Dorobek zycia za emeryture - czyli odwrocona hipoteka

{Nadina Milka-Dietrich} Private Banker | Noble Bank

Odwrocona hipoteka, to instrument finansowy jeszcze w Polsce malo znany. Oznacza ona przepadek posiadanych nieruchomosci na rzecz instytucji finansowych w zamian za stala rente.

Odwrocona hipoteka
(z ang. reverse mortgage) to rozwiazanie, czasami jedyne, dla osob starszych, dla ktorych biezace wplywy w postaci emerytury czy renty nie sa wystarczajace do zaspokojenia wydatkow. Warunkiem skorzystania z odwroconej hipoteki jest posiadanie wolnej, nieobciazonej hipoteka nieruchomosci, najlepiej w bardzo dobrej lokalizacji. Jest to produkt, w ktorym bank lub firma ubezpieczeniowa, na podstawie umowy, odkupuje od tej osoby nieruchomosc i zezwala jej na mieszkanie w niej teoretycznie do konca zycia. Maksymalna wartosc transakcji to 50-60 proc. aktualnej wartosci nieruchomosci. W zamian za to "byly wlasciciel" mieszkania czy domu otrzymuje od banku nie oblozona podatkiem dochodowym "rente". Po smierci nieruchomosc automatycznie staje sie rzeczywista wlasnoscia instytucji finansowej.

Standard na swiecie...
W krajach wysoko rozwinietych Europy Zachodniej czy w USA odwrocony kredyt hipoteczny jest standardowym , bardzo popularnym rozwiazaniem. Banki nie okreslaja przeznaczenia srodkow pochodzacych z kredytu, mozna wydac je na cel zupelnie dowolny. Srodki mozna otrzymywac w transzach miesiecznych, kwartalnych, polrocznych, rocznych lub nawet jest mozliwosc uzyskania pelnej kwoty jednorazowo. Niestety takiej dowolnosci nie ma juz w przypadku przedmiotu kredytowania, czyli nieruchomosci. Kredytobiorca zobowiazany jest w umowie do utrzymywania nieruchomosci w stanie nie gorszym niz z dnia podpisania umowy. Kredytobiorca zobowiazany jest do renowacji, odswiezania, naprawiania, konserwacji domu na wlasny koszt.

...wkracza do Polski
W Polsce niektore banki przymierzaja sie do wprowadzenia odwroconego kredytu hipotecznego w przyszlym roku do swojej oferty kredytowej. Szczegoly udzielania go nie sa jeszcze dokladnie znane, jednak gdyby byly podobne do tych z np. USA, to wlasciciel za dom warty 1 mln zl uzyskalby miesieczna rente na poziomie okolo 4,2 tys. zl. Moglby liczyc na taki dochod przez okolo 20 lat. Jednak nie kazdy emeryt z takiej mozliwosci moze skorzystac. Warunkow jest kilka. O taki kredyt moze zwykle starac sie osoba powyzej 62 roku zycia. Najczesciej o odwrocona hipoteke moze starac sie wlasciciel nieruchomosci polozonej w najbardziej atrakcyjnych lokalizacjach. Wysokosc renty, wartosc nieruchomosci oraz dlugosc udzielania tego swiadczenia zaleza od indywidualnych ustalen z instytucja finansowa. Takze nie zawsze mozna uzyskac takie swiadczenie, jakiego moznaby sie spodziewac. Dodatkowo produkt ten jest obarczony duzym ryzykiem. Jezeli kredytobiorca zyje dluzej niz przewiduja statystyki, na podstawie ktorych konstruowany jest program, a laczna suma wyplaconych rat przekroczy wspomniane 50-60 proc. wartosci nieruchomosci, bank moze zazadac oddania nieruchomosci. Osiemdziesieciolatek zostaje wowczas bez dorobku swojego zycia i bez srodkow do zycia. Rozwiazanie to w Polsce moze zostac bardzo dobrze przyjete, chociazby z uwagi na starzejace sie spoleczenstwo, czy ze wzgledu na szybko rosnace koszty zycia wobec wolno rosnacych swiadczen emerytalnych. Obecny poziom swiadczen emerytalnych nie pozwala na utrzymanie stopy zyciowej sprzed przejscia na rente czy emeryture. Dla wielu Polakow stopa zastapienia bedzie bardzo odczuwalna w kieszeni, bowiem bardzo duza czesc spoleczenstwa nadal nie jest swiadoma niskich swiadczen emerytalnych, ktore zapewnia panstwo. Wsrod bogatych krajow produkt ten cieszy sie duza popularnoscia chociazby z uwagi na to, ze wlasciciel domu oddajac jedna ze swych nieruchomosci, nie odczuje znacznego spadku swojego lacznego majatku. Jednak Polacy czesto nie maja zadnej innej nieruchomosci, niz dom czy mieszkanie, ktore zajmuja. Nawet wprowadzenie "odwroconej hipoteki" na polski rynek, wiazac sie bedzie z pytaniem - czy po to cale zycie pracowalismy na nasz dom, aby na koniec oddac go bankowi? Czy bedzie to dla nas do zaakceptowania wobec zwiazkow emocjonalnych z takim miejscem? Czy nie wolelibysmy zostawic dorobku zycia swoim dzieciom, wnukom? Czy nie lepiej jest miec wybor - albo skorzystam z odwroconej hipoteki, albo bede zyl z uzbieranych srodkow a dom bedzie do konca moj, a pozniej moich potomkow?

Rozwiazanie? Przezornosc
Nie bedzie potrzeby stawiac czola takim dylematom, jesli juz teraz swiadomie rozpoczniemy w madry i usystematyzowany sposob odkladac pieniadze na emeryture. Budowanie poduszki finansowej na przyszlosc moze odbywac sie niewielkim, czesto nawet niezauwazalnym kosztem. Program regularnego oszczedzania powinien stanowic podstawe optymalnych finansow osobistych kazdego. Zgodnie z teoria finansow behawioralnych, comiesieczne odkladanie 10 proc. dochodow nie wplywa na poziom zycia i konsumpcji inwestora. Tymczasem inwestowanie takiej kwoty przez 20 lat, moze zapewnic nie tylko niezbedny dodatek do emerytury. Wyplacana kwota moze byc nawet wyzsza niz wynosily zarobki z okresu aktywnosci zawodowej. Mozna wiec zachowac swoj dom i zyc na emeryturze lepiej niz z pracy wlasnych rak. Warunkiem jest jednak dokonanie wyboru juz teraz. Po osiagnieciu wieku emerytalnego moze byc za pozno na jakiekolwiek inne dzialanie niz zwrocenie sie do banku o odwrocona hipoteke.

Zrodlo: gazeta Private Banking, nr XI styczen 2008