USTAWA

z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomosciami

DZIAL I

Przepisy ogolne

Poczatek

Art. 1.

Ustawa okresla zasady:

1) gospodarowania nieruchomosciami stanowiacymi wlasnosc Skarbu Panstwa oraz wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego,

2) podzialu nieruchomosci,

3) scalania i podzialu nieruchomosci,

4) pierwokupu nieruchomosci,

5) wywlaszczania nieruchomosci i zwrotu wywlaszczonych nieruchomosci,

6) udzialu w kosztach budowy urzadzen infrastruktury technicznej,

7) wyceny nieruchomosci,

8) dzialalnosci zawodowej, ktorej przedmiotem jest gospodarowanie nieruchomosciami.

Poczatek

Art. 2.

Ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczacym gospodarki nieruchomosciami, a w szczegolnosci:

1) ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomosci przez cudzoziemcow (Dz.U. z 1996 r. Nr 54, poz. 245),

2) ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntow (Dz.U. z 1989 r. Nr 58, poz. 349, z 1990 r. Nr 34, poz. 198 i z 1994 r. Nr 127, poz. 627),

3) ustawy z dnia 28 wrzesnia 1991 r. o lasach (Dz.U. Nr 101, poz. 444, z 1992 r. Nr 21, poz. 85 i Nr 54, poz. 254, z 1994 r. Nr 1, poz. 3 i Nr 127, poz. 627, z 1995 r. Nr 147, poz. 713, z 1996 r. Nr 91, poz. 409 oraz z 1997 r. Nr 54, poz. 349),

4) ustawy z dnia 19 pazdziernika 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomosciami rolnymi Skarbu Panstwa (Dz.U. z 1995 r. Nr 57, poz. 299 i Nr 101, poz. 504, z 1996 r. Nr 59, poz. 268, Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 54, poz. 349 i Nr 79, poz. 484),

5) ustawy z dnia 27 pazdziernika 1994 r. o autostradach platnych (Dz.U. Nr 127, poz. 627 oraz z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775).

Poczatek

Art. 3.

1. Centralnym organem administracji rzadowej w sprawach gospodarki nieruchomosciami, regulowanych przepisami ustawy, jest Prezes Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

2. Organem doradczym Prezesa Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w sprawach gospodarki nieruchomosciami jest Panstwowa Rada Nieruchomosci.

3. Prezes Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast powoluje i odwoluje przewodniczacego i czlonkow Rady, o ktorej mowa w ust. 2, oraz ustala jej regulamin, ktory okresla organizacje i zasady dzialania tej Rady.

Poczatek

Art. 4.

Ilekroc w ustawie jest mowa o:

1) nieruchomosci gruntowej - nalezy przez to rozumiec grunt wraz z czesciami skladowymi, z wylaczeniem budynkow i lokali, jezeli stanowia odrebny przedmiot wlasnosci,

2) zasobie nieruchomosci - nalezy przez to rozumiec nieruchomosci stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa, gminy, powiatu lub wojewodztwa nie oddane w uzytkowanie wieczyste lub w trwaly zarzad, a takze nie obciazone prawem uzytkowania,

3) dzialce gruntu - nalezy przez to rozumiec czesc nieruchomosci wydzielona w wyniku jej podzialu albo scalenia i podzialu, a takze odrebnie polozona czesc tej nieruchomosci,

4) poprzednim wlascicielu - nalezy przez to rozumiec osobe, ktora zostala pozbawiona prawa wlasnosci nieruchomosci wskutek jej wywlaszczenia albo przejecia na rzecz Skarbu Panstwa lub na rzecz jednostki samorzadu terytorialnego na podstawie innych tytulow,

5) planie miejscowym - nalezy przez to rozumiec miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, o ktorym mowa w przepisach o zagospodarowaniu przestrzennym,

6) wycenie nieruchomosci - nalezy przez to rozumiec postepowanie, w wyniku ktorego dokonuje sie okreslenia wartosci nieruchomosci,

7) powszechnej taksacji nieruchomosci - nalezy przez to rozumiec wycene nieruchomosci, w wyniku ktorej nastepuje ustalenie wartosci katastralnej nieruchomosci,

8) szacowaniu nieruchomosci - nalezy przez to rozumiec czynnosci zwiazane z okreslaniem wartosci nieruchomosci,

9) wlasciwym organie - nalezy przez to rozumiec, z zastrzezeniem art. 60, staroste, wykonujacego zadanie z zakresu administracji rzadowej, w odniesieniu do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa oraz zarzad gminy, zarzad powiatu i zarzad wojewodztwa w odniesieniu do nieruchomosci stanowiacych odpowiednio wlasnosc gminy, powiatu i samorzadu wojewodztwa,

9a) samorzadowej osobie prawnej - nalezy przez to rozumiec osoby prawne powolywane lub tworzone przez organy jednostek samorzadu terytorialnego,

9b) jednostce samorzadu terytorialnego - nalezy przez to rozumiec gmine, powiat lub samorzad wojewodztwa,

9c) wlasciwym urzedzie - nalezy przez to rozumiec starostwo powiatowe, w ktorym wykonywane sa zadania z zakresu administracji rzadowej dotyczace gospodarki nieruchomosciami Skarbu Panstwa albo odpowiednio urzad gminy, starostwo powiatowe lub urzad marszalkowski, w ktorych prowadzone sa sprawy gospodarki nieruchomosciami stanowiacymi wlasnosc jednostek samorzadu terytorialnego,

9d) radzie lub sejmiku - nalezy przez to rozumiec rade gminy lub rade powiatu oraz sejmik wojewodztwa,

10) jednostce organizacyjnej - nalezy przez to rozumiec panstwowa lub samorzadowa jednostke organizacyjna nie posiadajaca osobowosci prawnej,

11) oplacie adiacenckiej - nalezy przez to rozumiec oplate ustalona w zwiazku ze wzrostem wartosci nieruchomosci spowodowanym budowa urzadzen infrastruktury technicznej z udzialem srodkow publicznych albo scaleniem i podzialem gruntow,

12) spolce - nalezy przez to rozumiec spolke akcyjna lub spolke z ograniczona odpowiedzialnoscia,

13) osobie bliskiej - nalezy przez to rozumiec zstepnych, wstepnych, rodzenstwo, dzieci rodzenstwa, osoby przysposabiajace i przysposobione, malzonka, ktory nie pozostaje we wspolnosci ustawowej ze sprzedajacym nieruchomosc lub prawo uzytkowania wieczystego, oraz osobe, ktora pozostaje ze sprzedajacym faktycznie we wspolnym pozyciu.

Poczatek

Art. 5.

Waloryzacji kwot naleznych z tytulow okreslonych w ustawie dokonuje sie przy zastosowaniu wskaznikow zmian cen nieruchomosci oglaszanych przez Prezesa Glownego Urzedu Statystycznego, w drodze obwieszczen, w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Poczatek

Art. 6.

Celami publicznymi w rozumieniu ustawy sa:

1) wydzielanie gruntow pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie tych drog, obiektow i urzadzen transportu publicznego oraz kontroli ruchu lotniczego, a takze lacznosci publicznej i sygnalizacji,

2) budowa i utrzymywanie ciagow drenazowych, przewodow i urzadzen sluzacych do przesylania plynow, pary, gazow i energii elektrycznej, a takze innych obiektow i urzadzen niezbednych do korzystania z tych przewodow i urzadzen,

3) budowa i utrzymywanie publicznych urzadzen sluzacych do zaopatrzenia ludnosci w wode, gromadzenia, przesylania i oczyszczania sciekow oraz utylizacji odpadow,

4) budowa oraz utrzymywanie obiektow i urzadzen sluzacych ochronie srodowiska, zbiornikow i innych urzadzen wodnych sluzacych zaopatrzeniu w wode, regulacji przeplywow i ochronie przed powodzia, a takze regulacja i utrzymywanie wod oraz urzadzen melioracji wodnych, bedacych wlasnoscia Skarbu Panstwa lub jednostek samorzadu terytorialnego,

5) ochrona nieruchomosci stanowiacych dobra kultury w rozumieniu przepisow o ochronie dobr kultury,

6) budowa i utrzymywanie pomieszczen dla urzedow organow wladzy, administracji, sadow i prokuratur, panstwowych szkol wyzszych, szkol publicznych, a takze publicznych: obiektow ochrony zdrowia, przedszkoli, domow opieki spolecznej i placowek opiekunczo-wychowawczych,

7) budowa i utrzymywanie obiektow oraz urzadzen niezbednych na potrzeby obronnosci panstwa i ochrony granicy panstwowej, a takze do zapewnienia bezpieczenstwa publicznego, w tym budowa i utrzymywanie zakladow karnych oraz zakladow dla nieletnich,

8) poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa,

9) zakladanie i utrzymywanie cmentarzy,

10) inne cele publiczne okreslone w odrebnych ustawach.

Poczatek

Art. 7.

Jezeli istnieje potrzeba okreslenia wartosci nieruchomosci, wartosc te okreslaja rzeczoznawcy majatkowi, o ktorych mowa w przepisach rozdzialu 1 dzialu V.

Poczatek

Art. 8.

Jezeli przy zalatwianiu spraw, o ktorych mowa w przepisach dzialu III, nie istnieje mozliwosc zawiadomienia stron o decyzjach i innych czynnosciach organow administracji publicznej ze wzgledu na nie ustalone adresy stron, stosuje sie art. 49 Kodeksu postepowania administracyjnego.

Poczatek

Art. 9.

W razie wniesienia do sadu administracyjnego skargi na decyzje wydana w sprawach, o ktorych mowa w przepisach dzialu III, organ administracji publicznej, ktory wydal decyzje, wstrzymuje z urzedu jej wykonanie, z uwzglednieniem art. 122 i 126.

Poczatek

Art. 9a.

Od decyzji wydanych przez staroste, wykonujacego zadania z zakresu administracji rzadowej w odniesieniu do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa przysluguje stronie odwolanie do wojewody.

DZIAL II

Gospodarowanie nieruchomosciami stanowiacymi wlasnosc

Skarbu Panstwa oraz wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego

Rozdzial 1

Zasady ogolne

Poczatek

Art. 10.

1. Przepisy niniejszego dzialu stosuje sie do nieruchomosci stanowiacej wlasnosc Skarbu Panstwa oraz wlasnosc jednostek samorzadu terytorialnego, z wylaczeniem nieruchomosci wchodzacych w sklad Zasobu Wlasnosci Rolnej Skarbu Panstwa, chyba ze przepisy dotyczace gospodarowania tym Zasobem stanowia inaczej. Wylaczenie nie dotyczy art. 13 ust. 4 oraz art. 67 ust. 1.

2. Przepisy dotyczace jednostek samorzadu terytorialnego stosuje sie odpowiednio do zwiazkow tych jednostek.

Poczatek

Art. 11.

Z zastrzezeniem wyjatkow wynikajacych z przepisow niniejszej ustawy oraz odrebnych ustaw, organem reprezentujacym Skarb Panstwa w sprawach gospodarowania nieruchomosciami jest starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej, a organami reprezentujacymi jednostki samorzadu terytorialnego sa ich zarzady.

Poczatek

Art. 12.

Organy, o ktorych mowa w art. 11, dzialajace za Skarb Panstwa i jednostke samorzadu terytorialnego, sa zobowiazane do gospodarowania nieruchomosciami w sposob zgodny z zasadami prawidlowej gospodarki.

Poczatek

Art. 13.

1. Z zastrzezeniem wyjatkow wynikajacych z ustaw, nieruchomosci moga byc przedmiotem obrotu. W szczegolnosci nieruchomosci moga byc przedmiotem sprzedazy, zamiany i zrzeczenia sie, oddania w uzytkowanie wieczyste, w najem lub dzierzawe, uzyczenia, oddania w trwaly zarzad, a takze moga byc obciazane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wklady niepieniezne (aporty) do spolek, przekazywane jako wyposazenie tworzonych przedsiebiorstw panstwowych oraz jako majatek tworzonych fundacji.

2. Nieruchomosc moze byc, z zastrzezeniem art. 59 ust. 1, przedmiotem darowizny na cele publiczne, a takze przedmiotem darowizny dokonywanej miedzy Skarbem Panstwa i jednostka samorzadu terytorialnego, a takze miedzy tymi jednostkami. Darowizny nieruchomosci stanowiacej wlasnosc Skarbu Panstwa dokonuje starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej, za zgoda wojewody, a nieruchomosci stanowiacej wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego jej zarzad - za zgoda swojej rady lub sejmiku. W umowie darowizny okresla sie cel, na ktory nieruchomosc jest darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomosci na ten cel, darowizna moze byc odwolana.

3. Prawo uzytkowania wieczystego nieruchomosci gruntowej moze byc przedmiotem wkladu niepienieznego (aportu) wnoszonego do spolki.

4. Sprzedaz, zamiana, darowizna lub oddanie w uzytkowanie wieczyste nieruchomosci wpisanych do rejestru zabytkow, a takze wnoszenie tych nieruchomosci jako wkladow niepienieznych (aportow) do spolek, wymaga uzyskania:

1) zgody wlasciwego wojewodzkiego konserwatora zabytkow dzialajacego w imieniu wojewody - w odniesieniu do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa,

2) opinii wlasciwego wojewodzkiego konserwatora zabytkow dzialajacego w imieniu wojewody - w odniesieniu do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego.

Poczatek

Art. 14.

1. Nieruchomosci stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa moga byc sprzedawane jednostkom samorzadu terytorialnego za cene obnizona lub oddawane nieodplatnie tym jednostkom w uzytkowanie wieczyste. Nieruchomosci stanowiace wlasnosc jednostek samorzadu terytorialnego moga byc sprzedawane Skarbowi Panstwa lub innym jednostkom samorzadu terytorialnego za cene obnizona albo oddawane im nieodplatnie w uzytkowanie wieczyste.

2. Nieruchomosci stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa moga byc nieodplatnie obciazane na rzecz jednostek samorzadu terytorialnego ograniczonymi prawami rzeczowymi. Nieruchomosci stanowiace wlasnosc jednostek samorzadu terytorialnego moga byc nieodplatnie obciazane na rzecz Skarbu Panstwa lub innych jednostek samorzadu terytorialnego ograniczonymi prawami rzeczowymi.

3. Nieruchomosci moga byc przedmiotem zamiany miedzy Skarbem Panstwa a jednostkami samorzadu terytorialnego oraz miedzy tymi jednostkami, bez obowiazku dokonywania doplat w przypadku roznej wartosci zamienianych nieruchomosci.

4. Przepis ust. 3 stosuje sie rowniez w razie zamiany wlasnosci nieruchomosci na prawo uzytkowania wieczystego lub prawa uzytkowania wieczystego na wlasnosc, a takze zamiany praw uzytkowania wieczystego dokonywanego miedzy Skarbem Panstwa, a jednostkami samorzadu terytorialnego oraz miedzy tymi jednostkami.

5. Zawarcie umow, o ktorych mowa w ust. 1-4, wymaga uprzedniej zgody wojewody w odniesieniu do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa albo zgody odpowiednio rady lub sejmiku w odniesieniu do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc jednostek samorzadu terytorialnego.

Poczatek

Art. 15.

1. Nieruchomosci stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa oraz wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego moga byc przedmiotem zamiany na nieruchomosci stanowiace wlasnosc osob fizycznych lub osob prawnych. W przypadku nierownej wartosci zamienianych nieruchomosci stosuje sie doplate, ktorej wysokosc jest rowna roznicy wartosci zamienianych nieruchomosci.

2. Przepis ust. 1 stosuje sie rowniez w przypadku zamiany wlasnosci nieruchomosci na prawo uzytkowania wieczystego lub prawa uzytkowania wieczystego na wlasnosc.

Poczatek

Art. 16.

1. Panstwowa lub samorzadowa osoba prawna moze zrzec sie wlasnosci lub uzytkowania wieczystego nieruchomosci odpowiednio na rzecz Skarbu Panstwa lub jednostki samorzadu terytorialnego. Do zrzeczenia sie tych praw stosuje sie odpowiednio przepis art. 179 Kodeksu cywilnego.

2. W stosunku do nieruchomosci bedacej przedmiotem wlasnosci lub uzytkowania wieczystego samorzadowej osoby prawnej zrzeczenie sie wymaga zgody zarzadu wlasciwej jednostki samorzadu terytorialnego. Z chwila zrzeczenia sie nieruchomosc staje sie przedmiotem wlasnosci albo przedmiotem uzytkowania wieczystego tej jednostki samorzadu terytorialnego.

Poczatek

Art. 17.

1. Panstwowe jednostki organizacyjne nie posiadajace osobowosci prawnej nabywaja nieruchomosci na wlasnosc Skarbu Panstwa, a samorzadowe jednostki organizacyjne nie posiadajace osobowosci prawnej - na wlasnosc odpowiedniej jednostki samorzadu terytorialnego.

2. W przypadku nabycia przez panstwowa jednostke organizacyjna prawa uzytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomosci gruntowej stanowiacej wlasnosc Skarbu Panstwa, prawo to wygasa. Przepis ten stosuje sie rowniez w przypadku nabycia przez samorzadowa jednostke organizacyjna prawa uzytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomosci gruntowej stanowiacej wlasnosc odpowiedniej jednostki samorzadu terytorialnego.

3. Jednostki organizacyjne, o ktorych mowa w ust. 1 i 2, uzyskuja do nabytych nieruchomosci trwaly zarzad z dniem ich nabycia.

Poczatek

Art. 18.

Nieruchomosci moga byc oddawane jednostkom organizacyjnym w trwaly zarzad, najem i dzierzawe oraz uzyczane na cele zwiazane z ich dzialalnoscia.

Poczatek

Art. 19.

Sprzedaz nieruchomosci i oddawanie ich w uzytkowanie wieczyste, uzytkowanie, najem i dzierzawe, jezeli sa polozone na obszarach:

1) morskich pasow nadbrzeznych - wymaga porozumienia z organem administracji rzadowej wlasciwym w sprawach morskich,

2) terenow gorniczych - wymaga, w razie braku planu miejscowego, porozumienia z organem wlasciwym do udzielania koncesji na wydobywanie kopalin,

3) parkow narodowych - wymaga porozumienia z dyrektorem wlasciwego parku narodowego,

4) graniczacych z nieruchomosciami oddanymi w trwaly zarzad na cele obronnosci i bezpieczenstwa panstwa - wymaga porozumienia z wlasciwym w tych sprawach naczelnym organem administracji rzadowej.

Rozdzial 2

Zasoby nieruchomosci

Poczatek

Art. 20.

Tworzy sie:

1) zasob nieruchomosci Skarbu Panstwa,

2) gminne zasoby nieruchomosci,

3) powiatowe zasoby nieruchomosci,

4) wojewodzkie zasoby nieruchomosci.

Poczatek

Art. 21.

Zasob nieruchomosci Skarbu Panstwa stanowia nieruchomosci, ktore w dniu wejscia w zycie niniejszej ustawy stanowily wlasnosc Skarbu Panstwa i nie znajdowaly sie w uzytkowaniu wieczystym lub trwalym zarzadzie oraz nie byly obciazone prawem uzytkowania, a takze nieruchomosci, ktore po dniu wejscia w zycie ustawy:

1) zostaly nabyte, w drodze umowy, na wlasnosc lub w uzytkowanie wieczyste Skarbu Panstwa,

2) zostaly nabyte w drodze wywlaszczenia na rzecz Skarbu Panstwa,

3) staly sie wlasnoscia Skarbu Panstwa w drodze zamiany lub darowizny albo co do ktorych Skarb Panstwa uzyskal w tym trybie prawo uzytkowania wieczystego,

4) stanowily wlasnosc Skarbu Panstwa i w stosunku do ktorych wygaslo po tym dniu prawo uzytkowania wieczystego, trwalego zarzadu lub uzytkowania,

5) pozostaly po zlikwidowanych lub sprywatyzowanych panstwowych osobach prawnych oraz zlikwidowanych panstwowych jednostkach organizacyjnych,

6) staly sie wlasnoscia Skarbu Panstwa wskutek zrzeczenia sie,

7) zostaly przejete lub nabyte na wlasnosc Skarbu Panstwa na podstawie innych tytulow prawnych.

Poczatek

Art. 22.

Nieruchomosci stanowiace odpowiednio zasob nieruchomosci Skarbu Panstwa, wojewodztwa lub powiatu, przeznaczone w planach miejscowych pod budownictwo mieszkaniowe oraz na realizacje zwiazanych z tym budownictwem urzadzen infrastruktury technicznej, przekazuje sie gminie w drodze darowizny, na jej wniosek, jezeli przemawia za tym wazny interes gminy i jezeli cele te nie sa lub nie moga byc realizowane odpowiednio przez Skarb Panstwa, wojewodztwo lub powiat. W umowie darowizny okresla sie cel, na ktory nieruchomosc jest darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomosci na ten cel darowizna moze byc odwolana.

Poczatek

Art. 23.

1. Zasobem nieruchomosci Skarbu Panstwa gospodaruja, z zastrzezeniem art. 60, starostowie wykonujacy zadania z zakresu administracji rzadowej, a w szczegolnosci:

1) ewidencjonuja nieruchomosci,

2) zapewniaja wycene tych nieruchomosci,

3) sporzadzaja plany wykorzystania zasobu,

4) zabezpieczaja nieruchomosci przed uszkodzeniem lub zniszczeniem,

5) wykonuja czynnosci zwiazane z naliczaniem naleznosci za nieruchomosci udostepniane z zasobu oraz prowadza windykacje tych naleznosci,

6) wspolpracuja z innymi organami, ktore na mocy odrebnych przepisow gospodaruja nieruchomosciami Skarbu Panstwa, a takze z wlasciwymi jednostkami samorzadu terytorialnego,

7) zbywaja, na podstawie pelnomocnictwa wojewody, nieruchomosci wchodzace w sklad zasobu,

8) podejmuja czynnosci w postepowaniu sadowym w sprawach o wlasnosc lub inne prawa rzeczowe na nieruchomosci, o roszczenia ze stosunku najmu lub dzierzawy, o stwierdzenie nabycia spadku, o stwierdzenie nabycia wlasnosci nieruchomosci przez zasiedzenie oraz o wpis w ksiedze wieczystej lub o zalozenie ksiegi wieczystej.

2. Realizacja zadan, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 1-6, moze byc powierzana zarzadcom nieruchomosci, o ktorych mowa w przepisach rozdzialu 3 dzialu V.

Poczatek

Art. 24.

1. Gminny zasob nieruchomosci stanowia nieruchomosci, ktore w dniu wejscia w zycie niniejszej ustawy stanowily wlasnosc gminy i nie znajdowaly sie w uzytkowaniu wieczystym lub trwalym zarzadzie oraz nie byly obciazone prawem uzytkowania, w tym nieruchomosci nabyte na podstawie przepisow ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzajace ustawe o samorzadzie terytorialnym i ustawe o pracownikach samorzadowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191, Nr 43, poz. 253 i Nr 92, poz. 541, z 1991 r. Nr 34, poz. 151, z 1992 r. Nr 6, poz. 20, z 1993 r. Nr 40, poz. 180, z 1994r. Nr 1, poz. 3 i Nr 65, poz. 285, z 1996 r. Nr 23, poz. 102 i Nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. Nr 9, poz. 43). Gminny zasob nieruchomosci stanowia rowniez nieruchomosci, ktore po dniu wejscia w zycie ustawy:

1) zostaly nabyte, w drodze umowy, na wlasnosc lub w uzytkowanie wieczyste gminy,

2) zostaly nabyte w drodze wywlaszczenia na rzecz gminy,

3) staly sie wlasnoscia gminy w drodze zamiany lub darowizny albo co do ktorych gmina uzyskala w tym trybie prawo uzytkowania wieczystego,

4) stanowily wlasnosc gminy i w stosunku do ktorych po tym dniu wygaslo prawo uzytkowania wieczystego, trwalego zarzadu lub uzytkowania,

5) pozostaly po zlikwidowanych lub sprywatyzowanych komunalnych osobach prawnych oraz zlikwidowanych komunalnych jednostkach organizacyjnych,

6) staly sie wlasnoscia gminy na skutek zrzeczenia sie,

7) zostaly nabyte w drodze pierwokupu,

8) zostaly nabyte w drodze podzialow oraz scalen i podzialow,

9) zostaly przejete na wlasnosc gminy na podstawie innych tytulow prawnych.

2. Na cele rozwojowe gmin i zorganizowanej dzialalnosci inwestycyjnej, a w szczegolnosci na realizacje budownictwa mieszkaniowego oraz zwiazanych z tym budownictwem urzadzen infrastruktury technicznej, a takze na realizacje innych celow publicznych moga byc wykorzystywane gminne zasoby nieruchomosci.

3. Podstawa tworzenia gminnych zasobow nieruchomosci sa studia uwarunkowan i kierunkow zagospodarowania przestrzennego gmin uchwalane na podstawie przepisow ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 89, poz. 415, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i z 1997 r. Nr 111, poz. 726).

Poczatek

Art. 25.

1. Gminnym zasobem nieruchomosci gospodaruje zarzad gminy.

2. Gospodarowanie zasobem polega w szczegolnosci na wykonywaniu czynnosci, o ktorych mowa w art. 23 ust. 1, a ponadto na przygotowywaniu opracowan geodezyjno-prawnych i projektowych, dokonywaniu podzialow oraz scalen i podzialow nieruchomosci, a takze wyposazaniu ich, w miare mozliwosci, w niezbedne urzadzenia infrastruktury technicznej.

3. Wykonywanie czynnosci, o ktorych mowa w ust. 2, z wylaczeniem czynnosci wymienionych w art. 23 ust. 1 pkt 7 i 8, moze byc powierzane zarzadcom nieruchomosci, o ktorych mowa w przepisach rozdzialu 3 dzialu V.

Poczatek

Art. 25a.

Powiatowy zasob nieruchomosci stanowia nieruchomosci, ktore:

1) staly sie wlasnoscia powiatu na podstawie odrebnej ustawy,

2) zostaly nabyte w drodze umowy na wlasnosc lub w uzytkowanie wieczyste powiatu,

3) zostaly nabyte w drodze wywlaszczenia na rzecz powiatu,

4) staly sie wlasnoscia powiatu w drodze zamiany lub darowizny albo co do ktorych powiat uzyskal w tym trybie prawo uzytkowania wieczystego,

5) stanowily wlasnosc powiatu i w stosunku do ktorych wygaslo prawo uzytkowania wieczystego, trwalego zarzadu lub uzytkowania,

6) pozostaly po zlikwidowanych lub sprywatyzowanych powiatowych osobach prawnych oraz zlikwidowanych powiatowych jednostkach organizacyjnych,

7) staly sie wlasnoscia powiatu na skutek zrzeczenia sie,

8) zostaly przejete na wlasnosc powiatu na podstawie innych tytulow prawnych.

Poczatek

Art. 25b.

Powiatowym zasobem nieruchomosci gospodaruje zarzad powiatu. Przepisy art. 25 ust. 2 i 3 stosuje sie odpowiednio.

Art. 25c.

Wojewodzki zasob nieruchomosci stanowia nieruchomosci, ktore:

1) staly sie wlasnoscia wojewodztwa na podstawie odrebnych ustaw,

2) zostaly nabyte w drodze umowy na wlasnosc lub w uzytkowanie wieczyste wojewodztwa,

3) zostaly nabyte w drodze wywlaszczenia na rzecz wojewodztwa,

4) staly sie wlasnoscia wojewodztwa w drodze zamiany lub darowizny albo co do ktorych wojewodztwo uzyskalo w tym trybie prawo uzytkowania wieczystego,

5) stanowily wlasnosc wojewodztwa i w stosunku do ktorych wygaslo prawo uzytkowania wieczystego, trwalego zarzadu lub uzytkowania,

6) pozostaly po zlikwidowanych lub sprywatyzowanych wojewodzkich osobach prawnych oraz zlikwidowanych wojewodzkich jednostkach organizacyjnych,

7) staly sie wlasnoscia wojewodztwa na skutek zrzeczenia sie,

8) zostaly przejete na wlasnosc wojewodztwa na podstawie innych tytulow prawnych.

Poczatek

Art. 25d.

Wojewodzkim zasobem nieruchomosci gospodaruje zarzad wojewodztwa. Przepisy art. 25 ust. 2 i 3 stosuje sie odpowiednio.

Poczatek

Art. 26.

