Czy warto inwestowac w zloto?

Zloto jako inwestycja alternatywna to doskonala dywersyfikacja portfela. Negatywna korelacja z wieloma tradycyjnymi aktywami pozwala obnizyc ryzyko w zbudowanym portfelu inwestycyjnym, ktory dzieki "zlotym skladnikom" moze stac sie mniej wrazliwy na koniunkture na rynku finansowym.

Inwestycje w zloto moga byc realizowane bezposrednio lub posrednio. Inwestycjami bezposrednimi moze byc zakup sztabek, monet czy bizuterii. Te tradycyjne formy inwestowania, praktykowane od zamierzchlych czasow, daja pewnosc posiadania wiecznego majatku. Popularna forma tego rodzaju inwestycji jest takze kupowanie zlotych monet okolicznosciowych, okreslanych mianem bulionowych. Najczesciej upamietniaja one wybitne postaci lub wazne wydarzenia, lecz mozna znalezc rowniez i inne osobliwosci.

Sztabki tansze niz monety

Zloto w formie fizycznej mozna kupic rowniez w Polsce, nawet przez internet. Duzym zainteresowaniem kolekcjonerow wyrobow numizmatycznych cieszy sie seria sztabek "Poczet wladcow polskich", monet z serii "Orla Bielika" oraz monet okolicznosciowych. Mozna je kupic w Polsce za posrednictwem bankow, dealerow zlota lub w sklepach internetowych. Cena tych precjozow zwykle znacznie przewyzsza wartosc zawartego w nich kruszcu. Wynika to z kosztow bicia monety oraz unikalnej wartosci kolekcjonerskiej, ktora moze byc bardzo wysoka. Ogromnym powodzeniem ciesza sie monety z wizerunkiem papieza Jana Pawla II, ktorych ceny sa kilkakrotnie wyzsze niz wartosc zlota, z ktorego zostaly wybite. Znacznie mniejsza marze, wynoszaca kilka procent powyzej rynkowej ceny zlota, posiadaja sztabki lokacyjne.

Nieporownywalnie wiekszej wiedzy wymagaja inwestycje w zlota bizuterie, gdzie niezbedna jest pomoc rzeczoznawcy. Kazdy wyrob bizuteryjny jest niepowtarzalny pod wzgledem wzornictwa oraz posiada niejednokrotnie drogocenne dodatki w postaci kamieni szlachetnych. Dodatkowa trudnoscia jest niska plynnosc takich precjozow, a obrot nimi jest mozliwy podczas aukcji. Nie tylko bizuteria, lecz takze zlote sztabki i monety zapakowane w ozdobne futeraly moga byc cennym i trwalym upominkiem, ktorego wartosc moze znacznie wzrosnac w przyszlosci.

Gdzie przechowywac zloto

Inwestycje w zloto w formie fizycznej sa jednak obarczone pewnym ryzykiem. Podobnie jak przed wiekami zlote precjoza moga byc skradzione lub przywlaszczone przez osoby, ktorym sie one nie naleza, np. przy podziale majatku. Rozwiazaniem jest przechowanie w skrytce bankowej, co jednak wiaze sie z ponoszeniem oplat depozytowych. Nie wszystkie tego rodzaju instytucje sa najpewniejszymi miejscami dla lokaty cennych aktywow, co moze wynikac z mozliwosci bankructwa, defraudacji lub destabilizacji sytuacji politycznej w kraju. Dlatego tez istotny jest wybor banku, ktory ma niezagrozona sytuacje finansowa i dobra reputacje. Od dziesiatkow lat takie mozliwosci oferuja banki w Szwajcarii, gdzie jednoczesnie duza wage przywiazuje sie do zachowania tajemnicy bankowej.

Wirtualne zloto

Dzis mozna rowniez handlowac zlotem w postaci wirtualnej. Stan posiadania inwestycji moze byc rejestrowany na specjalnych kontach w formie elektronicznego pieniadza (Digital Gold Currency, "DGC") denominowanego w jednostkach wagi zlota. Przykladami zlotego pieniadza elektronicznego sa: e-gold, 1mdc, Pecunix, e-dinar czy e-bullion. Kreuja one alternatywny system monetarny, umozliwiajacy uzywanie zlota jako pieniadza. Elektroniczne zloto zapisane na kontach inwestorow ma pelne pokrycie w rezerwach zlota w formie fizycznej i jest zdeponowane u niezaleznego custodiana. System ten daje mozliwosc dokonywania dowolnych platnosci wyrazonych w najwazniejszych walutach swiata. Aby uruchomic zaplate faktury wyrazonej w funtach brytyjskich, na przyklad za luksusowego maybacha, wystarczy zlozyc poprzez internet dyspozycje konwersji zlota na okreslona ilosc waluty i transfer jej na wskazane konto dealera samochodow. Uznanym miejscem obrotu elektronicznymi zlotymi pieniedzmi jest London Gold Exchange.

