Jak daleko jeszcze do Europy?

Marcin Panek Private Banker | Noble Bank

Private banking to grupa szczególnych usług oferowanych najzamożniejszym klientom indywidualnym. Coraz więcej banków zaczyna je mieć w swojej ofercie. Jak polska bankowość prywatna wygląda w porównaniu z podobnymi usługami oferowanymi na Zachodzie? Jakie standardy światowe wyznaczają kierunek, w którym rozwija się ten sektor bankowości?

Private banking to zindywidualizowany i kompleksowy system obsługi finansowej zamożnego klienta indywidualnego. To w jego ramach powstają najbardziej śmiałe koncepcje produktów i usług finansowych, a produkty są szyte na miarę. Tutaj rodzą się najbardziej zaawansowane strategie zarządzania majątkiem. Niektórzy twierdzą, że private banking to bankowość marzeń dla klientów i intratny biznes dla banków. Usługi w ramach bankowości prywatnej są przygotowywane indywidualnie dla każdego klienta, w zależności od oczekiwań, skłonności do ryzyka, horyzontu czasowego inwestycji i wielu innych równie ważnych czynników. Bankierzy prywatni dokładają wszelkich starań, aby efektywnie pomnażać kapitał klientów. Dzięki przyjętej filozofii inwestowania, opartej o otwartą architekturę produktową, zapewniają dostęp do najlepszych instrumentów i usług finansowych. Bardzo ważną cechą usług private banking jest fakt, że są one świadczone w poszanowaniu dyskrecji i bezpieczeństwa decyzji klienta.

Progi kapitałowe
Banki prywatne na świecie stawiają swoim klientom bardzo wysokie progi kapitałowe. Credit Suisse podejmuje się zarządzania aktywami o wartości co najmniej 500 tysięcy CHF. Dla klientów z największymi wymaganiami dolny próg wynosi 5 milionów CHF. Brytyjski HSBC świadczy usługi zarządzania bogactwem po zainwestowaniu miliona funtów brytyjskich. Bank Merill Lynch Global Private Client przyjmie do grona swych klientów jedynie osoby, które zamierzają zainwestować co najmniej 3 miliony dolarów. Światowy potentat UBS żąda natomiast zainwestowania 500 tysięcy euro. Aby zostać klientem Barclays Private Bank, trzeba posiadać co najmniej 500 tysięcy funtów brytyjskich. W Polsce wystarczy mieć w większości przypadków kilkaset tysięcy złotych, aby mówić o korzystaniu z usług bankowości prywatnej.

Co różni oferty?
Oferta zagranicznych liderów bankowości prywatnej różni się znacząco od oferty banków funkcjonujących na polskim rynku, bez względu na to, czy jest to bank z akcjonariatem polskim czy zagranicznym. Wynika to przede wszystkim z poziomu zamożności społeczeństwa oraz ustalonych minimalnych progów kapitałowych. Różnice te widoczne są w szczególności w zakresie obsługi najbogatszych klientów. Za granicą takim klientom, oprócz wyrafinowanych produktów finansowych (które banki prywatne w Polsce przynajmniej w części zaczynają już posiadać), doradztwa finansowego oraz szeregu udogodnień w zakresie obsługi bankowej, oferuje się szeroko pojęte zarządzanie majątkiem. Specyficznym produktem przeznaczonym dla ludzi bardzo zamożnych, często pochłoniętych sprawami biznesu, jest usługa Family Office. Banki w tym przypadku zajmują się nie tylko inwestycjami finansowymi, zarządzaniem nieruchomościami, finansami osobistymi, lecz także prowadzeniem spraw osobistych. Tak więc dziś banki prywatne zarządzają kapitałem, czasem wolnym i kształtują przyszłość swoich najbogatszych klientów. Są w stanie spełnić ich nawet najbardziej wyrafinowane potrzeby (nie tylko z zakresu finansów). Bankowość prywatna w Polsce znajduje się w bardzo wczesnym stadium rozwoju i nie jest zjawiskiem w pełni ukształtowanym. Wynika to z faktu, że usługi tego typu w naszym kraju mają bardzo krótką tradycję oraz z tego, że segment ludzi zamożnych jest dopiero w fazie tworzenia. Oferta banków mających tę usługę jest dostosowana do możliwości ludzi zamożnych. Nadal polski sektor private bankingu ma przed sobą daleką drogę rozwoju. Wiele do zrobienia jest jeszcze w zakresie poziomu obsługi przez prywatnych bankierów, który w wielu przypadkach jest jednak daleki od światowych standardów.

