowych do realizacji wyplat tych swiadczen przez banki.

2. Koszty realizacji wyplat swiadczen, o ktorych mowa w ust. 1, ponosi Zaklad.

Art. 72. [Organy ZUS] Organami Zakladu sa:

1) prezes Zakladu,

2) Zarzad, ktorego przewodniczacym jest z urzedu prezes Zakladu,

3) Rada Nadzorcza Zakladu.

Art. 73. [Prezes] 1. Dzialalnoscia Zakladu kieruje prezes Zakladu, ktory reprezentuje Zaklad na zewnatrz.

2. Prezesa Zakladu wylonionego w drodze konkursu powoluje Prezes Rady Ministrow na wniosek ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego, a takze okresla jego wynagrodzenie. Prezes Rady Ministrow odwoluje Prezesa Zakladu. Kadencja Prezesa Zakladu trwa 5 lat, liczac od dnia powolania. Prezes Zakladu pelni obowiazki do dnia powolania jego nastepcy.

2a. Do powolania i odwolania Prezesa Zakladu stosuje sie odpowiednio przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o przeprowadzaniu konkursow na stanowiska kierownikow centralnych urzedow administracji rzadowej, prezesow agencji panstwowych oraz prezesow zarzadow panstwowych funduszy celowych (Dz. U. Nr 163, poz. 1362).

2b. Prezes Rady Ministrow moze odwolac Prezesa Zakladu w przypadku razacego naruszenia interesow osob ubezpieczonych po zasiegnieciu opinii Rady Nadzorczej Zakladu.

2c. W sklad komisji konkursowej, o ktorej mowa w ustawie wymienionej w ust. 2a, wchodzi przedstawiciel Rady Nadzorczej Zakladu.

3. Do zakresu dzialania prezesa Zakladu nalezy w szczegolnosci:

1) kierowanie pracami Zarzadu,

2) koordynowanie wspolpracy Zakladu z urzedami administracji rzadowej, w tym w szczegolnosci z Komisja Nadzoru Ubezpieczen i Funduszy Emerytalnych, a takze z innymi organami rentowymi,

3) tworzenie, przeksztalcanie i znoszenie terenowych jednostek organizacyjnych oraz okreslanie ich siedziby, wlasciwosci terytorialnej i rzeczowej,

4) powolywanie i odwolywanie kierownikow jednostek organizacyjnych Zakladu, ich zastepcow oraz glownych ksiegowych,

5) zwierzchni nadzor nad orzecznictwem lekarskim dla celow ubezpieczen spolecznych,

6) przyznawanie swiadczen w drodze wyjatku,

7) spelnianie funkcji pracodawcy w rozumieniu przepisow kodeksu pracy,

8) zatwierdzanie projektow dotyczacych administrowania srodkami FRD.

Art. 74. [Zarzad] 1. Zarzad Zakladu sklada sie z prezesa Zakladu oraz z 2-4 osob, powolywanych i odwolywanych przez Rade Nadzorcza Zakladu, na wniosek prezesa Zakladu.

2. Zarzad kieruje dzialaniami Zakladu w zakresie nie zastrzezonym dla prezesa Zakladu.

3. Do zadan Zarzadu nalezy w szczegolnosci:

1) biezace zarzadzanie funduszami, ktorych dysponentem jest Zaklad,

2) przygotowywanie projektow dotyczacych administrowania srodkami FRD,

3) prowadzenie gospodarki finansowej Zakladu,

4) opracowywanie projektu rocznego planu finansowego FUS i FRD oraz przekazywanie go w trybie okreslonym w przepisach dotyczacych prac nad projektem budzetu panstwa - po zaopiniowaniu przez Rade Nadzorcza Zakladu - ministrowi wlasciwemu do spraw zabezpieczenia spolecznego,

5) sporzadzanie rocznych sprawozdan finansowych Zakladu, FUS i FRD i przedkladanie ich - po zaopiniowaniu przez bieglego rewidenta nie bedacego pracownikiem Zakladu - ministrowi wlasciwemu do spraw zabezpieczenia spolecznego,

5a) sporzadzanie rocznych sprawozdan z wykonania planow finansowych FUS i FRD i przedkladanie ich - po zaopiniowaniu przez Rade Nadzorcza Zakladu - ministrowi wlasciwemu do spraw zabezpieczenia spolecznego,

6) przedstawianie Radzie Nadzorczej Zakladu informacji o pracy Zakladu - w formie, zakresie i terminach okreslonych przez Rade Nadzorcza Zakladu,

7) uchylony,

8) sporzadzanie planu finansowego Zakladu i sprawozdan z jego wykonania oraz przedkladanie ich - po zatwierdzeniu przez Rade Nadzorcza Zakladu - ministrowi wlasciwemu do spraw zabezpieczenia spolecznego,

9) opracowywanie rocznych sprawozdan z dzialalnosci Zakladu i przedkladanie ich - po zatwierdzeniu przez Rade Nadzorcza Zakladu - ministrowi wlasciwemu do spraw zabezpieczenia spolecznego,

10) sporzadzanie wieloletniej prognozy kroczacej dochodow i wydatkow funduszu emerytalnego, o ktorej mowa w art. 61 ust. 3.

3a. W sprawozdaniu z wykonania planu finansowego Zakladu, o ktorym mowa w ust. 3 pkt 8, podaje sie takze informacje o kwocie skladek naleznych, o ktorych mowa w art. 40 ust. 1 pkt 1, nieoplaconych przez platnikow skladek.

4. Tryb pracy Zarzadu okresla regulamin uchwalany przez Rade Nadzorcza Zakladu.

5. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego, na wniosek prezesa Zakladu, po zaopiniowaniu przez Rade Nadzorcza Zakladu, nadaje, w drodze rozporzadzenia, statut Zakladu, w ktorym okresla w szczegolnosci:

1) strukture organizacyjna Zakladu oraz zakres rzeczowy dzialania centrali i terenowych jednostek organizacyjnych Zakladu,

2) tryb funkcjonowania i kompetencje organow Zakladu.

6. uchylony.

Art. 74a. [Zasady naboru do pracy w ZUS] 1. Nabor kandydatow do zatrudnienia na wolne stanowiska pracy w Zakladzie jest otwarty i konkurencyjny.

2. Ogloszenie o naborze zamieszcza sie w Biuletynie Informacji Publicznej, o ktorym mowa w ustawie z dnia 6 wrzesnia 2001 r. o dostepie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565), oraz w miejscu powszechnie dostepnym w jednostce organizacyjnej, w ktorej jest prowadzony nabor.

Art. 74b. [Informacje o kandydatach] Informacje o kandydatach, ktorzy zglosili sie do naboru, stanowia informacje publiczna w zakresie objetym wymaganiami okreslonymi w ogloszeniu o naborze.

Art. 74c. [Termin skladania dokumentow] Termin do skladania dokumentow, okreslony w ogloszeniu o naborze, nie moze bys krotszy niz 14 dni od dnia opublikowania tego ogloszenia w Biuletynie Informacji Publicznej.

Art. 74d. [Lista kandydatow] 1. Po uplywie terminu do skladania dokumentow okreslonego w ogloszeniu o naborze niezwlocznie upowszechnia sie liste kandydatow, ktorzy spelniaja wymagania formalne okreslone w ogloszeniu o naborze, przez umieszczenie jej w miejscu powszechnie dostepnym w jednostce organizacyjnej, w ktorej jest prowadzony nabor, a takze przez opublikowanie jej w Biuletynie Informacji Publicznej.

2. Lista, o ktorej mowa w ust. 1, zawiera imie i nazwisko kandydata oraz jego miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisow Kodeksu cywilnego.

Art. 74e. [Protokol przeprowadzonego naboru] 1. Sporzadza sie protokol przeprowadzonego naboru kandydatow do zatrudnienia na wolne stanowiska pracy w Zakladzie.

2. Protokol zawiera w szczegolnosci:

1) okreslenie stanowiska pracy, na ktore byl prowadzony nabor, liczbe kandydatow oraz imiona, nazwiska i adresy nie wiecej niz 5 najlepszych kandydatow uszeregowanych wedlug poziomu spelniania przez nich wymagan okreslonych w ogloszeniu o naborze,

2) informacje o zastosowanych metodach i technikach naboru,

3) uzasadnienie dokonanego wyboru.

