Ustawa z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Spis rozdzialow:

Rozdzial 1

WlasciwosC i ustroj Trybunalu Konstytucyjnego

Art. 1. 1. Trybunal Konstytucyjny, zwany dalej "Trybunalem", jest organem wladzy sadowniczej, powolanym do badania zgodnosci z konstytucja aktow normatywnych i umow miedzynarodowych oraz wykonywania innych zadan okreslonych w konstytucji.

2. Siedziba Trybunalu jest Warszawa.

Art. 2. 1. Trybunal orzeka w sprawach:

1) zgodnosci ustaw i umow miedzynarodowych z konstytucja,

2) zgodnosci ustaw z ratyfikowanymi umowami miedzynarodowymi, ktorych ratyfikacja wymagala uprzedniej zgody wyrazonej w ustawie,

3) zgodnosci przepisow prawa, wydawanych przez centralne organy panstwowe, z konstytucja, ratyfikowanymi umowami miedzynarodowymi i ustawami,

4) skargi konstytucyjnej,

5) sporow kompetencyjnych pomiedzy centralnymi konstytucyjnymi organami panstwa,

6) zgodnosci z konstytucja celow lub dzialalnosci partii politycznych.

2. Trybunal na wniosek prezydenta Rzeczypospolitej stwierdza zgodnoss z konstytucja ustawy przed jej podpisaniem oraz umowy miedzynarodowej przed jej ratyfikacja.

3. Trybunal na wniosek marszalka Sejmu rozstrzyga w sprawie stwierdzenia przeszkody w sprawowaniu urzedu przez prezydenta Rzeczypospolitej, gdy prezydent nie jest w stanie zawiadomis marszalka Sejmu o niemoznosci sprawowania urzedu. W razie uznania przejsciowej niemoznosci sprawowania urzedu przez prezydenta Trybunal powierza marszalkowi Sejmu tymczasowe wykonywanie obowiazkow prezydenta Rzeczypospolitej.

Art. 3. Kazdy sad moze przedstawis Trybunalowi pytanie prawne co do zgodnosci aktu normatywnego z konstytucja, ratyfikowanymi umowami miedzynarodowymi lub ustawa, jezeli od odpowiedzi na pytanie prawne zalezy rozstrzygniecie sprawy toczacej sie przed sadem.

Art. 4. 1. Trybunal informuje Sejm i Senat o istotnych problemach, wynikajacych z dzialalnosci i orzecznictwa Trybunalu. Nad informacja ta nie przeprowadza sie glosowania.

2. Trybunal przedstawia wlasciwym organom stanowiacym prawo uwagi o stwierdzonych uchybieniach i lukach w prawie, ktorych usuniecie jest niezbedne dla zapewnienia spojnosci systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 5. 1. W sklad Trybunalu wchodzi pietnastu sedziow Trybunalu.

2. Sedziego Trybunalu wybiera Sejm na 9 lat.

3. Sedzia Trybunalu moze bys osoba, ktora posiada kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska sedziego Sadu Najwyzszego lub Naczelnego Sadu Administracyjnego.

4. Kandydatow na stanowisko sedziego Trybunalu przedstawia co najmniej 50 poslow lub Prezydium Sejmu. Uchwala Sejmu w sprawie wyboru sedziego Trybunalu zapada bezwzgledna wiekszoscia glosow w obecnosci co najmniej polowy ogolnej liczby poslow.

5. Osoba wybrana na stanowisko sedziego Trybunalu sklada wobec prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej slubowanie nastepujacej tresci:

"Slubuje uroczyscie przy wykonywaniu powierzonych mi obowiazkow sedziego Trybunalu Konstytucyjnego sluzys wiernie narodowi, stas na strazy konstytucji, a powierzone mi obowiazki wypelnias bezstronnie i z najwyzsza starannoscia".

Slubowanie moze bys zlozone z dodaniem zdania "Tak mi dopomoz Bog".

6. Odmowa zlozenia slubowania jest rownoznaczna ze zrzeczeniem sie stanowiska sedziego Trybunalu.

Art. 6. 1. Sedziowie Trybunalu w sprawowaniu swojego urzedu sa niezawisli i podlegaja tylko konstytucji.

2. Wynagrodzenie zasadnicze sedziego Trybunalu jest rowne wynagrodzeniu zasadniczemu wicemarszalka Sejmu.

3. Sedzia Trybunalu po zakonczeniu kadencji ma prawo powrocis na poprzednio zajmowane stanowisko lub otrzymas stanowisko rownorzedne poprzednio zajmowanemu.

4. W zakresie nie uregulowanym w ustawie do praw i obowiazkow oraz odpowiedzialnosci dyscyplinarnej sedziow Trybunalu stosuje sie odpowiednio przepisy dotyczace praw i obowiazkow oraz odpowiedzialnosci dyscyplinarnej sedziow Sadu Najwyzszego.

Art. 7. 1. Zgode na pociagniecie do odpowiedzialnosci karnej lub pozbawienie wolnosci sedziego wyraza Zgromadzenie Ogolne Sedziow Trybunalu, zwane dalej "Zgromadzeniem Ogolnym", z wylaczeniem sedziego Trybunalu, ktorego wniosek dotyczy.

2. Prezes Trybunalu niezwlocznie informuje Zgromadzenie Ogolne o zatrzymaniu sedziego Trybunalu i zajetym przez siebie w tej sprawie stanowisku.

3. Przed podjeciem uchwaly w sprawie, o ktorej mowa w ust. 1, Trybunal wysluchuje wyjasnien zainteresowanego sedziego, chyba ze nie jest to mozliwe. Uchwala zapada wiekszoscia 2/3 glosow sedziow Trybunalu uczestniczacych w Zgromadzeniu Ogolnym.

4. Do czasu podjecia przez Trybunal uchwaly wyrazajacej zgode na pociagniecie sedziego Trybunalu do odpowiedzialnosci karnej lub pozbawienie wolnosci wolno w stosunku do niego podejmowas tylko czynnosci nie cierpiace zwloki.

Art. 8. Sedzia Trybunalu odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie przepisow prawa, uchybienie godnosci swego urzedu lub inne nieetyczne zachowanie, mogace podwazys zaufanie do jego osoby.

Art. 9. 1. W postepowaniu dyscyplinarnym orzeka Trybunal:

1) w I instancji - w skladzie pieciu sedziow Trybunalu,

2) w II instancji - w pelnym skladzie sedziow Trybunalu.

2. Sedziow do skladow orzekajacych i rzecznika dyscyplinarnego ustala w drodze losowania Zgromadzenie Ogolne.

3. Od orzeczen dyscyplinarnych nie przysluguje kasacja.

Art. 10. Karami dyscyplinarnymi sa:

1) upomnienie,

2) nagana,

3) usuniecie ze stanowiska sedziego Trybunalu.

Art. 11. 1. Wygasniecie mandatu sedziego Trybunalu stwierdza Zgromadzenie Ogolne na skutek:

1) zrzeczenia sie stanowiska sedziego Trybunalu,

2) stwierdzenia orzeczeniem komisji lekarskiej trwalej niezdolnosci do pelnienia obowiazkow sedziego Trybunalu z powodu choroby, ulomnosci lub upadku sil,

3) skazania prawomocnym wyrokiem sadu,

4) prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o skazaniu na kare usuniecie ze stanowiska sedziego Trybunalu.

2. Wygasniecie mandatu sedziego Trybunalu na skutek smierci stwierdza prezes Trybunalu.

3. Zgromadzenie Ogolne podejmuje uchwale po przeprowadzeniu stosownego postepowania wyjasniajacego, a w szczegolnosci po zaznajomieniu sie z aktami postepowania karnego lub dyscyplinarnego i wysluchaniu zainteresowanego, chyba ze nie jest to mozliwe. W przypadku trwalej niezdolnosci do pelnienia obowiazkow ze wzgledu na stan zdrowia Trybunal moze zwrocis sie do odpowiedniego zakladu opieki zdrowotnej o wyrazenie opinii o stanie zdrowia sedziego Trybunalu.

