Inne są zasady udzielania zwolnienia na tę okoliczność i jego rozliczania.

Ustawodawca uszanował potrzebę załatwienia wielu spraw osobistych, m.in. w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (DzU nr 60, poz. 281).

Wesele mniej ważne

Lato szczególnie sprzyja zawieraniu związków małżeńskich.

W § 15 rozporządzenie przewiduje 2 dni zwolnienia w razie ślubu pracownika i jeden dzień w przypadku ślubu dziecka pracownika.

Na równi z dziećmi biologicznymi traktuje się dzieci przysposobione. Zwolnienie uzasadnione jest jedynie ślubem, wesele jest nieistotne, choć w praktyce to ono i przygotowania do niego pochłaniają więcej czasu.

Kolejny zawierany związek małżeński, np. po rozwodzie czy owdowieniu, też daje prawo do zwolnienia. Nie ma bowiem limitu ślubów w życiu pracownika uprawniających do dni wolnych od pracy. Warto podkreślić, że pomimo bliskości krwi nie przysługuje zwolnienie z tytułu ślubu rodzeństwa lub jednego z rodziców.

Późniejsze unieważnienie związku małżeńskiego nie zmienia faktu, że ślub został zawarty, a zatem prawidłowo udzielono wolnego od pracy. Na marginesie warto dodać, że na rozwód dni zwolnienia nie przysługują.

Jak długo może nie pokazywać się w pracy rodzic, kiedy np. dwoje jego dzieci postanowiło zawrzeć związek małżeński tego samego dnia podczas wspólnej uroczystości? Wtedy należy przyznać jeden dzień, skoro oba zdarzenia będące podstawą udzielenia wolnego mają miejsce w tym samym czasie.

Śluby cywilne a wyznaniowe

Rozporządzenie nie wskazuje, który ze ślubów - cywilny czy wyznaniowy uprawnia do zwolnienia od pracy. Należy zatem uznać, że ten ślub jest istotny, który wywiera skutki prawne w zakresie stanu cywilnego zawierających go osób. Takim z pewnością jest związek zawierany w urzędzie stanu cywilnego. Jest nim także ten dokonany w obrządku danego wyznania, jeżeli zarazem wywiera skutek cywilny, np. tzw. ślub konkordatowy.

Ale dni zwolnienia z tytułów ślubów cywilnych i wyznaniowych nie kumulują się. Przeciwny wniosek prowadziłby do nadużyć, bo pracownik mógłby domagać się np. 6 dni wolnego, gdyby wstępujący w związek reprezentowali różne wyznania i zawierali śluby wyznaniowe niewywołujące skutków w prawie polskim oraz ślub cywilny. Ewentualna zmiana wyznania i związany z tym kolejny ślub wyznaniowy prowadziłby do dalszego powiększania dni zwolnienia.

PRZYKŁAD 1

Pan Adam i pani Joanna zimą zawarli ślub cywilny, na który każde z nich wykorzystało przysługujące im zwolnienie od pracy. Latem urządzili wystawną uroczystość weselną poprzedzoną ślubem kościelnym i wystąpili o zwolnienie okolicznościowe. Pracodawcy odmówili, powołując się na wcześniej wykorzystane dni wolne.

PRZYKŁAD 2

Pan Piotr, kawaler, ożenił się z panią Marią, rozwódką. Zawarli ślub cywilny, wykorzystując zwolnienie od pracy. Po pewnym czasie zmarł były mąż pani Marii, więc małżonkowie postanowili zawrzeć ślub kościelny. Na dokonanie tej ceremonii nie dostaną już wolnego w pracy, ponieważ na zawarcie związku, w którym trwają, wykorzystali już przysługujące zwolnienie.

Urodził się potomek...

Z tytułu urodzenia dziecka pracownika przysługują mu 2 dni płatnego zwolnienia od pracy.