1. Granice miedzy nieruchomosciami nabywanymi na wlasnosc Skarbu Panstwa lub na wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego przyjmuje sie wedlug istniejacego stanu prawnego, a jezeli stanu takiego nie mozna stwierdzic, wedlug stanu uwidocznionego w katastrze nieruchomosci.

2. W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, o ktorych mowa w ust. 1, nie wstrzymuje sie czynnosci zwiazanych z nabyciem nieruchomosci, co nie wylacza roszczen pomiedzy wlascicielami nieruchomosci, ktorych granice zostaly ustalone w sposob, o ktorym mowa w ust. 1.

Rozdzial 3

Sprzedaz i oddawanie w uzytkowanie wieczyste

Poczatek

Art. 27.

Sprzedaz nieruchomosci albo oddanie w uzytkowanie wieczyste nieruchomosci gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w ksiedze wieczystej.

Poczatek

Art. 28.

1. Sprzedaz nieruchomosci albo oddanie w uzytkowanie wieczyste nieruchomosci gruntowej nastepuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej, stosownie do przepisow rozdzialu 4 niniejszego dzialu.

2. Warunki zbycia nieruchomosci w drodze przetargu obwieszcza sie w ogloszeniu o przetargu. Warunki zbycia nieruchomosci w drodze bezprzetargowej ustala sie w rokowaniach przeprowadzanych z nabywca.

3. Protokol z przeprowadzonego przetargu oraz protokol z rokowan przy zbyciu w drodze bezprzetargowej stanowia podstawe do zawarcia umowy.

Poczatek

Art. 29.

1. W umowie o oddanie nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste ustala sie okres uzytkowania wieczystego zaleznie od celu, na ktory nieruchomosc gruntowa zostaje oddana w uzytkowanie wieczyste, oraz okresla sie sposob korzystania z nieruchomosci, stosownie do art. 236 i art. 239 Kodeksu cywilnego.

2. Jezeli przedmiotem umowy o oddanie nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste jest nieruchomosc wpisana do rejestru zabytkow, przy okreslaniu sposobu korzystania z tej nieruchomosci mozna nalozyc, w razie potrzeby, na nabywce obowiazek odbudowy lub remontu polozonych na niej zabytkowych obiektow budowlanych, w terminie okreslonym w umowie.

Poczatek

Art. 30.

Postanowienia umowy o oddanie nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste dotyczace sposobu korzystania z tej nieruchomosci podlegaja ujawnieniu w ksiedze wieczystej.

Poczatek

Art. 31.

Oddanie w uzytkowanie wieczyste nieruchomosci gruntowej zabudowanej nastepuje z rownoczesna sprzedaza polozonych na tej nieruchomosci budynkow i innych urzadzen.

Poczatek

Art. 32.

1. Nieruchomosc gruntowa oddana w uzytkowanie wieczyste moze byc sprzedana wylacznie uzytkownikowi wieczystemu.

2. Z dniem zawarcia umowy sprzedazy nieruchomosci wygasa, z mocy prawa, uprzednio ustanowione prawo uzytkowania wieczystego.

3. W odniesieniu do nieruchomosci gruntowej oddanej w uzytkowanie wieczyste przeniesienie wlasnosci tej nieruchomosci, w drodze umowy, miedzy Skarbem Panstwa a jednostka samorzadu terytorialnego oraz miedzy jednostkami samorzadu terytorialnego moze nastapic za powiadomieniem jej uzytkownika wieczystego.

Poczatek

Art. 33.

1. Uzytkowanie wieczyste wygasa z uplywem okresu ustalonego w umowie albo przez rozwiazanie umowy przed uplywem tego okresu.

2. W razie wygasniecia uzytkowania wieczystego na skutek uplywu okresu ustalonego w umowie albo na skutek rozwiazania umowy przed uplywem tego okresu, uzytkownikowi wieczystemu przysluguje wynagrodzenie za wzniesione przez niego lub nabyte na wlasnosc budynki i inne urzadzenia. Wynagrodzenie powinno byc rowne wartosci tych budynkow i urzadzen okreslonej na dzien wygasniecia uzytkowania wieczystego. Za budynki i inne urzadzenia wzniesione wbrew postanowieniom umowy wynagrodzenie nie przysluguje.

3. Wlasciwy organ moze zadac rozwiazania umowy uzytkowania wieczystego przed uplywem ustalonego okresu stosownie do art. 240 Kodeksu cywilnego, jezeli uzytkownik wieczysty korzysta z tej nieruchomosci w sposob sprzeczny z ustalonym w umowie, a w szczegolnosci jezeli nie zabudowal jej w ustalonym terminie. W razie rozwiazania umowy zwraca sie pierwsza oplate wniesiona z tytulu uzytkowania wieczystego oraz sume oplat rocznych wniesionych z tego tytulu za nie wykorzystany okres uzytkowania wieczystego. Oplaty te podlegaja waloryzacji. Maksymalna wysokosc kwoty podlegajacej zwrotowi nie moze przekraczac wartosci prawa uzytkowania wieczystego okreslonej na dzien rozwiazania umowy.

4. Przepisy ust. 1-3 stosuje sie odpowiednio do uzytkowania wieczystego nabytego w inny sposob niz w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Art. 34.

1. W przypadku zbywania nieruchomosci osobom fizycznym i prawnym pierwszenstwo w ich nabyciu przysluguje osobie, ktora spelnia jeden z nastepujacych warunkow:

1) przysluguje jej roszczenie o nabycie nieruchomosci z mocy niniejszej ustawy lub odrebnych przepisow,

2) jest poprzednim wlascicielem zbywanej nieruchomosci lub nastepca prawnym tego wlasciciela, jego adres jest znany, a nieruchomosc zostala przejeta przed dniem 5 grudnia 1990 r.,

3) jest najemca lokalu mieszkalnego, a najem zostal nawiazany przed dniem 12 listopada 1994 r. na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale.

2. W przypadku zbiegu uprawnien do pierwszenstwa w nabyciu, stosuje sie kolejnosc wymieniona w ust. 1.

3. Zbycie nieruchomosci nie moze nastapic, jezeli toczy sie postepowanie administracyjne dotyczace prawidlowosci nabycia nieruchomosci przez Skarb Panstwa lub jednostke samorzadu terytorialnego.

4. Osoby, o ktorych mowa w ust. 1, zawiadamia sie na pismie o przeznaczeniu nieruchomosci do zbycia oraz o przyslugujacym im pierwszenstwie w nabyciu tej nieruchomosci, pod warunkiem zlozenia wnioskow o nabycie w terminie okreslonym w zawiadomieniu. Termin ten nie moze byc krotszy niz 21 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Przy doreczaniu zawiadomien stosuje sie przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego.

5. Osoby, o ktorych mowa w ust. 1, korzystaja z pierwszenstwa w nabyciu nieruchomosci, jezeli zloza oswiadczenie, ze wyrazaja zgode na cene ustalona w sposob okreslony w ustawie.

6. Wojewoda w odniesieniu do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa, a odpowiednia rada lub sejmik w odniesieniu do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego, moga przyznac, odpowiednio w drodze zarzadzenia lub uchwaly, pierwszenstwo w nabywaniu lokali ich najemcom lub dzierzawcom, z zastrzezeniem art. 60.

Poczatek

Art. 35.

1. Wlasciwy organ sporzadza i podaje do publicznej wiadomosci wykaz nieruchomosci przeznaczonych do sprzedazy, do oddania w uzytkowanie wieczyste, uzytkowanie, najem lub dzierzawe. Wykaz ten wywiesza sie na okres 21 dni w siedzibie wlasciwego urzedu, a ponadto informacje o wywieszeniu tego wykazu podaje sie do publicznej wiadomosci w sposob zwyczajowo przyjety w danej miejscowosci.

2. W wykazie, o ktorym mowa w ust.1, okresla sie odpowiednio:

1) oznaczenie nieruchomosci wedlug ksiegi wieczystej oraz katastru nieruchomosci,

2) powierzchnie nieruchomosci,

3) opis nieruchomosci,

4) przeznaczenie nieruchomosci w planie miejscowym i sposob jej zagospodarowania,

5) termin zagospodarowania nieruchomosci,

6) cene nieruchomosci,

7) wysokosc stawek procentowych oplat z tytulu uzytkowania wieczystego,

8) wysokosc oplat z tytulu uzytkowania, najmu lub dzierzawy,

9) terminy wnoszenia oplat,

10) zasady aktualizacji oplat,

11) informacje o przeznaczeniu do sprzedazy, do oddania w uzytkowanie wieczyste, uzytkowanie, najem lub dzierzawe.

3. Ustanawianie odrebnej wlasnosci lokali w domach wielolokalowych, wchodzacych w sklad nieruchomosci, nastepuje na zasadach okreslonych w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o wlasnosci lokali (Dz.U. Nr 85, poz. 388 i z 1997 r. Nr 106, poz. 682).

Poczatek

Art. 36.

W przypadku naruszenia przez wlasciwy organ przepisow art. 34 ust. 1-5 Skarb Panstwa lub jednostka samorzadu terytorialnego ponosza odpowiedzialnosc na zasadach ogolnych.

Rozdzial 4

Przetargi na zbycie nieruchomosci

Poczatek

Art. 37.

1. Z zastrzezeniem ust. 2 i 3, nieruchomosci sa sprzedawane lub oddawane w uzytkowanie wieczyste w drodze przetargu.

2. Nieruchomosc jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jezeli:

1) jest zbywana na rzecz osoby, ktorej przysluguje pierwszenstwo w jej nabyciu, stosownie do art. 34,

2) zbycie nastepuje miedzy Skarbem Panstwa a jednostka samorzadu terytorialnego oraz miedzy tymi jednostkami,

3) jest zbywana na zasadach, o ktorych mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2,

4) zbycie nastepuje w drodze zamiany lub darowizny,

5) sprzedaz nieruchomosci nastepuje na rzecz jej uzytkownika wieczystego,

6) przedmiotem zbycia sa czesci nieruchomosci, niezbedne do poprawienia warunkow zagospodarowania nieruchomosci przyleglej, stanowiacej wlasnosc lub oddanej w uzytkowanie wieczyste osobie, ktora zamierza te czesci nabyc, jezeli nie moga byc zbyte jako odrebne nieruchomosci,

7) ma stanowic wklad niepieniezny (aport) do spolki albo wyposazenie nowo tworzonej panstwowej lub samorzadowej osoby prawnej, lub majatek tworzonej fundacji.

3. Wojewoda - w odniesieniu do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa, a odpowiednia rada lub sejmik - w odniesieniu do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego, odpowiednio w drodze zarzadzenia lub uchwaly, moga zwolnic z obowiazku zbycia w drodze przetargu nieruchomosci przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe lub na realizacje urzadzen infrastruktury technicznej albo innych celow publicznych, jezeli cele te beda realizowane przez podmioty, dla ktorych sa to cele statutowe i, ktorych dochody przeznacza sie w calosci na dzialalnosc statutowa. Przepis ten stosuje sie rowniez, gdy sprzedaz nieruchomosci nastepuje na rzecz osoby, ktora dzierzawi nieruchomosc na podstawie umowy zawartej co najmniej na 10 lat, jezeli nieruchomosc ta zostala zabudowana na podstawie zezwolenia na budowe.

Poczatek

Art. 38.

1. Przetarg oglasza, organizuje i przeprowadza wlasciwy organ.

2. Ogloszenie o przetargu podaje sie do publicznej wiadomosci nie wczesniej niz po uplywie okresu wywieszenia wykazu nieruchomosci oraz terminu wyznaczonego w zawiadomieniu o przeznaczeniu nieruchomosci do zbycia, o ktorym mowa w art. 34 ust. 4. W ogloszeniu o przetargu podaje sie informacje zamieszczone w wykazie oraz czas, miejsce i warunki przetargu. Ogloszenie o przetargu wywiesza sie w siedzibie wlasciwego urzedu, a ponadto informacje o ogloszeniu przetargu podaje sie do publicznej wiadomosci w sposob zwyczajowo przyjety w danej miejscowosci.

3. Przed ogloszeniem o przetargu rozpatruje sie wnioski osob uprawnionych do nabycia nieruchomosci w drodze bezprzetargowej. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku, informacji o nieruchomosci, ktorej ten wniosek dotyczy, nie zamieszcza sie w ogloszeniu o przetargu.

Poczatek

Art. 39.

1. Jezeli pierwszy przetarg zakonczyl sie wynikiem negatywnym, przeprowadza sie przetarg drugi, w ktorym wlasciwy organ moze obnizyc cene wywolawcza nieruchomosci ustalona przy oglaszaniu pierwszego przetargu, stosownie do art. 67 ust. 2 pkt 2.

2. Jezeli drugi przetarg zakonczyl sie wynikiem negatywnym, wlasciwy organ nie ma obowiazku organizowania dalszych przetargow, a nieruchomosc moze byc zbyta w drodze rokowan za cene ustalona w tych rokowaniach.

Poczatek

Art. 40.

1. Przetarg przeprowadza sie w formie:

1) przetargu ustnego nieograniczonego,

2) przetargu ustnego ograniczonego,

3) przetargu pisemnego nieograniczonego,

4) przetargu pisemnego ograniczonego.

2. Przetarg ustny ma na celu uzyskanie najwyzszej ceny. Przetarg pisemny ma na celu wybor najkorzystniejszej oferty.

3. O zastosowanej formie przetargu decyduje jego organizator.

Poczatek

Art. 41.

1. Organizator przetargu jest obowiazany zawiadomic osobe ustalona jako nabywca nieruchomosci o miejscu i terminie zawarcia umowy sprzedazy lub oddania w uzytkowanie wieczyste nieruchomosci, najpozniej w ciagu 21 dni od dnia rozstrzygniecia przetargu. Wyznaczony termin nie moze byc krotszy niz 7 dni od dnia doreczenia zawiadomienia.

2. Jezeli osoba ustalona jako nabywca nieruchomosci nie stawi sie bez usprawiedliwienia w miejscu i w terminie podanym w zawiadomieniu, o ktorym mowa w ust. 1, organizator przetargu moze odstapic od zawarcia umowy, a wplacone wadium nie podlega zwrotowi. W zawiadomieniu zamieszcza sie informacje o tym uprawnieniu.

Poczatek

Art. 42.

Rada Ministrow okresli, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady i tryb przeprowadzania przetargow na nieruchomosci.

Rozdzial 5

Oddawanie w trwaly zarzad

Poczatek

Art. 43.

1. Trwaly zarzad jest forma prawna wladania nieruchomoscia przez jednostke organizacyjna.

2. Jednostka organizacyjna ma prawo, z zastrzezeniem ust. 6, korzystania z nieruchomosci oddanej w trwaly zarzad, a w szczegolnosci do:

1) korzystania z nieruchomosci w celu prowadzenia dzialalnosci nalezacej do zakresu jej dzialania,

2) zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub modernizacji obiektu budowlanego na nieruchomosci, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, za zgoda organu nadzorujacego,

3) oddania, za zgoda organu nadzorujacego, nieruchomosci lub jej czesci w najem, dzierzawe albo jej uzyczenia w drodze umowy zawartej na okres nie dluzszy niz czas, na ktory zostal ustanowiony trwaly zarzad, z rownoczesnym zawiadomieniem wlasciwego organu, jezeli umowa jest zawierana na okres do 3 lat, lub za zgoda wlasciwego organu, jezeli umowa jest zawierana na okres powyzej 3 lat.

3. Nieruchomosci oddane w trwaly zarzad ministerstwom, urzedom centralnym i urzedom wojewodzkim moga byc oddawane w najem, dzierzawe lub uzyczenie za zgoda Prezesa Rady Ministrow albo upowaznionego przez niego ministra.

4. Jednostka organizacyjna ma prawo wypowiedzenia, za zgoda organu nadzorujacego, kazdej umowy najmu, dzierzawy i uzyczenia nieruchomosci lub jej czesci, obciazajacych nieruchomosc objeta trwalym zarzadem, z zachowaniem trzymiesiecznego terminu wypowiedzenia.

5. Nieruchomosci stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa oddaje sie w trwaly zarzad panstwowej jednostce organizacyjnej, a nieruchomosci stanowiace wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego - odpowiedniej jednostce samorzadowej jednostce organizacyjnej.

6. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik moga ustalic, odpowiednio w drodze zarzadzenia lub uchwaly, szczegolowe warunki korzystania z nieruchomosci przez jednostki organizacyjne.

Poczatek

Art. 44.

1. Trwaly zarzad ustanawia sie na czas nie oznaczony lub czas oznaczony.

2. Z wnioskiem o ustanowienie trwalego zarzadu wystepuje jednostka organizacyjna.

Poczatek

Art. 45.

1. Trwaly zarzad na rzecz jednostki organizacyjnej ustanawia wlasciwy organ, w drodze decyzji, z zastrzezeniem art. 60.

2. Decyzja o ustanowieniu trwalego zarzadu powinna zawierac:

1) nazwe i siedzibe jednostki organizacyjnej, na rzecz ktorej jest ustanawiany trwaly zarzad,

2) oznaczenie nieruchomosci wedlug ksiegi wieczystej oraz wedlug katastru nieruchomosci,

3) powierzchnie oraz opis nieruchomosci,

4) przeznaczenie nieruchomosci w planie miejscowym i sposob jej zagospodarowania,

5) cel, na jaki nieruchomosc zostala oddana w trwaly zarzad,

6) termin zagospodarowania nieruchomosci,

7) cene nieruchomosci i oplate z tytulu trwalego zarzadu,

8) mozliwosc aktualizacji oplaty z tytulu trwalego zarzadu,

9) czas, na ktory trwaly zarzad zostal ustanowiony.

3. Objecie nieruchomosci w trwaly zarzad nastepuje na podstawie protokolu zdawczo-odbiorczego.

Poczatek

Art. 46.

1. Trwaly zarzad wygasa z uplywem okresu, na ktory zostal ustanowiony, albo na skutek wydania decyzji wlasciwego organu o jego wygasnieciu.

2. Wlasciwy organ moze z urzedu wydac decyzje o wygasnieciu trwalego zarzadu w odniesieniu do nieruchomosci lub jej czesci w razie stwierdzenia, ze:

1) nieruchomosc nie zostala zagospodarowana zgodnie z decyzja o ustanowieniu trwalego zarzadu,

2) jednostka organizacyjna nie zawiadomila wlasciwego organu o oddaniu nieruchomosci w najem, dzierzawe albo o uzyczeniu, lub nie uzyskala zgody, o ktorej mowa w art. 43 ust. 2 pkt 3,

3) nieruchomosc jest wykorzystywana niezgodnie z jej przeznaczeniem w planie miejscowym,

4) sposob korzystania z nieruchomosci pogarsza stan srodowiska w stopniu zagrazajacym zyciu, zdrowiu lub mieniu,

5) przeznaczenie nieruchomosci w planie miejscowym uleglo zmianie, ktora nie pozwala na dalsze wykorzystywanie nieruchomosci lub jej czesci w dotychczasowy sposob, a jednostka organizacyjna nie ma mozliwosci zmiany sposobu wykorzystywania nieruchomosci,

6) nieruchomosc stala sie zbedna na cel okreslony w decyzji o ustanowieniu trwalego zarzadu.

3. Wygasniecie trwalego zarzadu jest rownoznaczne z wypowiedzeniem umow najmu, dzierzawy lub uzyczenia z zachowaniem trzymiesiecznego okresu wypowiedzenia, jezeli nieruchomosc, w stosunku do ktorej wygasl trwaly zarzad, byla wynajeta, wydzierzawiona lub uzyczona.

4. Decyzja o wygasnieciu trwalego zarzadu przyslugujacego jednostkom organizacyjnym:

1) resortu obrony narodowej - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej,

2) resortu spraw wewnetrznych i administracji - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnetrznych i Administracji,

3) resortu sprawiedliwosci - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwosci,

4) Urzedowi Ochrony Panstwa - wymaga zgody wojewody, wydanej w porozumieniu z Szefem Urzedu Ochrony Panstwa.

Poczatek

Art. 47.

1. Jednostka organizacyjna sprawujaca trwaly zarzad moze zglosic wlasciwemu organowi wniosek o wydanie decyzji o wygasnieciu tego zarzadu do calej nieruchomosci lub jej czesci, jezeli stala sie dla niej zbedna. Zlozenie wniosku powinno byc poprzedzone uzyskaniem zgody organu nadzorujacego jednostke organizacyjna.

2. Wlasciwy organ wydaje decyzje o wygasnieciu trwalego zarzadu, na wniosek jednostki organizacyjnej, po uzyskaniu mozliwosci zagospodarowania nieruchomosci, w ciagu 18 miesiecy od dnia zlozenia wniosku, o ktorym mowa w ust. 1.

3. W sprawach, o ktorych mowa w ust. 1, nie stosuje sie przepisu art. 46 ust. 4.

Poczatek

Art. 48.

1. Wlasciwy organ moze orzec, w drodze decyzji, o przekazaniu trwalego zarzadu miedzy jednostkami organizacyjnymi na ich wniosek, zlozony za zgoda organow nadzorujacych te jednostki.

2. W decyzji, o ktorej mowa w ust. 1, orzeka sie o wygasnieciu trwalego zarzadu, dotychczas sprawowanego przez jednostke organizacyjna, i jego ustanowieniu na rzecz jednostki organizacyjnej wnioskujacej o przekazanie. W sprawach tych stosuje sie przepis art. 45 ust. 3.

Poczatek

Art. 49.

1. Likwidacja jednostki organizacyjnej sprawujacej trwaly zarzad nieruchomosci powoduje, z zastrzezeniem ust. 2, jego wygasniecie.

2. Jezeli likwidacja jednostki organizacyjnej nastepuje w wyniku przeksztalcen organizacyjnych, trwaly zarzad przechodzi na nastepce prawnego tej jednostki. Organ likwidujacy moze zglosic wlasciwemu organowi wniosek o wydanie decyzji o wygasnieciu trwalego zarzadu.

Poczatek

Art. 50.

Do trwalego zarzadu w sprawach nie uregulowanych w ustawie stosuje sie odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o uzytkowaniu.

Rozdzial 6

Przekazywanie nieruchomosci na cele szczegolne

Poczatek

Art. 51.

1. Panstwowa osoba prawna oraz panstwowa jednostka organizacyjna, z dniem ich utworzenia, sa wyposazane w nieruchomosci niezbedne do ich dzialalnosci odpowiednio przez Ministra Skarbu Panstwa, organ zalozycielski lub przez organ nadzorujacy.

2. Wyposazenie polega na przeniesieniu na rzecz panstwowej osoby prawnej wlasnosci nieruchomosci albo oddaniu jej nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste lub na oddaniu panstwowej jednostce organizacyjnej nieruchomosci w trwaly zarzad.

3. Na wyposazenie, o ktorym mowa w ust.1, przeznacza sie nieruchomosci z zasobu nieruchomosci Skarbu Panstwa.

4. Przy wyposazaniu panstwowych osob prawnych przeniesienie wlasnosci nieruchomosci nastepuje nieodplatnie oraz nie pobiera sie pierwszej oplaty z tytulu uzytkowania wieczystego.

Poczatek

Art. 52.

Na wniosek Ministra Skarbu Panstwa, organu zalozycielskiego lub organu nadzorujacego starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej wskazuje nieruchomosci, ktore moga byc przeznaczone na wyposazenie panstwowej osoby prawnej lub panstwowej jednostki organizacyjnej.

Poczatek

Art. 53.

1. Minister Skarbu Panstwa lub organ zalozycielski w akcie o utworzeniu panstwowej osoby prawnej rozstrzyga o wyposazeniu tej osoby w nieruchomosci, o ktorych mowa w art. 52.

2. Minister Skarbu Panstwa lub organ zalozycielski, wykonujac ustalenia zawarte w akcie o utworzeniu panstwowej osoby prawnej, przenosi na panstwowa osobe prawna wlasnosc nieruchomosci lub oddaje tej osobie nieruchomosci gruntowe w uzytkowanie wieczyste w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Poczatek

Art. 54.

1. Organ nadzorujacy w akcie o utworzeniu panstwowej jednostki organizacyjnej wyposaza te jednostke w nieruchomosci, o ktorych mowa w art. 52.

2. Starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej, wykonujac ustalenia zawarte w akcie o utworzeniu panstwowej jednostki organizacyjnej, oddaje tej jednostce nieruchomosci w trwaly zarzad w drodze decyzji.

Poczatek

Art. 55.

W razie gdy panstwowe osoby prawne albo panstwowe jednostki organizacyjne sa tworzone w wyniku podzialu istniejacych osob prawnych lub jednostek organizacyjnych, nie stosuje sie przepisow art. 52, jezeli wyposazenie dotyczy nieruchomosci, do ktorych prawa przyslugiwaly osobom lub jednostkom ulegajacym podzialowi.

Poczatek

Art. 56.

Przy tworzeniu lub powolywaniu samorzadowych osob prawnych lub samorzadowych jednostek organizacyjnych stosuje sie odpowiednio przepisy art. 51 i art. 53-55, z tym ze na wyposazenie tych osob lub jednostek zarzad gminy, powiatu lub wojewodztwa przeznacza nieruchomosci odpowiednio z gminnego, powiatowego lub wojewodzkiego zasobu nieruchomosci.

Poczatek

Art. 57.

1. Prawa do nieruchomosci, ktore pozostaly po zlikwidowanej lub sprywatyzowanej panstwowej osobie prawnej, przechodza z mocy prawa na rzecz Skarbu Panstwa odpowiednio z dniem likwidacji lub z dniem zakonczenia prywatyzacji.

2. O sposobie zagospodarowania tych nieruchomosci rozstrzyga minister wlasciwy do spraw Skarbu Panstwa lub organ zalozycielski.

3. Jezeli minister wlasciwy do spraw Skarbu Panstwa lub organ zalozycielski nie zagospodarowal nieruchomosci, o ktorych mowa w ust. 1, przekazuje je protokolarnie do zasobu nieruchomosci Skarbu Panstwa.

4. W razie likwidacji lub prywatyzacji samorzadowej osoby prawnej stosuje sie odpowiednio ust. 1-3, z tym ze nieruchomosci, ktore nie zostaly zagospodarowane, zarzad jednostki samorzadu terytorialnego wlacza protokolarnie odpowiednio do gminnego, powiatowego lub wojewodzkiego zasobu nieruchomosci.

5. Nieruchomosci stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa, w stosunku do ktorych trwaly zarzad wygasl na skutek likwidacji jednostki organizacyjnej, z zastrzezeniem przepisu art. 49 ust. 2, organ nadzorujacy przekazuje protokolarnie do zasobu nieruchomosci Skarbu Panstwa, a jezeli nieruchomosci stanowia wlasnosc jednostek samorzadu terytorialnego, organ nadzorujacy wlacza je protokolarnie do zasobu nieruchomosci odpowiedniej jednostki samorzadu terytorialnego.

Poczatek

Art. 58.

1. Nieruchomosci stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa moga byc wnoszone jako wklad niepieniezny (aport) do spolki przez Ministra Skarbu Panstwa, w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

2. W przypadku wnoszenia nieruchomosci jako wkladu niepienieznego (aportu) do spolki, stosuje sie odpowiednio przepis art. 52.

Poczatek

Art. 59.

1. Minister Skarbu Panstwa moze wyposazyc fundacje lub dokonac darowizny nieruchomosci z zasobu Skarbu Panstwa na rzecz fundacji prowadzacej dzialalnosc, o ktorej mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2. W umowie darowizny okresla sie cel, na ktory nieruchomosc jest darowana. W przypadku nie wykorzystania nieruchomosci na ten cel darowizna moze byc odwolana.

2. W sprawach, o ktorych mowa w ust. 1, stosuje sie odpowiednio przepisy art. 51 ust. 2 i 4 oraz art. 52.

Poczatek

Art. 60.

1. Gospodarka nieruchomosciami stanowiacymi wlasnosc Skarbu Panstwa, na potrzeby statutowe Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i Kancelarii Prezesa Rady Ministrow, Trybunalu Konstytucyjnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, Sadu Najwyzszego, Naczelnego Sadu Administracyjnego, Najwyzszej Izby Kontroli, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Krajowego Biura Wyborczego oraz Panstwowej Inspekcji Pracy, a takze ministerstw, urzedow centralnych i urzedow wojewodzkich - nalezy do ministra wlasciwego do spraw administracji publicznej.