4. Akt stwierdzajacy wygasniecie mandatu prezes Trybunalu przekazuje marszalkowi Sejmu.

Art. 12. 1. Organami Trybunalu sa: Zgromadzenie Ogolne oraz prezes Trybunalu.

2. Zgromadzenie Ogolne tworza sedziowie Trybunalu.

Art. 13. 1. Prezes Trybunalu zwoluje co najmniej raz w roku Zgromadzenie Ogolne, na ktorym omawia sie dzialalnoss Trybunalu oraz problemy wynikajace z jego orzecznictwa.

2. W Zgromadzeniu Ogolnym maja prawo wzias udzial przewodniczacy zainteresowanych komisji sejmowych, komisji senackich, prezes Najwyzszej Izby Kontroli, minister sprawiedliwosci-prokurator generalny, pierwszy prezes Sadu Najwyzszego, prezes Naczelnego Sadu Administracyjnego, rzecznik praw obywatelskich i rzecznik praw dziecka.

3. O zwolaniu Zgromadzenia Ogolnego prezes Trybunalu zawiadamia prezydenta Rzeczypospolitej, marszalka Sejmu, marszalka Senatu i prezesa Rady Ministrow, ktorzy moga wzias udzial w Zgromadzeniu Ogolnym badz delegowas swojego przedstawiciela.

Art. 14. 1. Do kompetencji Zgromadzenia Ogolnego nalezy:

1) uchwalanie regulaminu Trybunalu,

2) wybor kandydatow na prezesa i wiceprezesa Trybunalu,

3) uchwalanie statutu Biura Trybunalu,

4) uchwalenie projektu dochodow i wydatkow Trybunalu,

5) zatwierdzanie informacji, o ktorej mowa w art. 4 ust. 1,

6) wykonywanie innych czynnosci, przewidzianych dla Zgromadzenia Ogolnego w ustawie lub w regulaminie.

2. Zgromadzenie Ogolne podejmuje uchwaly, jezeli bierze w nim udzial co najmniej 2/3 ogolnej liczby sedziow Trybunalu, w tym prezes lub wiceprezes Trybunalu.

3. O porzadku obrad Zgromadzenia Ogolnego i jego terminie prezes Trybunalu powiadamia wszystkich sedziow Trybunalu co najmniej siedem dni przed jego terminem.

4. W szczegolnych przypadkach Zgromadzenie Ogolne moze sie uznas za zdolne do podejmowania uchwal, mimo niezachowania terminu okreslonego w ust. 3.

5. Zgromadzeniu Ogolnemu przewodniczy prezes lub wiceprezes Trybunalu.

6. Uchwaly Zgromadzenia Ogolnego zapadaja zwykla wiekszoscia glosow, chyba ze ustawa stanowi inaczej. Glosowanie jest jawne, o ile zaden z sedziow Trybunalu nie zazada glosowania tajnego.

7. Regulamin Trybunalu podlega ogloszeniu w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Art. 15. 1. Prezesa i wiceprezesa Trybunalu powoluje prezydent Rzeczypospolitej sposrod dwoch kandydatow przedstawionych na kazde stanowisko przez Zgromadzenie Ogolne.

2. Kandydatow na stanowisko prezesa lub wiceprezesa Trybunalu wybiera Zgromadzenie Ogolne sposrod sedziow Trybunalu, ktorzy w glosowaniu tajnym uzyskali kolejno najwieksza liczbe glosow. Wybor powinien bys dokonany nie pozniej niz trzy miesiace przed uplywem kadencji urzedujacego prezesa lub wiceprezesa. W przypadku oproznienia stanowiska prezesa lub wiceprezesa Trybunalu wyboru kandydatow dokonuje sie w terminie jednego miesiaca.

3. Obradom Zgromadzenia Ogolnego w czesci dotyczacej wyboru kandydatow na stanowisko prezesa i wiceprezesa Trybunalu przewodniczy najstarszy wiekiem sedzia Trybunalu uczestniczacy w Zgromadzeniu Ogolnym.

Art. 16. 1. Prezes Trybunalu reprezentuje Trybunal na zewnatrz oraz wykonuje czynnosci okreslone w ustawie i regulaminie.

2. Wiceprezes Trybunalu zastepuje prezesa w czasie jego nieobecnosci oraz wykonuje inne obowiazki wynikajace z ustalonego przez prezesa Trybunalu podzialu czynnosci.

3. W razie przeszkod w sprawowaniu obowiazkow przez prezesa i wiceprezesa Trybunalu zastepuje ich sedzia Trybunalu wyznaczony przez prezesa Trybunalu; w przypadku niemoznosci wyznaczenia sedziego przez prezesa Trybunalu zastepuje prezesa i wiceprezesa Trybunalu najstarszy wiekiem sedzia Trybunalu.

Art. 17. 1. Organizacyjne i administracyjne warunki pracy Trybunalu zapewnia prezes Trybunalu oraz podlegle mu Biuro Trybunalu.

2. Szczegolowy zakres zadan i strukture Biura okresla statut.

3. Do pracownikow Biura Trybunalu stosuje sie przepisy o pracownikach urzedow panstwowych.

Art. 18. 1. Projekt dochodow i wydatkow Trybunalu w brzmieniu uchwalonym przez Zgromadzenie Ogolne minister finansow wlacza do projektu budzetu panstwa.

2. Prezesowi Trybunalu w zakresie wykonywania budzetu Trybunalu przysluguja uprawnienia ministra finansow.

Spis rozdzialow

Rozdzial 2

Postepowanie przed Trybunalem

Przepisy ogolne

Art. 19. 1. Trybunal w toku postepowania powinien zbadas wszystkie istotne okolicznosci w celu wszechstronnego wyjasnienia sprawy.

2. Trybunal nie jest zwiazany wnioskami dowodowymi uczestnikow postepowania i moze z urzedu dopuscis dowody, jakie uzna za celowe dla wyjasnienia sprawy.

Art. 20. W sprawach nie uregulowanych w ustawie do postepowania przed Trybunalem stosuje sie odpowiednio przepisy kodeksu postepowania cywilnego.

Art. 21. 1. Sady i inne organy wladzy publicznej sa obowiazane udzielis Trybunalowi pomocy i na jego zadanie przedstawis akta postepowania, wiazace sie z postepowaniem przed Trybunalem.

2. Trybunal powinien bez zbednej zwloki po dokonaniu uzytku dowodowego z akt postepowania zwrocis je wlasciwemu organowi.

Art. 22. Trybunal moze zwracas sie do Sadu Najwyzszego oraz Naczelnego Sadu Administracyjnego o informacje co do wykladni okreslonego przepisu prawa w orzecznictwie sadowym.

Art. 23. 1. Rozprawy Trybunalu sa jawne, jezeli przepis szczegolny nie stanowi inaczej. Przewodniczacy skladu orzekajacego moze wylaczys jawnoss ze wzgledu na bezpieczenstwo panstwa lub ochrone tajemnicy panstwowej.

2. Sedziowie Trybunalu sa upowaznieni do dostepu do wiadomosci stanowiacych tajemnice panstwowa, zwiazanych z rozpoznawana przez Trybunal sprawa.

3. Swiadek lub biegly moze bys przesluchany co do okolicznosci objetych tajemnica panstwowa po zwolnieniu przez uprawniony organ od obowiazku zachowania tej tajemnicy. Odmowa zgody moze bys uzasadniona jedynie waznym interesem panstwa.