Private banking po polsku
Świadczenie wyspecjalizowanych usług bankowych dla zamożnych Polaków stanie się istotnym wyzwaniem dla banków funkcjonujących w naszym kraju. Polskie społeczeństwo jest stosunkowo ubogie, stąd minima inwestycyjne private bankingu są znacznie niższe niż na Zachodzie. Określenie private banking stosowane w niektórych polskich bankach jest trochę na wyrost. Niektóre banki chętnie widzą jako swoich klientów nie tylko osoby zamożne, lecz również takie, które posiadają uznaną pozycję zawodową lub społeczną (np. artyści, wybitni fachowcy czy naukowcy). Na naszym rynku wytworzyły się dwa różne segmenty: wąska grupa klientów spełniających europejskie kryteria zamożności oraz szeroka grupa klientów zamożnych o masowym charakterze. W konsekwencji tego rozwój usług bankowości prywatnej będzie podążał dwiema różnymi ścieżkami. Pierwsza z nich to elitarny private banking, adresowany do wąskiej grupy klientów najbogatszych i najbardziej wymagających. Znajdują się tu usługi wykorzystujące najlepsze światowe wzorce i dysponujące odrębną marką. Taki model prezentują międzynarodowe banki prywatne działające w Polsce i tą ścieżką rozwoju podążają filie banków zagranicznych (np. Citigold Wealth Management czy Millennium Prestige). Drugi kierunek rozwoju usług private banking w Polsce to ekspansja obsługi masowej zamożnej klienteli. Tutaj szanse rozwoju są bardzo duże i dotyczą większej liczby banków. Usługi bankowości prywatnej adresowane do tego segmentu różnią się od klasycznego private bankingu większym udziałem produktów kredytowych i usług operacyjnych oraz uproszczoną procedurą korzystania z usług i dostępu do różnych kanałów dystrybucji. W roku 2006 w Polsce wyraźnie zwiększyła się liczba klientów obsługiwanych przez departamenty bankowości prywatnej. Jest ich dzisiaj dużo ponad 100 tysięcy. Jednocześnie bardzo wzrosła wartość aktywów pod ich zarządzaniem. Ich oszacowanie jest trudne ze względu na to, że część banków odmawia podania swojej pozycji rynkowej. Banki BPH i PKO BP są zdecydowanymi liderami pod względem liczby prowadzonych rachunków bankowości prywatnej. W ubiegłym roku z ofertą bankowości prywatnej wystartowały Fortis Bank i Noble Bank. Banki prywatne w Polsce czerpią pomysły na rozwój i nowe inspiracje z najlepszych zachodnich wzorców. Stale analizują trendy zachodzące na rynku finansowym, a dzięki bliskim relacjom z najlepszymi instytucjami świata, rozwijają ofertę przenosząc najbardziej innowacyjne rozwiązania na rynek krajowy. Ten, kto będzie je najlepiej realizował w polskich realiach, będzie kreować standardy usług bankowości prywatnej w Polsce. Należy się też spodziewać, że z czasem progi inwestycyjne będą ulegać podwyższeniu. Będzie też następować segmentacja klientów w tym obszarze usług finansowych.

Perspektywy rynku bankowości prywatnej
Prognozy dla światowego (w tym polskiego) private bankingu rysują się bardzo dobrze. Wraz ze wzrostem poziomu zamożności społeczeństw rynek ten będzie się systematycznie rozwijać, a wraz z nim wartość aktywów pod zarządzaniem w tych bankach. Według opinii ekspertów, Polska pod tym względem jest jednym z najbardziej perspektywicznych rynków regionu. W ostatnich latach znacznie wzrosły aktywa pozostające w zarządzaniu instytucji typu private banking. Jest to pochodną dobrego stanu gospodarki oraz wzrostu kapitalizacji przedsiębiorstw notowanych na giełdzie. Miejmy nadzieję, że polskie banki prywatne będą w przyszłości należeć do największych banków specjalizujących się w tego typu usługach, a liczba Polaków wpisanych przez amerykańską edycję Forbes'a na listę miliarderów będzie rosła z roku na rok.

DZIESIĘĆ NAJWIĘKSZYCH BANKÓW NA ŚWIECIE ŚWIADCZĄCYCH USŁUGI TYPU PRIVATE BANKING (DLA KLIENTÓW O WARTOŚCI AKTYWÓW MIN. 500 000 USD) WG DANYCH NA KONIEC 2005 R.

Źródło: Scorpio Partnership, The 2006 Private Banking Benchmark

MAJĄTKI 10 NAJBOGATSZYCH POLAKÓW, DANE ZA 2006 R.

Źródło: Forbes

10 NAJBOGATSZYCH OSÓB ŚWIATA, UDZIAŁ ICH MAJĄTKU W PKB ICH KRAJU OBYWATELSTWA I KRAJU ZAMIESZKANIA, DANE ZA 2006 R.

Źródło: Forbes

Źródło: gazeta Private Banking, nr VIII wrzesień 2007