2. Minister wlasciwy do spraw administracji publicznej oddaje nieodplatnie, w drodze decyzji, jednostkom organizacyjnym, o ktorych mowa w ust. 1, w trwaly zarzad nieruchomosci stanowiace zasob nieruchomosci Skarbu Panstwa, po uprzednim zawarciu porozumienia z starosta, wykonujacym zadanie z zakresu administracji rzadowej, okreslajacego nieruchomosci, ktore maja byc z zasobu oddane tym jednostkom.

3. Jezeli nieruchomosci oddane w trwaly zarzad jednostkom organizacyjnym, o ktorych mowa w ust. 1, staly sie im zbedne, minister wlasciwy do spraw administracji publicznej, po uprzednim wydaniu decyzji o wygasnieciu tego zarzadu, zawiadamia staroste, wykonujacego zadanie z zakresu administracji rzadowej o ich przekazaniu do zasobu nieruchomosci Skarbu Panstwa. Przepisy art. 46 i 47 stosuje sie odpowiednio.

4. W razie likwidacji lub przeksztalcenia jednostek, o ktorych mowa w ust. 1, minister wlasciwy do spraw administracji publicznej rozstrzyga, w terminie 6 miesiecy od zakonczenia likwidacji lub przeksztalcenia, o sposobie zagospodarowania nieruchomosci bedacych w trwalym zarzadzie tych jednostek. Po uplywie tego terminu nie zagospodarowane nieruchomosci przekazuje sie do zasobu nieruchomosci Skarbu Panstwa.

Poczatek

Art. 61.

1. Przedstawicielstwom dyplomatycznym lub urzedom konsularnym panstw obcych oraz innym przedstawicielstwom i instytucjom zrownanym z nimi w zakresie przywilejow i immunitetow na podstawie ustaw, umow miedzynarodowych lub powszechnie obowiazujacych zwyczajow miedzynarodowych nieruchomosci Skarbu Panstwa moga byc, na zasadzie wzajemnosci, sprzedawane lub oddawane w uzytkowanie wieczyste, uzytkowanie, dzierzawe lub najem.

2. Umowy z przedstawicielstwami, o ktorych mowa w ust. 1, zawiera Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji.

3. Jednostka samorzadu terytorialnego jest obowiazana wskazac i przeniesc wlasnosc nieruchomosci na rzecz Skarbu Panstwa, jezeli jest ona niezbedna na cele, o ktorych mowa w ust. 1. Umowe przeniesienia wlasnosci nieruchomosci do zasobu Skarbu Panstwa zawiera z ta jednostka starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej, w porozumieniu z ministrem wlasciwym do spraw administracji publicznej.

4. W sprawach nie uregulowanych w ust. 1-3 stosuje sie odpowiednio przepis art. 60 ust. 3 i 4.

Rozdzial 7

Ustalanie sposobu i terminow zagospodarowania

nieruchomosci gruntowych

Poczatek

Art. 62.

1. W umowie o oddanie nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste ustala sie sposob i termin jej zagospodarowania, w tym termin zabudowy, zgodnie z celem, na ktory nieruchomosc gruntowa zostala oddana w uzytkowanie wieczyste.

2. Jezeli sposob zagospodarowania nieruchomosci gruntowej polega na jej zabudowie, ustala sie termin rozpoczecia lub termin zakonczenia zabudowy.

3. Za rozpoczecie zabudowy uwaza sie wybudowanie fundamentow, a za zakonczenie zabudowy wybudowanie budynku w stanie surowym zamknietym.

4. Termin, o ktorym mowa w ust. 1, moze byc przedluzony na wniosek uzytkownika wieczystego, jezeli nie mogl byc dotrzymany z przyczyn niezaleznych od uzytkownika.

Poczatek

Art. 63.

1. W razie niedotrzymania ustalonych terminow zagospodarowania nieruchomosci gruntowej wlasciwy organ moze wyznaczyc termin dodatkowy.

2. W przypadku niedotrzymania terminow, o ktorych mowa w ust. 1 oraz w art. 62, moga byc ustalone dodatkowe oplaty roczne obciazajace uzytkownika wieczystego, niezaleznie od oplat z tytulu uzytkowania wieczystego, ustalonych stosownie do przepisow rozdzialu 8 dzialu II.

3. Wysokosc dodatkowej oplaty rocznej, o ktorej mowa w ust. 2, wynosi 10% wartosci nieruchomosci gruntowej okreslonej na dzien ustalenia oplaty za pierwszy rok, po bezskutecznym uplywie terminu jej zagospodarowania, ustalonego w umowie lub decyzji. Za kazdy nastepny rok oplata podlega zwiekszeniu o dalsze 10% tej wartosci.

4. Oplaty, o ktorych mowa w ust. 2, ustala wlasciwy organ w drodze decyzji.

Poczatek

Art. 64.

1. Obowiazek ponoszenia dodatkowych oplat rocznych powstaje z dniem 1 stycznia roku nastepujacego po bezskutecznym uplywie terminow zagospodarowania nieruchomosci gruntowej ustalonych w umowie lub decyzji.

2. Oplaty za dany rok wnosi sie w terminie do dnia 31 marca kazdego roku.

Poczatek

Art. 65.

1. Nie pobiera sie dodatkowych oplat rocznych w razie:

1) niewybudowania urzadzen infrastruktury technicznej na obszarze, na ktorym nieruchomosc gruntowa jest polozona, jezeli do wybudowania tych urzadzen byl zobowiazany wlasciwy organ, a ich brak uniemozliwialby korzystanie z obiektow, do ktorych wybudowania zostal zobowiazany uzytkownik wieczysty na podstawie umowy lub decyzji,

2) zlozenia do wlasciwego organu wniosku o rozwiazanie umowy o oddanie nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste.

2. W przypadku, o ktorym mowa w ust. 1 pkt 2, stosuje sie przepis art. 33 ust. 3.

Poczatek

Art. 66.

Przepisy niniejszego rozdzialu stosuje sie odpowiednio do trwalego zarzadu.

Rozdzial 8

Ceny, oplaty i rozliczenia za nieruchomosci

Poczatek

Art. 67.

1. Cene nieruchomosci ustala sie na podstawie jej wartosci okreslonej przez rzeczoznawce majatkowego.

2. Przy sprzedazy nieruchomosci w drodze przetargu stosuje sie nastepujace zasady ustalania cen:

1) cene wywolawcza w pierwszym przetargu ustala sie w wysokosci nie nizszej niz wartosc nieruchomosci,

2) cene wywolawcza w drugim przetargu mozna ustalic w wysokosci nizszej niz wartosc nieruchomosci, jednak nie nizszej niz 50% tej wartosci,

3) cene nieruchomosci, ktora jest obowiazany zaplacic jej nabywca, ustala sie w wysokosci ceny uzyskanej w wyniku przetargu,

4) jezeli przetargi nie przyniosly rezultatow, cene nieruchomosci ustala sie w wysokosci uzgodnionej z jej nabywca.

3. Przy sprzedazy nieruchomosci w drodze bezprzetargowej cene nieruchomosci ustala sie w wysokosci nie nizszej niz jej wartosc.

4. Przepisow ust. 2 i 3 nie stosuje sie przy sprzedazy nieruchomosci na rzecz przedstawicielstw, o ktorych mowa w art. 61 ust. 1.

Poczatek

Art. 68.

1. Wlasciwy organ moze udzielic za zgoda, odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3, jezeli nieruchomosc jest sprzedawana:

1) pod budownictwo mieszkaniowe, na realizacje urzadzen infrastruktury technicznej oraz innych celow publicznych,

2) osobom fizycznym i osobom prawnym, ktore prowadza dzialalnosc charytatywna, opiekuncza, kulturalna, lecznicza, oswiatowa, naukowa, badawczo-rozwojowa, wychowawcza lub sportowo-turystyczna, na cele nie zwiazane z dzialalnoscia zarobkowa,

3) organizacjom zrzeszajacym dzialkowcow z przeznaczeniem na pracownicze ogrody dzialkowe,

4) poprzedniemu wlascicielowi lub jego nastepcy prawnemu, jezeli nieruchomosc zostala od niego przejeta przed dniem 5 grudnia 1990 r.,

5) na rzecz Skarbu Panstwa albo na rzecz jednostki samorzadu terytorialnego,

6) kosciolom i zwiazkom wyznaniowym, majacym uregulowane stosunki z panstwem, na cele dzialalnosci sakralnej,

7) jako lokal mieszkalny.

2. Wlasciwy organ moze zadac zwrotu kwoty rownej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji, jezeli nabywca nieruchomosci przed uplywem 10 lat, liczac od dnia jej nabycia, zbyl lub wykorzystal nieruchomosc na inne cele niz wymienione w ust. 1 pkt 1-3 i 7. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej.

3. Ustalona, zgodnie z art. 67, cene nieruchomosci wpisanej do rejestru zabytkow obniza sie o 50%. Wlasciwy organ moze, za zgoda odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, podwyzszyc lub obnizyc te bonifikate.

Art. 69.

Na poczet ceny nieruchomosci gruntowej sprzedawanej jej uzytkownikowi wieczystemu zalicza sie kwote rowna wartosci prawa uzytkowania wieczystego tej nieruchomosci, okreslona wedlug stanu na dzien sprzedazy.

Poczatek

Art. 70.

1. Cena nieruchomosci sprzedawanej w drodze przetargu podlega zaplacie nie pozniej niz do dnia zawarcia umowy przenoszacej wlasnosc.

2. Cena nieruchomosci sprzedawanej w drodze bezprzetargowej moze zostac rozlozona na raty, nie dluzej niz na 10 lat. Wierzytelnosc Skarbu Panstwa lub jednostki samorzadu terytorialnego w stosunku do nabywcy z tego tytulu podlega zabezpieczeniu, a w szczegolnosci zabezpieczeniu hipotecznemu. Pierwsza rata podlega zaplacie, nie pozniej niz do dnia zawarcia umowy przenoszacej wlasnosc nieruchomosci, a nastepne raty wraz z oprocentowaniem podlegaja zaplacie w terminach ustalonych przez strony w umowie.

3. Rozlozona na raty nie splacona czesc ceny podlega oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej rownej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski.

4. Wojewoda w stosunku do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa, a rada lub sejmik w stosunku do nieruchomosci stanowiacych odpowiednio wlasnosc gminy, powiatu lub wojewodztwa, moga zastosowac umowne stawki oprocentowania.

Poczatek

Art. 71.

1. Za oddanie nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste pobiera sie pierwsza oplate i oplaty roczne.

2. Pierwsza oplata za oddanie nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste w drodze przetargu podlega zaplacie jednorazowo, nie pozniej niz do dnia zawarcia umowy o oddanie tej nieruchomosci w uzytkowanie wieczyste.

3. Pierwsza oplate za oddanie nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste w drodze bezprzetargowej mozna rozlozyc na oprocentowane raty. W sprawach tych stosuje sie odpowiednio przepis art. 70 ust. 2-4.

4. Oplaty roczne wnosi sie przez caly okres uzytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca kazdego roku, z gory za dany rok. Oplaty rocznej nie pobiera sie za rok, w ktorym zostalo ustanowione prawo uzytkowania wieczystego. Wlasciwy organ, na wniosek uzytkownika wieczystego, moze ustalic inny termin zaplaty, nie przekraczajacy danego roku kalendarzowego.

5. Pierwszej oplaty nie pobiera sie w przypadku zamiany, o ktorej mowa w art. 14 ust. 4 i art. 15 ust. 2.

Poczatek

Art. 72.

1. Oplaty z tytulu uzytkowania wieczystego ustala sie wedlug stawki procentowej od ceny nieruchomosci gruntowej okreslonej zgodnie z art. 67.

2. Stawka procentowa pierwszej oplaty z tytulu uzytkowania wieczystego wynosi od 15% do 25% ceny nieruchomosci gruntowej.

3. Wysokosc stawek procentowych oplat rocznych z tytulu uzytkowania wieczystego jest uzalezniona od okreslonego w umowie celu, na jaki nieruchomosc gruntowa zostala oddana, i wynosi:

1) za nieruchomosci gruntowe oddane na cele obronnosci i bezpieczenstwa panstwa, w tym ochrony przeciwpozarowej - 0,3% ceny,

2) za nieruchomosci gruntowe pod budowe obiektow sakralnych wraz z budynkami towarzyszacymi, plebanii w parafiach diecezjalnych i zakonnych, archiwow i muzeow diecezjalnych, seminariow duchownych, domow zakonnych oraz siedzib naczelnych wladz kosciolow i zwiazkow wyznaniowych - 0,3% ceny,

3) za nieruchomosci gruntowe na dzialalnosc charytatywna, opiekuncza, kulturalna, lecznicza, oswiatowa, wychowawcza, naukowa lub badawczo-rozwojowa - 0,3% ceny,

4) za nieruchomosci gruntowe pod budownictwo mieszkaniowe, na realizacje urzadzen infrastruktury technicznej i innych celow publicznych oraz dzialalnosc sportowo-turystyczna - 1% ceny,

5) za pozostale nieruchomosci gruntowe - 3% ceny.

Poczatek

Art. 73.

1. Jezeli nieruchomosc gruntowa zostala oddana w uzytkowanie wieczyste na wiecej niz jeden cel, stawke procentowa oplaty rocznej przyjmuje sie dla tego celu, ktory w umowie o oddanie w uzytkowanie wieczyste zostal okreslony jako podstawowy.

2. Jezeli po oddaniu nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste nastapi trwala zmiana sposobu korzystania z nieruchomosci, powodujaca zmiane celu, na ktory nieruchomosc zostala oddana, stawke procentowa oplaty rocznej zmienia sie stosownie do tego celu. Przy dokonywaniu zmiany stawki procentowej stosuje sie tryb postepowania okreslony w art. 78-81.

3. W wypadkach, o ktorych mowa w art. 68 ust. 1 pkt 1-6, wlasciwy organ moze udzielic, za zgoda odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, bonifikaty od pierwszej oplaty i oplat rocznych ustalonych zgodnie z art. 72 ust. 2 i 3 pkt 1-4. Bonifikaty te mozna stosowac rowniez do nieruchomosci gruntowych oddanych w uzytkowanie wieczyste przed dniem wejscia w zycie ustawy.

4. Ustalone, zgodnie z art. 72 ust. 2 i 3 pkt 5, oplaty z tytulu uzytkowania wieczystego obniza sie o 50%, jezeli nieruchomosc gruntowa zostala wpisana do rejestru zabytkow. Wlasciwy organ moze, za zgoda odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, podwyzszyc lub obnizyc te bonifikate.

5. Wysokosc pierwszej oplaty i oplat rocznych oraz udzielanych bonifikat i sposob zaplaty tych oplat ustala sie w umowie.

6. Jezeli po oddaniu nieruchomosci w uzytkowanie wieczyste nastapila zmiana celu bedacego podstawa udzielenia bonifikaty, podlega ona wypowiedzeniu na zasadach okreslonych w art. 78-81.

Poczatek

Art. 74.

1. Osobom fizycznym, ktorych dochod miesieczny na jednego czlonka rodziny nie przekracza 50% sredniego miesiecznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatni kwartal roku poprzedzajacego rok, za ktory oplata ma byc wnoszona, oglaszanego przez Prezesa Glownego Urzedu Statystycznego, udziela sie bonifikaty od oplat rocznych z tytulu uzytkowania wieczystego nieruchomosci gruntowej, jezeli nieruchomosc jest przeznaczona lub wykorzystywana na cele mieszkaniowe. Bonifikaty udziela na wniosek tych osob starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej, w stosunku do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa albo rada lub sejmik w stosunku do nieruchomosci stanowiacych odpowiednio wlasnosc gminy, powiatu lub samorzadu wojewodztwa.

2. Osoby, o ktorych mowa w ust. 1, bedace czlonkami spoldzielni mieszkaniowej, korzystaja z bonifikaty w formie ulgi w oplatach z tytulu udzialu w kosztach eksploatacji budynkow. Wysokosc ulgi powinna odpowiadac wysokosci bonifikaty od oplaty rocznej z tytulu uzytkowania wieczystego nieruchomosci gruntowej, udzielonej spoldzielni mieszkaniowej, proporcjonalnie do powierzchni lokali zajmowanych przez osoby uprawnione do bonifikaty.

Poczatek

Art. 75.

W razie zbiegu praw do bonifikat z tytulow, o ktorych mowa w art. 73 ust. 3 i art. 74 ust. 1, stosuje sie jedna bonifikate korzystniejsza dla uzytkownika wieczystego.

Poczatek

Art. 76.

1. Stawka procentowa oplaty rocznej za nieruchomosci gruntowe, o ktorych mowa w art. 72 ust. 3 pkt 5, moze byc podwyzszona zarzadzeniem wojewody w stosunku do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa lub uchwala odpowiedniej rady lub sejmiku w stosunku do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc jednostek samorzadu terytorialnego. Podwyzszenie stawki procentowej moze nastapic tylko przed oddaniem nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste.

2. Oplat rocznych nie pobiera sie od uzytkownikow wieczystych, ktorzy na podstawie przepisow ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 i z 1974 r. Nr 14, poz. 84) wniesli jednorazowo oplaty roczne za caly okres uzytkowania wieczystego. Uzytkownicy wieczysci, ktorzy wniesli oplaty roczne za okres krotszy niz czas trwania prawa uzytkowania wieczystego, wnosza oplaty roczne po uplywie tego okresu.

Poczatek

Art. 77.

1. Wysokosc oplaty rocznej z tytulu uzytkowania wieczystego nieruchomosci gruntowej moze byc aktualizowana, nie czesciej niz raz w roku, jezeli wartosc tej nieruchomosci ulegnie zmianie. Z zastrzezeniem ust. 2, zaktualizowana oplate roczna ustala sie, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od wartosci nieruchomosci okreslonej na dzien aktualizacji oplaty.

2. Jezeli wartosc nieruchomosci gruntowej na dzien aktualizacji oplaty rocznej bylaby nizsza niz ustalona w drodze przetargu cena tej nieruchomosci w dniu oddania jej w uzytkowanie wieczyste, aktualizacji nie dokonuje sie.

3. Aktualizacji oplaty rocznej dokonuje sie z urzedu albo na wniosek uzytkownika wieczystego nieruchomosci gruntowej, na podstawie wartosci nieruchomosci gruntowej okreslonej przez rzeczoznawce majatkowego.

4. Przy aktualizacji oplaty, o ktorej mowa w ust. 1, stosuje sie odpowiednio przepis art. 148 ust. 4.

Poczatek

Art. 78.

1. Wlasciwy organ zamierzajacy zaktualizowac oplate roczna z tytulu uzytkowania wieczystego nieruchomosci gruntowej powinien wypowiedziec na pismie wysokosc dotychczasowej oplaty do dnia 31 grudnia roku poprzedzajacego, przesylajac rownoczesnie oferte przyjecia nowej jej wysokosci. W wypowiedzeniu nalezy wskazac sposob obliczenia nowej wysokosci oplaty i pouczyc uzytkownika wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do wypowiedzenia dolacza sie informacje o wysokosci oszacowania, o ktorym mowa w art. 77 ust. 3, oraz o miejscu, w ktorym mozna zapoznac sie z operatem szacunkowym.

2. Uzytkownik wieczysty moze, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, zlozyc do samorzadowego kolegium odwolawczego wlasciwego ze wzgledu na miejsce polozenia nieruchomosci, zwanego dalej "kolegium", wniosek o ustalenie, ze aktualizacja oplaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokosci.

3. Wniosek, o ktorym mowa w ust. 2, sklada sie przeciwko wlasciwemu organowi. Ciezar dowodu, ze istnieja przeslanki do aktualizacji oplaty, spoczywa na wlasciwym organie.

4. Zlozenie wniosku, o ktorym mowa w ust. 2, nie zwalnia z obowiazku uiszczania oplat w dotychczasowej wysokosci. W przypadku niezlozenia wniosku wlasciwy organ oraz uzytkownika wieczystego obowiazuje nowa wysokosc oplaty zaoferowana w wypowiedzeniu. Przepis art. 79 ust. 5 stosuje sie odpowiednio.

Poczatek

Art. 79.

1. Wniosek do kolegium sklada sie na pismie w dwoch egzemplarzach. Podlega on oplacie skarbowej.

2. Kolegium wyznacza niezwlocznie termin pierwszej rozprawy, doreczajac jednoczesnie wlasciwemu organowi odpis wniosku.

3. Kolegium powinno dazyc do polubownego zalatwienia sprawy w drodze ugody. Jezeli do ugody nie doszlo, kolegium wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokosci oplaty. Od orzeczenia kolegium odwolanie nie przysluguje.

4. W przypadku oddalenia wniosku obowiazuje wysokosc oplaty zaoferowana zgodnie z art. 78 ust. 1. Przepis ust. 5 stosuje sie odpowiednio.

5. Ustalona na skutek prawomocnego orzeczenia kolegium lub w wyniku zawarcia przed kolegium ugody nowa wysokosc oplaty rocznej obowiazuje poczawszy od dnia 1 stycznia roku nastepujacego po roku, w ktorym wypowiedziano wysokosc dotychczasowej oplaty.

6. Na wniosek wlasciwego organu kolegium przyznaje w orzeczeniu zwrot kosztow postepowania i oplat skarbowych od uzytkownika wieczystego, jezeli oddalilo w orzeczeniu wniosek, o ktorym mowa w ust. 1. Jezeli kolegium w orzeczeniu uznalo wniosek za zasadny, przyznaje na wniosek uzytkownika wieczystego zwrot kosztow i oplat od wlasciwego organu.

7. Do postepowania przed kolegium stosuje sie odpowiednio przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego o wylaczeniu pracownika oraz organu, o zalatwianiu spraw, doreczeniach, wezwaniach, terminach i postepowaniu, z wyjatkiem przepisow dotyczacych odwolan i zazalen oraz przepisow o oplatach i kosztach postepowania.

8. Przepisy ust. 4 i 5 stosuje sie odpowiednio, jezeli sprawe rozstrzygnieto prawomocnym wyrokiem sadu lub zawarto ugode sadowa, w nastepstwie wniesienia sprzeciwu.

9. Orzeczenie lub ugoda, ktorej kolegium nadalo klauzule wykonalnosci, podlegaja wykonaniu w drodze egzekucji sadowej.

Poczatek

Art. 80.

1. Od orzeczenia kolegium wlasciwy organ lub uzytkownik wieczysty moga wniesc sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doreczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest rownoznaczne z zadaniem przekazania sprawy do sadu powszechnego wlasciwego ze wzgledu na miejsce polozenia nieruchomosci.

2. Kolegium przekazuje wlasciwemu sadowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem. Wniosek, o ktorym mowa w art. 78 ust. 2, zastepuje pozew.

3. W razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie traci moc, nawet gdy sprzeciw odnosi sie tylko do czesci orzeczenia.

4. Jezeli sprzeciw dotyczy wylacznie kosztow postepowania, przepisu ust. 3 nie stosuje sie, a wlasciwy sad rozstrzyga o kosztach postepowania postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.

Poczatek

Art. 81.

1. Uzytkownik wieczysty moze zadac od wlasciwego organu dokonania aktualizacji oplaty rocznej z tytulu uzytkowania wieczystego nieruchomosci gruntowej, jezeli wartosc nieruchomosci ulegla zmianie, a wlasciwy organ nie podjal aktualizacji oplaty. W razie odmowy uzytkownik wieczysty moze skierowac sprawe do kolegium. Przepisy art. 79 i 80 stosuje sie odpowiednio.

2. Ciezar dowodu, ze istnieja przeslanki do aktualizacji oplaty, spoczywa na uzytkowniku wieczystym.

3. W przypadku oddalenia wniosku przez kolegium obowiazuje oplata dotychczasowa.

4. Ustalona w wyniku prawomocnego orzeczenia kolegium lub ugody zawartej przed kolegium nowa wysokosc oplaty rocznej obowiazuje poczawszy od dnia 1 stycznia roku nastepujacego po roku, w ktorym uzytkownik wieczysty zazadal jej aktualizacji.

5. Przepisy ust. 3 i 4 stosuje sie odpowiednio, jezeli sprawe rozstrzygnieto prawomocnym wyrokiem sadu lub zawarto ugode sadowa, w nastepstwie wniesienia sprzeciwu.

Poczatek

Art. 82.

1. Za nieruchomosc oddana w trwaly zarzad pobiera sie oplaty roczne.

2. Oplaty roczne uiszcza sie przez caly okres trwalego zarzadu, w terminie do dnia 31 marca kazdego roku, z gory za dany rok. W pierwszym roku po ustanowieniu trwalego zarzadu oplate roczna uiszcza sie najpozniej po uplywie 30 dni od dnia, w ktorym decyzja o oddaniu nieruchomosci w trwaly zarzad stala sie ostateczna. Oplate te ustala sie proporcjonalnie w stosunku do pozostalego do wykorzystania w danym roku okresu trwalego zarzadu.

3. Wlasciwy organ, na wniosek jednostki organizacyjnej, moze ustalic inny termin zaplaty oplaty rocznej, nie przekraczajacy danego roku kalendarzowego.

Poczatek

Art. 83.

1. Oplaty z tytulu trwalego zarzadu ustala sie wedlug stawki procentowej od ceny nieruchomosci ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3.

2. Wysokosc stawek procentowych oplat rocznych z tytulu trwalego zarzadu jest uzalezniona od celu, na jaki nieruchomosc zostala oddana, i wynosi:

1) za nieruchomosci oddane na cele obronnosci i bezpieczenstwa panstwa, w tym ochrony przeciwpozarowej - 0,1% ceny,

2) za nieruchomosci oddane pod budownictwo mieszkaniowe, na realizacje urzadzen infrastruktury technicznej i innych celow publicznych, dzialalnosc charytatywna, opiekuncza, kulturalna, lecznicza, oswiatowa, naukowa, badawczo-rozwojowa, wychowawcza lub sportowo-turystyczna, a takze na siedziby organow wladzy i administracji panstwowej nie wymienionych w art. 60 - 0,3% ceny,

3) za pozostale nieruchomosci - 1% ceny.

3. Nie pobiera sie oplat rocznych za nieruchomosci oddane w trwaly zarzad pod drogi publiczne.

Art. 84.

1. Jezeli nieruchomosc oddana w trwaly zarzad jest wykorzystywana na wiecej niz jeden cel, stawke procentowa oplaty rocznej przyjmuje sie dla tego celu, ktory w decyzji o oddaniu w trwaly zarzad zostal okreslony jako podstawowy.

2. Jezeli po oddaniu nieruchomosci w trwaly zarzad nastapi trwala zmiana sposobu korzystania z nieruchomosci, stawke procentowa oplaty rocznej zmienia sie stosownie do zmienionego sposobu korzystania. Zmiany stawki procentowej oplaty rocznej dokonuje sie w drodze decyzji wlasciwego organu.

3. Wlasciwy organ moze udzielic, za zgoda odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, bonifikaty od oplat rocznych ustalonych zgodnie z przepisem art. 83 ust. 2, jezeli nieruchomosc jest oddawana:

1) pod budownictwo mieszkaniowe, na realizacje urzadzen infrastruktury technicznej oraz realizacje innych celow publicznych,

2) jednostkom organizacyjnym, ktore prowadza dzialalnosc charytatywna, opiekuncza, kulturalna, lecznicza, oswiatowa, naukowa, badawczo-rozwojowa, wychowawcza, sportowo-turystyczna, na cele nie zwiazane z dzialalnoscia zarobkowa,

3) na siedziby organow administracji panstwowej i sadow nie wymienionych w art. 60 oraz prokuratur,

4) na siedziby zakladow karnych i zakladow dla nieletnich.

4. Ustalone, zgodnie z art 83 ust. 2 pkt 3, oplaty z tytulu trwalego zarzadu obniza sie o 50%, jezeli nieruchomosc lub jej czesc skladowa zostaly wpisane do rejestru zabytkow. Wlasciwy organ moze, za zgoda odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, podwyzszyc lub obnizyc te bonifikate.

5. Wysokosc oplat rocznych oraz udzielonych bonifikat i sposob zaplaty tych oplat ustala sie w decyzji wlasciwego organu.

Poczatek

Art. 85.

1. Jednostka organizacyjna sprawujaca trwaly zarzad nieruchomoscia, ktora oddala te nieruchomosc w najem lub dzierzawe, jest zobowiazana do uiszczania oplat rocznych w wysokosci 1% ceny nieruchomosci i nie przysluguja jej bonifikaty, o ktorych mowa w art. 84 ust. 3 i 4. Zmiana stawki procentowej oplaty rocznej oraz pozbawienie bonifikaty nastepuje w drodze decyzji wlasciwego organu.