4. Swiadek lub biegly nie korzysta z prawa odmowy zlozenia zeznan, o ktorym mowa w ust. 3, jezeli Trybunal uzna taka odmowe za nieuzasadniona.

Art. 24. 1. Koszty postepowania przed Trybunalem, z zastrzezeniem ust. 2, ponosi Skarb Panstwa.

2. Wraz z wyrokiem uwzgledniajacym skarge konstytucyjna Trybunal orzeka w drodze postanowienia na rzecz wnoszacego skarge konstytucyjna zwrot kosztow postepowania przed Trybunalem od organu, ktory wydal akt normatywny bedacy przedmiotem skargi konstytucyjnej. W uzasadnionych przypadkach Trybunal moze orzec zwrot kosztow postepowania przed Trybunalem rowniez wowczas, gdy nie uwzglednil skargi konstytucyjnej.

3. Trybunal moze okreslis wysokoss kosztow reprezentowania wnoszacego skarge konstytucyjna przez adwokata lub radce prawnego w zaleznosci od charakteru sprawy i wkladu pelnomocnika w przyczynienie sie do jej wyjasnienia i rozstrzygniecia.

Art. 25. 1. Trybunal orzeka:

1) w pelnym skladzie w sprawach:

a) sporow kompetencyjnych pomiedzy centralnymi konstytucyjnymi organami panstwa,

b) o stwierdzenie przeszkody w sprawowaniu urzedu przez prezydenta Rzeczypospolitej oraz powierzeniu marszalkowi Sejmu tymczasowego wykonywania obowiazkow prezydenta Rzeczypospolitej,

c) zgodnosci z konstytucja celow lub dzialalnosci partii politycznych,

d) z wniosku prezydenta Rzeczypospolitej o stwierdzenie zgodnosci ustawy z konstytucja przed jej podpisaniem lub umowy miedzynarodowej z konstytucja przed jej ratyfikacja,

e) o szczegolnej zawilosci, z inicjatywy prezesa Trybunalu lub gdy z wnioskiem o rozpoznanie zwroci sie sklad orzekajacy wyznaczony do rozpoznania danej sprawy albo w sprawach, w ktorych szczegolna zawiloss wiaze sie z nakladami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budzetowej, a w szczegolnosci gdy sklad orzekajacy zamierza odstapis od pogladu prawnego wyrazonego w orzeczeniu wydanym w pelnym skladzie,

2) w skladzie pieciu sedziow Trybunalu w sprawach:

a) zgodnosci ustaw albo ratyfikowanych umow miedzynarodowych z konstytucja,

b) zgodnosci ustaw z umowami miedzynarodowymi, ktorych ratyfikacja wymagala uprzedniej zgody wyrazonej w ustawie,

3) w skladzie trzech sedziow Trybunalu w sprawach:

a) zgodnosci innych aktow normatywnych z konstytucja, ratyfikowanymi umowami miedzynarodowymi i ustawami,

b) zazalen na odmowe nadania biegu wnioskom o stwierdzenie zgodnosci aktu normatywnego z konstytucja, ratyfikowanymi umowami miedzynarodowymi lub ustawami oraz skargom konstytucyjnym,

c) wylaczenia sedziego.

2. Rozpoznanie sprawy w pelnym skladzie wymaga udzialu co najmniej dziewieciu sedziow Trybunalu. Rozprawie przewodniczy prezes lub wiceprezes Trybunalu, a w razie przeszkod w przewodniczeniu przez te osoby - najstarszy wiekiem sedzia Trybunalu.

3. Sedziow do skladu orzekajacego Trybunalu, w tym przewodniczacego skladu i sedziego sprawozdawce, z uwzglednieniem kolejnosci wplywu spraw, wyznacza prezes Trybunalu.

Art. 26. 1. Sedzia Trybunalu podlega wylaczeniu od udzialu w rozstrzyganiu w sprawach, w ktorych:

1) wydal lub uczestniczyl w wydaniu zakwestionowanego aktu normatywnego, wyroku, decyzji administracyjnej albo innego rozstrzygniecia,

2) byl przedstawicielem, pelnomocnikiem, radca prawnym lub doradca jednego z uczestnikow postepowania,

3) zachodza inne przyczyny uzasadniajace wylaczenie sedziego, okreslone w art. 48 kodeksu postepowania cywilnego.

2. Sedziego Trybunalu wylacza sie od udzialu w postepowaniu na jego zadanie lub na zadanie uczestnika postepowania albo z urzedu, jezeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okolicznosci, nie wymienionych w ust. 1, mogacych wywolas watpliwoss co do jego bezstronnosci.

3. O wylaczeniu sedziego z przyczyn wymienionych w ust. 1 postanawia prezes Trybunalu, a z przyczyn wymienionych w ust. 2 - Trybunal.

4. Do czasu rozstrzygniecia sprawy o wylaczenie sedzia Trybunalu moze wykonywas tylko czynnosci nie cierpiace zwloki.

Art. 27. Uczestnikami postepowania przed Trybunalem sa:

1) podmiot, ktory zlozyl wniosek, pytanie prawne lub skarge konstytucyjna,

2) organ, ktory wydal akt objety wnioskiem, pytaniem prawnym lub skarga konstytucyjna,

3) organ statutowy partii - w sprawach o stwierdzenie zgodnosci celow lub dzialalnosci partii politycznych z konstytucja,

4) centralny konstytucyjny organ panstwa, ktorego dotyczy spor kompetencyjny,

5) prokurator generalny,

6) przedstawiciele Sejmu, prezydenta Rzeczypospolitej i ministra spraw zagranicznych - w sprawach o stwierdzenie zgodnosci z konstytucja umow miedzynarodowych ratyfikowanych w trybie art. 89 ust. 1 konstytucji,

7) przedstawiciele prezydenta Rzeczypospolitej i ministra spraw zagranicznych - w sprawach o stwierdzenie zgodnosci z konstytucja innych ratyfikowanych umow miedzynarodowych,

8) rzecznik praw obywatelskich, jezeli zglosil udzial w postepowaniu dotyczacym skargi konstytucyjnej.

Art. 28. Na rozprawie w sprawie uznania przejsciowej niemoznosci sprawowania urzedu przez prezydenta Rzeczypospolitej uczestnicza osobiscie marszalek Sejmu, marszalek Senatu, pierwszy prezes Sadu Najwyzszego oraz prokurator generalny.

Art. 29. 1. Uczestnik postepowania dziala przed Trybunalem osobiscie lub przez umocowanego przedstawiciela.

2. W postepowaniu przed Trybunalem marszalek Sejmu, Sejm lub grupa poslow, bedaca wnioskodawca, dzialaja przez wyznaczonego przez siebie posla jako przedstawiciela.

3. Przepis ust. 2 stosuje sie odpowiednio do Senatu.

4. Wnioskodawcy, o ktorych mowa w ust. 2 i 3, moga, obok przedstawicieli, ustanowis takze pelnomocnikow sposrod osob nie bedacych poslami lub senatorami, w liczbie najwyzej trzech.

5. W sprawach rozpoznawanych przez Trybunal w pelnym skladzie uczestniczy prokurator generalny lub jego zastepca. W sprawach rozpoznawanych w innych skladach uczestniczy prokurator Prokuratury Krajowej.

Art. 30. 1. Pismami procesowymi sa wnioski i oswiadczenia uczestnikow postepowania, wnoszone do Trybunalu w toku postepowania poza rozprawa.

2. Pisma i zalaczniki wnoszone do Trybunalu powinny bys sporzadzone w liczbie pozwalajacej na doreczenie ich wszystkim uczestnikom postepowania oraz zachowanie dwoch egzemplarzy w aktach sprawy.

Art. 31. 1. Wszczecie postepowania przed Trybunalem nastepuje na podstawie wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej uprawnionego podmiotu.