Art. 74f. [Wyniki naboru] 1. Informacje o wyniku naboru upowszechnia sie w terminie 14 dni od dnia zatrudnienia wybranego kandydata albo zakonczenia naboru, w przypadku gdy w jego wyniku nie doszlo do zatrudnienia zadnego kandydata.

2. Informacja, o ktorej mowa w ust. 1, zawiera:

1) nazwe i adres urzedu,

2) okreslenie stanowiska pracy,

3) imie i nazwisko kandydata oraz jego miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisow Kodeksu cywilnego,

4) uzasadnienie dokonanego wyboru kandydata albo uzasadnienie niezatrudnienia zadnego kandydata.

3. Informacje o wyniku naboru upowszechnia sie w Biuletynie Informacji Publicznej i w miejscu powszechnie dostepnym w jednostce organizacyjnej, w ktorej byl prowadzony nabor.

Art. 74g. [Kolejnoss zatrudniania] Jezeli stosunek pracy osoby wylonionej w drodze naboru ustal w ciagu 3 miesiecy od dnia nawiazania stosunku pracy, mozna zatrudnis na tym samym stanowisku kolejna osobe sposrod najlepszych kandydatow wymienionych w protokole tego naboru. Przepisy art. 74f stosuje sie odpowiednio.

Art. 75. [Rada Nadzorcza] 1. Rada Nadzorcza Zakladu jest powolywana przez prezesa Rady Ministrow na piecioletnia kadencje, z zastrzezeniem ust. 1a i 1b, przy czym:

1) 4 czlonkow (zmiana ta obowiazuje od 22 wrzesnia 2003 r. - dopisek redakcji), w tym przewodniczacy Rady, powolywanych jest na wniosek ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego, zlozony w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw finansow publicznych,

2) po 1 czlonku jest powolywanych na wniosek kazdej organizacji pracodawcow, reprezentatywnej w rozumieniu ustawy z 6 lipca 2001 r. o Trojstronnej Komisji do Spraw Spoleczno-Gospodarczych i wojewodzkich komisjach dialogu spolecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080), zwanej dalej "ustawa o Trojstronnej Komisji do Spraw Spoleczno-Gospodarczych",

3) po 1 czlonku jest powolywanych na wniosek kazdej organizacji zwiazkowej, reprezentatywnej w rozumieniu ustawy o Trojstronnej Komisji do Spraw Spoleczno-Gospodarczych,

4) 1 czlonek jest powolywany na wniosek ogolnokrajowych organizacji emerytow i rencistow.

1a. Czlonek Rady Nadzorczej Zakladu moze bys odwolany przez prezesa Rady Ministrow przed uplywem kadencji w przypadku zlozenia przez niego rezygnacji lub na wniosek organu albo organizacji, ktora zglosila jego kandydature.

1b. Prezes Rady Ministrow dokonuje uzupelnienia skladu Rady Nadzorczej Zakladu w trybie przewidzianym dla powolania.

2. Do zadan Rady Nadzorczej Zakladu nalezy w szczegolnosci:

1) uchwalanie regulaminu dzialania Zarzadu Zakladu,

2) ustalanie wynagrodzenia czlonkow Zarzadu, z wylaczeniem prezesa Zakladu,

3) okresowa ocena - w przyjetym przez siebie trybie - pracy Zarzadu,

4) zatwierdzanie projektu rocznego planu finansowego Zakladu i sprawozdania z jego wykonania, a takze rocznego sprawozdania z dzialalnosci Zakladu,

5) opiniowanie projektow planow finansowych FUS i FRD oraz sprawozdan z ich wykonania,

6) opiniowanie projektow aktow prawnych z zakresu ubezpieczen spolecznych oraz zglaszanie inicjatyw w tym zakresie kierowanych do ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego,

7) uchylony,

8) wybor bieglego rewidenta wykonujacego badanie rocznego sprawozdania finansowego Zakladu, FUS i FRD,

9) (uchylony),

10) opiniowanie projektu statutu Zakladu.

3. Prezes Rady Ministrow okresli, w drodze rozporzadzenia:

1) tryb zglaszania kandydatow na czlonkow Rady Nadzorczej Zakladu,

2) regulamin i zasady wynagradzania czlonkow Rady Nadzorczej Zakladu.

Art. 75a. [Wspolpraca z Krajowym Centrum Informacji Kryminalnych] Organy Zakladu wspolpracuja z szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbednym do realizacji jego zadan ustawowych.

Art. 76. [Przychody ZUS] 1. Zaklad uzyskuje przychody z:

1) odpisow z funduszy, o ktorych mowa w art. 55; wysokoss odpisu ustala sie corocznie w ustawie budzetowej na podstawie planu finansowego FUS, zatwierdzonego, przez ministra wlasciwego do spraw zabezpieczenia spolecznego w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw budzetu,

2) naleznosci z tytulu poniesionych kosztow poboru i dochodzenia skladek na:

a) ubezpieczenie zdrowotne od Narodowego Funduszu Zdrowia,

b) Fundusz Gwarantowanych Swiadczen Pracowniczych,

c) skreslony,

d) Fundusz Pracy

- ktorych wysokoss okreslaja odrebne przepisy,

3) naleznosci z tytulu poniesionych kosztow poboru i dochodzenia skladek na otwarte fundusze emerytalne w wysokosci nie wyzszej niz 0,8 proc. kwoty przekazanych do otwartych funduszy emerytalnych skladek na to ubezpieczenie, z tym ze wysokoss naleznosci ustala sie corocznie w ustawie budzetowej,

4) wplywow z tytulu wykonywania innych zadan zlecanych Zakladowi,

5) dotacji z budzetu panstwa,

6) naleznosci z tytulu poniesionych kosztow biezacej dzialalnosci Zakladu zwiazanych z:

a) uchylony,

b) obsluga swiadczen wyplacanych z FUS, podlegajacych finansowaniu ze srodkow budzetu panstwa,

c) obsluga rent socjalnych, finansowanych ze srodkow budzetu panstwa,

6a) uchylony,

6b) oprocentowania srodkow Zakladu na rachunkach bankowych,

7) innych dochodow.

2. Naleznosci z tytulu poniesionych kosztow, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 6, podlegaja refundacji z budzetu panstwa w czesci proporcjonalnej do liczby swiadczen finansowanych z tych zrodel.

3. uchylony.

4. Koszty zwiazane z teletransmisja, obsluga bankowa, zakupami licencji oraz amortyzacja ustalane sa w kazdym roku odrebnie na podstawie aktualnych potrzeb i cen.

Art. 77. [Gospodarka finansowa ZUS] 1. Zaklad gospodaruje swoim mieniem oraz prowadzi samodzielna gospodarke finansowa w ramach posiadanych srodkow.

2. Z przychodow, o ktorych mowa w art. 76, pokrywa sie w szczegolnosci:

1) wydatki na wynagrodzenia i skladki naliczane od wynagrodzen,

2) wydatki na zakup towarow i uslug,

3) koszty biezacej dzialalnosci Rady Nadzorczej Zakladu,

4) pozostale koszty biezacej dzialalnosci Zakladu,

5) wydatki na inwestycje,

6) wydatki na dzialalnoss szkoleniowa i popularyzatorska w zakresie ubezpieczen spolecznych,

7) koszty obslugi swiadczen finansowanych z FUS, a realizowanych przez Kase Rolniczego Ubezpieczenia Spolecznego,

8) koszty wyplaty swiadczen, w tym realizowanych na mocy umow miedzynarodowych.

3. Zaklad dysponuje srodkami finansowymi w walutach obcych pochodzacych z wplat instytucji zagranicznych przekazywanych na pokrycie wyplat swiadczen zagranicznych osobom uprawnionym zamieszkalym w Polsce.

4. Zaklad zwraca osobom wezwanym do osobistego stawiennictwa w sprawach swiadczen z ubezpieczen spolecznych i innych swiadczen wyplacanych przez Zaklad poniesione koszty przejazdu. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, rodzaje i wysokoss kosztow podlegajacych zwrotowi oraz warunki dokonywania ich zwrotu, uwzgledniajac uzasadniony interes osob wezwanych oraz mozliwosci finansowe Zakladu.

5. W sprawach swiadczen z ubezpieczen spolecznych Zaklad ma prawo do nieodplatnego korzystania z dokumentacji medycznej zakladow opieki zdrowotnej.

Art. 78. [Sprawozdanie finansowe] Sprawozdanie finansowe Zakladu podlega badaniu i ogloszeniu na zasadach okreslonych w przepisach o rachunkowosci.