2. Jezeli po oddaniu nieruchomosci w trwaly zarzad nastapila trwala zmiana celu wykorzystywania nieruchomosci, bedacego podstawa udzielonej bonifikaty, wlasciwy organ pozbawia przyznanej bonifikaty w drodze decyzji.

Poczatek

Art. 86.

Stawka procentowa oplaty rocznej z tytulu trwalego zarzadu nieruchomosci, o ktorych mowa w art. 83 ust. 2 pkt 3, moze byc podwyzszona zarzadzeniem wojewody w stosunku do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa albo uchwala odpowiednio rady lub sejmiku w stosunku do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc jednostek samorzadu terytorialnego. Podwyzszenie stawki procentowej moze nastapic tylko przed oddaniem nieruchomosci w trwaly zarzad.

Poczatek

Art. 87.

1. Wysokosc oplaty rocznej z tytulu trwalego zarzadu nieruchomosci moze byc aktualizowana, nie czesciej niz raz w roku, jezeli wartosc tej nieruchomosci ulegnie zmianie. Zaktualizowana oplate roczna ustala sie wedlug dotychczasowej stawki procentowej od wartosci nieruchomosci okreslonej na dzien aktualizacji oplaty.

2. Aktualizacji oplaty rocznej dokonuje sie, z urzedu albo na wniosek jednostki organizacyjnej posiadajacej nieruchomosc w trwalym zarzadzie, na podstawie wartosci nieruchomosci okreslonej przez rzeczoznawce majatkowego.

3. Aktualizacji oplaty rocznej dokonuje sie w drodze decyzji wlasciwego organu. Nowa wysokosc oplaty rocznej obowiazuje poczawszy od dnia 1 stycznia roku nastepujacego po roku, w ktorym decyzja stala sie ostateczna.

4. Przy aktualizacji oplaty, o ktorej mowa w ust. 1, stosuje sie odpowiednio przepis art. 148 ust. 4.

Poczatek

Art. 88.

1. Jezeli jednostka organizacyjna wybudowala budynki i inne urzadzenia trwale zwiazane z gruntem, polozone na nieruchomosci oddanej w trwaly zarzad, ich wartosci nie uwzglednia sie w cenie nieruchomosci bedacej podstawa do ustalenia oplat z tytulu trwalego zarzadu. Przepis ten stosuje sie odpowiednio w przypadku nabycia budynkow i innych urzadzen w trybie, o ktorym mowa w art. 17.

2. Przepis ust. 1 stosuje sie odpowiednio w przypadku odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub modernizacji budynkow i innych urzadzen trwale zwiazanych z gruntem, polozonych na nieruchomosci.

Poczatek

Art. 89.

W razie nabycia trwalego zarzadu z mocy prawa, oplaty roczne ustala wlasciwy organ w drodze decyzji. Oplaty tej nie pobiera sie za rok, w ktorym nastapilo nabycie trwalego zarzadu.

Poczatek

Art. 90.

1. Przy przekazywaniu trwalego zarzadu nieruchomosci przez jednostke organizacyjna na wniosek innej jednostki organizacyjnej dokonuja one miedzy soba rozliczenia z tytulu nakladow na tej nieruchomosci poniesionych na budowe, odbudowe, rozbudowe, nadbudowe, przebudowe lub modernizacje budynkow i innych urzadzen trwale zwiazanych z gruntem. Sposob rozliczenia ustala sie w porozumieniu miedzy jednostkami organizacyjnymi.

2. W razie wygasniecia trwalego zarzadu na skutek uplywu okresu, na ktory zostal ustanowiony, albo wydania decyzji o jego wygasnieciu, wlasciwy organ zwraca jednostce organizacyjnej naklady, o ktorych mowa w ust. 1. Przy ustalaniu wysokosci poniesionych nakladow bierze sie za podstawe faktycznie wykonane roboty oraz ich wartosc w dniu wygasniecia trwalego zarzadu.

3. Jezeli wygasniecie trwalego zarzadu nastapilo na wniosek jednostki organizacyjnej, rozliczen, o ktorych mowa w ust. 1, nie dokonuje sie, a jednostka organizacyjna jest zwolniona z obowiazku wnoszenia oplat rocznych poczawszy od dnia zlozenia wniosku. Oplat wniesionych do dnia zlozenia wniosku nie zwraca sie.

4. Przepis art. 88 ust. 1 stosuje sie odpowiednio, jezeli jednostka organizacyjna sprawujaca trwaly zarzad rozliczyla sie z tytulu poniesionych nakladow stosownie do ust. 1.

Poczatek

Art. 91.

Rada Ministrow okresli, w drodze rozporzadzenia, rodzaje nieruchomosci uznawanych za niezbedne na cele obronnosci i bezpieczenstwa panstwa.

DZIAL III

Wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw

do nieruchomosci

Rozdzial 1

Podzialy nieruchomosci

Poczatek

Art. 92.

Przepisow niniejszego rozdzialu nie stosuje sie do nieruchomosci polozonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i lesne, chyba ze dokonanie podzialu spowodowaloby koniecznosc wydzielenia nowych drog.

Poczatek

Art. 93.

1. Podzialu nieruchomosci mozna dokonac, jezeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje sie przepis art. 94.

2. Zgodnosc z ustaleniami planu w mysl ust. 1 dotyczy zarowno przeznaczenia terenu, jak i mozliwosci zagospodarowania wydzielonych dzialek gruntu.

3. Podzial nieruchomosci nie jest dopuszczalny, jezeli projektowane do wydzielenia dzialki gruntu nie maja bezposredniego dostepu do drogi publicznej; za dostep do drogi publicznej uwaza sie rowniez ustanowienie dla wydzielonych dzialek gruntu odpowiednich sluzebnosci drogowych, jezeli nie ma mozliwosci wydzielenia drogi z nieruchomosci objetej podzialem.

4. Zgodnosc proponowanego podzialu nieruchomosci z ustaleniami planu miejscowego, z zastrzezeniem art. 94, opiniuje wojt, burmistrz albo prezydent miasta.

5. Opinie, o ktorej mowa w ust. 4, wyraza sie w formie postanowienia, na ktore przysluguje zazalenie.

6. Jezeli ustalenia planu miejscowego nie zawieraja szczegolowych zasad podzialu nieruchomosci, warunki podzialu ustala sie w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Poczatek

Art. 94.

1. W razie braku planu miejscowego - jezeli nieruchomosc jest polozona na obszarze nie objetym obowiazkiem sporzadzania planu miejscowego, a gmina nie oglosila o przystapieniu do sporzadzenia tego planu - zasady podzialu nieruchomosci ustala sie w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

2. Jezeli w przypadku, o ktorym mowa w ust. 1, gmina oglosila o przystapieniu do sporzadzenia planu miejscowego przed zlozeniem wniosku o podzial nieruchomosci, postepowanie w sprawie podzialu zawiesza sie do czasu uchwalenia tego planu, jednak nie dluzej niz na okres 12 miesiecy. Jezeli w okresie zawieszenia postepowania plan miejscowy nie zostanie uchwalony, stosuje sie przepis ust. 1.

3. Jezeli nie zostal uchwalony plan miejscowy dla obszarow objetych obowiazkiem sporzadzenia takiego planu, postepowanie w sprawie podzialu zawiesza sie do czasu uchwalenia tego planu.

Poczatek

Art. 95.

Niezaleznie od ustalen planu miejscowego podzial nieruchomosci moze nastapic w celu:

1) zniesienia wspolwlasnosci nieruchomosci zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowe, jezeli podzial ma polegac na wydzieleniu dla poszczegolnych wspolwlascicieli, wskazanych we wspolnym wniosku, budynkow wraz z dzialkami gruntu niezbednymi do prawidlowego korzystania z tych budynkow,

2) wydzielenia dzialki gruntu znajdujacej sie pod budynkiem, niezbednej do prawidlowego korzystania z niego, jezeli budynek ten zostal wzniesiony w dobrej wierze przez samoistnego posiadacza,

3) wydzielenia czesci nieruchomosci, ktorej wlasnosc lub uzytkowanie wieczyste zostaly nabyte z mocy prawa,

4) realizacji roszczen do czesci nieruchomosci, wynikajacych z przepisow niniejszej ustawy lub z odrebnych ustaw,

5) realizacji przepisow dotyczacych przeksztalcen wlasnosciowych albo likwidacji przedsiebiorstw panstwowych lub samorzadowych,

6) wydzielenia czesci nieruchomosci objetej decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady.

Poczatek

Art. 96.

1. Podzialu nieruchomosci dokonuje sie na podstawie decyzji wojta, burmistrza albo prezydenta miasta, zatwierdzajacej projekt podzialu. Projekt podzialu powinien byc sporzadzony na aktualnej mapie przyjetej do panstwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

2. W przypadku gdy o podziale orzeka sad, nie wydaje sie decyzji, o ktorej mowa w ust. 1. Jezeli podzial jest uzalezniony od ustalen planu miejscowego, sad zasiega opinii wojta, burmistrza albo prezydenta miasta. Do opinii tej nie stosuje sie art. 93 ust. 5.

3. Podzial nieruchomosci, polegajacy na wydzieleniu wchodzacych w jej sklad dzialek gruntu odrebnie polozonych i oznaczonych w katastrze nieruchomosci, nie wymaga wydania decyzji zatwierdzajacej projekt podzialu.

4. Decyzja lub orzeczenie sadu, o ktorych mowa w ust. 1 i 2, stanowia podstawe do dokonania wpisow w ksiedze wieczystej oraz w katastrze nieruchomosci.

Poczatek

Art. 97.

1. Podzialu nieruchomosci dokonuje sie na wniosek i koszt osoby, ktora ma w tym interes prawny.

2. Jezeli nieruchomosc jest objeta wspolwlasnoscia lub wspoluzytkowaniem wieczystym, podzialu mozna dokonac na wniosek wspolwlascicieli albo wspoluzytkownikow wieczystych. Przepis art. 199 Kodeksu cywilnego stosuje sie odpowiednio. Nie dotyczy to podzialu, o ktorym orzeka sad.

3. Podzialu nieruchomosci mozna dokonac z urzedu, jezeli:

1) jest on niezbedny do realizacji celow publicznych,

2) nieruchomosc stanowi wlasnosc gminy i nie zostala oddana w uzytkowanie wieczyste.

4. W przypadkach, o ktorych mowa w art. 95 pkt 3-6, podzialu nieruchomosci mozna dokonac z urzedu albo na wniosek odpowiednio starosty, wykonujacego zadanie z zakresu administracji rzadowej albo zarzadu powiatu lub zarzadu wojewodztwa.

5. Podzialu nieruchomosci stanowiacej wlasnosc Skarbu Panstwa, powiatu lub wojewodztwa mozna dokonac z urzedu, po zasiegnieciu opinii odpowiednio starosty, wykonujacego zadanie z zakresu administracji rzadowej, zarzadu powiatu lub zarzadu wojewodztwa.

Poczatek

Art. 98.

1. Dzialki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomosci, ktorej podzial zostal dokonany na wniosek wlasciciela, przechodza z mocy prawa na wlasnosc gminy z dniem, w ktorym decyzja o podziale stala sie ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Jezeli podzial nieruchomosci stanowiacej wlasnosc Skarbu Panstwa, powiatu lub wojewodztwa zostal dokonany na wniosek uzytkownika wieczystego, prawo uzytkowania wieczystego dzialek gruntu wydzielonych pod drogi przechodzi na rzecz gminy. Jezeli podzial nieruchomosci stanowiacej wlasnosc gminy zostal dokonany na wniosek uzytkownika wieczystego, prawo uzytkowania wieczystego dzialek gruntu wydzielonych pod drogi wygasa.

2. Wniosek o ujawnienie w ksiedze wieczystej praw gminy do dzialek gruntu wydzielonych pod drogi sklada wojt, burmistrz albo prezydent miasta.

3. Za dzialki gruntu, ktore przeszly na wlasnosc gminy lub co do ktorych gmina uzyskala prawo uzytkowania wieczystego, a takze z tytulu wygasniecia tego prawa, przysluguje odszkodowanie w wysokosci uzgodnionej miedzy wlascicielem lub uzytkownikiem wieczystym a zarzadem gminy. Jezeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala sie wedlug zasad i trybu obowiazujacych przy wywlaszczaniu nieruchomosci. Odszkodowanie wyplaca gmina.

4. Jezeli w wyniku podzialu nieruchomosci wzrosnie jej wartosc, zarzad gminy moze ustalic oplate adiacencka z tego tytulu w kwocie nie wiekszej niz 50% roznicy wartosci nieruchomosci.

Poczatek

Art. 99.

Jezeli zapewnienie dostepu do drogi publicznej, o ktorym mowa w art. 93 ust. 3, wymaga ustanowienia sluzebnosci drogowej, podzialu nieruchomosci dokonuje sie pod warunkiem, ze przy zbywaniu dzialek wydzielonych w wyniku podzialu zostanie ona ustanowiona.

Poczatek

Art. 100.

Rada Ministrow okresli, w drodze rozporzadzenia, tryb dokonywania podzialow nieruchomosci oraz sposob sporzadzania i rodzaje dokumentow wymaganych w tym postepowaniu.

Rozdzial 2

Scalanie i podzial nieruchomosci

Poczatek

Art. 101.

1. Przepisy niniejszego rozdzialu reguluja sprawy scalania nieruchomosci i ich ponownego podzialu na dzialki gruntu.

2. Przepisy rozdzialu stosuje sie do nieruchomosci polozonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele inne niz rolne i lesne.

3. Przepisow rozdzialu nie stosuje sie do nieruchomosci, ktore zostaly objete postepowaniem scaleniowym na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntow.

Poczatek

Art. 102.

1. Gmina moze dokonac scalenia i podzialu nieruchomosci, o ktorym mowa w art. 101 ust. 1. Szczegolowe warunki scalenia i podzialu nieruchomosci okresla plan miejscowy.

2. Scalenia i podzialu nieruchomosci mozna dokonac, jezeli sa one polozone w granicach obszarow ustalonych w trybie art. 10 ust. 1 pkt 11 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym albo gdy o scalenie i podzial wystapia wlasciciele lub uzytkownicy wieczysci posiadajacy, z zastrzezeniem ust. 4, ponad 50% powierzchni gruntow objetych scaleniem i podzialem.

3. O przystapieniu do scalenia i podzialu nieruchomosci decyduje rada gminy w drodze uchwaly, okreslajac w niej granice zewnetrzne gruntow objetych scaleniem i podzialem.

4. Zabudowane czesci nieruchomosci moga byc objete uchwala, o ktorej mowa w ust. 3, za zgoda ich wlascicieli lub uzytkownikow wieczystych.

5. Wojt, burmistrz albo prezydent miasta sklada we wlasciwym sadzie wniosek o ujawnienie w ksiedze wieczystej przystapienia do scalenia i podzialu nieruchomosci, a gdy nieruchomosc nie ma zalozonej ksiegi wieczystej, o zlozenie do istniejacego zbioru dokumentow odpisu uchwaly, o ktorej mowa w ust. 3.

Poczatek

Art. 103.

1. Wlasciciele i uzytkownicy wieczysci oraz samoistni posiadacze nieruchomosci objetych scaleniem i podzialem sa uczestnikami postepowania w sprawie scalenia i podzialu. Wojt, burmistrz albo prezydent miasta powiadamia ich o wszczeciu postepowania, chyba ze mimo dolozenia nalezytej starannosci adres tych osob nie zostal ustalony. Przepis art. 113 ust. 4 stosuje sie odpowiednio.

2. Wlasciciele i uzytkownicy wieczysci nieruchomosci objetych scaleniem i podzialem moga wybrac ze swojego grona rade uczestnikow scalenia w liczbie do 10 osob. Rada ta posiada uprawnienia opiniodawcze.

3. Projekt uchwaly rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomosci podlega zaopiniowaniu przez rade uczestnikow scalenia oraz wylozeniu do wgladu uczestnikom postepowania na okres 21 dni, w siedzibie urzedu gminy. O wylozeniu projektu uchwaly do wgladu zawiadamia sie na pismie uczestnikow postepowania.

4. W okresie kiedy projekt uchwaly wylozony jest do wgladu, uczestnicy postepowania moga skladac na pismie wnioski, uwagi i zastrzezenia do tego projektu. We wnioskach uczestnicy postepowania moga wskazywac dzialki gruntu, ktore chcieliby otrzymac w zamian za dotychczas posiadane nieruchomosci objete scaleniem i podzialem. Zlozone wnioski, uwagi i zastrzezenia podlegaja zaopiniowaniu przez rade uczestnikow scalenia.

5. O sposobie zalatwienia wnioskow, uwag i zastrzezen, o ktorych mowa w ust. 4, rozstrzyga rada gminy w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomosci. O sposobie rozstrzygniecia zawiadamia sie na pismie uczestnikow postepowania, ktorzy zlozyli wnioski, uwagi i zastrzezenia, doreczajac im wyciag z uchwaly.

6. Koszty zwiazane ze scaleniem i podzialem nieruchomosci ponosza uczestnicy postepowania proporcjonalnie do powierzchni posiadanych przez nich nieruchomosci objetych scaleniem i podzialem.

Poczatek

Art. 104.

1. Rada gminy podejmuje uchwale o scaleniu i podziale nieruchomosci. Czynnosci zwiazane z przeprowadzeniem postepowania w sprawie scalenia i podzialu wykonuje wojt, burmistrz albo prezydent miasta.

2. Uchwala rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomosci powinna zawierac:

1) opracowane geodezyjnie granice gruntow objetych scaleniem i podzialem,

2) wypis i wyrys z planu miejscowego,

3) geodezyjny projekt scalenia i podzialu nieruchomosci,

4) rejestr nieruchomosci, z wykazaniem ich stanu dotychczasowego oraz stanu nowego po scaleniu i podziale, w tym nieruchomosci przyznanych uczestnikom postepowania w zamian za nieruchomosci bedace ich wlasnoscia lub pozostajace w uzytkowaniu wieczystym przed scaleniem i podzialem,

5) rozstrzygniecia w sprawach, o ktorych mowa w art. 105 ust. 2 i 5,

6) ustalenia co do rodzaju urzadzen infrastruktury technicznej planowanych do wybudowania, terminy ich budowy oraz zrodla finansowania,

7) ustalenia co do wysokosci, terminu i sposobu zaplaty oplat adiacenckich,

8) rozstrzygniecie o sposobie zalatwienia wnioskow, uwag i zastrzezen, zlozonych przez uczestnikow postepowania.

3. Uchwala, o ktorej mowa w ust. 1, stanowi podstawe do:

1) zamkniecia istniejacych ksiag wieczystych,

2) zalozenia nowych ksiag wieczystych i ujawnienia w nich praw do nieruchomosci powstalych w wyniku scalenia i podzialu,

3) ujawnienia nowego stanu prawnego nieruchomosci w katastrze nieruchomosci,

4) wyznaczenia i utrwalenia na gruncie granic nieruchomosci powstalych w wyniku scalenia i podzialu,

5) wprowadzenia uczestnikow postepowania na nowe nieruchomosci.

4. Wnioski o dokonanie czynnosci, o ktorych mowa w ust. 3 pkt 1-3, sklada wojt, burmistrz albo prezydent miasta.

5. Obciazenia na nieruchomosciach objetych scaleniem i podzialem przenosi sie do nowo zalozonych ksiag wieczystych.

6. Uchwala, o ktorej mowa w ust. 1, nie narusza praw osob trzecich ustanowionych na nieruchomosciach objetych scaleniem i podzialem.

Poczatek

Art. 105.

1. Powierzchnie kazdej nieruchomosci objetej scaleniem i podzialem pomniejsza sie o powierzchnie niezbedna do wydzielenia dzialek gruntu pod nowe drogi lub pod poszerzenie drog istniejacych. Pomniejszenie to nastepuje proporcjonalnie do powierzchni wszystkich nieruchomosci objetych scaleniem i podzialem oraz do ogolnej powierzchni dzialek gruntu wydzielonych pod nowe drogi i pod poszerzenie drog istniejacych.

2. W zamian za nieruchomosci objete scaleniem i podzialem kazdy z dotychczasowych wlascicieli lub uzytkownikow wieczystych otrzymuje, z zastrzezeniem ust. 3, odpowiednio na wlasnosc lub w uzytkowanie wieczyste, nieruchomosci skladajace sie z takiej liczby dzialek gruntu wydzielonych w wyniku scalenia i podzialu, ktorych laczna powierzchnia jest rowna powierzchni dotychczasowej jego nieruchomosci, pomniejszonej zgodnie z przepisem ust. 1. Jezeli nie ma mozliwosci przydzielenia nieruchomosci o powierzchni w pelni rownowaznej, za roznice powierzchni dokonuje sie odpowiednich doplat w gotowce.

3. Jezeli nieruchomosci objete scaleniem i podzialem sa polozone w granicach obszarow, o ktorych mowa w art. 10 ust. 1 pkt 11 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wlasciciele lub uzytkownicy wieczysci nieruchomosci moga otrzymac od gminy, na ich wniosek, zamiast nowo wydzielonych nieruchomosci zaplate w wysokosci uzgodnionej z zarzadem gminy.

4. Dzialki gruntu wydzielone pod nowe drogi lub pod poszerzenie drog istniejacych przechodza z mocy prawa na wlasnosc gminy, a ustanowione na tych dzialkach prawo uzytkowania wieczystego wygasa z dniem wejscia w zycie uchwaly rady gminy o scaleniu i podziale nieruchomosci.

5. Sluzebnosci gruntowe ustanowione na nieruchomosciach objetych scaleniem i podzialem podlegaja zniesieniu, jezeli staly sie zbedne do korzystania z nowo wydzielonych nieruchomosci.

Poczatek

Art. 106.

1. Za dzialki gruntu, o ktorych mowa w art. 105 ust. 4, a takze za urzadzenia, ktorych wlasciciele lub uzytkownicy wieczysci nie mogli odlaczyc od gruntu, oraz za drzewa i krzewy gmina wyplaca odszkodowanie w wysokosci uzgodnionej miedzy wlascicielami lub uzytkownikami wieczystymi a zarzadem gminy. Jezeli nie dojdzie do uzgodnienia, odszkodowanie ustala sie wedlug zasad i trybu obowiazujacych przy wywlaszczaniu nieruchomosci. Odszkodowanie wyplaca gmina.

2. Jezeli w sklad nieruchomosci objetych scaleniem i podzialem wchodza nieruchomosci o nie ustalonym stanie prawnym, odszkodowanie, o ktorym mowa w ust. 1, wplaca sie do depozytu sadowego.

3. Gmina jest zobowiazana do wybudowania na gruntach objetych uchwala o scaleniu i podziale nieruchomosci niezbednych urzadzen infrastruktury technicznej, stosownie do przepisu art. 104 ust. 2 pkt 6. Koszty wybudowania tych urzadzen nie moga obciazac uczestnikow postepowania, chyba ze na mocy zawartego z gmina porozumienia strony postanowia inaczej.

Poczatek

Art. 107.

1. Osoby, ktore otrzymaly nowe nieruchomosci wydzielone w wyniku scalenia i podzialu, sa zobowiazane do wniesienia na rzecz gminy oplat adiacenckich w wysokosci do 50% wzrostu wartosci tych nieruchomosci, w stosunku do wartosci nieruchomosci dotychczas posiadanych. Przy ustalaniu wartosci dotychczas posiadanych nieruchomosci nie uwzglednia sie wartosci urzadzen, drzew i krzewow, o ktorych mowa w art. 106 ust. 1, jezeli zostalo za nie wyplacone odszkodowanie.

2. Wysokosc stawki procentowej oplaty adiacenckiej ustala rada gminy w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomosci.

3. Terminy i sposob wnoszenia oplat adiacenckich ustala wojt, burmistrz albo prezydent miasta, w drodze ugody z osobami zobowiazanymi do ich zaplaty, przez podpisanie protokolu uzgodnien. W razie niedojscia do ugody, o terminie i sposobie zaplaty rozstrzyga rada gminy, podejmujac uchwale o scaleniu i podziale nieruchomosci. Termin ustalony w uchwale nie moze byc krotszy niz termin wybudowania urzadzen infrastruktury technicznej.

Poczatek

Art. 108.

Rada Ministrow okresli, w drodze rozporzadzenia:

1) szczegolowe zasady i tryb ustalania granic zewnetrznych gruntow oraz granic nieruchomosci objetych scaleniem i podzialem, przeprowadzania scalenia i podzialu tych nieruchomosci, zamiany wlasnosci lub uzytkowania wieczystego nieruchomosci objetych scaleniem i podzialem na wlasnosc lub uzytkowanie wieczyste nowo wydzielonych nieruchomosci, wyboru i dzialania rady uczestnikow scalenia,

2) szczegolowe zasady i tryb ustalania oplat adiacenckich oraz rozliczania kosztow scalenia i podzialu,

3) sposob sporzadzania i rodzaje dokumentow niezbednych w postepowaniu zwiazanym ze scaleniem i podzialem nieruchomosci.

Rozdzial 3

Prawo pierwokupu nieruchomosci

Poczatek

Art. 109.

1. Gminie przysluguje prawo pierwokupu w przypadku sprzedazy:

1) nie zabudowanej nieruchomosci nabytej uprzednio przez sprzedawce od Skarbu Panstwa albo jednostek samorzadu terytorialnego,

2) prawa uzytkowania wieczystego nie zabudowanej nieruchomosci gruntowej,

3) nieruchomosci polozonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne,

4) nieruchomosci wpisanej do rejestru zabytkow lub prawa uzytkowania wieczystego takiej nieruchomosci.

2. Przepisow ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje sie do nieruchomosci przeznaczonych w planach miejscowych lub w decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na cele rolne i lesne.

3. Prawo pierwokupu nie przysluguje, jezeli:

1) sprzedaz nieruchomosci lub prawa uzytkowania wieczystego nastepuje na rzecz osob bliskich dla sprzedawcy,

2) sprzedaz nieruchomosci lub prawa uzytkowania wieczystego nastepuje miedzy osobami prawnymi tego samego kosciola lub zwiazku wyznaniowego,

3) prawo uzytkowania wieczystego zostalo ustanowione jako odszkodowanie lub rekompensata za utrate wlasnosci nieruchomosci,

4) prawo uzytkowania wieczystego zostalo ustanowione w wyniku zamiany wlasnosci nieruchomosci,

5) w przypadkach, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, prawo pierwokupu nie zostalo ujawnione w ksiedze wieczystej.

4. Prawo pierwokupu wykonuje zarzad gminy.

Poczatek

Art. 110.

1. Sprzedaz nieruchomosci, o ktorych mowa w art. 109, oraz prawa uzytkowania wieczystego tych nieruchomosci moze nastapic, jezeli zarzad gminy nie wykona prawa pierwokupu.

2. Prawo pierwokupu moze byc wykonane w terminie 2 miesiecy od dnia otrzymania przez zarzad gminy zawiadomienia o tresci umowy sprzedazy.

3. Notariusz sporzadzajacy umowe sprzedazy jest zobowiazany do zawiadomienia zarzadu gminy o tresci umowy, stosownie do przepisu ust. 2.

4. Zarzad gminy wykonuje prawo pierwokupu przez zlozenie oswiadczenia w formie aktu notarialnego u notariusza, o ktorym mowa w ust. 3. W przypadku gdyby zlozenie oswiadczenia u tego notariusza bylo niemozliwe lub napotykalo na powazne trudnosci, moze byc ono zlozone u innego notariusza. Z chwila zlozenia oswiadczenia:

1) nieruchomosc staje sie wlasnoscia gminy, jezeli wykonanie prawa pierwokupu dotyczylo sprzedazy nieruchomosci,

2) prawo uzytkowania wieczystego wygasa, jezeli wykonanie prawa pierwokupu dotyczylo sprzedazy prawa uzytkowania wieczystego nieruchomosci gruntowej stanowiacej wlasnosc gminy,

3) gmina uzyskuje prawo uzytkowania wieczystego, jezeli wykonanie prawa pierwokupu dotyczylo sprzedazy prawa uzytkowania wieczystego nieruchomosci gruntowej stanowiacej wlasnosc Skarbu Panstwa, powiatu lub wojewodztwa.

5. Oswiadczenie, o ktorym mowa w ust. 4, notariusz dorecza sprzedawcy.

Poczatek

Art. 111.

Prawo pierwokupu wykonuje sie po cenie ustalonej miedzy stronami w umowie sprzedazy.