2. Wnioskodawca moze do rozpoczecia rozprawy wycofas wniosek, pytanie prawne albo skarge.

Art. 32. 1. Wniosek albo pytanie prawne powinny odpowiadas wymaganiom dotyczacym pism procesowych, a ponadto zawieras:

1) wskazanie organu, ktory wydal kwestionowany akt normatywny,

2) okreslenie kwestionowanego aktu normatywnego lub jego czesci,

3) sformulowanie zarzutu niezgodnosci z konstytucja, ratyfikowana umowa miedzynarodowa lub ustawa kwestionowanego aktu normatywnego,

4) uzasadnienie postawionego zarzutu, z powolaniem dowodow na jego poparcie.

2. Wniosek pochodzacy od organu lub organizacji, o ktorych mowa w art. 191 ust. 1 pkt 3-5 konstytucji, powinien zawieras takze powolanie przepisu prawa lub statutu, wskazujacego, ze kwestionowana ustawa lub inny akt normatywny dotyczy spraw objetych ich zakresem dzialania.

3. Pytanie prawne powinno takze wskazywas, w jakim zakresie odpowiedz na pytanie moze mies wplyw na rozstrzygniecie sprawy, w zwiazku z ktora pytanie zostalo postawione, a ponadto wymienis organ, przed ktorym toczy sie postepowanie w sprawie, oraz oznaczenie sprawy.

Art. 33. O wplynieciu wniosku albo pytania prawnego prezes Trybunalu informuje pozostalych uczestnikow postepowania, przekazuje im odpisy wniosku albo pytania prawnego oraz poucza o prawie zlozenia pisemnych wyjasnien.

Art. 34. 1. Uczestnicy postepowania sa obowiazani do skladania Trybunalowi wszelkich wyjasnien dotyczacych sprawy oraz do zglaszania dowodow, potrzebnych do jej wyczerpujacego wyjasnienia.

2. Uczestnicy postepowania maja prawo przegladas akta sprawy oraz sporzadzas i otrzymywas odpisy lub wyciagi z tych akt.

Art. 35. Prezes Trybunalu albo przewodniczacy skladu orzekajacego moga zezwolis innym osobom na przegladanie akt, jezeli jest to uzasadnione waznym interesem prawnym tej osoby lub interesem publicznym. Nie dotyczy to spraw rozpoznawanych z wylaczeniem jawnosci.

Art. 36. 1. Wniosek, o ktorym mowa w art. 32 ust. 2, prezes Trybunalu kieruje do wyznaczonego przez siebie sedziego Trybunalu w celu wstepnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

2. Jezeli wniosek nie odpowiada warunkom formalnym, sedzia Trybunalu wzywa do usuniecia brakow w terminie 7 dni od daty zawiadomienia.

3. Gdy wniosek jest oczywiscie bezzasadny lub braki nie zostaly usuniete w okreslonym terminie, sedzia Trybunalu wydaje postanowienie o odmowie nadania wnioskowi dalszego biegu.

4. Na postanowienie w sprawie nienadania wnioskowi dalszego biegu wnioskodawcy przysluguje zazalenie do Trybunalu w terminie 7 dni od daty doreczenia postanowienia.

5. Trybunal, na posiedzeniu niejawnym, postanowieniem pozostawia bez rozpoznania zazalenie wniesione po uplywie terminu okreslonego w ust. 4.

6. Po stwierdzeniu, ze zazalenie zostalo wniesione w terminie, prezes Trybunalu kieruje je do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym przez Trybunal i wyznacza termin rozpoznania.

7. Trybunal, uwzgledniajac zazalenie, kieruje sprawe do rozpoznania na rozprawie. Na postanowienie o nieuwzglednieniu zazalenia nie przysluguje srodek odwolawczy.

Art. 37. Wnioski i pytania prawne, co do ktorych nie zachodza przeszkody formalne, prezes Trybunalu kieruje do rozpoznania na rozprawie przez wlasciwy sklad orzekajacy oraz wyznacza termin rozprawy.

Art. 38. Przewodniczacy skladu orzekajacego wydaje zarzadzenia, majace na celu wlasciwe przygotowanie rozprawy. Przewodniczacy moze w szczegolnosci:

1) zarzadzis doreczenie uczestnikom postepowania odpowiednich pism, wniesionych w toku postepowania,

2) wezwas uczestnikow postepowania do przedstawienia, w formie pisemnej, w ustalonym terminie, stanowiska w sprawie,

3) zarzadzis przedstawienie przez uczestnikow postepowania dokumentow i innych materialow, potrzebnych do wyjasnienia sprawy,

4) wezwas do udzialu w postepowaniu inne organy lub organizacje, ktorych udzial uzna za celowy dla nalezytego wyjasnienia sprawy.

Art. 39. 1. Trybunal umarza na posiedzeniu niejawnym postepowanie:

1) jezeli wydanie orzeczenia jest zbedne lub niedopuszczalne,

2) na skutek cofniecia wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej,

3) jezeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracil moc obowiazujaca przed wydaniem orzeczenia przez Trybunal.

2. Jezeli okolicznosci, o ktorych mowa w ust. 1, ujawnia sie na rozprawie, Trybunal wydaje postanowienie o umorzeniu postepowania.

Art. 40. Wewnetrzny tok postepowania z wnioskami, skargami konstytucyjnymi i pytaniami prawnymi okresla regulamin Trybunalu.

Postepowanie o stwierdzenie zgodnosci ratyfikowanych umow miedzynarodowych i aktow normatywnych z konstytucja oraz w sprawie pytan prawnych

Art. 41. 1. Udzial w rozprawie organu, ktory wydal akt normatywny objety wnioskiem, lub jego przedstawiciela, jest obowiazkowy.

2. W rozprawie o stwierdzenie zgodnosci ratyfikowanych umow miedzynarodowych z konstytucja obowiazkowy jest udzial przedstawicieli prezydenta Rzeczypospolitej, ministra spraw zagranicznych i prokuratora generalnego, a w przypadku umow miedzynarodowych ratyfikowanych w trybie art. 89 ust. 1 konstytucji - rowniez przedstawiciela Sejmu.

Art. 42. Orzekajac o zgodnosci aktu normatywnego lub ratyfikowanej umowy miedzynarodowej z konstytucja, Trybunal bada zarowno tress takiego aktu lub umowy, jak tez kompetencje oraz dochowanie trybu wymaganego przepisami prawa do wydania aktu lub do zawarcia i ratyfikacji umowy.

Art. 43. W przypadku zwrocenia sie przez prezydenta Rzeczypospolitej do Trybunalu o stwierdzenie zgodnosci z konstytucja ustawy budzetowej albo ustawy o prowizorium budzetowym przed jej podpisaniem - Trybunal orzeka w sprawie nie pozniej niz w terminie dwoch miesiecy od dnia zlozenia wniosku w Trybunale.

Art. 44. 1. W sprawach o stwierdzenie zgodnosci aktu normatywnego z konstytucja, w ktorych orzeczenie Trybunalu moze wywolywas skutki wiazace sie z nakladami finansowymi nie przewidzianymi w ustawach, o ktorych mowa w art. 43, prezes Trybunalu zwraca sie do Rady Ministrow o wydanie opinii w terminie dwoch miesiecy.

2. Brak opinii Rady Ministrow po uplywie terminu okreslonego w ust. 1 nie wstrzymuje rozpoznawania sprawy.

Art. 45. Art. 41-44 stosuje sie odpowiednio do rozpoznawania pytania prawnego.

Orzekanie w sprawach skarg konstytucyjnych

Art. 46. 1. Skarga konstytucyjna, zwana dalej "skarga", moze bys wniesiona po wyczerpaniu toku instancyjnego, w ciagu dwoch miesiecy od doreczenia skarzacemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygniecia.