Art. 79. [Tajemnica sluzbowa] Indywidualne dane uzyskane przez Zaklad od ubezpieczonych oraz platnikow skladek sa objete tajemnica sluzbowa Zakladu. Do przestrzegania tej tajemnicy obowiazani sa:

1) pracownicy Zakladu,

2) czlonkowie Rady Nadzorczej Zakladu.

Art. 79a. [Pracownicy ZUS chronieni jak funkcjonariusze publiczni] Pracownicy Zakladu korzystaja z ochrony przewidzianej w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych, chyba ze pelnia wylacznie czynnosci uslugowe.

Rozdzial 8

Obowiazki ubezpieczonych oraz tryb odwolawczy

Art. 80. [Obowiazki ubezpieczonych] W celu ustalenia prawa do swiadczen oraz ich wysokosci ubezpieczeni zobowiazani sa do:

1) przedstawiania stanow faktycznych majacych wplyw na prawo lub wysokoss swiadczen,

2) informowania o wszelkich zmianach majacych wplyw na swiadczenie,

3) przedkladania na zadanie srodkow dowodowych,

4) osobistego stawiennictwa, jezeli okolicznosci sprawy tego wymagaja,

5) poddania sie badaniom lekarskim, a takze leczeniu lub rehabilitacji, jezeli oczekuje sie, ze leczenie lub rehabilitacja przywroci zdolnoss do pracy lub spowoduje, ze zdolnoss do pracy zostanie zachowana.

Art. 81. [Wylaczenie stosowania art. 80] Przepisu art. 80 nie stosuje sie, jezeli:

1) Zaklad ma mozliwosci mniejszym nakladem niz ubezpieczony ustalis okolicznosci niezbedne do przyznania i wyplaty swiadczenia,

2) badanie mogloby narazis ubezpieczonego na pogorszenie stanu zdrowia lub zagrazas jego zyciu.

Art. 82. [Gdy ubezpieczony utrudnia] W przypadku gdy ubezpieczony utrudnia mozliwoss wyjasnienia wszystkich okolicznosci sprawy, Zaklad moze, w drodze decyzji, wstrzymas wyplate swiadczenia lub zawiesis postepowanie do chwili podjecia wspolpracy.

Art. 83. [Tryb odwolawczy] 1. Zaklad wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczacych w szczegolnosci:

1) zglaszania do ubezpieczen spolecznych,

2) przebiegu ubezpieczen,

3) ustalania wymiaru skladek i ich poboru, a takze umarzania naleznosci z tytulu skladek,

4) ustalania uprawnien do swiadczen z ubezpieczen spolecznych,

5) wymiaru swiadczen z ubezpieczen spolecznych.

2. Od decyzji Zakladu przysluguje odwolanie do wlasciwego sadu w terminie i wedlug zasad okreslonych w przepisach kodeksu postepowania cywilnego.

3. Odwolanie do sadu przysluguje rowniez w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesiecy, liczac od dnia zgloszenia wniosku o swiadczenie lub inne roszczenia.

4. Od decyzji przyznajacej swiadczenie w drodze wyjatku oraz od decyzji odmawiajacej przyznania takiego swiadczenia, a takze od decyzji w sprawach o umorzenie naleznosci z tytulu skladek na ubezpieczenia spoleczne, odwolanie, o ktorym mowa w ust. 2, nie przysluguje. Stronie przysluguje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakladu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczacych decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje sie odpowiednio przepisy dotyczace odwolan od decyzji, okreslone w Kodeksie postepowania administracyjnego.

5. Odwolanie wnosi sie na pismie do jednostki organizacyjnej Zakladu, ktora wydala decyzje, lub do protokolu sporzadzonego przez te jednostke.

6. Jezeli Zaklad uzna odwolanie za sluszne, zmienia lub uchyla decyzje niezwlocznie, nie pozniej niz w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwolania. W tym wypadku odwolaniu nie nadaje sie dalszego biegu.

7. Jezeli odwolanie nie zostalo w calosci lub w czesci uwzglednione, Zaklad przekazuje niezwlocznie, nie pozniej niz w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwolania, sprawe do sadu wraz z uzasadnieniem.

Art. 83a. [Ponowne ustalenie prawa lub zobowiazania] 1. Prawo lub zobowiazanie stwierdzone decyzja ostateczna Zakladu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzedu, jezeli po uprawomocnieniu sie decyzji zostana przedlozone nowe dowody lub ujawniono okolicznosci istniejace przed wydaniem tej decyzji, ktore maja wplyw na to prawo lub zobowiazanie.

2. Decyzje ostateczne Zakladu, od ktorych nie zostalo wniesione odwolanie do wlasciwego sadu, moga bys z urzedu przez Zaklad uchylone, zmienione lub uniewaznione, na zasadach okreslonych w przepisach kodeksu postepowania administracyjnego.

3. W sprawach rozstrzygnietych orzeczeniem wlasciwego sadu Zaklad, na podstawie dowodow lub okolicznosci, o ktorych mowa w ust. 1:

1) wydaje we wlasnym zakresie decyzje przyznajaca prawo lub okreslajaca zobowiazanie, jesli jest to korzystne dla zainteresowanego,

2) wystepuje do wlasciwego sadu z wnioskiem o wznowienie postepowania przed tym organem, gdy z przedlozonych dowodow lub ujawnionych okolicznosci wynika, ze prawo nie istnieje lub zobowiazanie jest wyzsze niz okreslone w decyzji.

4. Przepisow ust. 1-3 nie stosuje sie w postepowaniu o ustalenie uprawnien do emerytur i rent i ich wysokosci.

Art. 83b. [Decyzje] 1. Jezeli przepisy kodeksu postepowania administracyjnego przewiduja wydanie postanowienia konczacego postepowanie w sprawie, Zaklad w tych przypadkach wydaje decyzje.

2. Od wydanych w trakcie postepowania innych postanowien Zakladu zazalenie nie przysluguje.

Art. 83c. [Odwolania od postanowien] 1. Dla postanowien, od ktorych przysluguje zazalenie, wydanych przez kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakladu dzialajacego jako organ egzekucyjny na podstawie przepisow o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, organem odwolawczym jest dyrektor izby skarbowej.

2. Od wydanych w trakcie postepowania egzekucyjnego postanowien Zakladu w sprawie stanowiska wierzyciela zazalenie nie przysluguje.

Rozdzial 9

Zwrot nienaleznie pobranych swiadczen oraz odsetki za opoznienie w wyplacie swiadczen

Art. 84. [Obowiazek zwrotu] 1. Osoba, ktora pobrala nienalezne swiadczenie z ubezpieczen spolecznych, jest obowiazana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokosci i na zasadach okreslonych przepisami prawa cywilnego, z uwzglednieniem ust. 11.

2. Za kwoty nienaleznie pobranych swiadczen uwaza sie:

1) swiadczenia wyplacone mimo zaistnienia okolicznosci powodujacych ustanie prawa do swiadczen albo wstrzymanie ich wyplaty w calosci lub w czesci, jezeli osoba pobierajaca swiadczenie byla pouczona o braku prawa do ich pobierania,

2) swiadczenia przyznane lub wyplacone na podstawie nieprawdziwych zeznan lub falszywych dokumentow albo w innych przypadkach swiadomego wprowadzania w blad organu wyplacajacego swiadczenia przez osobe pobierajaca swiadczenia.

3. Nie mozna zadas zwrotu kwot nienaleznie pobranych swiadczen z ubezpieczen spolecznych za okres dluzszy niz ostatnie 12 miesiecy, jezeli osoba pobierajaca swiadczenia zawiadomila organ wyplacajacy swiadczenia o zajsciu okolicznosci powodujacych ustanie prawa do swiadczen albo wstrzymanie ich wyplaty, a mimo to swiadczenia byly nadal wyplacane, a w pozostalych przypadkach, za okres dluzszy niz ostatnie 3 lata.

4. Kwoty nienaleznie pobranych swiadczen ustalone prawomocna decyzja oraz kwoty odsetek i kosztow upomnienia, zwane dalej "naleznosciami z tytulu nienaleznie pobranych swiadczen", podlegaja potraceniu z wyplacanych swiadczen, a jezeli prawo do swiadczen nie istnieje - sciagnieciu w trybie przepisow o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, z zastrzezeniem ust. 8c.

4a. Nienaleznie pobrane swiadczenia moga bys zabezpieczane hipoteka przymusowa i ustawowym prawem zastawu, z wyjatkiem przypadku, gdy podlegaja potraceniu z biezaco wyplacanych swiadczen. Przepisy art. 26 i 27 stosuje sie odpowiednio.