Rozdzial 4

Wywlaszczanie nieruchomosci

Poczatek

Art. 112.

1. Przepisy niniejszego rozdzialu stosuje sie do nieruchomosci polozonych, z zastrzezeniem art. 125 i 126, na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne.

2. Wywlaszczenie nieruchomosci polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa wlasnosci, prawa uzytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomosci.

3. Wywlaszczenie nieruchomosci moze byc dokonane, jezeli cele publiczne nie moga byc zrealizowane w inny sposob niz przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomosci, a prawa te nie moga byc nabyte w drodze umowy.

4. Organem wlasciwym w sprawach wywlaszczenia jest starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej.

Poczatek

Art. 113.

1. Nieruchomosc moze byc wywlaszczona tylko na rzecz Skarbu Panstwa albo na rzecz jednostki samorzadu terytorialnego.

2. Nieruchomosc stanowiaca wlasnosc Skarbu Panstwa nie moze byc wywlaszczona. Nie dotyczy to wywlaszczenia prawa uzytkowania wieczystego oraz ograniczonych praw rzeczowych obciazajacych nieruchomosc.

3. Wywlaszczeniem moze byc objeta cala nieruchomosc albo jej czesc. Jezeli wywlaszczeniem jest objeta czesc nieruchomosci, a pozostala czesc nie nadaje sie do prawidlowego wykorzystywania na dotychczasowe cele, na zadanie wlasciciela lub uzytkownika wieczystego nieruchomosci nabywa sie te czesc w drodze umowy na rzecz Skarbu Panstwa lub na rzecz jednostki samorzadu terytorialnego, w zaleznosci od tego, na czyja rzecz nastepuje wywlaszczenie.

4. Jezeli nieruchomosc nie ma zalozonej ksiegi wieczystej lub zbioru dokumentow, przy jej wywlaszczeniu przyjmuje sie inne dokumenty stwierdzajace prawa do nieruchomosci oraz dane z katastru nieruchomosci.

Poczatek

Art. 114.

1. Wszczecie postepowania wywlaszczeniowego, z zastrzezeniem ust. 2, nalezy poprzedzic rokowaniami o nabycie w drodze umowy praw okreslonych w art. 112 ust. 3, przeprowadzonymi miedzy starosta, wykonujacym zadanie z zakresu administracji rzadowej a wlascicielem lub uzytkownikiem wieczystym nieruchomosci, a takze osoba, ktorej przysluguje do nieruchomosci ograniczone prawo rzeczowe. W trakcie prowadzenia rokowan moze byc zaoferowana nieruchomosc zamienna.

2. W przypadku wywlaszczania nieruchomosci na wniosek jednostki samorzadu terytorialnego rokowania, o ktorych mowa w ust. 1, przeprowadzaja ich zarzady.

Poczatek

Art. 115.

1. Wszczecie postepowania wywlaszczeniowego na rzecz Skarbu Panstwa nastepuje z urzedu, a na rzecz jednostki samorzadu terytorialnego - na wniosek jej zarzadu.

2. Wszczecie postepowania wywlaszczeniowego moze nastapic po bezskutecznym uplywie dwumiesiecznego terminu do zawarcia umowy, o ktorej mowa w art. 114, wyznaczonego przez staroste, wykonujacego zadanie z zakresu administracji rzadowej na pismie wlascicielowi, uzytkownikowi wieczystemu nieruchomosci, a takze osobie, ktorej przysluguje ograniczone prawo rzeczowe na tej nieruchomosci. Termin ten liczy sie od dnia zakonczenia rokowan.

3. Wszczecie postepowania wywlaszczeniowego nastepuje z dniem doreczenia zawiadomienia stronom.

4. Odmowa wszczecia postepowania wywlaszczeniowego, o ktore wystapil zarzad jednostki samorzadu terytorialnego, nastepuje w drodze decyzji.

Poczatek

Art. 116.

1. We wniosku o wywlaszczenie nalezy okreslic:

1) nieruchomosc z podaniem oznaczen z ksiegi wieczystej lub zbioru dokumentow oraz z katastru nieruchomosci,

2) cel publiczny, do ktorego realizacji nieruchomosc jest niezbedna,

3) powierzchnie nieruchomosci, a jezeli wywlaszczeniem ma byc objeta tylko jej czesc - powierzchnie tej czesci i calej nieruchomosci,

4) dotychczasowy sposob korzystania z nieruchomosci i stan jej zagospodarowania,

5) lokale zamienne oraz sposob ich zapewnienia najemcom wywlaszczanych lokali, jezeli najem zostal nawiazany przed dniem 12 listopada 1994 r. na podstawie decyzji administracyjnych o przydziale,

6) wlasciciela lub uzytkownika wieczystego nieruchomosci, a w razie braku danych umozliwiajacych okreslenie tych osob - wladajacego nieruchomoscia zgodnie z wpisem w katastrze nieruchomosci,

7) osobe, ktorej przysluguja ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomosci,

8) nieruchomosc zamienna, jezeli jednostka samorzadu terytorialnego taka oferuje,

9) inne okolicznosci istotne w sprawie.

2. Do wniosku o wywlaszczenie nalezy dolaczyc:

1) dokumenty z przebiegu rokowan, o ktorych mowa w art. 114,

2) decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zawierajaca okreslenie granic zewnetrznych terenu niezbednego do realizacji celu publicznego, na ktory nieruchomosc ma byc wywlaszczona,

3) mape z rejestrem nieruchomosci objetych wnioskiem o wywlaszczenie lub mape z podzialem i rejestrem nieruchomosci oraz decyzje zatwierdzajaca ten podzial, jezeli wniosek o wywlaszczenie dotyczy tylko czesci nieruchomosci,

4) pelny odpis z ksiegi wieczystej zalozonej dla nieruchomosci objetej wnioskiem o wywlaszczenie albo zaswiadczenie o stanie prawnym, jaki wynika ze zbioru dokumentow,

5) w razie braku dokumentow, o ktorych mowa w pkt 4, zaswiadczenie wlasciwego sadu stwierdzajace, ze nieruchomosc nie ma zalozonej ksiegi wieczystej lub ze nie jest dla niej prowadzony zbior dokumentow,

6) wypis i wyrys z katastru nieruchomosci.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje sie odpowiednio w razie wszczecia postepowania wywlaszczeniowego z urzedu.

Poczatek

Art. 117.

1. Starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej sklada w sadzie wniosek o ujawnienie w ksiedze wieczystej wszczecia postepowania wywlaszczeniowego, a jezeli nieruchomosc nie ma zalozonej ksiegi wieczystej - o zlozenie do istniejacego zbioru dokumentow zawiadomienia o wszczeciu tego postepowania.

2. Jezeli wywlaszczenie nie doszlo do skutku, starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej jest obowiazany wystapic niezwlocznie o wykreslenie z ksiegi wieczystej wpisu o wszczeciu postepowania wywlaszczeniowego.

Poczatek

Art. 118.

1. Po wszczeciu postepowania wywlaszczeniowego starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej przeprowadza rozprawe administracyjna.

2. W postepowaniu wywlaszczeniowym nie stosuje sie przepisow o ugodzie administracyjnej.

Poczatek

Art. 119.

1. Decyzja o wywlaszczeniu nieruchomosci, poza elementami okreslonymi w art. 107 § 2 Kodeksu postepowania administracyjnego, powinna zawierac:

1) ustalenie, na jakie cele nieruchomosc jest wywlaszczana,

2) okreslenie przedmiotu wywlaszczenia przez podanie oznaczenia nieruchomosci wedlug ksiegi wieczystej lub zbioru dokumentow oraz wedlug katastru nieruchomosci,

3) okreslenie praw podlegajacych wywlaszczeniu,

4) wskazanie wlasciciela lub uzytkownika wieczystego nieruchomosci, a w razie braku danych umozliwiajacych ustalenie tych osob - wladajacego nieruchomoscia zgodnie z wpisem w katastrze nieruchomosci,

5) wskazanie osoby, ktorej przysluguja ograniczone prawa rzeczowe na nieruchomosci,

6) zobowiazanie do zapewnienia lokali, o ktorych mowa w art. 116 ust. 1 pkt 5.

2. Jezeli osoby, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 4, sa nieobecne lub niezdolne do czynnosci prawnych, stosuje sie art. 34 Kodeksu postepowania administracyjnego.

Poczatek

Art. 120.

Jezeli zachodzi potrzeba zapobiezenia niebezpieczenstwu, wystapieniu szkody lub niedogodnosciom, jakie moga powstac dla wlascicieli albo uzytkownikow wieczystych nieruchomosci sasiednich wskutek wywlaszczenia lub innego niz dotychczas zagospodarowania wywlaszczonej nieruchomosci, w decyzji o wywlaszczeniu ustanawia sie niezbedne sluzebnosci oraz ustala obowiazek budowy i utrzymania odpowiednich urzadzen zapobiegajacych tym zdarzeniom lub okolicznosciom. Obowiazek budowy i utrzymania odpowiednich urzadzen ciazy na wystepujacym z wnioskiem o wywlaszczenie.

Poczatek

Art. 121.

1. Przejscie prawa wlasnosci na rzecz Skarbu Panstwa lub na rzecz jednostki samorzadu terytorialnego nastepuje z dniem, w ktorym decyzja o wywlaszczeniu nieruchomosci stala sie ostateczna.

2. Przejscie prawa uzytkowania wieczystego na rzecz Skarbu Panstwa lub na rzecz jednostki samorzadu terytorialnego nastepuje z dniem, w ktorym decyzja o wywlaszczeniu tego prawa stala sie ostateczna, jezeli prawo uzytkowania wieczystego bylo ustanowione na nieruchomosci gruntowej stanowiacej wlasnosc innej osoby niz ta, na rzecz ktorej nastapilo wywlaszczenie.

3. Prawo uzytkowania wieczystego nieruchomosci gruntowej wygasa z dniem, w ktorym decyzja o wywlaszczeniu tego prawa stala sie ostateczna, jezeli prawo uzytkowania wieczystego bylo ustanowione na nieruchomosci gruntowej stanowiacej wlasnosc osoby, na rzecz ktorej nastapilo wywlaszczenie.

4. Wywlaszczona nieruchomosc do czasu jej wykorzystania na cel, na ktory nastapilo wywlaszczenie, oddaje sie w dzierzawe poprzedniemu wlascicielowi na jego wniosek.

Poczatek

Art. 122.

1. W przypadkach okreslonych w art. 108 Kodeksu postepowania administracyjnego starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej moze, w drodze decyzji, udzielic osobie, ktora bedzie realizowala cel publiczny, zezwolenia na niezwloczne zajecie nieruchomosci po wydaniu decyzji o wywlaszczeniu nieruchomosci, jezeli zwloka w jej zajeciu uniemozliwialaby realizacje celu publicznego, na ktory nieruchomosc zostala wywlaszczona. Decyzji tej moze byc nadany rygor natychmiastowej wykonalnosci.

2. Jezeli w przypadkach, o ktorych mowa w ust. 1, wydanie decyzji o wywlaszczeniu wymagaloby uprzedniego dokonania podzialu nieruchomosci, decyzji zatwierdzajacej projekt podzialu moze byc nadany rygor natychmiastowej wykonalnosci.

Poczatek

Art. 123.

Ostateczna decyzja o wywlaszczeniu nieruchomosci stanowi podstawe do dokonania wpisu w ksiedze wieczystej. Wpisu dokonuje sie na wniosek starosty, wykonujacego zadanie z zakresu administracji rzadowej lub zarzadu jednostki samorzadu terytorialnego, jezeli nieruchomosc zostala wywlaszczona na rzecz tej jednostki.

Poczatek

Art. 124.

1. Starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej moze ograniczyc, w drodze decyzji, sposob korzystania z nieruchomosci przez udzielenie zezwolenia na zakladanie i przeprowadzanie na nieruchomosci ciagow drenazowych, przewodow i urzadzen sluzacych do przesylania plynow, pary, gazow i energii elektrycznej oraz urzadzen lacznosci publicznej i sygnalizacji, a takze innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektow i urzadzen niezbednych do korzystania z tych przewodow i urzadzen, jezeli wlasciciel lub uzytkownik wieczysty nieruchomosci nie wyraza na to zgody. Ograniczenie to nastepuje zgodnie z decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

2. Zezwolenie moze byc udzielone z urzedu albo na wniosek zarzadu jednostki samorzadu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej.

3. Udzielenie zezwolenia powinno byc poprzedzone rokowaniami z wlascicielem lub uzytkownikiem wieczystym nieruchomosci o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o ktorych mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzajaca wystapic z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku nalezy dolaczyc dokumenty z przeprowadzonych rokowan.

4. Na osobie lub jednostce organizacyjnej wystepujacej o zezwolenie ciazy obowiazek przywrocenia nieruchomosci do stanu poprzedniego, niezwlocznie po zalozeniu lub przeprowadzeniu ciagow, przewodow i urzadzen, o ktorych mowa w ust. 1. Jezeli przywrocenie nieruchomosci do stanu poprzedniego jest niemozliwe albo powoduje nadmierne trudnosci lub koszty, stosuje sie odpowiednio przepis art. 128 ust. 4.

5. Jezeli zalozenie lub przeprowadzenie ciagow, przewodow i urzadzen, o ktorych mowa w ust. 1, uniemozliwia wlascicielowi albo uzytkownikowi wieczystemu dalsze prawidlowe korzystanie z nieruchomosci w sposob dotychczasowy albo w sposob zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, wlasciciel lub uzytkownik wieczysty moze zadac, aby odpowiednio starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej lub wystepujacy z wnioskiem o zezwolenie, o ktorym mowa w ust. 2, nabyl od niego na rzecz Skarbu Panstwa, w drodze umowy, wlasnosc albo uzytkowanie wieczyste nieruchomosci.

6. Wlasciciel lub uzytkownik wieczysty nieruchomosci jest obowiazany udostepnic nieruchomosc w celu wykonania czynnosci zwiazanych z konserwacja oraz usuwaniem awarii ciagow, przewodow i urzadzen, o ktorych mowa w ust. 1.

7. Decyzja ostateczna, o ktorej mowa w ust. 1, stanowi podstawe do dokonania wpisu w ksiedze wieczystej. Wpisu dokonuje sie na wniosek starosty, wykonujacego zadanie z zakresu administracji rzadowej lub zarzadu jednostki samorzadu terytorialnego, jezeli zezwolenie bylo udzielone na wniosek tej jednostki.

Poczatek

Art. 125.

Starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej moze ograniczyc, w drodze decyzji, sposob korzystania z nieruchomosci przez udzielenie zezwolenia na prowadzenie dzialalnosci polegajacej na poszukiwaniu, rozpoznawaniu lub wydobywaniu kopalin stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa w okresie nie dluzszym niz 12 miesiecy, jezeli wlasciciel lub uzytkownik wieczysty nieruchomosci nie wyraza na to zgody. Przepisy art. 124 ust. 3-5 stosuje sie odpowiednio.

Poczatek

Art. 126.

1. W przypadku sily wyzszej lub naglej potrzeby zapobiezenia powstaniu znacznej szkody, starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej moze udzielic, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajecie nieruchomosci na okres nie dluzszy niz 6 miesiecy.

2. Decyzji, o ktorej mowa w ust. 1, nadaje sie rygor natychmiastowej wykonalnosci.

3. Po uplywie okresu, na ktory nastapilo zajecie nieruchomosci, starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej jest obowiazany doprowadzic nieruchomosc do stanu poprzedniego. Gdyby przywrocenie nieruchomosci do stanu poprzedniego bylo niemozliwe albo pociagalo za soba nadmierne trudnosci lub koszty, stosuje sie odpowiednio przepis art. 128 ust. 4.

4. Jezeli na skutek czasowego zajecia nieruchomosci wlasciciel lub uzytkownik wieczysty nie bedzie mogl korzystac z nieruchomosci w sposob dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, moze zadac, aby starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej nabyl od niego na rzecz Skarbu Panstwa wlasnosc lub uzytkowanie wieczyste nieruchomosci w drodze umowy.

Poczatek

Art. 127.

Przepisy art. 124-126 stosuje sie odpowiednio, jezeli nieruchomosc stanowi przedmiot uzytkowania, najmu, dzierzawy lub trwalego zarzadu.

Rozdzial 5

Odszkodowania za wywlaszczone nieruchomosci

Poczatek

Art. 128.

1. Wywlaszczenie wlasnosci nieruchomosci lub innego prawa nastepuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywlaszczonej odpowiadajacym wartosci wywlaszczonej nieruchomosci lub wartosci tego prawa.

2. Jezeli na wywlaszczanej nieruchomosci lub prawie uzytkowania wieczystego tej nieruchomosci sa ustanowione inne prawa rzeczowe, odszkodowanie zmniejsza sie o kwote rowna wartosci tych praw.

3. Jezeli na wywlaszczanej nieruchomosci, stanowiacej wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego, jest ustanowione prawo uzytkowania wieczystego, odszkodowanie zmniejsza sie o kwote rowna wartosci tego prawa.

4. Odszkodowanie przysluguje rowniez za szkody powstale wskutek zdarzen, o ktorych mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadac wartosci poniesionych szkod. Jezeli wskutek tych zdarzen zmniejszy sie wartosc nieruchomosci, odszkodowanie powieksza sie o kwote odpowiadajaca temu zmniejszeniu.

Poczatek

Art. 129.

1. Odszkodowanie ustala starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej w drodze decyzji. Decyzja powinna byc wydana w terminie miesiaca od dnia wydania decyzji o wywlaszczeniu.

2. Decyzja o odszkodowaniu powinna zawierac w szczegolnosci dane wymienione w art. 119 ust. 1 pkt 2-5, a ponadto ustalac wysokosc przyznanego odszkodowania.

3. Jezeli w ramach odszkodowania zostala przyznana nieruchomosc zamienna, w decyzji o odszkodowaniu podaje sie dodatkowo oznaczenie nieruchomosci zamiennej wedlug tresci ksiegi wieczystej oraz wedlug katastru nieruchomosci, jej wartosc oraz wysokosc doplaty.

4. Starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej moze orzec w jednej decyzji o wywlaszczeniu i o odszkodowaniu.

Poczatek

Art. 130.

1. Wysokosc odszkodowania ustala sie wedlug stanu wywlaszczonej nieruchomosci w dniu wydania decyzji o wywlaszczeniu i wedlug jej wartosci w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu.

2. Ustalenie wysokosci odszkodowania nastepuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majatkowego, okreslajacej wartosc nieruchomosci.

Poczatek

Art. 131.

1. W ramach odszkodowania wlascicielowi lub uzytkownikowi wieczystemu wywlaszczonej nieruchomosci moze byc przyznana, za jego zgoda, odpowiednia nieruchomosc zamienna.

2. Nieruchomosc zamienna przyznaje sie z zasobu nieruchomosci Skarbu Panstwa, jezeli wywlaszczenie nastepuje na rzecz Skarbu Panstwa lub z zasobu nieruchomosci odpowiedniej jednostki samorzadu terytorialnego, jezeli wywlaszczenie nastepuje na rzecz tej jednostki.

3. Nieruchomosc zamienna moze byc przyznana, w porozumieniu z Prezesem Agencji Wlasnosci Rolnej Skarbu Panstwa, z Zasobu Wlasnosci Rolnej Skarbu Panstwa, jezeli wywlaszczenie nastepuje na rzecz Skarbu Panstwa.

4. Roznice miedzy wysokoscia odszkodowania ustalonego w decyzji a wartoscia nieruchomosci zamiennej wyrownuje sie przez doplate pieniezna.

5. Przeniesienie praw do nieruchomosci zamiennej na rzecz osoby, ktorej zostalo przyznane odszkodowanie, nastepuje z dniem, w ktorym decyzja o odszkodowaniu stala sie ostateczna. Decyzja ta stanowi podstawe do dokonania wpisu w ksiedze wieczystej.

Poczatek

Art. 132.

1. Zaplata odszkodowania nastepuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w ktorym decyzja o odszkodowaniu stala sie ostateczna.

2. Do skutkow zwloki lub opoznienia w zaplacie odszkodowania stosuje sie odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

3. Wysokosc odszkodowania ustalona w decyzji o odszkodowaniu podlega waloryzacji na dzien jego zaplaty.

4. Za zgoda osoby uprawnionej do odszkodowania starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej moze ustalic inny niz okreslony w ust. 1-3 sposob zaplaty przyznanego odszkodowania.

5. Do zaplaty odszkodowania za wywlaszczone nieruchomosci oraz za szkody powstale wskutek zdarzen, o ktorych mowa w art. 120, a takze do zapewnienia nieruchomosci zamiennej jest zobowiazany starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej, jezeli wywlaszczenie nastepuje na rzecz Skarbu Panstwa albo zarzad jednostki samorzadu terytorialnego, jezeli wywlaszczenie nastepuje na rzecz tej jednostki.

6. Zaplata odszkodowania za szkody powstale wskutek zdarzen wymienionych w art. 124 i 125 obciaza osobe lub jednostke organizacyjna, ktora uzyskala zezwolenie odpowiednio na zalozenie lub przeprowadzenie ciagow, przewodow i urzadzen albo zezwolenie na prowadzenie dzialalnosci polegajacej na poszukiwaniu, rozpoznawaniu lub wydobywaniu kopalin.

7. Do zaplaty odszkodowania za szkody powstale wskutek zdarzen, o ktorych mowa w art. 126, jest zobowiazany starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej.

Poczatek

Art. 133.

Odszkodowanie wplaca sie do depozytu sadowego, jezeli:

1) osoba uprawniona odmawia jego przyjecia albo wyplata odszkodowania natrafia na trudne do przezwyciezenia przeszkody lub

2) odszkodowanie za wywlaszczenie dotyczy nieruchomosci nie posiadajacej uregulowanego stanu prawnego.

Poczatek

Art. 134.

1. Podstawe ustalenia wysokosci odszkodowania stanowi, z zastrzezeniem art. 135, wartosc rynkowa nieruchomosci.

2. Przy okreslaniu wartosci rynkowej nieruchomosci uwzglednia sie w szczegolnosci jej rodzaj, polozenie, sposob uzytkowania, przeznaczenie w planie miejscowym, stopien wyposazenia w urzadzenia infrastruktury technicznej, stan zagospodarowania oraz aktualnie ksztaltujace sie ceny w obrocie nieruchomosciami.

3. Wartosc rynkowa nieruchomosci okresla sie wedlug aktualnego sposobu jej uzytkowania, jezeli przeznaczenie nieruchomosci w planie miejscowym, zgodne z celem wywlaszczenia, nie powoduje zwiekszenia jej wartosci.

4. Jezeli przeznaczenie nieruchomosci w planie miejscowym, zgodne z celem wywlaszczenia, powoduje zwiekszenie jej wartosci, wartosc rynkowa nieruchomosci okresla sie wedlug alternatywnego sposobu uzytkowania wynikajacego z tego przeznaczenia.

Poczatek

Art. 135.

1. Jezeli ze wzgledu na rodzaj nieruchomosci nie mozna okreslic jej wartosci rynkowej, gdyz tego rodzaju nieruchomosci nie wystepuja w obrocie, okresla sie jej wartosc odtworzeniowa.

2. Przy okreslaniu wartosci odtworzeniowej nieruchomosci, oddzielnie okresla sie wartosc gruntu i oddzielnie wartosc jego czesci skladowych.

3. Przy okreslaniu wartosci gruntu stosuje sie przepisy art. 134 ust. 2-4.

4. Przy okreslaniu wartosci budynkow lub ich czesci, budowli, urzadzen infrastruktury technicznej i innych urzadzen szacuje sie koszt ich odtworzenia, z uwzglednieniem stopnia zuzycia.

5. Przy okreslaniu wartosci drzewostanu lesnego albo zadrzewien, jezeli w drzewostanie znajduja sie materialy uzytkowe, szacuje sie wartosc drewna znajdujacego sie w tym drzewostanie. Jezeli w drzewostanie nie wystepuje material uzytkowy lub wartosc drewna, ktore moze byc pozyskane, jest nizsza od kosztow zalesienia i pielegnacji drzewostanu, szacuje sie koszty zalesienia oraz koszty pielegnacji drzewostanu do dnia wywlaszczenia.

6. Przy okreslaniu wartosci plantacji kultur wieloletnich szacuje sie koszty zalozenia plantacji i jej pielegnacji do czasu pierwszych zbiorow oraz wartosc utraconych pozytkow w okresie od dnia wywlaszczenia do dnia zakonczenia pelnego plonowania. Sume kosztow i wartosc utraconych pozytkow zmniejsza sie o sume rocznych odpisow amortyzacyjnych, wynikajaca z okresu wykorzystania plantacji od pierwszego roku plonowania do dnia wywlaszczenia.

7. Przy okreslaniu wartosci zasiewow, upraw i innych zbiorow jednorocznych szacuje sie wartosc przewidywanych plonow wedlug cen ksztaltujacych sie w obrocie rynkowym, zmniejszajac ja o wartosc nakladow koniecznych w zwiazku ze zbiorem tych plonow.

Rozdzial 6

Zwrot wywlaszczonych nieruchomosci

Poczatek

Art. 136.

1. Nieruchomosc wywlaszczona nie moze byc uzyta na cel inny niz okreslony w decyzji o wywlaszczeniu, chyba ze poprzedni wlasciciel lub jego nastepca prawny nie zloza wniosku o zwrot tej nieruchomosci.

2. W razie powziecia zamiaru uzycia wywlaszczonej nieruchomosci lub jej czesci na inny cel niz okreslony w decyzji o wywlaszczeniu, wlasciwy organ zawiadamia poprzedniego wlasciciela lub jego nastepce prawnego o tym zamiarze, informujac rownoczesnie o mozliwosci zwrotu wywlaszczonej nieruchomosci.

3. Poprzedni wlasciciel lub jego nastepca prawny moga zadac zwrotu wywlaszczonej nieruchomosci lub jej czesci, jezeli, stosownie do przepisu art. 137, stala sie zbedna na cel okreslony w decyzji o wywlaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomosci lub jej czesci wystepuje sie do starosty, wykonujacego zadanie z zakresu administracji rzadowej, zawiadamiajac o tym wlasciwy organ.

4. Przepis ust. 3 stosuje sie odpowiednio do czesci nieruchomosci nabytej w drodze umowy zgodnie z art. 113 ust. 3.

5. W przypadku niezlozenia wniosku o zwrot wywlaszczonej nieruchomosci lub jej czesci w terminie 3 miesiecy od dnia otrzymania zawiadomienia o mozliwosci zwrotu, uprawnienie do zwrotu nieruchomosci lub jej czesci wygasa.

Poczatek

Art. 137.

1. Nieruchomosc uznaje sie za zbedna na cel okreslony w decyzji o wywlaszczeniu, jezeli:

1) pomimo uplywu 7 lat od dnia, w ktorym decyzja o wywlaszczeniu stala sie ostateczna, nie rozpoczeto prac zwiazanych z realizacja tego celu albo

2) utracila moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie zostal zrealizowany.

2. Jezeli w przypadku, o ktorym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywlaszczenia zostal zrealizowany tylko na czesci wywlaszczonej nieruchomosci, zwrotowi podlega pozostala czesc.

Poczatek

Art. 138.

1. Jezeli nieruchomosc lub jej czesc podlegajaca zwrotowi zostala oddana w trwaly zarzad lub zostala obciazona prawem uzytkowania, prawa te wygasaja z dniem, w ktorym decyzja o zwrocie wywlaszczonej nieruchomosci stala sie ostateczna. Przepis art. 90 ust. 2 stosuje sie odpowiednio.

2. Umowa najmu, dzierzawy lub uzyczenia zwracanej nieruchomosci wygasa z uplywem 3 miesiecy od dnia, w ktorym decyzja o zwrocie wywlaszczonej nieruchomosci stala sie ostateczna.

Poczatek

Art. 139.

Nieruchomosc wywlaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje sie w dniu jej zwrotu.

Poczatek

Art. 140.

1. W razie zwrotu wywlaszczonej nieruchomosci poprzedni wlasciciel lub jego nastepca prawny zwraca Skarbowi Panstwa lub wlasciwej jednostce samorzadu terytorialnego, w zaleznosci od tego, kto jest wlascicielem nieruchomosci w dniu zwrotu, wyplacone odszkodowanie, a takze nieruchomosc zamienna, jezeli byla przyznana w ramach odszkodowania. Zwrotowi podlegaja rowniez kwoty potracone z odszkodowania na splate zobowiazan wobec Skarbu Panstwa lub wobec jednostki samorzadu terytorialnego.