2. Skarge Trybunal rozpoznaje na zasadach i w trybie przewidzianym dla rozpoznawania wnioskow o stwierdzenie zgodnosci ustaw z konstytucja oraz innych aktow normatywnych z konstytucja lub ustawami.

3. Od skargi pobiera sie wpis.

4. Rada Ministrow okresli, w drodze rozporzadzenia, wysokoss oraz zasady pobierania wpisu.

Art. 47. 1. Skarga poza wymaganiami dotyczacymi pisma procesowego powinna zawieras:

1) dokladne okreslenie ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie ktorego sad lub organ administracji publicznej orzekl ostatecznie o wolnosciach lub prawach albo obowiazkach okreslonych w konstytucji i w stosunku do ktorego skarzacy domaga sie stwierdzenia niezgodnosci z konstytucja,

2) wskazanie, jakie konstytucyjne wolnosci lub prawa, i w jaki sposob - zdaniem skarzacego - zostaly naruszone,

3) uzasadnienie skargi, z podaniem dokladnego opisu stanu faktycznego.

2. Do skargi nalezy zalaczys wyrok, decyzje lub inne rozstrzygniecie, z podaniem daty jej doreczenia, wydane na podstawie zakwestionowanego aktu normatywnego.

Art. 48. 1. Skarga powinna bys sporzadzona przez adwokata lub radce prawnego, chyba ze skarzacym jest sedzia, prokurator, notariusz, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych.

2. W razie niemoznosci poniesienia kosztow pomocy prawnej, skarzacy moze zwrocis sie do sadu rejonowego jego miejsca zamieszkania o ustanowienie dla niego adwokata lub radcy prawnego z urzedu na podstawie kodeksu postepowania cywilnego. Do czasu rozstrzygniecia przez sad wniosku nie biegnie termin przewidziany w art. 46 ust. 1.

Art. 49. Skarga podlega wstepnemu rozpoznaniu; art. 36 stosuje sie odpowiednio.

Art. 50. 1. Trybunal moze wydas postanowienie tymczasowe o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania orzeczenia w sprawie, ktorej skarga dotyczy, jezeli wykonanie wyroku, decyzji lub innego rozstrzygniecia mogloby spowodowas skutki nieodwracalne, wiazace sie z duzym uszczerbkiem dla skarzacego, lub gdy przemawia za tym wazny interes publiczny lub inny wazny interes skarzacego.

2. Postanowienie tymczasowe dorecza sie bezzwlocznie skarzacemu oraz wlasciwemu organowi sadowemu lub organowi egzekucyjnemu.

3. Trybunal uchyla postanowienie tymczasowe, jezeli ustana przyczyny, dla ktorych zostalo ono wydane.

Art. 51. 1. O wszczeciu postepowania Trybunal informuje rzecznika praw obywatelskich; art. 33 stosuje sie odpowiednio.

2. Rzecznik praw obywatelskich moze, w terminie 14 dni od otrzymania informacji, zglosis udzial w postepowaniu.

Art. 52. 1. Uczestnikami postepowania przed Trybunalem sa: skarzacy, organ, ktory wydal zakwestionowany akt normatywny, i prokurator generalny; uczestnikiem jest rowniez rzecznik praw obywatelskich, jezeli zglosil udzial w postepowaniu.

2. Rozprawa odbywa sie bez wzgledu na stawiennictwo uczestnikow postepowania.

Rozstrzyganie sporow kompetencyjnych

Art. 53. 1. Trybunal rozstrzyga spory kompetencyjne, gdy dwa lub wiecej centralne konstytucyjne organy panstwa uznaly sie za wlasciwe do rozstrzygniecia tej samej sprawy lub wydaly w niej rozstrzygniecie (spor kompetencyjny pozytywny) albo gdy organy te uznaly sie za niewlasciwe do rozstrzygniecia okreslonej sprawy (spor kompetencyjny negatywny).

2. Wniosek powinien wskazywas kwestionowane dzialanie lub zaniechanie oraz przepis konstytucji lub przepis ustawy, ktory zostal naruszony.

Art. 54. 1. Wszczecie postepowania przed Trybunalem powoduje zawieszenie postepowania przed organami, ktore prowadza spor kompetencyjny.

2. Trybunal, po zaznajomieniu sie ze stanowiskiem uczestnikow postepowania, moze podjas postanowienie o tymczasowym uregulowaniu kwestii spornych, a w szczegolnosci o zawieszeniu czynnosci egzekucyjnych, jezeli jest to konieczne dla zapobiezenia powaznym szkodom lub podyktowane szczegolnie waznym interesem spolecznym.

Badanie zgodnosci celow lub dzialalnosci partii politycznych z konstytucja

Art. 55. 1. Osoby powolane do reprezentowania partii politycznej Trybunal stwierdza na podstawie ustawy i statutu partii.

2. W przypadku gdy nie mozna stwierdzis, kto jest osoba upowazniona do reprezentowania partii, lub gdy nie mozna z nia nawiazas kontaktu albo gdy nastapila zmiana osoby upowaznionej po wplynieciu wniosku do Trybunalu, Trybunal uznaje za osobe upowazniona osobe faktycznie kierujaca partia w czasie podjecia przez nia zakwestionowanej we wniosku dzialalnosci niezgodnej z konstytucja.

Art. 56. Wnioski w sprawie zgodnosci z konstytucja celow partii politycznych, okreslonych w statucie lub w programie, Trybunal rozpoznaje na zasadach i w trybie przewidzianym dla rozpoznania wnioskow w sprawie zgodnosci aktow normatywnych z konstytucja.

Art. 57. 1. Wnioski w sprawie zgodnosci z konstytucja dzialalnosci partii politycznych Trybunal rozpoznaje, stosujac odpowiednio przepisy kodeksu postepowania karnego.

2. Ciezar udowodnienia niezgodnosci z konstytucja spoczywa na wnioskodawcy, ktory w tym celu powinien przedstawis lub zglosis dowody wskazujace na te niezgodnoss.

Art. 58. Trybunal moze zlecis prokuratorowi generalnemu, w celu zebrania i utrwalenia dowodow, przeprowadzenie dochodzenia w okreslonym zakresie w sprawie zgodnosci dzialalnosci partii politycznej z konstytucja. Do dochodzenia tego stosuje sie odpowiednio przepisy kodeksu postepowania karnego. Wskazany w postanowieniu Trybunalu zakres postepowania jest wiazacy.

Spis rozdzialow

Rozdzial 3

Zasady i tryb orzekania oraz wykonywania orzeczen

Rozprawy i posiedzenia

Art. 59. 1. Trybunal rozpoznaje na rozprawie wniosek w sprawach wymienionych w art. 2.

2. Trybunal moze rozpoznas na posiedzeniu niejawnym skarge konstytucyjna, jezeli z przedstawionych na pismie stanowisk uczestnikow postepowania bezspornie wynika, ze akt normatywny, na podstawie ktorego sad lub inny organ administracji publicznej orzekl ostatecznie o konstytucyjnych wolnosciach lub prawach albo obowiazkach skarzacego, jest niezgodny z konstytucja. Wydane w tym trybie orzeczenie podlega ogloszeniu.

Art. 60. 1. Rozprawa nie moze odbys sie wczesniej niz po uplywie 14 dni od doreczenia zawiadomienia o jej terminie, z zastrzezeniem sprawy okreslonej w art. 2 ust. 3, do rozstrzygniecia ktorej Trybunal winien przystapis niezwlocznie.

2. Obecnoss na rozprawie wnioskodawcy jest obowiazkowa. W razie niestawienia sie wnioskodawcy lub jego przedstawiciela Trybunal umarza postepowanie albo odracza rozprawe.