5. Przepisow ust. 2-4 i 8 nie stosuje sie, jezeli przepisy szczegolne okreslajace zasady przyznawania i wyplacania swiadczen stanowia inaczej.

6. Jezeli pobranie nienaleznych swiadczen zostalo spowodowane przekazaniem przez platnika skladek lub inny podmiot nieprawdziwych danych majacych wplyw na prawo do swiadczen lub na ich wysokoss, obowiazek zwrotu tych swiadczen wraz z odsetkami, o ktorych mowa w ust. 1, obciaza odpowiednio platnika skladek lub inny podmiot.

7. Naleznosci z tytulu nienaleznie pobranych swiadczen ulegaja przedawnieniu po uplywie 10 lat, liczac od dnia uprawomocnienia sie decyzji ustalajacej te naleznosci. Przepisy art. 24 ust. 5 - 5c stosuje sie odpowiednio.

8. Zaklad moze odstapis od zadania zwrotu naleznosci z tytulu nienaleznie pobranych swiadczen w calosci lub w czesci, odroczys termin ich platnosci albo rozlozys je na raty, jezeli:

1) zachodza szczegolnie uzasadnione okolicznosci lub

2) kwota nienaleznie pobranych swiadczen nie przewyzsza kosztow upomnienia w postepowaniu egzekucyjnym w administracji.

8a. Od kwot nienaleznie pobranych swiadczen, ktore rozlozono na raty albo ktorych termin platnosci odroczono, nie nalicza sie odsetek, poczawszy od dnia wplywu wniosku o udzielenie tych ulg.

8b. Rozlozenie na raty kwot naleznosci z tytulu nienaleznie pobranych swiadczen albo odroczenie terminu ich platnosci nastepuje w formie umowy.

8c. Jezeli dluznik nie splaci w terminie ustalonych przez Zaklad rat, pozostala kwota staje sie natychmiast wymagalna wraz z odsetkami w wysokosci i na zasadach okreslonych przepisami prawa cywilnego.

8d. Naleznosci z tytulu nienaleznie pobranych swiadczen, ktorych termin platnosci odroczono lub ktore rozlozono na raty, nie podlegaja potraceniu z wyplacanych swiadczen.

8e. Jezeli wplata na poczet naleznosci z tytulu nienaleznie pobranych swiadczen nie pokrywa w calosci tych naleznosci, dokonana wplate zalicza sie w pierwszej kolejnosci na pokrycie w calosci kosztow upomnienia i kosztow egzekucyjnych, a pozostala czess zalicza sie proporcjonalnie na poczet kwoty nienaleznie pobranych swiadczen oraz kwoty odsetek w stosunku, w jakim w dniu wplaty pozostaje kwota nienaleznie pobranych swiadczen do kwoty odsetek.

9. Przepisy ust. 1-8 stosuje sie takze do pienieznych swiadczen innych niz z ubezpieczen spolecznych, wyplacanych przez Zaklad na mocy odrebnych przepisow.

10. Przepis ust. 8 stosuje sie odpowiednio do swiadczen wyplaconych bezposrednio przez pracodawce.

11. Jezeli osoba pobierajaca swiadczenia zawiadomila organ wyplacajacy te swiadczenia o zajsciu okolicznosci powodujacych ustanie prawa do swiadczen albo wstrzymanie ich wyplaty, a mimo to swiadczenia byly nadal wyplacane, kwoty nienaleznie pobranych swiadczen z ubezpieczen spolecznych podlegaja zwrotowi bez odsetek za zwloke.

Art. 85. [Odsetki] 1. Jezeli Zaklad - w terminach przewidzianych w przepisach okreslajacych zasady przyznawania i wyplacania swiadczen pienieznych z ubezpieczen spolecznych lub swiadczen zleconych do wyplaty na mocy odrebnych przepisow albo umow miedzynarodowych - nie ustalil prawa do swiadczenia lub nie wyplacil tego swiadczenia, jest obowiazany do wyplaty odsetek od tego swiadczenia w wysokosci odsetek ustawowych okreslonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opoznienie w przyznaniu lub wyplaceniu swiadczenia jest nastepstwem okolicznosci, za ktore Zaklad nie ponosi odpowiedzialnosci.

1a. Do odsetek, o ktorych mowa w ust. 1, nie stosuje sie przepisow o finansach publicznych.

2. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw finansow publicznych okresla, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady wyplacania odsetek.

2a. Przepis ust. 1 stosuje sie rowniez do platnikow skladek zobowiazanych z mocy odrebnych przepisow do wyplaty swiadczen pienieznych z ubezpieczen spolecznych.

Rozdzial 10

Kontrola wykonywania zadan z zakresu ubezpieczen spolecznych

Art. 86. [Kontrola platnikow skladek] 1. Kontrole wykonywania zadan i obowiazkow w zakresie ubezpieczen spolecznych przez platnikow skladek przeprowadzaja inspektorzy kontroli Zakladu.

2. Kontrola moze obejmowas w szczegolnosci:

1) zglaszanie do ubezpieczen spolecznych,

2) prawidlowoss i rzetelnoss obliczania, potracania i oplacania skladek oraz innych skladek i wplat, do ktorych pobierania zobowiazany jest Zaklad,

3) ustalanie uprawnien do swiadczen z ubezpieczen spolecznych i wyplacanie tych swiadczen oraz dokonywanie rozliczen z tego tytulu,

4) prawidlowoss i terminowoss opracowywania wnioskow o swiadczenia emerytalne i rentowe,

5) wystawianie zaswiadczen lub zglaszanie danych dla celow ubezpieczen spolecznych,

6) dokonywanie ogledzin skladnikow majatku platnikow skladek zalegajacych z oplata naleznosci z tytulu skladek.

Art. 87. [Uprawnienia inspektora] 1. W trakcie przeprowadzania kontroli inspektor kontroli Zakladu ma prawo:

1) badas wszelkie ksiegi, dokumenty finansowo-ksiegowe i osobowe oraz inne nosniki informacji zwiazane z zakresem kontroli,

1a) dokonywas ogledzin i spisu skladnikow majatku platnikow skladek zalegajacych z oplata naleznosci z tytulu skladek,

2) zabezpieczas zebrane dowody,

3) zadas udzielania informacji przez platnika skladek i ubezpieczonego,

4) legitymowas osoby w celu ustalenia ich tozsamosci, jesli jest to niezbedne dla potrzeb kontroli,

5) przesluchiwas swiadkow,

6) przesluchiwas platnika skladek i ubezpieczonego, jezeli z powodu braku lub po wyczerpaniu innych srodkow dowodowych pozostaly nie wyjasnione okolicznosci majace znaczenie dla postepowania kontrolnego.

2. Inspektor kontroli Zakladu wykorzystuje dla celow kontroli informacje zawarte na kontach ubezpieczonych i na kontach platnikow skladek.

Art. 88. [Obowiazki kontrolowanych platnikow] 1. Platnicy skladek sa zobowiazani:

1) udostepnis wszelkie ksiegi, dokumenty i inne nosniki informacji zwiazane z zakresem kontroli, ktore sa przechowywane u platnika oraz u osob trzecich w zwiazku z powierzeniem tym osobom niektorych czynnosci na podstawie odrebnych umow,

1a) udostepnias do ogledzin skladniki majatku, ktorych badanie wchodzi w zakres kontroli, jezeli zalegaja z oplata naleznosci z tytulu skladek,

2) sporzadzis i wydas kopie dokumentow zwiazanych z zakresem kontroli i okreslonych przez inspektora kontroli Zakladu,

3) zapewnis niezbedne warunki do przeprowadzenia czynnosci kontrolnych, w tym udostepnis srodki lacznosci, z wyjatkiem srodkow transportowych, oraz inne niezbedne srodki techniczne do wykonania czynnosci kontrolnych, ktorymi dysponuje platnik,

4) udzielas wyjasnien kontrolujacemu,

5) przedstawis tlumaczenie na jezyk polski sporzadzonej w jezyku obcym dokumentacji finansowo-ksiegowej i osobowej przedlozonej przez platnika skladek.

2. Czynnosci okreslonych w ust. 1 platnik skladek jest obowiazany dokonas nieodplatnie.

3. W sprawach objetych zakresem kontroli platnik skladek ma obowiazek, w wyznaczonym terminie, dostarczys inspektorowi kontroli Zakladu zadane dokumenty.