Zglobalizowany rynek finansowy daje dzis ogromne mozliwosci dokonywania posrednich inwestycji w zloto w instrumenty finansowe oparte na zlocie. Inwestycje takie moga polegac na nabywaniu certyfikatow, akcji kopaln zlota, tytulow uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, produktow strukturyzowanych i instrumentow pochodnych.

Zloto ponad granicami

Zloto jest jedynym z aktywow, ktore jest swego rodzaju ponadnarodowa waluta, uznawana przez wszystkie narody swiata, bez wzgledu na wyznawana ideologie, religie czy system ekonomiczny. Nie niszczy go czas, zmiany ustrojow, wojny, kataklizmy. Jest wiec ciekawa alternatywa inwestycyjna. Jednak inwestycje
w zloto wymagaja rozsadku i cierpliwosci. Kazda z przedstawionych obok form inwestycji ma swoje zalety i wady, a jej wybor jest sprawa indywidualnosci kazdego czlowieka. Szczegolnie wazne jest wlasciwe podejscie przy zawieraniu transakcji spekulacyjnych na zlocie. Jest ono aktywem jak kazde inne, stad mozna na nim nie tylko zarobic, ale rowniez stracic. Czynniki uwzgledniane przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych na rynku akcji moga okazac sie bezuzyteczne lub wymagaja innej interpretacji. Wynika to z faktu, ze zachowanie cen zlota niewiele ma wspolnego z sytuacja na gieldach papierow wartosciowych. Podejmujac decyzje o inwestycjach w zloto nalezy miec na uwadze nie tylko przewidywany rozwoj sytuacji w kraju i na swiecie, lecz takze osobista sytuacje, jak posiadany majatek, zgromadzone oszczednosci, sytuacje rodzinna, wiek i stan zdrowia, gdyz osiagniecie zysku moze wymagac niejednokrotnie wiele czasu.

CERTYFIKATY. Sa to papiery wartosciowe bedace dowodem wlasnosci okreslonej ilosci zlota. To alternatywa dla przechowywania materialnego zlota w domowym sejfie lub skrytce bankowej. Certyfikaty umozliwiaja sprzedaz reprezentowanego przez nie zlota bez koniecznosci fizycznego przenoszenia go. Z posiadaniem certyfikatow jest zwiazane ryzyko spadku ich wartosci w przypadku zagrozenia bankructwem emitenta tych papierow. W skrajnym przypadku inwestor moze stracic cale "papierowe zloto", gdyz zazwyczaj rzady panstw nie gwarantuja takich emisji.

AKCJE KOPALN ZLOTA. Nie reprezentuja one bezposrednio zlota, lecz dokumentuja udzialy w kapitale wlasnym kopaln zajmujacych sie eksploracja zloz kruszcu. Zmiany cen zlota maja znaczacy wplyw na wartosc akcji kopaln. Wyniki finansowe spolki prowadzacej kopalnie, wplywajace bezposrednio na kursy akcji zaleza od umiejetnosci zarzadzania kopalnia, kosztow wydobycia czy zasobnosci posiadanych zloz. Oprocz czynnikow wplywajacych na ceny zlota, kopalnie sa narazone na inne ryzyka wynikajace z ich specyfiki dzialalnosci i lokalizacji, niejednokrotnie w krajach o niestabilnej sytuacji politycznej.

FUNDUSZE ZLOTA. Daja one mozliwosc korzystania z zalet zdywersyfikowanego portfela zarzadzanego przez wyspecjalizowane instytucje finansowe. W portfelach funduszy znajduja sie akcje kopaln zlota, zloto, instrumenty pochodne oparte na kursach zlota,a takze inne aktywa. Tytuly uczestnictwa w funduszach zlota sa notowane rowniez na gieldach papierow wartosciowych (Exchange Traded Funds, "ETFs"). We wrzesniu 2006 r. wartosc rynkowa udzialow tych funduszy wynosila blisko 10,6 miliardow dolarow, co odpowiadalo 550 tonom czystego zlota.

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE. Sa one emitowane przez banki oraz dealerow zlota. Zazwyczaj wystepuja w formie obligacji strukturyzowanych o zroznicowanych konstrukcjach i profilach wyplaty. Koszyk aktywow, oprocz inwestycji w zloto, moze zawierac inne skladniki, jak: surowce, indeksy gieldowe, stopy procentowe itp. Produkty strukturyzowane moga dawac pelne lub czesciowe zabezpieczenie powierzonego kapitalu lub wyzsza stope zwrotu w stosunku do depozytow bankowych.