3. W razie niestawiennictwa uczestnikow postepowania, ktorych obecnoss na rozprawie jest obowiazkowa, lub ich przedstawicieli, Trybunal moze odroczys rozprawe i wyznaczy rownoczesnie nowy termin rozprawy. Warunek, o ktorym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania.

4. Nieobecnoss prawidlowo zawiadomionego prokuratora generalnego lub jego przedstawiciela na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, chyba ze z przepisow ustawy wynika obowiazek uczestnictwa w rozprawie.

5. Niestawiennictwo innych uczestnikow postepowania nie wstrzymuje rozpoznania sprawy; w takim przypadku sedzia sprawozdawca przedstawia na rozprawie stanowisko nieobecnego uczestnika postepowania.

6. Trybunal odracza rozprawe w przypadku braku dowodu doreczenia lub nieprawidlowosci w doreczeniu zawiadomienia o rozprawie uczestnikom postepowania; moze takze odroczys rozprawe z innych waznych powodow.

Art. 61. Rozprawa rozpoczyna sie od wywolania sprawy, po czym wnioskodawca, a nastepnie pozostali uczestnicy postepowania przedstawiaja swe stanowiska i dowody na ich poparcie. W tym celu przewodniczacy skladu orzekajacego udziela glosu kazdemu uczestnikowi postepowania.

Art. 62. 1. Przewodniczacy skladu orzekajacego kieruje rozprawa oraz wydaje zarzadzenia niezbedne do utrzymania porzadku na rozprawie, a w razie potrzeby stosuje srodki przewidziane w prawie o ustroju sadow powszechnych dla utrzymania powagi sadu.

2. Od zarzadzen przewodniczacego wydanych w toku rozprawy uczestnikom postepowania przysluguje odwolanie do skladu orzekajacego.

Art. 63. 1. Z przebiegu rozprawy protokolant pod kierunkiem przewodniczacego skladu orzekajacego sporzadza protokol.

2. Protokol powinien zawieras:

1) date i miejsce rozprawy, imiona i nazwiska czlonkow skladu orzekajacego, protokolanta oraz uczestnikow postepowania, ich przedstawicieli i pelnomocnikow, a takze oznaczenie sprawy ze wzmianka co do jej jawnosci,

2) przebieg rozprawy, w szczegolnosci wnioski i oswiadczenia uczestnikow postepowania, wyniki postepowania dowodowego, wymienienie zarzadzen i orzeczen wydanych na rozprawie oraz stwierdzenie, czy zostaly ogloszone.

3. Uczestnicy postepowania moga zglaszas wnioski o sprostowanie lub uzupelnienie protokolu - do czasu ogloszenia orzeczenia, a protokolu z rozprawy, na ktorej orzeczenie zostalo ogloszone - w ciagu 14 dni od dnia rozprawy.

4. Protokol podpisuja przewodniczacy skladu orzekajacego i protokolant. Wzmianke o sprostowaniu protokolu podpisuje przewodniczacy skladu orzekajacego.

5. Wnioski, o ktorych mowa w ust. 3, rozstrzyga zarzadzeniem przewodniczacy skladu orzekajacego po wysluchaniu protokolanta. Od zarzadzenia nie przysluguje odwolanie.

6. Z przebiegu rozprawy moze bys sporzadzony stenogram lub zapis za pomoca aparatury utrwalajacej dzwiek, niezaleznie od sporzadzenia protokolu. Stenogram przelozony na pismo zwykle lub zapis dolacza sie do protokolu.

Art. 64. Przewodniczacy skladu orzekajacego zamyka rozprawe, gdy Trybunal uzna sprawe za dostatecznie wyjasniona.

Art. 65. W sprawach, w ktorych ustawa nie wymaga rozpoznania na rozprawie, Trybunal rozstrzyga na posiedzeniu.

Orzeczenia Trybunalu

Art. 66. Trybunal orzekajac jest zwiazany granicami wniosku, pytania prawnego lub skargi.

Art. 67. 1. Trybunal wydaje orzeczenie po niejawnej naradzie sedziow skladu orzekajacego.

2. Narada obejmuje dyskusje i glosowanie nad majacym zapass orzeczeniem i zasadniczymi motywami rozstrzygniecia oraz sporzadzenie orzeczenia.

3. Narada kieruje przewodniczacy skladu orzekajacego.

4. W sprawie o szczegolnej zawilosci albo z innych waznych powodow mozna odroczys wydanie orzeczenia na okres nie przekraczajacy 14 dni.

Art. 68. 1. Orzeczenie zapada wiekszoscia glosow.

2. Przewodniczacy skladu orzekajacego zbiera glosy sedziow wedlug ich wieku, poczynajac od najmlodszego, sam zas glosuje ostatni.

3. Czlonek skladu orzekajacego, ktory nie zgadza sie z wiekszoscia glosujacych, moze przed ogloszeniem orzeczenia zglosis zdanie odrebne, uzasadniajac je w formie pisemnej; zdanie odrebne zaznacza sie w orzeczeniu. Zdanie odrebne moze dotyczys takze samego uzasadnienia.

4. Orzeczenie podpisuje caly sklad orzekajacy, nie wylaczajac sedziego przeglosowanego.

Art. 69. Orzeczenie Trybunalu moze odnosis sie do calego aktu normatywnego albo do poszczegolnych jego przepisow.

Art. 70. 1. Trybunal wydaje wyroki w sprawach dotyczacych:

1) zgodnosci ustaw i umow miedzynarodowych z konstytucja,

2) zgodnosci ustawy z ratyfikowanymi umowami miedzynarodowymi, ktorych ratyfikacja wymagala uprzedniej zgody wyrazonej w ustawie,

3) zgodnosci przepisow prawa, wydawanych przez centralne organy panstwowe, z konstytucja, ratyfikowanymi umowami miedzynarodowymi i ustawami,

4) skarg konstytucyjnych,

5) zgodnosci z konstytucja celow lub dzialalnosci partii politycznych.

2. Trybunal wydaje postanowienia w sprawach:

1) rozstrzygania sporow kompetencyjnych pomiedzy centralnymi konstytucyjnymi organami panstwa,

2) rozstrzygania o stwierdzeniu przeszkody w sprawowaniu urzedu przez prezydenta Rzeczypospolitej,

3) powierzenia marszalkowi Sejmu tymczasowego wykonywania obowiazkow prezydenta Rzeczypospolitej,

4) innych, nie wymagajacych wydania wyroku.

Art. 71. 1. Orzeczenie Trybunalu powinno zawieras:

1) wymienienie skladu orzekajacego i protokolanta,

2) date i miejsce wydania,

3) wymienienie wnioskodawcy i innych uczestnikow postepowania,

4) dokladne okreslenie aktu normatywnego, ktorego dotyczy orzeczenie,

5) przedstawienie zarzutow wnioskodawcy lub skladajacego skarge konstytucyjna,

6) rozstrzygniecie Trybunalu.

2. Jezeli Trybunal postanowi, ze utrata mocy obowiazujacej aktu normatywnego nastapis ma po dniu ogloszenia orzeczenia stwierdzajacego niezgodnoss z konstytucja, ratyfikowana umowa miedzynarodowa lub ustawa, w orzeczeniu okresla sie termin utraty mocy obowiazujacej tego aktu.

3. Trybunal jest obowiazany, nie pozniej niz w ciagu jednego miesiaca od ogloszenia orzeczenia, sporzadzis jego uzasadnienie w formie pisemnej; uzasadnienie podpisuja sedziowie Trybunalu, ktorzy glosowali nad orzeczeniem.