2. Odszkodowanie oraz kwoty, o ktorych mowa w ust. 1, podlegaja waloryzacji, z tym ze ich wysokosc po waloryzacji, z zastrzezeniem art. 217 ust. 2, nie moze byc wieksza niz wartosc rynkowa nieruchomosci w dniu zwrotu, a jezeli ze wzgledu na rodzaj nieruchomosci nie mozna okreslic jej wartosci rynkowej, nie moze byc wieksza niz jej wartosc odtworzeniowa.

3. W razie zmniejszenia sie albo zwiekszenia wartosci nieruchomosci wskutek dzialan podjetych na nieruchomosci po jej wywlaszczeniu, zwaloryzowane odszkodowanie podlega odpowiednio zmniejszeniu lub zwiekszeniu o kwote rowna roznicy wartosci ustalonej na dzien zwrotu. Przy ustalaniu roznicy wartosci przyjmuje sie stan nieruchomosci z dnia wywlaszczenia oraz stan nieruchomosci z dnia zwrotu.

4. Ustalenie stopnia zmniejszenia albo zwiekszenia wartosci nieruchomosci nastepuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majatkowego.

5. Jezeli zwrot odszkodowania polega na zwrocie nieruchomosci zamiennej, za zwaloryzowane odszkodowanie przyjmuje sie aktualna w dniu zwrotu wartosc tej nieruchomosci. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje sie odpowiednio.

6. Koszty postepowania o zwrot nieruchomosci ponosi odpowiednio Skarb Panstwa albo wlasciwa jednostka samorzadu terytorialnego w zaleznosci od tego, ktoremu z tych podmiotow odszkodowanie jest zwracane.

Poczatek

Art. 141.

1. Naleznosci, o ktorych mowa w art. 140, moga byc, na wniosek poprzedniego wlasciciela albo jego nastepcy prawnego, rozlozone na raty, nie dluzej niz na 10 lat. Warunki rozlozenia na raty okresla sie w decyzji o zwrocie wywlaszczonej nieruchomosci.

2. Wierzytelnosci Skarbu Panstwa lub wlasciwej jednostki samorzadu terytorialnego z tytulu, o ktorym mowa w ust. 1, podlegaja stosownemu zabezpieczeniu. Jezeli zabezpieczenie polega na ustanowieniu hipoteki na nieruchomosci, decyzja o zwrocie stanowi podstawe wpisu hipoteki do ksiegi wieczystej.

3. Naleznosci, o ktorych mowa w ust. 1, podlegaja oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej rownej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski.

4. Do skutkow zwloki lub opoznienia w zaplacie naleznosci stosuje sie odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

Poczatek

Art. 142.

O zwrocie wywlaszczonych nieruchomosci, zwrocie odszkodowania, w tym takze nieruchomosci zamiennej oraz o rozliczeniach z tytulu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujacy zadanie z zakresu administracji rzadowej w drodze decyzji.

Rozdzial 7

Udzial w kosztach budowy urzadzen infrastruktury technicznej

Poczatek

Art. 143.

1. Przepisy niniejszego rozdzialu stosuje sie do nieruchomosci bez wzgledu na ich rodzaj i polozenie, jezeli urzadzenia infrastruktury technicznej zostaly wybudowane z udzialem srodkow Skarbu Panstwa lub jednostki samorzadu terytorialnego, z wylaczeniem nieruchomosci przeznaczonych w planie miejscowym na cele rolne i lesne.

2. Przez budowe urzadzen infrastruktury technicznej rozumie sie urzadzenie albo modernizacje drogi oraz wybudowanie pod ziemia, na ziemi albo nad ziemia przewodow lub urzadzen wodociagowych, kanalizacyjnych, cieplowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

Poczatek

Art. 144.

1. Wlasciciele nieruchomosci uczestnicza w kosztach budowy urzadzen infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy oplat adiacenckich.

2. Przepis ust. 1 stosuje sie takze do uzytkownikow wieczystych nieruchomosci gruntowych, ktorzy na podstawie odrebnych przepisow nie maja obowiazku wnoszenia oplat rocznych za uzytkowanie wieczyste lub wniesli, za zgoda wlasciwego organu, jednorazowo oplaty roczne za caly okres uzytkowania wieczystego.

Poczatek

Art. 145.

1. Zarzad gminy moze, w drodze decyzji, ustalic oplate adiacencka kazdorazowo po urzadzeniu lub modernizacji drogi albo po stworzeniu warunkow do podlaczenia nieruchomosci do poszczegolnych urzadzen infrastruktury technicznej.

2. Ustalenie oplaty adiacenckiej moze nastapic w terminie do 3 lat od dnia urzadzenia lub modernizacji drogi albo od stworzenia warunkow do podlaczenia nieruchomosci do poszczegolnych urzadzen infrastruktury technicznej.

Poczatek

Art. 146.

1. Ustalenie i wysokosc oplaty adiacenckiej zaleza od wzrostu wartosci nieruchomosci spowodowanego budowa urzadzen infrastruktury technicznej.

2. Wysokosc oplaty adiacenckiej wynosi nie wiecej niz 50% roznicy miedzy wartoscia, jaka nieruchomosc miala przed wybudowaniem urzadzen infrastruktury technicznej, a wartoscia, jaka nieruchomosc ma po ich wybudowaniu. Wysokosc stawki procentowej oplaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwaly.

3. Wartosc nieruchomosci przed wybudowaniem urzadzen infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu okreslaja rzeczoznawcy majatkowi, wedlug stanu i cen na dzien wydania decyzji o ustaleniu oplaty adiacenckiej.

Poczatek

Art. 147.

1. Oplata adiacencka moze byc, na wniosek wlasciciela nieruchomosci, rozlozona na raty roczne platne w okresie do 10 lat. Warunki rozlozenia na raty okresla sie w decyzji o ustaleniu oplaty. Naleznosc gminy z tego tytulu podlega zabezpieczeniu.

2. Oplaty, o ktorych mowa w ust. 1, podlegaja oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej rownej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski.

Poczatek

Art. 148.

1. Obowiazek wnoszenia oplaty adiacenckiej powstaje po uplywie 14 dni od dnia, w ktorym decyzja o ustaleniu oplaty stala sie ostateczna. W przypadku rozlozenia oplaty na raty obowiazek ten dotyczy wplacenia pierwszej raty.

2. Do skutkow zwloki lub opoznienia w zaplacie oplaty adiacenckiej stosuje sie odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

3. Wysokosc oplaty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji poczawszy od pierwszego dnia miesiaca nastepujacego po miesiacu, w ktorym wydana zostala decyzja, do pierwszego dnia miesiaca, w ktorym powstal obowiazek zaplaty.

4. Na poczet oplaty adiacenckiej zalicza sie wartosc swiadczen wniesionych przez wlasciciela lub uzytkownika wieczystego nieruchomosci, w gotowce lub w naturze, na rzecz budowy poszczegolnych urzadzen infrastruktury technicznej.

DZIAL IV

Wycena nieruchomosci

Rozdzial 1

Okreslanie wartosci nieruchomosci

Poczatek

Art. 149.

Przepisy niniejszego rozdzialu stosuje sie do wszystkich nieruchomosci, bez wzgledu na ich rodzaj, polozenie i przeznaczenie w planie miejscowym, a takze bez wzgledu na podmiot wlasnosci, z wylaczeniem okreslania wartosci nieruchomosci w zwiazku z realizacja ustawy o scalaniu i wymianie gruntow.

Poczatek

Art. 150.

1. W wyniku wyceny nieruchomosci dokonuje sie:

1) okreslenia wartosci rynkowej,

2) okreslenia wartosci odtworzeniowej,

3) ustalenia wartosci katastralnej.

2. Wartosc rynkowa okresla sie dla nieruchomosci, ktore sa lub moga byc przedmiotem obrotu.

3. Wartosc odtworzeniowa okresla sie dla nieruchomosci, ktore ze wzgledu na obecne uzytkowanie lub przeznaczenie nie sa lub nie moga byc przedmiotem obrotu rynkowego, a takze jezeli wymagaja tego przepisy szczegolne.

4. Wartosc katastralna nieruchomosci ustala sie dla nieruchomosci, o ktorych mowa w przepisach o podatku od nieruchomosci. Zasady i tryb ustalania tej wartosci reguluja przepisy rozdzialu 2 niniejszego dzialu.

5. Okreslenia wartosci wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 161, dokonuja rzeczoznawcy majatkowi, o ktorych mowa w przepisach rozdzialu 1 dzialu V.

Poczatek

Art. 151.

1. Wartosc rynkowa nieruchomosci stanowi jej przewidywana cena, mozliwa do uzyskania na rynku, ustalona z uwzglednieniem cen transakcyjnych uzyskanych przy spelnieniu nastepujacych warunkow:

1) strony umowy byly od siebie niezalezne, nie dzialaly w sytuacji przymusowej oraz mialy stanowczy zamiar zawarcia umowy,

2) uplynal czas niezbedny do wyeksponowania nieruchomosci na rynku i do wynegocjowania warunkow umowy.

2. Wartosc odtworzeniowa nieruchomosci jest rowna kosztom jej odtworzenia, z uwzglednieniem stopnia zuzycia.

Poczatek

Art. 152.

1. Sposoby okreslania wartosci nieruchomosci, stanowiace podejscia do ich wyceny, sa uzaleznione od przyjetych rodzajow czynnikow wplywajacych na wartosc nieruchomosci.

2. Wyceny nieruchomosci dokonuje sie przy zastosowaniu podejsc: porownawczego, dochodowego lub kosztowego, albo mieszanego, zawierajacego elementy podejsc poprzednich.

Poczatek

Art. 153.

1. Podejscie porownawcze polega na okresleniu wartosci nieruchomosci przy zalozeniu, ze wartosc ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomosci podobne, ktore byly przedmiotem obrotu rynkowego. Wartosc nieruchomosci koryguje sie ze wzgledu na cechy rozniace te nieruchomosci i ustala z uwzglednieniem zmian poziomu cen wskutek uplywu czasu. Podejscie porownawcze stosuje sie, jezeli sa znane ceny nieruchomosci podobnych do nieruchomosci wycenianych.

2. Podejscie dochodowe polega na okreslaniu wartosci nieruchomosci przy zalozeniu, ze jej nabywca zaplaci za nia cene, ktorej wysokosc uzalezni od przewidywanego dochodu, jaki uzyska z nieruchomosci. Stosuje sie je przy wycenie nieruchomosci przynoszacych lub mogacych przynosic dochod.

3. Podejscie kosztowe polega na okreslaniu wartosci nieruchomosci przy zalozeniu, ze wartosc ta odpowiada kosztom jej odtworzenia, pomniejszonym o wartosc zuzycia nieruchomosci. Przy podejsciu tym okresla sie oddzielnie koszt nabycia gruntu i koszt odtworzenia jego czesci skladowych.

Poczatek

Art. 154.

Wyboru wlasciwego podejscia oraz metody i techniki szacowania nieruchomosci dokonuje rzeczoznawca majatkowy, uwzgledniajac w szczegolnosci cel wyceny, rodzaj i polozenie nieruchomosci, funkcje wyznaczona dla niej w planie miejscowym, stopien wyposazenia w urzadzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostepne dane o cenach nieruchomosci podobnych.

Poczatek

Art. 155.

1. Przy szacowaniu nieruchomosci wykorzystuje sie wszelkie dostepne dane o nieruchomosciach, zawarte w szczegolnosci w:

1) ksiegach wieczystych,

2) katastrze nieruchomosci,

3) ewidencji sieci uzbrojenia terenu,

4) tabelach taksacyjnych i na mapach taksacyjnych tworzonych na podstawie art. 169,

5) planach miejscowych,

6) wykazach prowadzonych przez urzedy skarbowe,

7) umowach, orzeczeniach, decyzjach i innych dokumentach, bedacych podstawa wpisu do ksiag wieczystych, rejestrow wchodzacych w sklad operatu katastralnego, a takze do wyciagow z operatow szacunkowych przekazywanych do katastru.

2. Wykorzystane w operacie szacunkowym dane, o ktorych mowa w ust. 1, moga miec forme wypisow i wyrysow, poswiadczonych przez rzeczoznawce majatkowego.

3. Wlasciwe organy oraz sady sa obowiazane udostepniac rzeczoznawcom majatkowym dane, o ktorych mowa w ust. 1.

Poczatek

Art. 156.

Rzeczoznawca majatkowy sporzadza na pismie opinie o wartosci nieruchomosci w formie operatu szacunkowego.

Poczatek

Art. 157.

W razie istotnych rozbieznosci w opiniach o wartosci tej samej nieruchomosci, sporzadzonych przez rzeczoznawcow majatkowych, oceny prawidlowosci tych wycen dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawcow majatkowych.

Poczatek

Art. 158.

Rzeczoznawcy majatkowi przekazuja, z uwzglednieniem art. 175 ust. 3, organom prowadzacym kataster nieruchomosci wyciagi z wykonanych przez siebie operatow szacunkowych, zawierajace opisy nieruchomosci oraz ich wartosci, w terminie 3 miesiecy od dnia ich sporzadzenia.

Poczatek

Art. 159.

Rada Ministrow okresli, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady wyceny nieruchomosci oraz zasady i tryb sporzadzania operatu szacunkowego.

Rozdzial 2

Powszechna taksacja nieruchomosci

Poczatek

Art. 160.

Przepisy niniejszego rozdzialu stosuje sie do nieruchomosci, dla ktorych ustala sie wartosc katastralna.

Poczatek

Art. 161.

1. Powszechna taksacja nieruchomosci ma na celu ustalanie wartosci katastralnej nieruchomosci i jest przeprowadzana, na podstawie niniejszej ustawy oraz odrebnych przepisow, przez organy prowadzace kataster nieruchomosci.

2. Wartosc katastralna nieruchomosci ustala sie na podstawie oszacowania nieruchomosci reprezentatywnych dla poszczegolnych rodzajow nieruchomosci na obszarze danej gminy. Do ustalania wartosci tych nieruchomosci stosuje sie przepisy rozdzialu 1 niniejszego dzialu. Jezeli nieruchomosci reprezentatywne byly przedmiotem obrotu, wartosc katastralna ustala sie z wykorzystaniem cen transakcyjnych tych nieruchomosci.

3. Czynnosci szacowania nieruchomosci reprezentatywnych w celu ustalenia wartosci katastralnej, a takze w celu sporzadzenia map taksacyjnych i tabel taksacyjnych, wykonuja rzeczoznawcy majatkowi.

Poczatek

Art. 162.

1. Wartosci katastralne, ustalone w procesie powszechnej taksacji nieruchomosci, powinny uwzgledniac roznice, jakie wystepuja miedzy poszczegolnymi nieruchomosciami oraz zblizenie do wartosci rynkowej mozliwe do uzyskania przy zastosowaniu zasad przyjetych dla masowej wyceny.

2. Wartosci katastralne wykorzystuje sie do ustalania podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomosci, a takze w zakresie okreslonym niniejsza ustawa albo przepisami odrebnych ustaw, przy okreslaniu wartosci nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa lub wlasciwej jednostki samorzadu terytorialnego, albo przy wykonywaniu czynnosci urzedowych, do ktorych wykonania niezbedne jest okreslenie wartosci nieruchomosci.

Poczatek

Art. 163.

1. Powszechna taksacje nieruchomosci przeprowadza sie okresowo. Termin rozpoczecia oraz zakonczenia powszechnej taksacji nieruchomosci, a takze zrodla jej finansowania, okresli odrebna ustawa.

2. W okresach rocznych dzielacych przeprowadzanie kolejnych powszechnych taksacji nieruchomosci ustalone w wyniku poprzedniej powszechnej taksacji wartosci katastralne przeszacowuje sie, stosujac wskazniki cen nieruchomosci, o ktorych mowa w art. 5.

3. Rada gminy moze podjac uchwale o przeprowadzeniu na koszt gminy powszechnej taksacji nieruchomosci w okresie miedzy terminami ustalonymi w ustawie, o ktorej mowa w ust. 1, jednak nie czesciej niz co 3 lata.

Poczatek

Art. 164.

1. Podstawa do ustalenia wartosci katastralnej poszczegolnych nieruchomosci sa mapy taksacyjne i tabele taksacyjne.

2. Wartosc katastralna nieruchomosci ustala sie dla calych nieruchomosci lub ich czesci, jezeli zostaly wyodrebnione jako przedmioty opodatkowania w przepisach o podatku od nieruchomosci.

3. Jezeli nieruchomosc jest polozona na obszarze wiecej niz jednej gminy, wartosc katastralna ustala sie odrebnie dla kazdej czesci nieruchomosci polozonej w kazdej z tych gmin.

4. Jezeli zachodzi potrzeba zastosowania kilku podejsc w celu ustalenia wartosci katastralnej tej samej nieruchomosci, wartosc te ustala sie odrebnie dla kazdej czesci nieruchomosci, dla ktorej zastosowano odrebne podejscie.

Poczatek

Art. 165.

Wartosc katastralna nieruchomosci gruntowej stanowi wartosc katastralna gruntu oraz wartosc katastralna jego czesci skladowych.

Poczatek

Art. 166.

1. W celu ustalenia wartosci katastralnej gruntu okresla sie dla stref wyodrebnionych, ze wzgledu na podobne czynniki wplywajace na wartosc rynkowa, jednostkowe wartosci powierzchni gruntow polozonych w tych strefach.

2. Jednostkowe wartosci powierzchni gruntow w wyodrebnionych strefach przedstawia sie na mapach taksacyjnych.

3. Wartosc katastralna gruntu ustala sie jako iloczyn powierzchni wykazanej w katastrze nieruchomosci oraz wartosci jednostkowej wykazanej na mapie taksacyjnej.

Poczatek

Art. 167.

1. W celu ustalenia wartosci katastralnej czesci skladowych gruntu okresla sie jednostkowe wartosci powierzchni tych czesci skladowych w grupach, uwzgledniajac ich polozenie oraz roznice, jakie miedzy nimi wystepuja.

2. Jednostkowe wartosci powierzchni czesci skladowych gruntu w wyodrebnionych grupach wykazuje sie w tabelach taksacyjnych.

3. Wartosc katastralna czesci skladowych gruntu ustala sie jako sume wartosci katastralnej poszczegolnych obiektow skladajacych sie na te czesci. Wartosc katastralna poszczegolnych obiektow ustala sie jako iloczyn ich powierzchni wykazanej w katastrze nieruchomosci oraz wartosci jednostkowej wykazanej w tabelach taksacyjnych.

4. Przepisy ust. 1-3 stosuje sie odpowiednio do budynkow oraz lokali stanowiacych odrebny przedmiot wlasnosci.

Poczatek

Art. 168.

Przepisy art. 166 i 167 stosuje sie rowniez w razie koniecznosci ponownego ustalenia wartosci katastralnej po przeprowadzeniu powszechnej taksacji nieruchomosci.

Poczatek

Art. 169.

1. Mapy taksacyjne i tabele taksacyjne sporzadza organ prowadzacy kataster nieruchomosci na podstawie oszacowania nieruchomosci reprezentatywnych, wykonanego przez rzeczoznawcow majatkowych.

2. Organ prowadzacy kataster nieruchomosci, w porozumieniu z zarzadem wlasciwej gminy, wyklada mapy taksacyjne i tabele taksacyjne do publicznego wgladu na okres co najmniej 21 dni. Informacje o wylozeniu oglasza sie w formie obwieszczenia oraz w miejscowej prasie, a takze w sposob zwyczajowo przyjety w danej miejscowosci, okreslajac miejsce i termin wylozenia wraz z pouczeniem o mozliwosci zglaszania zarzutow.

3. Kazdy, czyjego interesu prawnego dotycza ustalenia wynikajace z map i tabel taksacyjnych, moze w okresie wylozenia zglaszac do nich zarzuty.

4. Organ prowadzacy kataster nieruchomosci rozpatruje zgloszone zarzuty i przedstawia je radzie gminy wlasciwej dla miejsca polozenia nieruchomosci wraz z propozycja rozstrzygniecia, dolaczajac mapy i tabele taksacyjne. Rada gminy podejmuje uchwale w sprawie nadania mocy urzedowej mapom taksacyjnym i tabelom taksacyjnym, w ktorej rozstrzyga rowniez o sposobie zalatwienia zgloszonych zarzutow.

5. Stronie niezadowolonej ze sposobu zalatwienia zgloszonych zarzutow przysluguje skarga do Naczelnego Sadu Administracyjnego.

6. Uchwala rady gminy w sprawie nadania mocy urzedowej mapom taksacyjnym i tabelom taksacyjnym podlega ogloszeniu w wojewodzkim dzienniku urzedowym.

Poczatek

Art. 170.

1. Organ prowadzacy kataster orzeka, w drodze decyzji, o ustaleniu wartosci katastralnej nieruchomosci i jej wpisie w katastrze nieruchomosci.

2. Decyzja, o ktorej mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

3. Wartosci katastralne nieruchomosci ustalone na podstawie obowiazujacych map i tabel taksacyjnych, wpisane w katastrze nieruchomosci, uzyskuja z data ich wpisu moc danych urzedowych.

4. Wartosci, o ktorych mowa w ust. 3, moga byc akutalizowane na wniosek wlasciciela lub uzytkownika wieczystego oraz innej osoby, na ktorej ciazy obowiazek podatkowy, a takze z urzedu, na podstawie indywidualnego oszacowania nieruchomosci. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje sie odpowiednio.

Poczatek

Art. 171.

1. Osoby, o ktorych mowa w art. 170 ust. 4, sa obowiazane dostarczyc organowi prowadzacemu kataster nieruchomosci dokumenty i informacje dotyczace tej nieruchomosci, niezbedne do przeprowadzenia powszechnej taksacji nieruchomosci.

2. W razie niedostarczenia dokumentow i informacji, o ktorych mowa w ust. 1, organ prowadzacy kataster nieruchomosci, po przeprowadzeniu postepowania wyjasniajacego, ustala wartosc katastralna tej nieruchomosci na podstawie dostepnych dokumentow i informacji.

Poczatek

Art. 172.

1. Naczelny organ administracji panstwowej, wlasciwy w sprawach katastru nieruchomosci, przeprowadza co roku na wybranych obszarach kontrole powszechnej taksacji nieruchomosci.

2. Wyniki kontroli, o ktorej mowa w ust. 1, moga stanowic podstawe do przeprowadzenia kolejnej powszechnej taksacji nieruchomosci na wybranych obszarach.

Poczatek

Art. 173.

Rada Ministrow okresli, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady i tryb przeprowadzania powszechnej taksacji nieruchomosci i jej kontroli oraz rodzaje i wzory dokumentow stosowanych przy przeprowadzaniu taksacji.

DZIAL V

Dzialalnosc zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomosciami

Rozdzial 1

Rzeczoznawstwo majatkowe

Poczatek

Art. 174.

1. Rzeczoznawstwo majatkowe jest dzialalnoscia zawodowa wykonywana przez rzeczoznawcow na zasadach okreslonych w niniejszej ustawie.

2. Rzeczoznawca majatkowym jest osoba fizyczna posiadajaca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomosci, nadane w trybie przepisow rozdzialu 4 niniejszego dzialu.

3. Rzeczoznawca majatkowy ma prawo szacowania nieruchomosci, a takze maszyn i urzadzen trwale zwiazanych z gruntem.

4. Z zastrzezeniem art. 230 ust. 2, osoby powolywane lub ustanawiane i wpisywane na liste bieglych sadowych z zakresu szacowania nieruchomosci powinny posiadac uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomosci, nadane w trybie rozdzialu 4 niniejszego dzialu.

5. Rzeczoznawca majatkowy nie moze odmowic pelnienia funkcji bieglego sadowego.

6. Podmioty gospodarcze moga prowadzic dzialalnosc w zakresie szacowania nieruchomosci, jezeli czynnosci z tego zakresu beda wykonywane przez rzeczoznawcow majatkowych.

Poczatek

Art. 175.

1. Rzeczoznawca majatkowy jest zobowiazany do wykonywania czynnosci szacowania nieruchomosci zgodnie z zasadami wynikajacymi z przepisow prawa i standardami zawodowymi, ze szczegolna starannoscia wlasciwa dla zawodowego charakteru tych czynnosci oraz z zasadami etyki zawodowej, kierujac sie zasada bezstronnosci w wycenie nieruchomosci.

2. Rzeczoznawca majatkowy jest zobowiazany do stalego doskonalenia kwalifikacji zawodowych.

3. Rzeczoznawca majatkowy jest obowiazany wykorzystywac udostepnione dane, o ktorych mowa w art. 155, z zachowaniem zasady poufnosci. W szczegolnosci nie moze przekazywac osobom trzecim informacji uzyskanych w toku wykonywania czynnosci szacowania nieruchomosci, chyba ze przepisy ustawy lub przepisy odrebnych ustaw stanowia inaczej.

Poczatek

Art. 176.

Rzeczoznawca majatkowy podlega wylaczeniu od udzialu w szacowaniu nieruchomosci, jezeli zachodza przeslanki wymienione w art. 24 Kodeksu postepowania administracyjnego.

Poczatek

Art. 177.

1. Uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomosci nadaje sie osobie, ktora:

1) posiada pelna zdolnosc do czynnosci prawnych,

2) nie byla karana za przestepstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przestepstwa gospodarcze, za falszowanie pieniedzy, papierow wartosciowych, znakow urzedowych, za przestepstwa skarbowe oraz za inne przestepstwa majace znaczenie ze wzgledu na wykonywany zawod,

3) posiada wyzsze wyksztalcenie,

4) ukonczyla studia podyplomowe w zakresie wyceny nieruchomosci,

5) odbyla praktyke zawodowa w zakresie wyceny nieruchomosci,

6) przeszla z wynikiem pozytywnym postepowanie kwalifikacyjne, w tym zlozyla egzamin dajacy uprawnienia w zakresie szacowania nieruchomosci.

2. Obowiazek, o ktorym mowa w ust. 1 pkt 4, nie dotyczy osoby, ktora ukonczyla studia wyzsze o specjalnosci zwiazanej z gospodarka nieruchomosciami.

3. Osoba nie posiadajaca obywatelstwa polskiego moze otrzymac uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomosci po spelnieniu warunkow wymienionych w ust. 1 oraz po wykazaniu sie biegla znajomoscia jezyka polskiego.

Poczatek

Art. 178.

1. Rzeczoznawca majatkowy nie wypelniajacy obowiazkow, o ktorych mowa w art. 175, podlega odpowiedzialnosci zawodowej.

2. Wobec rzeczoznawcy majatkowego moga byc orzeczone, z tytulu odpowiedzialnosci zawodowej, nastepujace kary dyscyplinarne:

1) upomnienie,

2) nagana z wpisem do centralnego rejestru rzeczoznawcow majatkowych,

3) zawieszenie wykonywania uprawnien zawodowych na okres od 6 miesiecy do 1 roku,

4) zawieszenie wykonywania uprawnien zawodowych do czasu ponownego zlozenia egzaminu z wynikiem pozytywnym,

5) pozbawienie uprawnien zawodowych z mozliwoscia ubiegania sie o ponowne ich nadanie po uplywie 3 lat od dnia ich pozbawienia.

3. Pozbawienie uprawnien zawodowych nastepuje rowniez w przypadku utraty zdolnosci do czynnosci prawnych oraz skazania za przestepstwa, o ktorych mowa w art. 177 ust. 1 pkt 2.

4. Zawieszenie wykonywania lub pozbawienie uprawnien zawodowych moze takze nastapic w razie niewykonywania czynnosci z zakresu szacowania nieruchomosci przez okres dluzszy niz 5 lat od ostatniej czynnosci zawodowej.

Rozdzial 2

Posrednictwo w obrocie nieruchomosciami

Poczatek

Art. 179.

1. Posrednictwo w obrocie nieruchomosciami jest dzialalnoscia zawodowa wykonywana przez posrednikow na zasadach okreslonych w niniejszej ustawie.

2. Posrednikiem w obrocie nieruchomosciami jest osoba fizyczna posiadajaca licencje zawodowa nadana w trybie przepisow rozdzialu 4 niniejszego dzialu.

3. Podmioty gospodarcze moga prowadzic dzialalnosc w zakresie posrednictwa w obrocie nieruchomosciami, jezeli posrednictwo bedzie wykonywane przez osoby posiadajace licencje zawodowe.

Poczatek

Art. 180.

