|
SKŁADKI PRACA I ŚWIADCZENIA
DF SŁUCHAM Andrzej Radzisław, specjalista w Departamencie Ubezpieczeń i Składek w centrali ZUS
Jak płacić na ZUS
Na pytania czytelników dotyczące składek ZUS odpowiada ekspert
> Chcę rozpocząć działalność gospodarczą. Kto podejmie decyzję o tym, czy mogę skorzystać z ulgi i przez 24 miesiące płacić niższe składki na ZUS?
Żaden urząd nie podejmuje takiej decyzji. Takie uprawnienie wynika z mocy ustawy i przedsiębiorca sam decyduje, czy z niego skorzysta. Może jednak zostać skontrolowany, czy spełnia warunki do tego, żeby opłacać składki w preferencyjnej wysokości. To znaczy, czy nie prowadził pozarolniczej działalności w ciągu ostatnich 5 lat (60 miesięcy) oraz czy nie świadczy usług (które wcześniej wykonywał w ramach stosunku pracy) na rzecz byłego pracodawcy, z którym pozostawał w bieżącym lub poprzednim roku w stosunku pracy.
> W jaki sposób powinienem zarejestrować się w ZUS?
Nową firmę trzeba zgłosić do ZUS na formularzu ZUS ZFA - zgłoszenie płatnika składek - osoby fizycznej. Natomiast siebie samego przedsiębiorca zgłasza do ubezpieczeń na druku ZUS ZUA, wpisując kod tytułu ubezpieczenia 0510.
> Czy prowadząc działalność gospodarczą i płacąc składki od 30 proc. minimalnego wynagrodzenia, będę musiał co miesiąc składać do ZUS deklarację rozliczeniową ZUS DRA, jeżeli nic się nie zmieni w stosunku do miesiąca poprzedniego?
Prowadzący działalność jest zwolniony z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA, jeżeli nie ma żadnej zmiany w stosunku do miesiąca poprzedniego. Jednak przedsiębiorcy opłacający składki na preferencyjnych warunkach będą musieli składać deklaracje ZUS DRA co kwartał, czyli wtedy, gdy zmienia się przeciętne wynagrodzenie, od którego składki naliczają pozostali przedsiębiorcy, niekorzystający z ulgi.
WCZEŚNIEJ NA ETACIE, TERAZ Z WŁASNĄ FIRMĄ
> Jestem zatrudniony w saloniku prasowym, ale właściciel firmy go likwiduje. Chciałbym uruchomić własną działalność gospodarczą, zatrudnić dwóch pracowników i prowadzić taki kiosk. Nigdy wcześniej nie prowadziłem działalności. Czy będę mógł płacić niższe składki z firmy?
Tak, pod warunkiem że nie będzie pan wykonywał tych usług na rzecz byłego pracodawcy. Składki za pracowników trzeba naliczać na zasadach ogólnych, czyli od miesięcznego przychodu, jaki będą otrzymywali z tytułu umowy o pracę.
> Jestem zatrudniona na umowę o pracę w biurze geodezyjnym, ale mój pracodawca chce zamknąć biuro. Zamierzam otworzyć własną firmę. Czy będę mogła z niej płacić niższe składki na ZUS?
Tak, ale pod warunkiem że nie będzie pani świadczyć na rzecz byłego pracodawcy tych usług, które wykonywała pani w bieżącym lub poprzednim roku w ramach stosunku pracy. I - drugi warunek - że nie prowadziła pani działalności pozarolniczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy.
> Chcę założyć firmę i zatrudnić pracowników. Czy niższe składki mogę płacić za siebie, czy także za zatrudnionych pracowników?
Z preferencyjnej podstawy wymiaru składek mogą skorzystać tylko osoby, które prowadzą działalność gospodarczą. Możliwość ta nie dotyczy natomiast zatrudnionych przez przedsiębiorcę pracowników. Za nich trzeba płacić składki na ogólnych zasadach, czyli od podstawy, którą jest wypłacone miesięczne wynagrodzenie.
NA ETACIE I W FIRMIE
> Pracuję na umowę o pracę z wynagrodzeniem 1000 zł. Równocześnie prowadzę działalność gospodarczą. Do tej pory wszystkie składki opłacał za mnie pracodawca. Z działalności opłacam tylko składkę zdrowotną. Czy po wejściu w życie nowych przepisów coś się dla mnie zmieni?
Nie. Jeżeli wynagrodzenie z umowy o pracę wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie (849 zł w 2005 r.), to w dalszym ciągu składki z działalności gospodarczej na ubezpieczenia emerytalne i rentowe są dobrowolne, a obowiązkowa jest tylko składka na ubezpieczenie zdrowotne.
> Prowadzę własną firmę i jednocześnie pracuję na etacie w innej (umowa o pracę). Czy mogę opłacać składki tylko z własnej działalności, a z umowy o pracę w ogóle ich nie płacić?
Nie. Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę obowiązkowo podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu ze stosunku pracy, bez względu na to, czy ma inne tytuły do ubezpieczeń. Jeżeli wynagrodzenie z etatu jest niższe od minimalnego (w 2005 r. 849 zł), wówczas należy opłacać składki na ubezpieczenia społeczne również z działalności gospodarczej. Gdy wynagrodzenie z umowy o pracę jest równe lub wyższe minimalnemu, wówczas obowiązkowa z firmy jest tylko składka na ubezpieczenie zdrowotne. To oznacza, że osoba, która jest zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, zawsze podlega dobrowolnym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, w tym z działalności gospodarczej (bo zawsze ma wynagrodzenie równe co najmniej minimalnemu). Jeżeli natomiast jest zatrudniona na część etatu, to znaczenia nabiera wysokość wynagrodzenia z umowy o pracę. Gdy jest ono niższe od minimalnego, wówczas trzeba obowiązkowo płacić składki również z działalności gospodarczej.
> Od września będę pracował jako nauczyciel informatyki w szkole na 1/2 etatu z wynagrodzeniem niższym od minimalnego (jestem świeżo po studiach i jest to moja pierwsza praca). Chciałbym także otworzyć własną firmę zajmującą się naprawą sprzętu elektroakustycznego. Będzie to moja pierwsza w życiu własna działalność. Czy mogę liczyć na ulgę w składkach?
Tak. Skoro wynagrodzenie z umowy o pracę będzie niższe od minimalnego, to z działalności będzie pan musiał obowiązkowo płacić składki na ubezpieczenia społeczne.
Przez 24 miesiące może pan opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy wynoszącej 30 proc. minimalnego wynagrodzenia. Natomiast składkę na ubezpieczenia zdrowotne będzie pan płacił od kwoty nie niższej niż 75 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
> W październiku mam zamiar założyć pierwszą działalność gospodarczą, pracownię psychologiczną do spółki z kolegą. Jakie będę musiał odprowadzać obowiązkowe składki do ZUS, jeżeli jednocześnie pracuję na etacie i zarabiam ok. 2000 zł brutto.
Z działalności gospodarczej obowiązkowa będzie tylko składka na ubezpieczenie zdrowotne.
Notowała Agnieszka Rosa
|