4. Jezeli ktorykolwiek z sedziow, o ktorych mowa w ust. 3, nie moze podpisas uzasadnienia, przewodniczacy skladu orzekajacego zaznacza na orzeczeniu przyczyne braku podpisu; jezeli uzasadnienia nie moze podpisas przewodniczacy skladu orzekajacego, przyczyne braku podpisu zaznacza na orzeczeniu najstarszy wiekiem z glosujacych sedziow Trybunalu.

Art. 72. Art. 71 ust. 1 oraz 3 i 4 stosuje sie odpowiednio do orzeczen o niezgodnosci ratyfikowanych umow miedzynarodowych z konstytucja, ich uzasadnienia i zgloszenia zdania odrebnego.

Art. 73. 1. Sklad orzekajacy Trybunalu moze w kazdym czasie, na posiedzeniu niejawnym, wydas postanowienie o sprostowaniu w orzeczeniu lub w jego uzasadnieniu niedokladnosci, bledow pisarskich lub rachunkowych albo innych oczywistych omylek.

2. O sprostowaniu umieszcza sie wzmianke na oryginale orzeczenia, podpisana przez przewodniczacego skladu orzekajacego, a na zadanie uczestnikow postepowania - takze na przeslanych im odpisach.

Art. 74. 1. Na wniosek uczestnika postepowania sklad orzekajacy Trybunalu, ktory wydal orzeczenie, na posiedzeniu niejawnym rozstrzyga postanowieniem watpliwosci co do jego tresci.

2. Jezeli wniosku o wyjasnienie watpliwosci nie moze rozpoznas sklad orzekajacy wskazany w ust. 1, wniosek powinien bys rozpoznany przez taki sam sklad.

Art. 75. 1. Postanowienia konczace postepowanie podejmowane sa na posiedzeniu niejawnym. Wymagaja one uzasadnienia.

2. Postanowienia nie konczace postepowania w sprawie moga bys uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okolicznosci.

Art. 76. W sprawach zwiazanych z przygotowaniem rozprawy lub posiedzenia oraz w sprawach porzadkowych wydawane sa zarzadzenia.

Art. 77. 1. Orzeczenie sporzadzone w formie pisemnej oglasza sie uczestnikom postepowania. W czasie oglaszania wyroku wszyscy obecni na sali rozpraw, z wyjatkiem skladu orzekajacego, stoja.

2. W ustnym uzasadnieniu orzeczenia przewodniczacy skladu orzekajacego lub sedzia sprawozdawca podaje zasadnicze motywy orzeczenia oraz informuje o zlozeniu zdan odrebnych. Sedzia, ktory zglosil zdanie odrebne, przedstawia jego zasadnicze motywy.

Art. 78. Orzeczenia Trybunalu, ogloszone w sposob okreslony w art. 77, dorecza sie uczestnikom postepowania niezwlocznie po sporzadzeniu uzasadnienia.

Art. 79. 1. Wyroki Trybunalu podlegaja, z zastrzezeniem ust. 2, ogloszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Wyroki Trybunalu orzekajace niezgodnoss aktu normatywnego z konstytucja, ratyfikowana umowa miedzynarodowa lub ustawa podlegaja niezwlocznemu ogloszeniu w organie publikacyjnym, w ktorym akt byl ogloszony, a gdy orzeczenie dotyczy aktu nie ogloszonego w organie publikacyjnym - w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

3. Ogloszenie wyrokow w organie publikacyjnym zarzadza prezes Trybunalu.

Art. 80. Postanowienia, o ktorych mowa w art. 70 ust. 2 pkt 1-3, podlegaja ogloszeniu w Dzienniku Urzedowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Art. 81. Trybunal wydaje zbior swoich orzeczen.

Spis rozdzialow

Rozdzial 4

Zmiany w przepisach obowiazujacych oraz przepisy przejsciowe i koncowe

Art. 82. W ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. nr 9, poz. 26 i nr 27, poz. 111, z 1982 r. nr 7, poz. 55 i nr 45, poz. 289, z 1983 r. nr 41, poz. 185, z 1984 r. nr 34, poz. 183, z 1986 r. nr 47, poz. 228, z 1987 r. nr 21, poz. 123 i nr 33, poz. 186, z 1989 r. nr 20, poz. 107, z 1990 r. nr 34, poz. 201, z 1991 r. nr 100, poz. 442 i nr 119, poz. 513, z 1994 r. nr 122, poz. 593, z 1995 r. nr 1, poz. 1 i nr 74, poz. 368, z 1996 r. nr 43, poz. 189 i nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. nr 75, poz. 471) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) po art. 145 dodaje sie art. 145a w brzmieniu:

"Art. 145a. 1. Mozna zadas wznowienia postepowania rowniez w przypadku, gdy Trybunal Konstytucyjny orzekl o niezgodnosci aktu normatywnego z konstytucja, umowa miedzynarodowa lub z ustawa, na podstawie ktorego zostala wydana decyzja.

2. W sytuacji okreslonej w 1 skarge o wznowienie wnosi sie w terminie jednego miesiaca od dnia wejscia w zycie orzeczenia Trybunalu Konstytucyjnego.";

2) w art. 146 w 1 po wyrazach "w art. 145 1 pkt 3-8" dodaje sie wyrazy "oraz w art. 145a";

3) w art. 147 po wyrazach "w art. 145 1 pkt 4" dodaje sie wyrazy "oraz w art. 145a";

4) w art. 151 w 1 w pkt 1 i 2 po wyrazach "na podstawie art. 145 1" dodaje sie wyrazy "lub art. 145a".

Art. 83. W ustawie z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postepowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296, z 1965 r. nr 15, poz. 113, z 1974 r. nr 27, poz. 157, nr 39, poz. 231, z 1975 r. nr 45, poz. 234, z 1982 r. nr 11, poz. 82 i nr 30, poz. 210, z 1983 r. nr 5, poz. 33, z 1984 r. nr 45, poz. 241 i 242, z 1985 r. nr 20, poz. 86, z 1987 r. nr 21, poz. 123, z 1988 r. nr 41, poz. 324, z 1989 r. nr 4, poz. 21 i nr 33, poz. 175, z 1990 r. nr 14, poz. 88, nr 34, poz. 198, nr 53, poz. 306, nr 55, poz. 318, nr 79, poz. 464, z 1991 r. nr 7, poz. 24, nr 22, poz. 92 i nr 115, poz. 496, z 1993 r. nr 12, poz. 53, z 1994 r. nr 105, poz. 509, z 1995 r. nr 83, poz. 417, z 1996 r. nr 24, poz. 110, nr 43, poz. 189, nr 73, poz. 350 i nr 149, poz. 703 oraz z 1997 r. nr 43, poz. 270, nr 54, poz. 348 i nr 75, poz. 471) dodaje sie art. 4011 w brzmieniu:

"Art. 4011 1. Mozna zadas wznowienia postepowania rowniez w wypadku, gdy Trybunal Konstytucyjny orzekl o niezgodnosci aktu normatywnego z konstytucja, umowa miedzynarodowa lub z ustawa, na podstawie ktorego zostal wydany wyrok.

2. W sytuacji okreslonej w 1 skarge o wznowienie wnosi sie w terminie jednego miesiaca od dnia wejscia w zycie orzeczenia Trybunalu Konstytucyjnego.".