Art. 89. [Wszczecie kontroli] 1. Inspektor kontroli Zakladu wszczyna kontrole u platnika skladek po okazaniu legitymacji sluzbowej i po doreczeniu upowaznienia do przeprowadzenia kontroli.

1a. Upowaznienie, o ktorym mowa w ust. 1, powinno zawieras co najmniej:

1) wskazanie podstawy prawnej,

2) oznaczenie jednostki organizacyjnej Zakladu,

3) date i miejsce wystawienia,

4) imie i nazwisko inspektora kontroli Zakladu oraz numer jego legitymacji sluzbowej,

5) oznaczenie kontrolowanego platnika skladek,

6) wskazanie daty rozpoczecia kontroli i przewidywanego terminu zakonczenia kontroli,

7) zakres przedmiotowy kontroli,

8) podpis osoby udzielajacej upowaznienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji,

9) pouczenie o prawach i obowiazkach kontrolowanego platnika skladek.

2. Data wszczecia kontroli jest dzien doreczenia kontrolowanemu platnikowi skladek upowaznienia do przeprowadzenia kontroli.

3. W przypadku nieobecnosci platnika skladek kontrola moze bys wszczeta po okazaniu dokumentow, o ktorych mowa w ust. 1, osobie upowaznionej do reprezentowania lub prowadzenia spraw platnika skladek. Z czynnosci tych sporzadza sie protokol i dorecza niezwlocznie platnikowi skladek.

4. Obecny w czasie kontroli platnik skladek, a takze osoba przez niego wskazana, maja prawo uczestniczys w czynnosciach kontrolnych.

5. Platnik skladek powinien bys zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznan swiadkow lub ogledzin, w sposob umozliwiajacy mu udzial w przeprowadzaniu tego dowodu, nie pozniej niz bezposrednio przed podjeciem tych czynnosci.

6. Przepisu ust. 5 nie stosuje sie, jezeli okolicznosci faktyczne uzasadniaja natychmiastowe podjecie czynnosci, a platnik jest nieobecny. Fakt nieobecnosci platnika odnotowuje sie w protokole przeprowadzonej kontroli.

Art. 90. [Czynnosci kontrolne] 1. Czynnosci kontrolne prowadzone sa w siedzibie platnika skladek oraz w miejscach prowadzenia przez niego dzialalnosci, a takze w miejscu prowadzenia dzialalnosci przez osoby trzecie w zwiazku z powierzeniem tym osobom niektorych czynnosci na podstawie odrebnych umow.

2. Inspektor kontroli Zakladu jest uprawniony do wstepu i poruszania sie po terenie siedziby platnika oraz miejsc prowadzenia przez niego dzialalnosci, na podstawie dokumentow, o ktorych mowa w art. 89 ust. 1, bez potrzeby uzyskiwania przepustki oraz nie podlega rewizji osobistej przewidzianej w wewnetrznym regulaminie okreslonym przez platnika skladek.

3. Inspektor kontroli Zakladu podlega przepisom o bezpieczenstwie i higienie pracy obowiazujacym na terenie, gdzie wykonuje czynnosci kontrolne.

4. Czynnosci kontrolne moga bys wykonywane poza miejscami okreslonymi w ust. 1 w razie niezapewnienia przez platnika skladek warunkow, o ktorych mowa w art. 88 ust. 1 pkt 3, a takze w przypadkach, gdy charakter czynnosci tego wymaga.

5. W przypadkach okreslonych w ust. 4 platnik skladek jest obowiazany, na zadanie inspektora kontroli Zakladu, wydas okreslone przez niego dokumenty wymienione w art. 88 ust. 1 pkt 1 na czas niezbedny do przeprowadzenia czynnosci kontrolnych, nie dluzszy jednak niz 3 tygodnie. Czynnosci w tym zakresie sa prowadzone w terenowej jednostce organizacyjnej Zakladu. Z wydania dokumentow sporzadza sie protokol, ktory podpisuje rowniez platnik skladek.

6. Zaklad zapewnia platnikowi skladek, na jego zadanie, dostep do wydanych dokumentow.

Art. 91. [Protokol kontroli] 1. Ustalenia kontroli opisuje sie w protokole kontroli, ktory powinien zawieras:

1) oznaczenie terytorialnej jednostki organizacyjnej Zakladu,

2) oznaczenie kontrolowanego platnika skladek,

3) oznaczenie inspektorow kontroli Zakladu wykonujacych kontrole,

4) okreslenie zakresu kontroli,

5) czas trwania kontroli z okresleniem daty wszczecia i zakonczenia kontroli oraz z wymienieniem dni przerwy w kontroli,

6) opis dokonanych ustalen z podaniem podstaw prawnych,

7) przedstawienie dowodow,

8) pouczenie o prawie zlozenia zastrzezen,

9) pieczes i podpis inspektora kontroli Zakladu,

10) informacje o wpisie do ksiazki kontroli.

2. Protokol sporzadza sie w dwoch jednobrzmiacych egzemplarzach, z ktorych jeden dorecza sie kontrolowanemu platnikowi skladek lub osobie upowaznionej do reprezentowania lub prowadzenia jego spraw.

3. Platnik skladek ma prawo w terminie 14 dni od daty otrzymania protokolu zlozys pisemne zastrzezenia do jego ustalen, wskazujac rownoczesnie stosowne srodki dowodowe.

4. Inspektor kontroli Zakladu ma obowiazek rozpatrzys zgloszone zastrzezenia i w razie potrzeby podjas dodatkowe czynnosci kontrolne. O sposobie rozpatrzenia zastrzezen platnika skladek informuje sie na pismie.

5. Protokol kontroli stanowi podstawe do wydania decyzji w zakresie i trybie okreslonym w art. 83.

Art. 91a. uchylony.

Art. 91b. [Odpowiednie stosowanie przepisow] Przepisy art. 87 ust. 1 pkt 1a, art. 88 ust. 1 pkt 1a i art. 89 ust. 5 stosuje sie odpowiednio do:

1) nastepcow prawnych i osob trzecich odpowiadajacych za zadluzenie platnika skladek,

2) osob, ktore pobraly nienalezne swiadczenia, platnikow skladek lub innych podmiotow zobowiazanych do zwrotu nienaleznych swiadczen, o ktorych mowa w art. 84, z wyjatkiem przypadku, gdy nienalezne swiadczenia podlegaja potraceniu z biezaco wyplacanych swiadczen.

Art. 92. [Wylaczenie inspektora z kontroli] 1. Inspektor kontroli Zakladu podlega wylaczeniu z udzialu w kontroli w razie stwierdzenia okolicznosci, ktore moga mies wplyw na bezstronnoss w jego postepowaniu.

2. Inspektor kontroli Zakladu jest obowiazany zachowas w tajemnicy informacje, ktore uzyskal w zwiazku z wykonywaniem obowiazkow sluzbowych. Obowiazek zachowania tajemnicy trwa rowniez po ustaniu zatrudnienia na stanowisku inspektora kontroli Zakladu.

Art. 93. [Kto moze bys inspektorem] 1. Inspektorem kontroli Zakladu moze bys pracownik Zakladu, ktory:

1) posiada wylacznie obywatelstwo polskie i korzysta w pelni z praw cywilnych i obywatelskich,

2) ma nienaganna opinie i nie byl karany za przestepstwo z winy umyslnej,

3) posiada wyzsze wyksztalcenie,

4) jest zatrudniony w centrali lub w terenowej jednostce organizacyjnej Zakladu co najmniej dwa lata,

5) zlozyl egzamin kwalifikacyjny na stanowisko inspektora kontroli Zakladu z wynikiem pozytywnym przed komisja powolana przez glownego inspektora kontroli Zakladu.

2. Inspektora kontroli Zakladu powoluje prezes Zakladu na wniosek glownego inspektora kontroli Zakladu.

3. W szczegolnie uzasadnionych przypadkach prezes Zakladu, na wniosek glownego inspektora kontroli Zakladu, moze powolas na stanowisko inspektora kontroli Zakladu osobe nie spelniajaca warunkow, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 3 i 4.

4. Prezes Zakladu, na wniosek glownego inspektora kontroli Zakladu, odwoluje ze stanowiska inspektora kontroli Zakladu osobe, ktora:

1) zlozyla rezygnacje ze stanowiska,

2) nie spelnia warunkow okreslonych w ust. 1 pkt 1 i 2,

3) utracila zdolnoss fizyczna lub psychiczna do pracy na zajmowanym stanowisku, stwierdzona orzeczeniem lekarskim,

4) otrzymala ujemna ocene kwalifikacyjna, potwierdzona ponowna ujemna ocena dokonana nie wczesniej niz po uplywie 3 miesiecy i nie pozniej niz w ciagu roku od poprzedniej oceny,

5) ma ustalone prawo do emerytury lub renty.