1. Posrednictwo w obrocie nieruchomosciami polega na wykonywaniu czynnosci zmierzajacych do zawarcia umow:

1) nabycia lub zbycia praw do nieruchomosci,

2) nabycia lub zbycia wlasnosciowego spoldzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spoldzielczego prawa do lokalu uzytkowego lub prawa do domu jednorodzinnego w spoldzielni mieszkaniowej,

3) najmu lub dzierzawy nieruchomosci.

2. Posrednik wykonuje czynnosci, o ktorych mowa w ust. 1, osobiscie lub przy pomocy innych osob dzialajacych pod jego nadzorem, ponoszac za ich czynnosci odpowiedzialnosc zawodowa okreslona w ustawie.

3. Zakres czynnosci posrednictwa w obrocie nieruchomosciami okresla umowa posrednictwa zawarta miedzy posrednikiem a zamawiajacym.

4. Przez umowe posrednictwa posrednik zobowiazuje sie do dokonywania dla zamawiajacego czynnosci zmierzajacych do zawarcia umow, o ktorych mowa w ust. 1, a zamawiajacy zobowiazuje sie do zaplaty posrednikowi wynagrodzenia.

5. Sposob ustalenia lub wysokosc wynagrodzenie za czynnosci posrednictwa w obrocie nieruchomosciami okresla umowa posrednictwa. W razie nieokreslenia wynagrodzenia w umowie, przysluguje wynagrodzenie zwyczajowo przyjete w danych stosunkach.

6. Czynnosci posrednictwa w obrocie nieruchomosciami moga byc wykonywane w stosunku do wszelkich nieruchomosci, a takze na rzecz wszystkich osob fizycznych i prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie posiadajacych osobowosci prawnej.

Poczatek

Art. 181.

1. Przy wykonywaniu dzialalnosci zawodowej posrednik jest obowiazany stosowac przepisy prawa i standardy zawodowe, kierowac sie zasadami etyki zawodowej, a czynnosci posrednictwa wykonywac ze szczegolna starannoscia wlasciwa dla ich zawodowego charakteru. Jest on takze zobowiazany do kierowania sie zasada ochrony interesu osob, na ktorych rzecz wykonuje te czynnosci.

2. Posrednik w obrocie nieruchomosciami jest zobowiazany do stalego doskonalenia kwalifikacji zawodowych.

Poczatek

Art. 182.

1. Licencje zawodowa posrednika w obrocie nieruchomosciami nadaje sie osobie, ktora:

1) posiada pelna zdolnosc do czynnosci prawnych,

2) nie byla karana za przestepstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przestepstwa gospodarcze, za falszowanie pieniedzy, papierow wartosciowych, znakow urzedowych, za przestepstwa skarbowe oraz za inne przestepstwa majace znaczenie ze wzgledu na wykonywany zawod,

3) posiada co najmniej srednie wyksztalcenie,

4) ukonczyla kurs kwalifikacyjny,

5) odbyla praktyke zawodowa w zakresie posrednictwa w obrocie nieruchomosciami,

6) przeszla z wynikiem pozytywnym postepowanie kwalifikacyjne, w tym zlozyla egzamin uprawniajacy do otrzymania licencji zawodowej w zakresie posrednictwa w obrocie nieruchomosciami.

2. Obowiazek, o ktorym mowa w ust. 1 pkt 4, nie dotyczy osoby, ktora ukonczyla studia wyzsze o specjalnosci zwiazanej z gospodarka nieruchomosciami.

3. Osoba nie posiadajaca obywatelstwa polskiego moze otrzymac licencje zawodowa posrednika w obrocie nieruchomosciami po spelnieniu warunkow wymienionych w ust. 1 oraz po wykazaniu sie biegla znajomoscia jezyka polskiego.

Poczatek

Art. 183.

1. Posrednik nie wypelniajacy obowiazkow, o ktorych mowa w art. 181, podlega odpowiedzialnosci zawodowej.

2. Wobec posrednika moga byc orzeczone, z tytulu odpowiedzialnosci zawodowej, nastepujace kary dyscyplinarne:

1) upomnienie,

2) nagana z wpisem do centralnego rejestru posrednikow,

3) zawieszenie licencji zawodowej na okres od 6 miesiecy do roku,

4) zawieszenie licencji zawodowej do czasu ponownego zdania egzaminu z wynikiem pozytywnym,

5) pozbawienie licencji zawodowej z mozliwoscia ubiegania sie o ponowne jej nadanie po uplywie 3 lat od dnia pozbawienia.

3. Pozbawienie licencji zawodowej nastepuje rowniez w przypadku utraty zdolnosci do czynnosci prawnych oraz skazania za przestepstwa, o ktorych mowa w art. 182 ust. 1 pkt 2.

4. Zawieszenie lub pozbawienie licencji zawodowej moze takze nastapic w wypadku niewykonywania uslug posrednictwa w obrocie nieruchomosciami przez okres dluzszy niz 5 lat od ostatniej czynnosci zawodowej.

Rozdzial 3

Zarzadzanie nieruchomosciami

Poczatek

Art. 184.

1. Zarzadzanie nieruchomosciami jest dzialalnoscia zawodowa wykonywana przez zarzadcow na zasadach okreslonych w niniejszej ustawie.

2. Zarzadca nieruchomosci jest osoba fizyczna posiadajaca licencje zawodowa nadana w trybie przepisow rozdzialu 4 niniejszego dzialu.

3. Podmioty gospodarcze moga prowadzic dzialalnosc w zakresie zarzadzania nieruchomosciami, jezeli zarzadzanie bedzie wykonywane przez osoby posiadajace licencje zawodowe.

Poczatek

Art. 185.

1. Zarzadzanie nieruchomoscia, w rozumieniu niniejszej ustawy, polega na podejmowaniu wszelkich decyzji i dokonywaniu wszelkich czynnosci zmierzajacych do utrzymywania nieruchomosci w stanie nie pogorszonym zgodnie z jej przeznaczeniem, jak rowniez do uzasadnionego inwestowania w te nieruchomosc.

2. Zarzadca nieruchomosci dziala na podstawie umowy o zarzadzanie nieruchomoscia zawartej z jej wlascicielem, wspolnota mieszkaniowa albo inna osoba lub jednostka organizacyjna, ktorej przysluguje prawo do nieruchomosci, ze skutkiem prawnym bezposrednio dla tej osoby lub jednostki organizacyjnej.

3. Zakres uprawnien i obowiazkow zarzadcy wynika z przepisow ustawy, z przepisow odrebnych ustaw oraz z umowy o zarzadzanie nieruchomoscia.

4. Zarzadca ma prawo do wynagrodzenia, ktorego wysokosc okresla umowa o zarzadzanie nieruchomoscia.

5. Zarzadca nie moze czerpac innych korzysci z zarzadzania nieruchomoscia oprocz wynagrodzenia, chyba ze umowa o zarzadzanie stanowi inaczej.

Poczatek

Art. 186.

1. Przy wykonywaniu dzialalnosci zawodowej zarzadca jest zobowiazany stosowac przepisy prawa i standardy zawodowe, kierowac sie zasadami etyki zawodowej, a czynnosci zarzadzania wykonywac ze szczegolna starannoscia, wlasciwa dla ich zawodowego charakteru. Jest on takze zobowiazany do kierowania sie zasada ochrony interesu osob, na ktorych rzecz wykonuje te czynnosci.

2. Zarzadca nieruchomosci jest zobowiazany do stalego doskonalenia kwalifikacji zawodowych.

Poczatek

Art. 187.

1. Licencje zawodowa zarzadcy nieruchomosci nadaje sie osobie, ktora:

1) posiada pelna zdolnosc do czynnosci prawnych,

2) nie byla karana za przestepstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przestepstwa gospodarcze, za falszowanie pieniedzy, papierow wartosciowych, znakow urzedowych, za przestepstwa skarbowe oraz za inne przestepstwa majace znaczenie ze wzgledu na wykonywany zawod,

3) posiada co najmniej srednie wyksztalcenie,

4) ukonczyla kurs kwalifikacyjny,

5) odbyla praktyke zawodowa w zakresie zarzadzania nieruchomosciami,

6) przeszla z wynikiem pozytywnym postepowanie kwalifikacyjne, w tym zlozyla egzamin uprawniajacy do otrzymania licencji zawodowej w zakresie zarzadzania nieruchomosciami.

2. Obowiazek, o ktorym mowa w ust. 1 pkt 4, nie dotyczy osoby, ktora ukonczyla studia wyzsze o specjalnosci zwiazanej z gospodarka nieruchomosciami.

3. Osoba nie posiadajaca obywatelstwa polskiego moze otrzymac licencje zawodowa zarzadcy nieruchomosci po spelnieniu warunkow wymienionych w ust. 1 oraz po wykazaniu sie biegla znajomoscia jezyka polskiego.

Poczatek

Art. 188.

1. Zarzadca nie wypelniajacy obowiazkow, o ktorych mowa w art. 186, podlega odpowiedzialnosci zawodowej.

2. Wobec zarzadcy moga byc orzeczone z tytulu odpowiedzialnosci zawodowej nastepujace kary dyscyplinarne:

1) upomnienie,

2) nagana z wpisem do centralnego rejestru zarzadcow,

3) zawieszenie licencji zawodowej na okres od 6 miesiecy do roku,

4) zawieszenie licencji zawodowej do czasu ponownego zdania egzaminu z wynikiem pozytywnym,

5) pozbawienie licencji zawodowej z mozliwoscia ubiegania sie o ponowne jej nadanie po uplywie 3 lat od dnia pozbawienia.

3. Pozbawienie licencji zawodowej nastepuje rowniez w przypadku utraty zdolnosci do czynnosci prawnych oraz skazania za przestepstwa, o ktorych mowa w art. 187 ust. 1 pkt 2.

4. Zawieszenie lub pozbawienie licencji zawodowej moze takze nastapic w razie niewykonywania uslug zarzadzania nieruchomosciami przez okres dluzszy niz 5 lat od ostatniej czynnosci zawodowej.

Poczatek

Art. 189.

1. Nieruchomosci stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa lub wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego, z zastrzezeniem art. 190, moga byc zarzadzane wylacznie przez osoby posiadajace licencje zawodowa w zakresie zarzadzania nieruchomosciami.

2. Wylonienie zarzadcy nieruchomosci stanowiacej wlasnosc Skarbu Panstwa lub wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego nastepuje na podstawie przepisow ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamowieniach publicznych (Dz.U. Nr 76, poz. 344 i Nr 130, poz. 645 oraz z 1995 r. Nr 99, poz. 488).

Poczatek

Art. 190.

Przepisow niniejszego rozdzialu nie stosuje sie do gospodarowania nieruchomosciami przez Agencje Wlasnosci Rolnej Skarbu Panstwa, Wojskowa Agencje Mieszkaniowa i Agencje Mienia Wojskowego, a takze do gospodarowania nieruchomosciami przez wlasciwe organy lub bezposrednio przez wlascicieli nieruchomosci.

Rozdzial 4

Nadawanie uprawnien i licencji zawodowych rzeczoznawcom majatkowym,

posrednikom w obrocie nieruchomosciami i zarzadcom nieruchomosci

oraz orzekanie w sprawach odpowiedzialnosci zawodowej

Poczatek

Art. 191.

1. Prezes Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nadaje uprawnienia i licencje zawodowe, o ktorych mowa w rozdzialach 1-3 niniejszego dzialu, na podstawie postepowania kwalifikacyjnego zakonczonego wynikiem pozytywnym.

2. Uprawnienia i licencje zawodowe nadaje sie kazdemu, kto przeszedl z wynikiem pozytywnym postepowanie kwalifikacyjne.

3. Postepowanie kwalifikacyjne przeprowadza Panstwowa Komisja Kwalifikacyjna.

4. Prezes Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast powoluje w drodze zarzadzenia Panstwowa Komisje Kwalifikacyjna z udzialem osob wskazanych przez Ministra Sprawiedliwosci oraz organizacje zawodowe rzeczoznawcow majatkowych, posrednikow w obrocie nieruchomosciami i zarzadcow nieruchomosci.

5. Postepowanie kwalifikacyjne przeprowadza sie na koszt osob ubiegajacych sie o nadanie uprawnien i licencji zawodowych.

Poczatek

Art. 192.

Nadanie uprawnien zawodowych w zakresie szacowania nieruchomosci, a takze licencji zawodowych posrednika w obrocie nieruchomosciami oraz zarzadcy nieruchomosci stwierdza sie swiadectwem. Odmowa nadania uprawnien i licencji zawodowych nastepuje w drodze decyzji.

Poczatek

Art. 193.

1. Osoby, ktorym nadano uprawnienia i licencje zawodowe, podlegaja wpisowi odpowiednio do centralnych rejestrow: rzeczoznawcow majatkowych, posrednikow w obrocie nieruchomosciami oraz zarzadcow nieruchomosci. Z dniem wpisu do rejestrow osoby te uzyskuja prawo wykonywania czynnosci zawodowych.

2. Prezes Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast prowadzi centralne rejestry, o ktorych mowa w ust. 1. Rejestry podlegaja ogloszeniu w dzienniku urzedowym Prezesa Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

3. Wojewodowie oglaszaja w wojewodzkich dziennikach urzedowych wyciagi z centralnych rejestrow dotyczace osob zamieszkalych w tych wojewodztwach.

Poczatek

Art. 194.

1. Prezes Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast orzeka w drodze decyzji o zastosowaniu kar dyscyplinarnych, o ktorych mowa w art. 178 ust. 2, art. 183 ust. 2 oraz art. 188 ust. 2, na podstawie wynikow postepowania wyjasniajacego, a takze podejmuje decyzje w sprawach okreslonych w art. 178 ust. 3 i 4, art. 183 ust. 3 i 4 oraz w art. 188 ust. 3 i 4.

2. Postepowanie wyjasniajace przeprowadza Komisja Odpowiedzialnosci Zawodowej.

3. Prezes Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast powoluje, w drodze zarzadzenia, Komisje Odpowiedzialnosci Zawodowej z udzialem osob wskazanych przez organizacje zawodowe rzeczoznawcow majatkowych, posrednikow w obrocie nieruchomosciami oraz zarzadcow nieruchomosci.

Poczatek

Art. 195.

1. Postepowanie wyjasniajace wymienione w art. 194 odbywa sie z udzialem osoby, w stosunku do ktorej toczy sie postepowanie. Nie usprawiedliwione niestawiennictwo nie wstrzymuje postepowania.

2. Osoba, o ktorej mowa w ust. 1, moze ustanowic obronce rowniez sposrod rzeczoznawcow majatkowych, posrednikow w obrocie nieruchomosciami oraz zarzadcow nieruchomosci.

Poczatek

Art. 196.

Programy studiow podyplomowych oraz kursow specjalistycznych, o ktorych mowa w art. 177 ust. 1 pkt 4, art. 182 ust. 1 pkt 4 oraz art. 187 ust. 1 pkt 4, podlegaja uzgodnieniu z Prezesem Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

Poczatek

Art. 197.

Rada Ministrow, w drodze rozporzadzenia, okresla:

1) sposob i warunki odbywania praktyki zawodowej oraz tryb i sposob doskonalenia kwalifikacji rzeczoznawcow majatkowych, posrednikow w obrocie nieruchomosciami oraz zarzadcow nieruchomosci,

2) szczegolowe zasady i tryb dzialania Panstwowej Komisji Kwalifikacyjnej oraz jej organizacje, przeprowadzania postepowania kwalifikacyjnego i ustalania jego kosztow, nadawania uprawnien i licencji zawodowych, wzory swiadectw tych uprawnien i licencji oraz sposob prowadzenia i zakres danych centralnych rejestrow rzeczoznawcow majatkowych, posrednikow w obrocie nieruchomosciami oraz zarzadcow nieruchomosci,

3) szczegolowe zasady i tryb dzialania Komisji Odpowiedzialnosci Zawodowej oraz jej organizacje, przeprowadzania postepowania z tytulu odpowiedzialnosci zawodowej oraz stosowania kar dyscyplinarnych z tego tytulu.

DZIAL VI

Przepisy karne

Poczatek

Art. 198.

Kto prowadzi dzialalnosc zawodowa w zakresie rzeczoznawstwa majatkowego bez uprawnien lub w zakresie posrednictwa w obrocie nieruchomosciami oraz zarzadzania nieruchomosciami bez licencji,

podlega grzywnie do 5 000 zl.

DZIAL VII

Przepisy przejsciowe, zmiany w przepisach obowiazujacych

i przepisy koncowe

Rozdzial 1

Przepisy przejsciowe

Poczatek

Art. 199.

1. Nieruchomosci nabyte przez panstwowe osoby prawne po wejsciu w zycie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 3, poz. 11), to jest po dniu 1 lutego 1989 r., stanowia od daty nabycia wlasnosc tych osob.

2. Zarzad nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa oraz wlasnosc gminy, sprawowany w dniu wejscia w zycie niniejszej ustawy przez jednostki organizacyjne, przeksztalca sie z tym dniem w trwaly zarzad tych nieruchomosci.

Poczatek

Art. 200.

1. W sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 wrzesnia 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywlaszczaniu nieruchomosci (Dz.U. Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 83, poz. 373, z 1992 r. Nr 91, poz. 455, z 1994 r. Nr 51, poz. 201, Nr 80, poz. 369, Nr 84, poz. 384 i Nr 123, poz. 601, z 1996 r. Nr 5, poz. 33 oraz z 1997 r. Nr 106, poz. 675), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa uzytkowania wieczystego gruntow oraz wlasnosci budynkow, innych urzadzen i lokali przez panstwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Zywnosciowej, ktore posiadaly w tym dniu grunty w zarzadzie, nie zakonczonych przed dniem wejscia w zycie niniejszej ustawy, stosuje sie nastepujace zasady:

1) nabycie wlasnosci budynkow, innych urzadzen i lokali nastepuje odplatnie, jezeli obiekty te nie byly wybudowane lub nabyte ze srodkow wlasnych tych osob lub ich poprzednikow prawnych,

2) nabycie prawa uzytkowania wieczystego oraz wlasnosci stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa lub zarzad gminy - w odniesieniu do nieruchomosci stanowiacych wlasnosc gminy,

3) w decyzji, o ktorej mowa w pkt 2, ustala sie warunki uzytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad okreslonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwote nalezna za nabycie wlasnosci, a takze sposob zabezpieczenia wierzytelnosci, okreslony w ust. 2,

4) na poczet ceny nabycia wlasnosci, o ktorej mowa w pkt 3, zalicza sie zwaloryzowane oplaty poniesione z tytulu zarzadu budynkow, innych urzadzen i lokali; przy nabyciu uzytkowania wieczystego nie pobiera sie pierwszej oplaty.

2. Wierzytelnosci z tytulu nabycia wlasnosci budynkow, innych urzadzen i lokali przez osoby, o ktorych mowa w ust. 1, podlegaja zabezpieczeniu hipotecznemu na uzytkowaniu wieczystym gruntow lub wyodrebnionych czesciach tych gruntow, ktore te osoby nabyly. Hipoteka powstaje z dniem wpisu do ksiegi wieczystej. Wpis hipoteki nastepuje po bezskutecznym uplywie terminu na zaspokojenie wierzytelnosci, wyznaczonego w decyzji, o ktorej mowa w ust. 1 pkt 2. Przy zabezpieczeniu hipotecznym stosuje sie odpowiednio przepisy o ksiegach wieczystych i hipotece, z zastrzezeniem nastepujacych zasad:

1) podstawa wpisu hipoteki jest decyzja, o ktorej mowa w ust. 1 pkt 2,

2) wierzytelnosci zabezpieczone hipotecznie podlegaja w chwili zaplaty waloryzacji wedlug zasad obowiazujacych przy zwrocie wywlaszczonych nieruchomosci i nie podlegaja oprocentowaniu,

3) w razie sprzedazy, wynajecia, wydzierzawienia albo innego odplatnego udostepnienia nieruchomosci lub ich czesci, na ktorych dokonano zabezpieczenia hipotecznego wierzytelnosci, wierzytelnosc staje sie natychmiast wymagalna w czesci rownej korzysciom uzyskanym z tego tytulu,

4) w razie ustanowienia odrebnej wlasnosci lokalu mieszkalnego, udzial w uzytkowaniu wieczystym gruntow oraz udzial we wspolwlasnosci czesci wspolnych budynku zwiazane z prawem wlasnosci tego lokalu sa wolne od hipoteki,

5) jezeli wlasciwy organ, o ktorym mowa w art. 16, nie wyrazi zgody na zrzeczenie sie wlasnosci nieruchomosci, moze byc ona zbyta za cene nizsza niz zabezpieczona na niej wierzytelnosc; kwote uzyskana ze zbycia nieruchomosci uznaje sie za zaspokojenie wierzytelnosci, a hipoteka podlega wykresleniu; zasady te stosuje sie odpowiednio w razie zbycia wyodrebnionej lub ulamkowej czesci nieruchomosci.

3. Wierzytelnosci z tytulu nabycia wlasnosci budynkow, innych urzadzen i lokali wygasaja z chwila:

1) przeksztalcenia przedsiebiorstwa panstwowego w spolke z wylacznym udzialem Skarbu Panstwa,

2) wydania zarzadzenia o prywatyzacji bezposredniej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiebiorstw panstwowych (Dz.U. Nr 118, poz. 561 i Nr 156, poz. 575 oraz z 1997 r. Nr 32, poz. 184, Nr 98, poz. 603 i Nr 106, poz. 673).

4. Nabycie wlasnosci oraz prawa uzytkowania wieczystego, o ktorym mowa w ust. 1 i 2, nie moze naruszac praw osob trzecich.

Poczatek

Art. 201.

1. Przepisy art. 200 stosuje sie odpowiednio do utworzonych z dniem 1 maja 1991 r., 1 lipca 1991 r. oraz z dniem 1 stycznia 1992 r. na podstawie zarzadzen Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej przedsiebiorstw panstwowych, ktore nabyly z mocy prawa, zgodnie z ustawa z dnia 25 marca 1994 r. zmieniajaca ustawe o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywlaszczaniu nieruchomosci (Dz. U. Nr 51, poz. 201), z dniem ich wpisu do rejestru przedsiebiorstw panstwowych prawo uzytkowania wieczystego gruntow oraz wlasnosc polozonych na nich budynkow, innych urzadzen i lokali bedacych w zarzadzie rejonow drog publicznych, okregowych zakladow transportu i maszyn drogowych, rejonow budowy drog i mostow, rejonow budowy drog, rejonow budowy mostow, kopalni odkrywkowych surowcow drogowych, rejonow eksploatacji kruszywa lub dyrekcji okregowych drog publicznych.

2. Nabycie wlasnosci budynkow, innych urzadzen i lokali przez przedsiebiorstwa panstwowe, o ktorych mowa w ust. 1, nastepuje odplatnie, jezeli obiekty te nie byly wybudowane lub nabyte ze srodkow wlasnych poprzednikow prawnych tych przedsiebiorstw.

Poczatek

Art. 202.

1. Panstwowe instytucje kultury, ktore na podstawie ustawy z dnia 25 pazdziernika 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu dzialalnosci kulturalnej (Dz.U. Nr 114, poz. 493, z 1994 r. Nr 121, poz. 591, z 1996 r. Nr 90, poz. 407 oraz z 1997 r. Nr 5, poz. 24 i Nr 106, poz. 680) uzyskaly osobowosc prawna, nabywaja z mocy prawa, z dniem ich wpisu do rejestru instytucji kultury, uzytkowanie wieczyste gruntow, ktorymi zarzadzaly w dniu 5 grudnia 1990 r., oraz wlasnosc polozonych na nich budynkow, innych urzadzen i lokali, jezeli w dniu wejscia w zycie niniejszej ustawy nadal zarzadzaja tymi gruntami. Nie moze to naruszac praw osob trzecich. Do nabycia stosuje sie odpowiednio przepisy art. 200.

2. Nabycie wlasnosci budynkow, innych urzadzen i lokali przez instytucje kultury, o ktorych mowa w ust. 1, nastepuje nieodplatnie.

Poczatek

Art. 203.

1. Zobowiazania osob prawnych z tytulu odplatnosci za budynki, inne urzadzenia i lokale, o ktorych mowa w art. 200 ust. 1 oraz art. 201 ust. 2, nie wykonane w calosci lub w czesci przed dniem wejscia w zycie niniejszej ustawy, podlegaja zabezpieczeniu hipotecznemu zgodnie z jej przepisami.

2. Zobowiazania spolek z wylacznym udzialem Skarbu Panstwa, powstalych z przeksztalcenia przedsiebiorstw panstwowych, z tytulu, o ktorym mowa w ust. 1, wygasaja.

3. Przepisu ust. 1 nie stosuje sie do zobowiazan spolek, ktorym na podstawie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiebiorstw panstwowych oddano do odplatnego korzystania mienie zlikwidowanego przedsiebiorstwa.

Poczatek

Art. 204.

1. Spoldzielni, zwiazkowi spoldzielczemu oraz innym osobom prawnym, ktore w dniu 5 grudnia 1990 r. byly uzytkownikami gruntow, stanowiacych wlasnosc Skarbu panstwa lub gminy, przysluguje roszczenie o ustanowienie uzytkowania wieczystego gruntu oraz o przeniesienie wlasnosci znajdujacych sie na nim budynkow, innych urzadzen i lokali.

2. Zawarcie umowy o oddanie gruntu w uzytkowanie wieczyste nastepuje bez przetargu.

3. Przeniesienie wlasnosci budynkow, innych urzadzen i lokali nastepuje odplatnie, chyba ze obiekty te zostaly wybudowane lub nabyte ze srodkow wlasnych spoldzielni, zwiazkow spoldzielczych oraz innych osob prawnych.

4. Oplate z tytulu uzytkowania wieczystego gruntu oraz cene budynkow, innych urzadzen i lokali ustala sie wedlug przepisow rozdzialu 8 dzialu II, z wylaczeniem przepisu o obowiazku wniesienia pierwszej oplaty. Na poczet ceny zalicza sie zwaloryzowane oplaty poniesione z tytulu uzytkowania budynkow, innych urzadzen i lokali.

5. Roszczenia, o ktorych mowa w ust. 1, wygasly, jezeli wnioski w tej sprawie nie zostaly zlozone do dnia 31 grudnia 1996 r.

6. W przypadku sprzedazy prawa uzytkowania wieczystego przed uplywem 10 lat od jego ustanowienia, spoldzielnia, zwiazek spoldzielczy oraz inne osoby prawne sa obowiazane uiscic pierwsza oplate w wysokosci okreslonej w dniu sprzedazy, wedlug przepisow rozdzialu 8 dzialu II. Nie uiszcza sie pierwszej oplaty w razie:

1) nieodplatnego przekazania prawa uzytkowania wieczystego na rzecz gminy lub Skarbu Panstwa,

2) nieodplatnego przekazania prawa uzytkowania wieczystego na rzecz innej spoldzielni na podstawie ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianach w organizacji i dzialalnosci spoldzielczosci (Dz.U. Nr 6, poz. 36, Nr 11, poz. 74, Nr 29, poz. 175 i Nr 34, poz. 198, z 1991 r. Nr 83, poz. 373, z 1992 r. Nr 18, poz. 74 i Nr 80, poz. 406, z 1993 r. Nr 40, poz. 182 oraz z 1994 r. Nr 68, poz. 294 i Nr 90, poz. 419).

Poczatek

Art. 205.

1. Roszczenia spoldzielni, zwiazkow spoldzielczych oraz innych osob prawnych o ustanowienie uzytkowania wieczystego, powstale przed dniem wejscia w zycie niniejszej ustawy, podlegaja z tym dniem jej przepisom.

2. Przepisy art. 204 stosuje sie odpowiednio do nastepcow prawnych spoldzielni, zwiazkow spoldzielczych oraz innych osob prawnych, ktore istnialy w dniu 24 grudnia 1992 r. i istnieja w dniu wejscia w zycie niniejszej ustawy.

Poczatek

Art. 206.

Rada Ministrow okresli, w drodze rozporzadzenia, szczegolowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarzadu panstwowych i komunalnych osob prawnych do nieruchomosci, a takze prawa uzytkowania nieruchomosci przez spoldzielnie, zwiazki spoldzielcze, oraz inne osoby prawne, uznawania srodkow, o ktorych mowa w art. 200 ust. 1, art. 201 ust. 2 i art. 204 ust. 3, za srodki wlasne, okreslania wartosci nieruchomosci oraz wysokosci kwot naleznych za nabycie wlasnosci budynkow, innych urzadzen i lokali, zabezpieczenia wierzytelnosci z tego tytulu, a takze rodzaje dokumentow stanowiacych niezbedne dowody w tych sprawach.