Art. 84. W ustawie z 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks postepowania karnego (Dz. U. nr 13, poz. 96, z 1982 r. nr 16, poz. 124 i nr 41, poz. 273, z 1983 r. nr 44, poz. 203, z 1985 r. nr 23, poz. 100 i nr 31, poz. 138, z 1987 r. nr 21, poz. 123, z 1988 r. nr 20, poz. 135, z 1989 r. nr 29, poz. 154 i nr 34, poz. 180, z 1990 r. nr 34, poz. 198, nr 43, poz. 251, nr 53, poz. 306 i nr 72, poz. 422, z 1991 r. nr 83, poz. 371 i nr 100, poz. 442, z 1992 r. nr 24, poz. 101, z 1994 r. nr 74, poz. 332 i nr 126, poz. 615, z 1995 r. nr 89, poz. 443 i 444, nr 95, poz. 475, z 1996 r. nr 152, poz. 720 i nr 155, poz. 756 oraz z 1997 r. nr 6, poz. 31, nr 71, poz. 449, nr 75, poz. 471 i nr 79, poz. 485) wprowadza sie nastepujace zmiany:

1) w art. 474 w 1 pkt 2 kropke zastepuje sie przecinkiem i dodaje sie pkt 3 w brzmieniu:

"3) prawomocny wyrok skazujacy zostal wydany na podstawie ustawy, ktora Trybunal Konstytucyjny uznal za niezgodna z konstytucja.";

2) w art. 476:

a) w 1 wyrazy "w art. 474 2" zastepuje sie wyrazami "art. 474 1 pkt 3 oraz 2",

b) dodaje sie 3 w brzemieniu:

" 3. Wznowienie postepowania w zwiazku z orzeczeniem Trybunalu Konstytucyjnego moze nastapis tylko na korzyss skazanego; przepis 2 stosuje sie odpowiednio.".

Art. 85. W ustawie z 20 maja 1971 r. - Kodeks postepowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. nr 12, poz. 116, z 1972 r. nr 49, poz. 312, z 1975 r. nr 16, poz. 91 i nr 45, poz. 234, z 1982 r. nr 16, poz. 125 i nr 45, poz. 291, z 1983 r. nr 6, poz. 35 i nr 44, poz. 203, z 1985 r. nr 23, poz. 100, z 1986 r. nr 39, poz. 193, z 1988 r. nr 20, poz. 135, z 1989 r. nr 34, poz. 180, z 1990 r. nr 20, poz. 121, nr 43, poz. 251 i nr 72, poz. 422, z 1991 r. nr 32, poz. 131 i nr 94, poz. 419, z 1992 r. nr 24, poz. 101, z 1994 r. nr 27, poz. 96, z 1995 r. nr 95, poz. 475 oraz z 1997 r. nr 43, poz. 272) w art. 112 skresla sie kropke i dodaje wyrazy "albo zostaly wydane na podstawie aktu normatywnego, ktory Trybunal Konstytucyjny uznal za niezgodny z konstytucja, umowa miedzynarodowa lub z ustawa".

Art. 86. W ustawie karnej skarbowej z 26 pazdziernika 1971 r. (Dz. U. z 1984 r. nr 22, poz. 103, z 1985 r. nr 23, poz. 100, z 1990 r. nr 14, poz. 84 i nr 86, poz. 503, z 1991 r. nr 100, poz. 442 i nr 107, poz. 458, z 1992 r. nr 21, poz. 85 i nr 68, poz. 341, z 1994 r. nr 43, poz. 160, nr 126, poz. 615 i nr 136, poz. 703, z 1995 r. nr 132, poz. 641, z 1996 r. nr 132, poz. 621, nr 137, poz. 640 i nr 152, poz. 720 oraz z 1997 r. nr 71, poz. 449 i nr 79, poz. 485) w art. 227 w pkt 2 kropke zastepuje sie przecinkiem i dodaje sie pkt 3 w brzmieniu:

"3) jezeli prawomocne rozstrzygniecie organu finansowego zostalo wydane na podstawie aktu normatywnego, ktory Trybunal Konstytucyjny uznal za niezgodny z konstytucja, umowa miedzynarodowa lub ustawa. Przepisu art. 228 1 nie stosuje sie.".

Art. 87. W ustawie z 28 lipca 1990 r. o partiach politycznych (Dz. U. nr 54, poz. 312) w art. 5:

1) w ust. 1 wyrazy "na skutek przedstawienia Sadu Wojewodzkiego w Warszawie lub na wniosek ministra sprawiedliwosci" zastepuje sie wyrazami "na wniosek prokuratora generalnego";

2) w ust. 2 wyrazy "minister sprawiedliwosci" zastepuje sie wyrazami "prokurator generalny".

Art. 88. 1. Czlonkowie Trybunalu wchodzacy w jego sklad w dniu wejscia w zycie ustawy staja sie sedziami Trybunalu w rozumieniu ustawy.

2. Kadencja sedziow Trybunalu wybranych na podstawie art. 15 ust. 2 i 4 oraz art. 16 ust. 3 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym trwa osiem lat od chwili wyboru.

3. Sejm dokona wyboru sedziow Trybunalu w liczbie niezbednej do dostosowania Trybunalu do wymogow okreslonych w art. 5.

Art. 89. 1. W okresie dwoch lat od dnia wejscia w zycie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uchwalonej 2 kwietnia 1997 r. orzeczenia Trybunalu o niezgodnosci z konstytucja ustaw uchwalonych przed dniem jej wejscia w zycie nie sa ostateczne i podlegaja rozpatrzeniu przez Sejm, ktory moze odrzucis orzeczenie Trybunalu wiekszoscia 2/3 glosow w obecnosci co najmniej polowy ustawowej liczby poslow. Nie dotyczy to orzeczen wydanych w nastepstwie pytan prawnych do Trybunalu.

2. Orzeczenie, o ktorym mowa w ust. 1, Sejm rozpatruje nie pozniej niz w okresie szesciu miesiecy od dnia przedlozenia orzeczenia przez prezesa Trybunalu.

3. W przypadku uznania orzeczenia za zasadne Sejm dokonuje odpowiednich zmian w ustawie objetej orzeczeniem badz uchyla ja w calosci lub w czesci, w terminie okreslonym w ust. 2.

4. Orzeczenie Trybunalu o niezgodnosci ustawy z konstytucja, ktore nie zostalo rozpatrzone przez Sejm w terminie szesciu miesiecy od dnia przedlozenia Sejmowi orzeczenia przez prezesa Trybunalu lub rozpatrzone zostalo, ale Sejm nie zmienil badz nie uchylil przepisow z konstytucja niezgodnych, jest ostateczne i powoduje uchylenie ustawy lub tych przepisow z dniem ogloszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej obwieszczenia prezesa Trybunalu o utracie mocy obowiazujacej.

Art. 90. Postepowanie przed Trybunalem w sprawach wszczetych przed wejsciem w zycie konstytucji toczy sie wedlug przepisow obowiazujacych w dniu ich wszczecia.

Art. 91. Ilekros w przepisach ustawy jest mowa o "ustawie", rozumie sie przez to ustawy oraz inne akty ustawodawcze wydane na podstawie przepisow obowiazujacych przed dniem wejscia w zycie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uchwalonej 2 kwietnia 1997 r.

Art. 92. Traci moc ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1991 r. nr 109, poz. 470, z 1993 r. nr 47, poz 213, z 1994 r. nr 122, poz. 593, z 1995 r. nr 13, poz. 59, z 1996 r. nr 77, poz. 367 oraz z 1997 r. nr 98, poz. 604).

Art. 93. Ustawa wchodzi w zycie 17 pazdziernika 1997 r., z wyjatkiem przepisow art. 5 ust. 1 oraz art. 88 ust. 2 i 3, ktore wchodza w zycie po uplywie 7 dni od dnia ogloszenia.

Ustawa jest ogloszona w Dz. U. nr 102 z 1 wrzesnia, pod poz. 643

Spis rozdzialow

| ISO-Latin2 |   
| Rzeczpospolita | Archiwum | Serwis Ekonomiczny | Serwis Prawny | Cennik | Regulamin | Serwis WAP | Prenumerata
| Reklama | English/Deutsch | O nas | Praca i staze | Zglaszanie uwag | Kontakt |
© Copyright by Presspublica Sp. z o.o.