5. Pracownicy Zakladu uprawnieni do wykonywania czynnosci kontrolnych przed wejsciem w zycie ustawy, ktorzy spelniaja warunki okreslone w ust. 1 pkt 1, 2 i 4, zachowuja uprawnienia do prowadzenia kontroli platnikow skladek, jezeli w okresie 18 miesiecy zloza egzamin, o ktorym mowa w ust. 1 pkt 5.

Art. 94. [Kto powoluje i odwoluje inspektora] 1. Prezes Zakladu powoluje i odwoluje glownego inspektora kontroli Zakladu po zasiegnieciu opinii Rady Nadzorczej Zakladu.

2. Glowny inspektor kontroli Zakladu oraz upowaznieni przez niego inspektorzy kontroli Zakladu zarzadzaja kontrole platnikow skladek, a w imieniu prezesa Zakladu nadzor nad ich przeprowadzeniem sprawuje glowny inspektor kontroli Zakladu.

Art. 95. uchylony.

Art. 96. [Wspolpraca z organami skarbowymi] 1. Izby i urzedy skarbowe sa obowiazane przekazywas Zakladowi informacje o stwierdzonych przypadkach naruszenia przepisow o ubezpieczeniach spolecznych.

2. Organy kontroli, rewizji i inspekcji dzialajace w administracji rzadowej i samorzadzie terytorialnym sa zobowiazane do udostepniania Zakladowi, na jego wniosek, wynikow kontroli przeprowadzonych przez te organy.

Art. 97. [Upowaznienie dla Rady Ministrow] Rada Ministrow, w drodze rozporzadzenia, okresli szczegolowe zasady i tryb przeprowadzania kontroli platnikow skladek.

Rozdzial 11

Odpowiedzialnoss za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy

Art. 98. [Odpowiedzialnoss platnika] 1. Kto, jako platnik skladek albo osoba obowiazana do dzialania w imieniu platnika:

1) nie dopelnia obowiazku oplacania skladek na ubezpieczenia spoleczne w przewidzianym przepisami terminie,

2) nie zglasza wymaganych ustawa danych lub zglasza nieprawdziwe dane albo udziela w tych sprawach nieprawdziwych wyjasnien lub odmawia ich udzielenia,

3) udaremnia lub utrudnia przeprowadzenie kontroli,

4) nie dopelnia obowiazku wyplacania swiadczen z ubezpieczen spolecznych i zasilkow finansowanych z budzetu panstwa albo wyplaca je nienaleznie,

5) nie prowadzi dokumentacji zwiazanej z obliczaniem skladek oraz z wyplata swiadczen z ubezpieczen spolecznych,

6) nie dopelnia obowiazku przesylania deklaracji rozliczeniowych oraz imiennych raportow miesiecznych w przewidzianym terminie,

6a) nie stwierdza nieprawidlowosci w imiennym raporcie miesiecznym w terminie okreslonym w art. 41 ust. 7,

7) nie dopelnia obowiazku przekazywania dokumentow zwiazanych z ubezpieczeniami spolecznymi i ubezpieczeniem zdrowotnym w formie okreslonej w art. 47a ust. 1 i 2,

podlega karze grzywny do 5000 zlotych.

2. Tej samej karze podlega, kto dopuszcza sie czynow okreslonych w ust. 1 przy oplacaniu skladek lub dokonywaniu wplat z innych tytulow, do ktorych poboru obowiazany jest Zaklad.

Rozdzial 12

Zmiany w obowiazujacych przepisach

Art. 99-106. pominiete. Wprowadzaly zmiany do ustaw: z 20 marca 1950 r. o przejeciu przez Panstwo dobr martwej reki, poreczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Koscielnego (Dz. U. Nr 9, poz. 87 z pozn. zm.); z 23 listopada 1990 r. o lacznosci (Dz. U. z 1995 r. Nr 117, poz. 564 z pozn. zm.); z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osob fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z pozn. zm.); z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osob prawnych (Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 z pozn. zm.); z 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczen pracowniczych w razie niewyplacalnosci pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z pozn. zm.); z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdzialaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 z pozn. zm.); z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 i Nr 75, poz. 468 z pozn. zm.); z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i spolecznej oraz zatrudnianiu osob niepelnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160 z pozn. zm.)

Rozdzial 13

Przepisy przejsciowe i koncowe

Art. 107. [Zgloszenie ubezpieczonych] 1. Platnicy skladek zobowiazani sa dokonas imiennych zgloszen do ubezpieczen spolecznych wszystkich osob, za ktore sa zobowiazani oplacas skladki na ubezpieczenia spoleczne za 31 grudnia 1998 r. i 1 stycznia 1999 r., w terminie do 31 stycznia 1999 r.

2. Zgloszen, o ktorych mowa w ust. 1, zobowiazani sa dokonas rowniez platnicy skladek oplacajacy skladki na wlasne ubezpieczenia spoleczne za 31 grudnia 1998 r. i 1 stycznia 1999 r., w terminie do 31 stycznia 1999 r.

3. Platnicy skladek, o ktorych mowa w ust. 1 i 2, zobowiazani sa dokonas zgloszenia platnika skladek w terminie do 31 stycznia 1999 r.

Art. 108. [Obowiazek posiadania NIP] Platnicy skladek na ubezpieczenia spoleczne lub ubezpieczenie zdrowotne, ktorzy nie posiadaja, jako podatnicy, numeru identyfikacji podatkowej NIP lub nie zlozyli wniosku o nadanie tego numeru, obowiazani sa dokonas zgloszenia identyfikacyjnego, w celu otrzymania NIP, w terminie jednego miesiaca od dnia wejscia w zycie ustawy, w trybie okreslonym w przepisach o zasadach ewidencji i identyfikacji podatnikow.

Art. 109. [Skladki i zasilki nalezne do konca 1998 r.] Skladki na ubezpieczenie spoleczne i zasilki oraz zasilki rodzinne i pielegnacyjne nalezne za okres do 31 grudnia 1998 r. platnicy skladek sa zobowiazani rozliczas i oplacas na podstawie przepisow dotychczasowych.

Art. 110. [Przeliczenie przychodow ubezpieczonych] 1. Platnicy skladek podwyzsza ubezpieczonym, o ktorych mowa w art. 16 ust. 1, przychod nalezny od 1 stycznia 1999 r., przeliczajac go w taki sposob, aby po potraceniu skladek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe nie byl on nizszy niz przed przeliczeniem.

2. skreslony.

3. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego okresli, w drodze rozporzadzenia, sposob przeliczania przychodu, o ktorym mowa w ust. 1.

4. Minister wlasciwy do spraw zabezpieczenia spolecznego oglosi wysokoss najnizszego wynagrodzenia pracownikow po przeliczeniu w sposob okreslony w rozporzadzeniu, o ktorym mowa w ust. 3.

5. Ilekros w przepisach dotyczacych zakladowego funduszu swiadczen socjalnych jest mowa o "przecietnym wynagrodzeniu miesiecznym w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim polroczu roku poprzedniego" lub "planowanych rocznych srodkach przeznaczonych na wynagrodzenia osobowe" oznacza to:

1) przecietne wynagrodzenie miesieczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub drugim polroczu roku poprzedniego,

2) planowane roczne srodki przeznaczone na wynagrodzenia osobowe

- pomniejszone o potracone od ubezpieczonych skladki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe.

Art. 111. [Podzial skladki] 1. Podzial skladki, o ktorym mowa w art. 22 ust. 3, jest obowiazkowy dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1968 r.

2. Ubezpieczeni, o ktorych mowa w ust. 1, sa zobowiazani do zawarcia umowy z otwartym funduszem emerytalnym w terminie do 30 wrzesnia 1999 r. Przepis art. 39 ust. 2 stosuje sie odpowiednio.

3. Ubezpieczeni urodzeni po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r. z wyjatkiem osob pobierajacych emeryture, moga na swoj wniosek przystapis - poprzez zawarcie umowy - do wybranego otwartego funduszu emerytalnego.

4. Ubezpieczeni, o ktorych mowa w ust. 3, moga zawrzes umowe z otwartym funduszem emerytalnym w terminie do 31 grudnia 1999 r., z zastrzezeniem ust. 6.