Poczatek

Art. 207.

1. Posiadaczom nieruchomosci stanowiacych wlasnosc Skarbu panstwa lub wlasnosc gminy, ktorzy w dniu 5 grudnia 1990 r. nie legitymowali sie dokumentami o przekazaniu im tych nieruchomosci, wydanymi w formie przewidzianej prawem, i nie legitymuja sie nimi w dniu wejscia w zycie niniejszej ustawy, oddaje sie je odpowiednio w uzytkowanie wieczyste, w drodze umowy, lub w trwaly zarzad, w drodze decyzji. Jezeli oddaniu w uzytkowanie wieczyste podlega nieruchomosc gruntowa zabudowana na podstawie pozwolenia na budowe z lokalizacja stala, stosuje sie odpowiednio przepis art. 200 ust. 1 pkt 1.

2. Posiadacze, o ktorych mowa w ust. 1, moga byc zwolnieni z pierwszej oplaty z tytulu uzytkowania wieczystego, jezeli zloza wnioski o oddanie im nieruchomosci w uzytkowanie wieczyste przed uplywem roku od dnia wejscia w zycie ustawy.

Poczatek

Art. 208.

1. Osobom fizycznym oraz prawnym, ktore do dnia 5 grudnia 1990 r. uzyskaly ostateczne decyzje lokalizacyjne lub pozwolenia na budowe na nieruchomosci stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa lub wlasnosc gminy, oddaje sie te nieruchomosci w uzytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym, jezeli wnioski o oddanie tych nieruchomosci zostaly zlozone przed dniem utraty waznosci tych decyzji.

2. Spoldzielniom, ich zwiazkom oraz Krajowej Radzie Spoldzielczej i innym osobom prawnym, ktore na gruntach stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa lub wlasnosc gminy do dnia 5 grudnia 1990 r. wybudowaly same lub wybudowali ich poprzednicy prawni z wlasnych srodkow, za zezwoleniem wlasciwego organu nadzoru budowlanego budynki, przysluguje roszczenie o ustanowienie uzytkowania wieczystego gruntow oraz o nieodplatne przeniesienie wlasnosci znajdujacych sie na nich budynkow. Roszczenie przysluguje tym osobom w stosunku do gruntow bedacych w dniu zgloszenia roszczenia w ich posiadaniu w rozumieniu art. 207 i obejmuje grunty niezbedne do prawidlowego korzystania z budynku.

3. W sprawach, o ktorych mowa w ust. 2, zawarcie umowy o oddanie gruntu w uzytkowanie wieczyste oraz o przeniesienie wlasnosci budynkow nastepuje bez przetargu oraz bez obowiazku wniesienia pierwszej oplaty.

4. Roszczenia, o ktorych mowa w ust. 2, wygasly jezeli wnioski w tej sprawie nie zostaly zlozone do dnia 31 grudnia 1996 r.

Poczatek

Art. 209.

Osoby, ktore uzyskaly prawo zabudowy nieruchomosci ustanowione przed dniem wejscia w zycie dekretu z dnia 26 pazdziernika 1945 r. o prawie zabudowy (Dz.U. Nr 50, poz. 280), moga zadac przeksztalcenia tego prawa w uzytkowanie wieczyste. Przeksztalcenie nastepuje w drodze decyzji wlasciwego organu, w ktorej okresla sie takze warunki uzytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad okreslonych w art. 62. Decyzja stanowi podstawe do dokonania wpisu w ksiedze wieczystej.

Poczatek

Art. 210.

1. Grunty stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa lub wlasnosc gminy, bedace w dniu 5 grudnia 1990 r. w uzytkowaniu osob prawnych lub jednostek organizacyjnych nie posiadajacych osobowosci prawnej oraz znajdujace sie na tych gruntach budynki, inne urzadzenia i lokale pozostaja nadal w uzytkowaniu tych osob i jednostek. Do uzytkowania tego stosuje sie przepisy Kodeksu cywilnego.

2. W razie sprzedazy dotychczasowemu uzytkownikowi budynkow, innych urzadzen i lokali, o ktorych mowa w ust. 1, na poczet ceny nabycia wlasnosci zalicza sie oplaty poniesione z tytulu uzytkowania.

Poczatek

Art. 211.

1. Osoba, ktora na podstawie pozwolenia na budowe wybudowala przed dniem 5 grudnia 1990 r. ze srodkow wlasnych garaz na gruncie stanowiacym wlasnosc Skarbu Panstwa lub wlasnosc gminy, a takze jej nastepca prawny, moga zadac nabycia tego garazu na wlasnosc oraz oddania w uzytkowanie wieczyste gruntu niezbednego do korzystania z tego garazu, jezeli jest jego najemca. Nabycie garazu na wlasnosc nastepuje nieodplatnie.

2. Nabycie garazu na wlasnosc, wybudowanego przed dniem 5 grudnia 1990 r. na podstawie pozwolenia na budowe z lokalizacja czasowa, jest uzaleznione od zgodnosci tej lokalizacji z ustaleniami planu miejscowego obowiazujacego w dniu zgloszenia zadania.

Poczatek

Art. 212.

1. Na pokrycie oplat za uzytkowanie wieczyste lub ceny sprzedazy dzialki budowlanej oraz ceny sprzedazy polozonych na niej budynkow lub lokali stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa osobom, ktore w zwiazku z wojna rozpoczeta w 1939 r. pozostawily nieruchomosci na terenach nie wchodzacych w sklad obecnego obszaru panstwa, a ktore na mocy umow miedzynarodowych zawartych przez panstwo mialy otrzymac ekwiwalent za mienie pozostawione za granica, zalicza sie wartosc pozostawionych nieruchomosci.

2. Jezeli wartosc pozostawionych nieruchomosci przewyzsza wartosc nieruchomosci, o ktorych mowa w ust. 1, nabytych jako ekwiwalent, roznica moze byc zaliczona na pokrycie oplat za uzytkowanie wieczyste lub ceny sprzedazy dzialki zabudowanej budynkiem, przeznaczonym na prowadzenie dzialalnosci handlowej lub uslugowej, na pracownie do prowadzenia dzialalnosci tworczej, domem letniskowym, garazem albo dzialki przeznaczonej pod tego rodzaju zabudowe.

3. W razie zaliczenia wartosci nieruchomosci, o ktorych mowa w ust. 1, nie stosuje sie przepisow art. 62 i 109.

4. Zaliczenie wartosci nieruchomosci, o ktorych mowa w ust. 1, nastepuje na rzecz wlasciciela tych nieruchomosci lub wskazanej przez niego jednej osoby uprawnionej do dziedziczenia ustawowego.

5. W razie smierci wlasciciela nieruchomosci pozostawionych za granica, uprawnienia wynikajace z ust. 1 przysluguja lacznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione.

6. Rada Ministrow okresli, w drodze rozporzadzenia, sposob zaliczania na pokrycie oplat za uzytkowanie wieczyste lub ceny sprzedazy dzialki budowlanej i ceny sprzedazy polozonych na niej budynkow lub lokali, stanowiacych wlasnosc Skarbu Panstwa, wartosci nieruchomosci pozostawionych na terenach nie wchodzacych w sklad obszaru panstwa oraz sposob ustalania wartosci tych nieruchomosci.

Poczatek

Art. 213.

Przepisow art. 204-212 nie stosuje sie do nieruchomosci wchodzacych w sklad Zasobu Wlasnosci Rolnej Skarbu Panstwa, chyba ze przepisy dotyczace gospodarowania tym Zasobem stanowia inaczej.

Poczatek

Art. 214.

1. Poprzednim wlascicielom, ktorych prawa do odszkodowania za przejete przez panstwo grunty, budynki i inne czesci skladowe nieruchomosci, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 pazdziernika 1945 r. o wlasnosci i uzytkowaniu gruntow na obszarze m.st.Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99), wygasly na podstawie przepisow ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jezeli zglosili oni lub ich nastepcy prawni w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie gruntow w uzytkowanie wieczyste, moze zostac zwrocona jedna nieruchomosc.

2. Zwrot nieruchomosci, o ktorym mowa w ust. 1, przysluguje poprzednim wlascicielom dzialek zabudowanych domami jednorodzinnymi, malymi domami mieszkalnymi i domami, w ktorych liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w ktorych przed dniem 21 listopada 1945 r. zostala wyodrebniona wlasnosc poszczegolnych lokali, a takze domami, ktore stanowily przed tym dniem wlasnosc spoldzielni mieszkaniowych.

3. O przyznaniu prawa uzytkowania wieczystego gruntow i o zwrocie budynkow orzeka wlasciwy organ.

4. Przepis ust. 2 stosuje sie odpowiednio do obiektow sakralnych, klasztorow, domow zakonnych i innych obiektow koscielnych, uzytkowanych w calosci przez bylych wlascicieli lub ich nastepcow prawnych. Jezeli obiekty te sa uzytkowane tylko w czesci, przepis ust. 2 stosuje sie wylacznie w granicach faktycznego wladania.

5. Przepisu ust. 2 nie stosuje sie do gruntow oddanych w uzytkowanie wieczyste osobom innym niz byli wlasciciele oraz do gruntow oddanych w uzytkowanie.

Poczatek

Art. 215.

1. Przepisy ustawy dotyczace odszkodowan za wywlaszczone nieruchomosci stosuje sie odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwo rolne na gruntach, ktore na podstawie dekretu z dnia 26 pazdziernika 1945 r. o wlasnosci i uzytkowaniu gruntow na obszarze m.st. Warszawy przeszly na wlasnosc panstwa, jezeli ich poprzedni wlasciciele lub nastepcy prawni tych wlascicieli, prowadzacy gospodarstwo, zostali pozbawieni faktycznego wladania wspomnianym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r.

2. Przepisy ustawy dotyczace odszkodowania za wywlaszczone nieruchomosci stosuje sie odpowiednio do domu jednorodzinnego, jezeli przeszedl on na wlasnosc panstwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do dzialki, ktora przed dniem wejscia w zycie dekretu wymienionego w ust. 1 mogla byc przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jezeli poprzedni wlasciciel badz jego nastepcy prawni zostali pozbawieni faktycznej mozliwosci wladania nia po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni wlasciciel badz jego nastepcy prawni moga otrzymac w uzytkowanie wieczyste dzialke pod budowe domu jednorodzinnego.

Poczatek

Art. 216.

Przepisy rozdzialu 6 dzialu III niniejszej ustawy stosuje sie odpowiednio do nieruchomosci przejetych lub nabytych na rzecz Skarbu Panstwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywlaszczania nieruchomosci (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domow jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138, z 1961 r. Nr 7, poz. 47 i Nr 32, poz. 159 oraz z 1972 r. Nr 27, poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216, z 1972 r. Nr 49, poz. 312 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomosci w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192, z 1973 r. Nr 48, poz. 282 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99) oraz do nieruchomosci wywlaszczonych na rzecz panstwowych i spoldzielczych przedsiebiorstw gospodarki rolnej, jak rowniez do gruntow wywlaszczonych na podstawie odrebnych przepisow w zwiazku z potrzebami Tatrzanskiego Parku Narodowego.

Poczatek

Art. 217.

1. Osobom, ktore w wyniku utraty wlasnosci nieruchomosci otrzymaly tytulem odszkodowania lub rekompensaty inne nieruchomosci w uzytkowanie wieczyste, oraz nastepcom prawnym tych osob przysluguje roszczenie o nieodplatne przeniesienie na ich rzecz wlasnosci nieruchomosci przyznanych z tytulu odszkodowania lub rekompensaty.

2. Osoby, ktore zostaly pozbawione wlasnosci nieruchomosci w wyniku wywlaszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990 r., w razie zwrotu tych nieruchomosci, zwracaja odszkodowanie zwaloryzowane, w wysokosci nie wiekszej niz 50% aktualnej wartosci tych nieruchomosci.

Poczatek

Art. 218.

1. Osobie, ktora dokonala - za zgoda wlasciciela - przebudowy lub rozbudowy budynku stanowiacego wlasnosc Skarbu Panstwa lub wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego, w wyniku czego nastapilo wyodrebnienie lokalu, w razie nabycia tego lokalu na poczet ceny nabycia zalicza sie naklady poniesione na jego przebudowe lub rozbudowe. Przy ustalaniu wysokosci poniesionych nakladow bierze sie za podstawe faktycznie wykonane roboty oraz wartosc tych robot w dniu ustalenia ceny.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje sie, jezeli umowa najmu lub dzierzawy lokalu stanowi inaczej.

Poczatek

Art. 219.

1. Zalegle w dniu wejscia w zycie ustawy zobowiazania osob prawnych lub fizycznych z tytulu oplat za uzytkowanie wieczyste nieruchomosci gruntowych moga byc rozlozone na nie oprocentowane raty roczne platne przez okres do 10 lat, a odsetki od tych naleznosci moga byc umorzone. Rozlozenia na raty oraz umorzenia odsetek dokonuje, w drodze decyzji, wojewoda, jezeli nieruchomosc stanowi wlasnosc Skarbu Panstwa, lub zarzad jednostki samorzadu terytorialnego, jezeli nieruchomosc stanowi wlasnosc jednostki samorzadu terytorialnego, o ile jest to uzasadnione sytuacja finansowa tych osob prawnych lub fizycznych.

2. Zalegle w dniu wejscia w zycie ustawy zobowiazania jednostek organizacyjnych z tytulu oplat za zarzad nieruchomosci oraz odsetki od tych naleznosci umarza sie, jezeli jest to uzasadnione sytuacja finansowa tych jednostek. Przepis ust. 1 dotyczacy wlasciwosci organow stosuje sie odpowiednio.

Poczatek

Art. 220.

1. Jezeli w dniu wejscia w zycie ustawy nie byly ustalone terminy zagospodarowania nieruchomosci gruntowej stanowiacej przedmiot uzytkowania wieczystego, wlasciwy organ moze, w ciagu roku od dnia wejscia w zycie ustawy, ustalic te terminy w drodze decyzji.

2. Terminy zagospodarowania nieruchomosci gruntowej ustalone na podstawie ust.1 nie moga byc krotsze niz 12 miesiecy w odniesieniu do rozpoczecia zabudowy i 36 miesiecy w odniesieniu do zakonczenia zabudowy.

Poczatek

Art. 221.

1. Przepisy art. 72 ust. 3 stosuje sie odpowiednio do nieruchomosci gruntowych oddanych w uzytkowanie wieczyste przed dniem wejscia w zycie niniejszej ustawy. Zmiany wysokosci stawek procentowych oplat rocznych dokonaja wlasciwe organy w terminie roku od dnia wejscia w zycie ustawy. Przy dokonywaniu zmiany stawek procentowych stosuje sie tryb postepowania okreslony w art. 78-81.

2. Jezeli przy oddaniu nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste nie zostala okreslona wysokosc stawki procentowej oplaty rocznej z tytulu uzytkowania wieczystego, wlasciwy organ okresli wysokosc tej stawki, z wylaczeniem przypadkow, o ktorych mowa w art. 212 i art. 217 ust. 1, w terminie roku od dnia wejscia w zycie ustawy. Okreslenia wysokosci stawki procentowej dokonuje sie w trybie okreslonym w przepisach art. 78-81.

3. Jezeli przy oddaniu nieruchomosci gruntowej w uzytkowanie wieczyste nie zostal okreslony cel, na ktory nieruchomosc byla oddana, stawke procentowa oplaty rocznej przyjmuje sie stosownie do celu wynikajacego ze sposobu korzystania z nieruchomosci.

Poczatek

Art. 222.

1. Przepisy art. 83 stosuje sie odpowiednio do nieruchomosci oddanych w zarzad przed dniem wejscia w zycie niniejszej ustawy. Zmiany wysokosci stawek procentowych oplat rocznych dokonaja, w drodze decyzji, wlasciwe organy, w terminie roku od dnia wejscia w zycie ustawy.

2. Wniesione do dnia wejscia w zycie ustawy pierwsze oplaty z tytulu zarzadu nieruchomoscia nie podlegaja zwrotowi.

Poczatek

Art. 223.

1. Kierownicy urzedow rejonowych przekaza protokolarnie ministrowi wlasciwemu do spraw administracji publicznej wykaz nieruchomosci bedacych w zarzadzie jednostek, o ktorych mowa w art. 60 ust. 1, wraz z dokumentacja, w terminie 6 miesiecy od dnia wejscia w zycie niniejszej ustawy.

2. Starostowie, wykonujacy zadania z zakresu administracji rzadowej oddadza w trwaly zarzad okregowym dyrekcjom drog publicznych nieruchomosci stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa, zajete pod drogi krajowe i wojewodzkie w terminie nie dluzszym niz 2 lata od dnia wejscia w zycie ustawy.

Poczatek

Art. 224.

Do czasu przeksztalcenia ewidencji gruntow i budynkow w kataster nieruchomosci przez uzyte w niniejszej ustawie pojecie "kataster nieruchomosci" rozumie sie te ewidencje.

Poczatek

Art. 225.

W okresie do dnia 31 grudnia 2005 r. funkcje wartosci katastralnej dla gruntow rolnych i lesnych pelni liczba hektarow przeliczeniowych, ustalana zgodnie z przepisami o podatku rolnym oraz z przepisami o lasach.

Poczatek

Art. 226.

Wartosci katastralne, przy przeprowadzanej po raz pierwszy powszechnej taksacji nieruchomosci, ustala sie na dzien 31 grudnia roku poprzedzajacego rok, w ktorym na mocy odrebnych przepisow zostanie wprowadzony podatek od nieruchomosci naliczany od jej wartosci.

Poczatek

Art. 227.

Do czasu ogloszenia przez Prezesa Glownego Urzedu Statystycznego wskaznikow zmian cen nieruchomosci waloryzacji dokonuje sie przy zastosowaniu wskaznikow cen towarow i uslug konsumpcyjnych oglaszanych przez Prezesa Glownego Urzedu Statystycznego, w drodze obwieszczen, w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Poczatek

Art. 228.

W zasobie nieruchomosci Skarbu Panstwa nie ewidencjonuje sie nieruchomosci, ktore na podstawie ustawy wymienionej w art. 24 ust. 1 staly sie, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. wlasnoscia gmin, lecz co do ktorych nie zostaly wydane ostateczne decyzje potwierdzajace nabycie wlasnosci.

Poczatek

Art. 229.

Roszczenie, o ktorym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysluguje, jezeli przed dniem wejscia w zycie niniejszej ustawy nieruchomosc zostala sprzedana albo oddana w uzytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostaly ujawnione w ksiedze wieczystej.

Poczatek

Art. 230.

1. Osoby, ktore w dniu wejscia w zycie ustawy byly wpisane na listy wojewodzkie bieglych z zakresu szacowania nieruchomosci, maja prawo szacowania nieruchomosci przez 9 miesiecy od dnia wejscia w zycie ustawy.

2. Osoby ustanowione i wpisane przed dniem wejscia w zycie ustawy na liste bieglych sadowych z zakresu szacowania nieruchomosci moga prowadzic dzialalnosc bez uprawnien zawodowych, o ktorych mowa w art. 174 ust. 1, przez 2 lata od dnia wejscia w zycie ustawy. Przepis stosuje sie odpowiednio do osob powolywanych przez sad lub organ prowadzacy postepowanie przygotowawcze w sprawach karnych w charakterze bieglego sadowego spoza listy bieglych sadowych.

3. Osoby z wyksztalceniem wyzszym, legitymujace sie swiadectwem ukonczenia, przed dniem wejscia w zycie ustawy, kursu specjalistycznego z zakresu szacowania nieruchomosci, moga ubiegac sie, z zastrzezeniem ust. 4, o nadanie uprawnien zawodowych w zakresie szacowania nieruchomosci, pod warunkiem ukonczenia uzupelniajacego kursu kwalifikacyjnego, ktorego program zostal uzgodniony z Prezesem Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, oraz wykonania co najmniej 15 operatow szacunkowych.

4. Osoby z wyksztalceniem srednim legitymujace sie swiadectwem, o ktorym mowa w ust. 3, moga ubiegac sie o nadanie uprawnien zawodowych w zakresie szacowania nieruchomosci w ciagu 2 lat od dnia wejscia w zycie ustawy, pod warunkiem ukonczenia uzupelniajacego kursu kwalifikacyjnego, ktorego program zostal uzgodniony z Prezesem Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, oraz wykonania co najmniej 15 operatow szacunkowych.

Poczatek

Art. 231.

Uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomosci, nadane na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 30, poz. 163 i Nr 43, poz. 241, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, z 1991 r. Nr 103, poz. 446, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 54, poz. 349), uznaje sie za uprawnienia zawodowe, o ktorych mowa w art. 174 i 191, z zachowaniem zakresu uprawnien okreslonego w swiadectwie nadania tych uprawnien.

Poczatek

Art. 232.

1. Osoby, ktore w dniu wejscia w zycie ustawy wykonywaly uslugi posrednictwa w obrocie nieruchomosciami przez okres:

1) do 2 lat - moga ubiegac sie o zaliczenie tego okresu do praktyki zawodowej,

2) dluzszy niz 2 lata - moga byc zwolnione z obowiazku ukonczenia kursu kwalifikacyjnego i odbycia praktyki zawodowej,

3) dluzszy niz 5 lat - moga byc zwolnione z obowiazku ukonczenia kursu kwalifikacyjnego, odbycia praktyki zawodowej oraz zlozenia egzaminu.

2. Zwolnien, o ktorych mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, dokonuje Panstwowa Komisja Kwalifikacyjna na wniosek osoby ubiegajacej sie o nadanie licencji zawodowej, zlozony przed uplywem 2 lat od dnia wejscia w zycie niniejszej ustawy.

3. Osoby, ktore w dniu wejscia w zycie ustawy prowadzily na podstawie obowiazujacych przed tym dniem przepisow dzialalnosc zawodowa w zakresie posrednictwa w obrocie nieruchomosciami lub zarzadzania nieruchomosciami, moga prowadzic te dzialalnosc bez posiadania licencji zawodowych przez 2 lata od dnia wejscia w zycie niniejszej ustawy.

4. Czlonkowie powolywanej po raz pierwszy po wejsciu w zycie ustawy Panstwowej Komisji Kwalifikacyjnej otrzymuja uprawnienia i licencje zawodowe na podstawie dokonanej przez Prezesa Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oceny ich dorobku zawodowego w dziedzinie gospodarki nieruchomosciami.

Poczatek

Art. 233.

Sprawy wszczete, lecz nie zakonczone decyzja ostateczna przed dniem wejscia w zycie niniejszej ustawy, prowadzi sie na podstawie jej przepisow.

Rozdzial 2

Zmiany w przepisach obowiazujacych

Poczatek

Art. 234.

W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147, Nr 30, poz. 210, z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464, Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 85, poz. 388 i Nr 105, poz. 509 i z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, Nr 139, poz. 646 i Nr 149, poz. 703 oraz z 1997 r. Nr 43, poz. 242) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 232 w § 2 po wyrazach "Skarbu Panstwa" dodaje sie przecinek i wyrazy "gmin lub ich zwiazkow.",

2) skresla sie art. 242.

Poczatek

Art. 235.

W ustawie z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dobr kultury (Dz.U. Nr 10, poz. 48, z 1983 r. Nr 38, poz. 173, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 56, poz. 322, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. Nr 5, poz. 24 i Nr 88, poz. 554) skresla sie art. 35.

Poczatek

Art. 236.

W ustawie z dnia 31 marca 1965 r. o wyzszym szkolnictwie wojskowym (Dz.U. z 1992 r. Nr 10, poz. 40, z 1996 r. Nr 7, poz. 44 i z 1997 r. Nr 96, poz. 590) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) po art. 6 dodaje sie art. 6a w brzmieniu:

"Art. 6a. Akademie wojskowe sa zwolnione z oplat z tytulu uzytkowania wieczystego nieruchomosci gruntowych.",

2) po art. 54 dodaje sie art. 54a w brzmieniu:

"Art. 54a. 1. Z dniem 1 stycznia 1998 r.:

1) grunty stanowiace wlasnosc Skarbu Panstwa, pozostajace w zarzadzie Ministerstwa Obrony Narodowej i zajete na siedziby akademii wojskowych, staja sie przedmiotem uzytkowania wieczystego tych akademii,

2) budynki, inne urzadzenia trwale z gruntem zwiazane i lokale znajdujace sie na gruntach, o ktorych mowa w pkt 1, staja sie wlasnoscia akademii wojskowych.

2. Nabycie prawa uzytkowania wieczystego gruntow oraz wlasnosci budynkow, innych urzadzen i lokali, o ktorych mowa w ust.1, nie moze naruszac praw osob trzecich.".

Poczatek

Art. 237.

W ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 30, poz. 163 i Nr 43, poz. 241, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, z 1991 r. Nr 103, poz. 446, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 54, poz. 349) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 43 skresla sie pkt 8,

2) w art. 44:

a) w ust.1 po wyrazach "geodezji i kartografii" skresla sie wyrazy "z wyjatkiem uprawnien w zakresie szacowania nieruchomosci",

b) skresla sie ust. 2a.

3) w art. 45 w ust. 1 wyrazy "Minister Spraw Wewnetrznych i Administracji lub z jego upowaznienia Glowny Geodeta Kraju w zakresie wymienionym w art. 45 pkt 1-7 oraz Prezes Urzedu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w zakresie wymienionym w art. 43 pkt 8" zastepuje sie wyrazami "Glowny Geodeta Kraju".

Poczatek

Art. 238.

W ustawie z dnia 26 pazdziernika 1995 r. o niektorych formach popierania budownictwa mieszkaniowego oraz o zmianie niektorych ustaw (Dz. U. Nr 133, poz. 654, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 80, poz. 507) w art. 33c w pkt 2 po wyrazie "urbanistyki" dodaje sie wyrazy "oraz licencje zawodowe w dziedzinie posrednictwa w obrocie nieruchomosciami i zarzadzania nieruchomosciami".

Poczatek

Art. 239.

W ustawie z dnia 8 sierpnia 1996 r. o urzedzie Ministra Skarbu Panstwa (Dz. U. Nr 106, poz. 493 i Nr 156, poz. 775) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 5 w ust. 1 w pkt 3 skresla sie wyraz "rzeczowymi";

2) w art. 20 w pkt 2 i 3 po wyrazie "mienia" dodaje sie przecinek oraz wyrazy "z wylaczeniem nieruchomosci".

Rozdzial 3

Przepisy koncowe

Poczatek

Art. 240.

1. Jezeli obowiazujace przepisy powoluja sie na ustawy uchylone przepisem art. 241 albo odsylaja ogolnie do przepisow o gospodarce gruntami i wywlaszczaniu nieruchomosci, stosuje sie w tym zakresie odpowiednio przepisy niniejszej ustawy.

2. Ilekroc w przepisach odrebnych ustaw jest mowa o czynnosciach wykonywanych przez bieglych lub inne osoby posiadajace uprawnienia do szacowania nieruchomosci, nalezy przez to rozumiec, ze czynnosci te moga wykonywac wylacznie rzeczoznawcy majatkowi, o ktorych mowa w niniejszej ustawie.

Poczatek

Art. 241.

Traca moc:

1) ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywlaszczaniu nieruchomosci (Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, Nr 103, poz. 446 i Nr 107, poz. 464, z 1993 r. Nr 47, poz. 212 i Nr 131, poz. 629, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 31, poz. 118, Nr 84, poz. 384, Nr 85, poz. 388, Nr 89, poz. 415 i Nr 123 poz. 601, z 1995 r. Nr 99, poz. 486, z 1996 r. Nr 5, poz 33, Nr 90, poz. 405, Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775 oraz z 1997 r. Nr 5, poz. 24, Nr 9, poz. 44, Nr 54, poz. 348 i Nr 68, poz. 435),

2) ustawa z dnia 29 wrzesnia 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywlaszczaniu nieruchomosci (Dz.U. Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 83, poz. 373, z 1992 r. Nr 91, poz. 455, z 1994 r. Nr 51, poz. 201, Nr 80, poz. 369, Nr 84 poz, 384 i Nr 123, poz. 601, z 1996 r. Nr 5, poz. 33 oraz z 1997 r. Nr 106, poz. 675).

Poczatek

Art. 242.

Ustawa wchodzi w zycie z dniem 1 stycznia 1998 r.

 

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.