Oswajanie ryzyka

Marek Federak Private Banker | Noble Bank

Ryzyko to nieodłączny element inwestycji. Jeśli chcemy z sukcesem pomnażać nasze oszczędności, musimy nauczyć się określać ryzyko inwestycyjne i skutecznie je ograniczać. Najlepszym wyjściem jest odpowiednia dywersyfikacja portfela.

Inwestowanie to nic innego jak długookresowe zaangażowanie kapitału w przedsięwzięcie, które ma na celu odłożenie konsumpcji posiadanych środków. Po to, aby w określonej przyszłości otrzymać zwrot zainwestowanej kwoty powiększonej o nadwyżkę rekompensującą poniesiony czas inwestycji oraz związane z nią ryzyko. Lokowanie środków ściśle wiąże się z angażowaniem ich na rynku kapitałowym. Jest wiele różnych form inwestowania kapitału. Zaczynając od wymagających mniejszego zaangażowania klienta, typu wpłata środków na ROR czy lokata bankowa, poprzez inwestowanie w programy inwestycji masowych, typu fundusze inwestycyjne, a kończąc na samodzielnym inwestowaniu w akcje spółek.

Zyskowny, ale ryzykowny
Generalnie im dłuższy jest horyzont inwestycyjny, a także im bardziej dynamiczne aktywa w portfelu, tym większa oczekiwana premia za ryzyko, czyli spodziewana stopa zwrotu. Dla klasycznego inwestora, który wybiera jeden z popularnych sposobów pomnażania majątku na rynku finansowym, są rozwiązania, które można klasyfikować wg klas ryzyka. Będą to rachunki ROR, lokaty terminowe, fundusze rynku pieniężnego, fundusze obligacyjne, zrównoważone, fundusze akcji i akcje. Wybierając optymalną inwestycję, warto zastanowić się najpierw nad strategią inwestycyjną. Strategii tej powinien przyświecać założony wcześniej cel - musi być ona notorycznie obserwowana i optymalizowana dla inwestora, co powinno ostatecznie zapewnić uzyskanie satysfakcjonującego wyniku.

Inwestycja czy hazard
Planując inwestycję, warto po pierwsze odpowiedzieć sobie na pytanie, jaka stopa zwrotu w założonym horyzoncie inwestycyjnym nas interesuje. Ustawienie poprzeczki na zbyt wysokim poziomie w stosunku do zastanych warunków rynkowych zmusza do podejmowania nieracjonalnych zachowań. Konsekwencją jest ryzyko przekształcenia się inwestycji w grę hazardową. Oznacza to, że aby osiągnąć założony na początku cel, należy podejmować bardzo wysokie ryzyko, co przy odwróceniu korzystnej koniunktury może w istotny sposób odbić się na zaangażowanym portfelu. Osoba decydująca się na inwestowanie własnego kapitału, liczy na osiągnięcie dzięki temu określonej stopy zwrotu w przyszłości. Biorąc pod uwagę czas i ryzyko inwestycji (ściśle związane z klasami aktywów, w które lokuje inwestor) powinien on zoptymalizować skład portfela - umiejętnie oszacować ryzyko inwestycyjne w stosunku do okresu zaangażowania środków.

Podzielony portfel
Kluczem do zoptymalizowania inwestycji i ograniczania ryzyka jest dywersyfikacja portfela. Metoda ta polega na takim doborze instrumentów finansowych, który pozwoli na minimalizację ryzyka. Określenie to po raz pierwszy pojawiło się ponad 50 lat temu, w opublikowanej przez Harry'ego Markowitza pracy o teorii portfelowej. Teza postawiona przez autora publikacji zaprzeczała dotychczasowym praktykom podejmowania decyzji inwestycyjnych w oparciu o maksymalizację zysku. Dodawała ona nowy składnik do procesu decyzyjnego, jakim jest bezpieczeństwo. Markowitz radził szukać takich inwestycji, które nie tylko pozwalają osiągać zakładany zysk, ale - dzięki swojej konstrukcji - także minimalizować straty. Jego teoria portfelowa zyskała zwolenników na całym świecie i do dziś jest polecana przez specjalistów jako złoty środek, zapewniający bezpieczeństwo inwestycji. Zgodnie z teorią portfelową, można zainwestować część środków w papiery dłużne, czy też fundusze stabilnego wzrostu, a pozostałe fundusze przeznaczyć na inwestycje w akcje, w których udział jest uzależniony od preferencji inwestora bądź też od konkretnych uwarunkowań rynkowych. Fakt zainwestowania w kilka instrumentów finansowych sprawia, że nawet niepomyślna inwestycja na rynku akcji nie odbije się negatywnie na całym portfelu, tylko na jego części. Teoria ta jest w praktyce z powodzeniem stosowana przez miliony inwestorów. Warto posiadać w swoim portfelu inwestycyjnym różne rodzaje aktywów, najlepiej nieskorelowane ze sobą, dzięki czemu portfel uodparnia się na zależność od jednego z aktywów, które są w jego koszyku. W przypadku inwestowania w fundusze inwestycyjne takie możliwości udostępniają fundusze funduszy. Pozwalają na zaangażowanie środków w dowolny rodzaj aktywów, płynne zarządzanie pomiędzy nimi, a także dywersyfikowanie inwestycji podmiotowo, poprzez uczestnictwo na ich platformie wielu TFI inwestujących w różnych branżach, walutach i z różnymi strategiami. Osoba myśląca o dywersyfikowaniu swoich inwestycji i ograniczaniu ryzyka powinna pomyśleć także o inwestycji w nieruchomości - zakupie ziemi rolnej/budowlanej bądź też mieszkań. Optymalnie na portfel inwestycyjny wpływa korzystanie w tym celu z finansowania zakupu nieruchomości kredytem długookresowym. Pozwala to korzystać z dźwigni finansowej, która w bezpieczny sposób, przy nawet niewielkim wzroście wartości nieruchomości, przynosi istotne zwiększenie wyniku zainwestowanego portfela.

Źródło: gazeta Private Banking, nr VIII wrzesień 2007