5. Przystapienie przez ubezpieczonych, o ktorych mowa w ust. 3, do otwartego funduszu emerytalnego jest nieodwolalnym oswiadczeniem woli o wyborze ubezpieczenia emerytalnego na zasadach okreslonych dla osob urodzonych po 31 grudnia 1968 r.

6. Termin, o ktorym mowa w ust. 4, uwaza sie za zachowany, jezeli osoba urodzona w okresie okreslonym w ust. 3 nie podlegala obowiazkowi ubezpieczen spolecznych w 1999 r., lecz przystapila do otwartego funduszu emerytalnego w ciagu 6 miesiecy od powstania obowiazku ubezpieczenia po 31 grudnia 1999 r. oraz w dniu powstania tego obowiazku nie ukonczyla 50 lat.

7. Cala skladka na ubezpieczenie emerytalne ubezpieczonych, ktorzy nie przystapili do otwartego funduszu emerytalnego, przekazywana jest na FUS.

8. Skladka, o ktorej mowa w art. 22 ust. 3, podlega przekazaniu na rzecz otwartego funduszu emerytalnego, poczawszy od najblizszej platnosci skladek na ubezpieczenie emerytalne, dokonanej po otrzymaniu przez Zaklad od otwartego funduszu emerytalnego zawiadomienia o zawarciu umowy czlonkowskiej przez ubezpieczonego.

9. Skladka ubezpieczonych, o ktorych mowa w ust. 1, podlega przekazaniu do otwartych funduszy emerytalnych na zasadach okreslonych w ust. 8, jednakze w przypadku, gdyby ubezpieczony nie zawarl umowy w terminie, o ktorym mowa w ust. 2, skladka, poczawszy od skladki z tytulu zatrudnienia w pazdzierniku 1999 r., przeznaczona na otwarty fundusz emerytalny podlega przekazaniu do otwartego funduszu emerytalnego niezwlocznie po nabyciu czlonkostwa w otwartym funduszu emerytalnym. Przepis art. 39 ust. 4 zdanie drugie stosuje sie odpowiednio.

Art. 112. [Uruchomienie srodkow FRD] 1. Uruchomienie srodkow FRD moze nastapis nie wczesniej niz w 2009 r.

2. W latach 2002 i 2003 czess skladki, o ktorej mowa w art. 22 ust. 4, wynosi 0,1 proc. podstawy wymiaru skladek na ubezpieczenie emerytalne.

3. Poczawszy od 2004 r. czess skladki, o ktorej mowa w ust. 2, ulega rocznie podwyzszeniu o 0,05 proc. podstawy wymiaru skladek na ubezpieczenie emerytalne.

Art. 113. [Stare rady nadzorcze] Kadencja dotychczasowych rad nadzorczych Zakladu Ubezpieczen Spolecznych, powolanych na podstawie art. 20 i 21 ustawy, o ktorej mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1, ustaje z dniem powolania Rady Nadzorczej Zakladu, o ktorej mowa w art. 75.

Art. 113a. [Do kiedy stary prezes] 1. Do dnia powolania prezesa Zakladu, o ktorym mowa w art. 73, jego funkcje sprawuje prezes Zakladu Ubezpieczen Spolecznych powolany w trybie ustawy, o ktorej mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1.

2. Z dniem powolania prezesa Zakladu, o ktorym mowa w art. 73, wygasa akt powolania prezesa sprawujacego jego funkcje.

Art. 113b. [Akty powolania dyrektorow oddzialow] 1. Z dniem 1 stycznia 1999 r. wygasaja akty powolania dyrektorow oddzialow Zakladu.

2. Osoby, o ktorych mowa w ust. 1, pelnia obowiazki do czasu powolania kierownikow terenowych jednostek organizacyjnych Zakladu, o ktorych mowa w art. 67 ust. 1 pkt 2.

Art. 113c. [Stosunki pracownicze w ZUS] 1. Strona stosunkow pracy pracownikow zatrudnionych w Zakladzie Ubezpieczen Spolecznych dzialajacym na podstawie art. 7 ustawy, o ktorej mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1, oraz w jednostkach, o ktorych mowa w art. 117 ust. 1, staje sie Zaklad, z uwzglednieniem ust. 4 i 5.

2. Pracownikom, o ktorych mowa w ust. 1, nie przysluguja odprawy i inne swiadczenia pieniezne wyplacane na podstawie przepisow o szczegolnych zasadach rozwiazywania z pracownikami stosunkow pracy z przyczyn dotyczacych zakladu pracy oraz na podstawie przepisow o pracownikach urzedow panstwowych, z zastrzezeniem ust. 4 i 5.

3. Zaklad w terminie do 31 stycznia 1999 r. zawiadamia na pismie pracownikow zatrudnionych na podstawie umowy o prace o warunkach pracy oraz o skutkach w zakresie stosunkow pracy zwiazanych ze zmiana, o ktorej mowa w ust. 1 oraz w art. 113b ust. 1.

4. W terminie 30 dni od zawiadomienia przewidzianego w ust. 3 pracownik zatrudniony na podstawie umowy o prace moze bez wypowiedzenia, za siedmiodniowym uprzedzeniem, rozwiazas stosunek pracy. Rozwiazanie stosunku pracy w tym trybie powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy wiaza z rozwiazaniem stosunku pracy przez pracodawce z przyczyn dotyczacych zakladu pracy.

5. Pracownikom zatrudnionym na podstawie mianowania Zaklad do 31 stycznia 1999 r. przedstawi na pismie nowe warunki pracy i plac z wynagrodzeniem nie nizszym niz dotychczasowe. Pracownicy w terminie 30 dni winni zlozys oswiadczenie o przyjeciu lub odmowie przyjecia proponowanych warunkow. W razie nieuzgodnienia warunkow, dotychczasowy stosunek pracy rozwiazuje sie z uplywem okresu rownego okresowi wypowiedzenia, liczonego od dnia, w ktorym pracownik zlozyl oswiadczenie o odmowie przyjecia proponowanych warunkow, lub od dnia, do ktorego winien zlozys takie oswiadczenie. Rozwiazanie stosunku pracy w tym trybie powoduje skutki, jakie przepisy ustawy o pracownikach urzedow panstwowych wiaza z rozwiazaniem stosunku pracy w zwiazku z likwidacja urzedu.

6. Do czasu zawarcia ukladu zbiorowego, zasady wynagradzania pracownikow Zakladu oraz wielkoss srodkow na wynagrodzenia okresla prezes Zakladu.

Art. 114. [Kwestie majatkowe] 1. Z dniem wejscia w zycie ustawy majatek pozostajacy w zarzadzie Zakladu, stanowiacy wlasnoss Skarbu Panstwa, staje sie nieodplatnie wlasnoscia Zakladu.

2. Nabycie z mocy prawa wlasnosci nieruchomosci w ramach majatku, o ktorym mowa w ust. 1, stwierdza w formie decyzji wojewoda.

3. Ostateczna decyzja stwierdzajaca nabycie wlasnosci nieruchomosci stanowi podstawe wpisu w ksiedze wieczystej.

4. W zakresie prowadzonej dzialalnosci okreslonej w ustawie Zaklad nie ponosi oplat skarbowych i sadowych.

5. Przepisy ust. 1-4 stosuje sie odpowiednio do nieruchomosci, w stosunku do ktorych Zaklad nabyl przed 1 stycznia 1999 r. prawo uzytkowania wieczystego na rzecz Skarbu Panstwa. W tym przypadku Zaklad nabywa prawo uzytkowania wieczystego gruntow oraz wlasnoss polozonych na tych gruntach budynkow i budowli lub innych czesci skladowych.

Art. 115. [Nastepstwo prawne ZUS] 1. Zaklad jest nastepca prawnym dzialajacych do 1950 r. Zakladu Ubezpieczen Spolecznych, ubezpieczalni spolecznych i funduszy ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczen spolecznych i jest uprawniony, jezeli nie narusza to ujawnionego w ksiedze wieczystej prawa wlasnosci lub prawa uzytkowania wieczystego osob trzecich, do wystepowania o zwrot nieruchomosci stanowiacych w podanym okresie wlasnoss tych podmiotow.

2. Zaklad wystepuje o zwrot nieruchomosci, jezeli nieruchomoss jest niezbedna dla wykonywania jego zadan.

3. Stwierdzenie, ze Zaklad jest nastepca prawnym wlasciciela nieruchomosci, w rozumieniu ust. 1, oraz orzeczenie o zwrocie na rzecz Zakladu nieruchomosci nastepuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez wojewode.