INSTRUMENTY POCHODNE.Tak jak kontrakty terminowe i opcje opiewajace na zloto sa notowane na najwazniejszych gieldach swiata, np. na COMEX (oddzial NYMEX) w Nowym Jorku oraz CBOT w Chicago oraz na TCE w Tokio. Kontrakty terminowe na nowojorskiej gieldzie opiewaja na 100 uncji 24--karatowego zlota, stad wymagany od czlonka gieldy depozyt wynosi okolo 3,2 tys. dolarow.

Instrumenty dostepne w Polsce

Takze na nasz rynek zawitaly zagraniczne fundusze, ktorych inwestycje sa powiazane ze zlotem. Sa nimi World Gold Fund czy tez World Mining Fund nalezace do grona zagranicznych funduszy inwestycyjnych z rodziny Merrill Lynch. Ten drugi fundusz inwestuje w akcje spolek sektora wydobywczego metali nieszlachetnych oraz szlachetnych, w tym zlota. Minimalna kwota jednorazowej pierwszej wplaty wynosi 5 tys. dolarow badz 4 tys. euro. Nasi finansisci reaguja bardzo szybko na swiatowe trendy, w wyniku czego za zgoda Komisji Nadzoru Finansowego powstal we wrzesniu 2006 r. polski fundusz alternatywny, dokonujacy inwestycji na rynku zlota - INVESTOR Gold FIZ. Daje on mozliwosc uczestnictwa w swiatowym rynku metali szlachetnych. Przedmiotem inwestycji tego funduszu sa instrumenty pochodne notowane na rynkach zagranicznych, ktorych cena zalezy bezposrednio lub posrednio od kursow rynkowych zlota, srebra, platyny i palladu oraz akcje spolek powiazanych z branza wydobywcza. Wartosc nominalna pojedynczego certyfikatu inwestycyjnego wynosi 10 tys. zl.■

HISTORIA ZLOTA

Skad wzielo sie zloto na Ziemi? Czy wytworzyla go nasza planeta? Otoz nie. Dala go nam niegdys umierajaca gwiazda - supernowa. W ostatnim tchnieniu wyrzucila w przestrzen obloki materii, ktora stala sie materialem dla powstania Ukladu Slonecznego. Zawierala ona wszystkie pierwiastki, w tym rowniez ciezkie, do ktorych nalezy zloto, wytworzone przez miliardy lat w wyniku procesow syntezy termojadrowej zachodzacej w gwiezdzie. Dzis mozemy je znalezc jedynie w niektorych miejscach naszego globu. Znajduje sie ono rowniez na innych planetach oraz ich ksiezycach. Od zarania dziejow zloto znajdowalo rozne zastosowania w zyciu czlowieka - poczatkowo jako ozdoba, pozniej jako pieniadz. Najstarsze znaleziska zlotej bizuterii pochodzace sprzed 3 tysiecy lat przed nasza era wytworzone przez cywilizacje sumeryjska zostaly znalezione w Mezopotamii. Najbardziej znanym dzielem sztuki wykonanym ze szczerego zlota jest 11-kilogramowa maska z grobowca faraona Tutenhamona, wykonana w XIV wieku przed nasza era, ktora mozemy dzis podziwiac w Muzeum Egipskim w Kairze.

Zloto odgrywalo istotna role w ksztaltowaniu sie systemow ekonomicznych. Od czterech tysiecy lat jest uwazane za forme pieniadza. Kruszec ten byl zawsze cenny z powodu rzadkosci wystepowania, urody
i unikalnych cech fizyko-chemicznych, jak ciagliwosc, przewodnosc czy tez odpornosc na korozje. Stad znalazlo powszechne zastosowanie w przemysle jubilerskim, zdobnictwie i sztuce. Obecnie jest cennym suro-wcem dla wielu nowoczesnych technologii i medycyny. Duzy ciezar wlasciwy, dwa i pol razy wiekszy niz zelaza (19,3 g/cm³) pozwala na przechowywanie ogromnej wartosci bogactwa w malej bryle, na przyklad
w sztabce lub monecie, w kazdych warunkach przez dowolnie dlugi czas. Jedna tona zlota warta 20 milionow dolarow amerykanskich miesci sie w szescianie o krawedzi okolo 37 cm. Podniesienie kostki zlota
o krawedzi 16 cm nastreczaloby doroslemu mezczyznie powazny problem. Tak wiec miedzy bajki mozna wlozyc watki z westernow, gdzie dzielni traperzy i kowboje bez wysilku nosza na barkach torby wypelnione zlotem.

Aleksander Polanski