Nie uprawnia do wolnego np. uroczystość chrztu dziecka, ale same jego narodziny. W związku z zasadą równego traktowania dzieci małżeńskich i pozamałżeńskich zwolnienie to przysługuje na urodzenie każdego potomka. Przyjmuje się, że do takiego wolnego ma prawo ojciec, a nie matka, bo ona na ogół korzysta z co najmniej kilkunastotygodniowego urlopu macierzyńskiego.

...a nawet bliźniaki

Na ile dni bez pracy może liczyć pracownik, jeśli urodzą mu się np. bliźnięta? Rozporządzenie (§ 15 pkt 1) trzeba interpretować tak, że przysługujące dni należą się z tytułu porodu, a nie liczby urodzonych potomków. Zatem ojciec bliźniąt nie pokaże się w firmie 2, a nie 4 dni. Także urodzenie dziecka martwego uprawnia do zwolnienia.

PRZYKŁAD 3

Pani Iwona urodziła trojaczki. Przez kilka dni po powrocie ze szpitala matki z dziećmi ciężar opieki nad całą czwórką spoczywał na mężu. Mimo że urodzenie kilkorga dzieci w jednym porodzie wiąże się ze zwiększonymi obowiązkami ojca, to pracownikowi temu przysługują tylko 2 dni zwolnienia, a nie wielokrotność tej liczby wynikająca z liczby urodzonych potomków.

Pogrzeb krewnego

W razie zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy przysługują pracownikowi 2 dni zwolnienia od pracy.

Natomiast jeden dzień wolnego otrzyma zatrudniony z powodu śmierci i pogrzebu rodzeństwa, teściowej, teścia, babki, dziadka, innej osoby pozostającej na jego utrzymaniu lub pod jego bezpośrednią opieką.

Jeśli kilka pogrzebów bliskich osób odbywa się tego samego dnia, to pracownik ma prawo otrzymać wolne jedynie na ten dzień niezależnie od tego, że miał kilka uroczystości. Ta uwaga może być istotna np. przy zgonach z mnogą liczbą spokrewnionych ofiar (np. w wypadkach drogowych).

Gdy zmarło i będzie pochowanych kilku bliskich, przysługuje liczba dni zwolnienia proporcjonalna do liczby zgonów tylko wówczas, gdy pogrzeby odbywają się w różnych dniach, co oznacza konieczność udziału w kilku uroczystościach.

W praktyce jednak pracodawca nie ma możliwości zweryfikowania tego.

PRZYKŁAD 4

W wypadku samochodowym zginęli teściowie pani Anety. Ich pochówek urządzono tego samego dnia. Pomimo zgonów 2 tzw. kwalifikowanych osób pani Anecie przysługuje tylko jeden dzień wolny od pracy, gdyż zorganizowano wspólny pogrzeb.

PRZYKŁAD 5

W jednym wypadku komunikacyjnym zginęły teściowa i siostra pana Tomasza. Urządzono oddzielne pogrzeby w różnych dniach. Panu Tomaszowi przysługuje po jednym dniu zwolnienia na każdy pogrzeb, czyli łącznie 2 dni.

Teściowa po grób

Warto też pamiętać, że stosunek między teściami a małżonkiem ich dziecka, będący powinowactwem, nie wygasa wraz ze śmiercią drugiego współmałżonka lub uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego. Powinowactwo trwa nadal, mimo że skończył się związek małżeński.

Z punktu widzenia prawa rodzic byłego małżonka nadal jest teściem bądź teściową drugiego z eksmałżonków, choćby ten ostatni ponownie wstąpił w związek małżeński.

PRZYKŁAD 4

Państwo Anna i Stefan mieli dwójkę dzieci. Rozwiedli się, a później każde z nich założyło nowe rodziny, ale wspólnie wychowywali dzieci. Spędzały one czas u nowych i starych dziadków, a każdy z byłych współmałżonków utrzymywał dobre stosunki z byłymi teściami. Kiedy zmarł ociec pani Anny, to - z uwagi na powinowactwo - panu Stefanowi przysługuje jeden dzień zwolnienia od pracy.

Drukuj artykuł

Wyślij artykuł