4. Ostateczna decyzja wojewody, o ktorej mowa w ust. 3, stanowi podstawe wpisu w ksiedze wieczystej.

5. Decyzja, o ktorej mowa w ust. 3, nie jest wymagana, jezeli jedynym ujawnionym w ksiedze wieczystej wlascicielem jest dzialajacy do 1950 r. Zaklad Ubezpieczen Spolecznych, ubezpieczalnia spoleczna lub fundusze ubezpieczeniowe, ktorego nastepca prawnym jest Zaklad, oraz nie jest ujawnione w ksiedze wieczystej prawo uzytkowania wieczystego osob trzecich. Wpis prawa wlasnosci Zakladu do ksiegi wieczystej nastepuje na jego jednostronny wniosek.

6. Wnioski o wszczecie postepowania zglasza sie do 31 grudnia 2010 r.

Art. 116. [Likwidacja starego FUS] 1. Fundusz Ubezpieczen Spolecznych, utworzony na podstawie ustawy, o ktorej mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1, 1 stycznia 1999 r. likwiduje sie, a jego srodki pieniezne, wierzytelnosci i zobowiazania przejmuje fundusz emerytalny wyodrebniony z FUS zgodnie z art. 55.

2. Aktywa i pasywa w zakresie dzialalnosci biezacej i inwestycyjnej Zakladu Ubezpieczen Spolecznych, dzialajacego na podstawie ustawy, o ktorej mowa w ust. 1, staja sie 1 stycznia 1999 r. aktywami i pasywami Zakladu.

3. Fundusz emerytalny sfinansuje przejsciowo koszty Zakladu. Zwrot kosztow funduszowi emerytalnemu nastepuje po uzyskaniu przez fundusze, o ktorych mowa w art. 55, przychodow ze skladek na ubezpieczenia spoleczne.

Art. 117. [Kolejowe jednostki organizacyjne] 1. Zaklad przejmuje kolejowe jednostki organizacyjne wlasciwe do ustalenia i wyplaty swiadczen, dzialajace na podstawie ustawy z 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikow kolejowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 23, poz. 99, z 1985 r. Nr 20, poz. 85, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1997 r. Nr 43, poz. 272 i z 1998 r. Nr 66, poz. 431).

2. Kolejowe jednostki organizacyjne, o ktorych mowa w ust. 1, dokonaja wyplaty swiadczen w 1998 r. oraz przekaza dokumentacje niezbedna Zakladowi do wyplaty swiadczen za okres od dnia wejscia w zycie ustawy i dokumentacje wymagana do przyznania lub przeliczenia swiadczen, a takze dokumentacje niezbedna do dokonania rocznego rozliczenia podatku dochodowego od osob fizycznych za rok 1998.

3. Minister wlasciwy do spraw transportu przekaze Zakladowi prawa majatkowe i srodki rzeczowe w zakresie niezbednym do przejecia zadan, o ktorych mowa w ust. 1.

4. Minister wlasciwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw zabezpieczenia spolecznego, okresli, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady i tryb przejecia jednostek, o ktorych mowa w ust. 1.

Art. 118. skreslony.

Art. 118a. [Pozyczki dla FUS] W 1999 r. FUS moga bys udzielane pozyczki z budzetu panstwa, w lacznej kwocie nie wiekszej niz 4.000.000 tys. zl.

Art. 119. [Zadania bankow] Banki sa zobowiazane przygotowas i zapewnis platnikom skladek dostep do formularzy dokumentow platniczych okreslonych ustawa, nie pozniej niz do 15 grudnia 1998 r.

Art. 120. [Przejecie zadan przez ZUS] Zadania okreslone w ustawie, niezbedne do funkcjonowania Zakladu od 1 stycznia 1999 r., przed tym dniem wykonuje Zaklad Ubezpieczen Spolecznych wymieniony w art. 7 ustawy, o ktorej mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1.

Art. 121. [Stopa procentowa skladek] 1. Stopa procentowa skladek na ubezpieczenie wypadkowe za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1999 r. wynosi 1,62 proc. podstawy wymiaru.

2. W okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2002 r. stopa procentowa skladek na ubezpieczenie wypadkowe wynosi 1,62 proc. podstawy wymiaru.

Art. 122. [Utrata mocy przez niektore ustawy i przepisy] 1. Traca moc:

1) ustawa z 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczen spolecznych (Dz. U. z 1989 r. Nr 25, poz. 137 i Nr 74, poz. 441, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 104, poz. 450 i Nr 110, poz. 474, z 1994 r. Nr 84, poz. 385, z 1995 r. Nr 4, poz. 17 i Nr 85, poz. 426, z 1997 r. Nr 121, poz. 770 oraz z 1989 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 108, poz. 684),

2) art. 1, art. 8, art. 14 ustawy z 27 wrzesnia 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym tworcow i ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 31, poz. 145, z 1986 r. Nr 42, poz. 202, z 1989 r. Nr 35, poz. 190, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1996 r. Nr 100, poz. 461 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153),

3) art. 1-5, art. 25-32, art. 34 ustawy z 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu spolecznym osob wykonujacych prace na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz. U. z 1995 r. Nr 65, poz. 333 i Nr 128, poz. 617, z 1996 r. Nr 100, poz. 461 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153),

4) art. 1-4, art. 22-26, art. 28, art. 32 ustawy z 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu spolecznym osob prowadzacych dzialalnoss gospodarcza oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 104, poz. 450 i Nr 110, poz. 474, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1996 r. Nr 100, poz. 461 i Nr 124, poz. 585, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668),

5) rozdzial 8 ustawy z 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracownikow kolejowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 23, poz. 99, z 1985 r. Nr 20, poz. 85, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1997 r. Nr 43, poz. 272 i z 1998 r. Nr 66, poz. 431),

6) art. 1-6, art. 27-32, art. 34 ustawy z 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu spolecznym duchownych (Dz. U. Nr 29, poz. 156, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 104, poz. 450, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1996 r. Nr 100, poz. 461 i z 1997 r. Nr 28, poz. 153).

2. Do czasu wydania przepisow wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostaja w mocy przepisy aktow wykonawczych wydane na podstawie ustawy wymienionej w ust. 1 pkt 1, jezeli nie sa sprzeczne z przepisami ustawy.

3. Ilekros przepisy:

1) odsylaja do przepisow o organizacji i finansowaniu ubezpieczen spolecznych, do przepisow o ubezpieczeniach spolecznych lub do przepisow o ubezpieczeniach spolecznych pracownikow - nalezy przez to rozumies odeslanie do przepisow o systemie ubezpieczen spolecznych,

2) okreslaja jako organ wlasciwy oddzial Zakladu Ubezpieczen Spolecznych lub Biuro Rent Zagranicznych - nalezy przez to rozumies jednostke organizacyjna Zakladu.

Art. 123. [Odeslanie do k.p.a.] W sprawach uregulowanych ustawa stosuje sie przepisy kodeksu postepowania administracyjnego, chyba ze ustawa stanowi inaczej.

Art. 124. [Informacja o stanie konta] Przepisy art. 50 ust. 1 w czesci dotyczacej informowania o danych zgromadzonych na koncie stosuje sie od 1 stycznia 2000 r.

Art. 125. skreslony.

Art. 126. [Emerytura hipoteczna] Przepisy art. 50 ust. 1 w czesci dotyczacej emerytury hipotetycznej stosuje sie od 1 stycznia 2004 r.

Art. 127. [Wejscie ustawy w zycie] (Stanowil, ze ustawa wchodzi w zycie 1 stycznia 1999 r., z wyjatkiem:

1) art. 24-31, 33, 73 ust. 2, art. 74 ust. 1 i 5, art. 75 ust. 1, ust. 2 pkt 1, 2, 9 i 10 oraz ust. 3, art. 109, 117 ust. 2-4, art. 119 i 120, ktore wchodza w zycie po uplywie 14 dni od dnia ogloszenia,

2) art. 108, ktory wchodzi w zycie 1 grudnia 1998 r.,

3) art. 39 ust. 1-4, ktory wchodzi w zycie 1 pazdziernika 1999 r.,

4) art. 15 ust. 2, art. 22 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, ktore wchodza w zycie 1 stycznia 2000 r.,

5) art. 22 ust. 4, ktory wchodzi w zycie 1 stycznia 2002 r.).

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.